губгъуэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
- IPA ['gʷǝbʁʷɐ]:
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [губгъу] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | губгъуэ | губгъуэр | -- | губгъуэхэр |
| Эргативнэ: | губгъуэ | губгъуэм | -- | губгъуэхэм |
| Послеложнэ: | губгъуэкӀэ | губгъуэмкӀэ | губгъуэхэкӀэ | губгъуэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | губгъуэу | губгъуэрауэ | губгъуэхэу | губгъуэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ЩӀыпӀэ сэтей, тафэ.
- Гъавэ щӀапӀэ (цӀыху щыпсэу щӀыпӀэхэм пыӀухауэ).
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Губгъуэм иту Бэдынокъуэ здэкӀуэм, Ӏэхъуэ гуэр хуэзащ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 84 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Губгъуэм. | В поле. | In the Field. |
| Си ныбжьэгъу Дахэнагъуэрэ сэрэ дадэ губгъуэм дишащ. | Дедушка повёл меня с подругой Даханагуой в поле. | Grandfather has taken my friend Dakhenaghwa and me to the fields. |
| Губгъуэр инщ, дахэщ. | Поле большое, красивое. | The field is big and beautiful. |
| Губгъуэм си дэлъхур щолажьэ. | Мой брат работает в поле. | My brother is working in the field. |
| Губгъуэр сыт хуэдэ? | Каково поле? | What is the field like? |
| нап. 85 | ||
| Ди къуажэ гупэр губгъуэшхуэщ. | Перед нашей деревней большое поле. | There is a big field in front of our village. |
| Губгъуэм гъуэгу иӀэщ. | Есть дорога через поле. | There is a road in the field. |
| нап. 105 | ||
| ЦӀывхэр мэзхэм, губгъуэхэм щопсэу. | Жуки живут в лесах и полях. | Beetles live in forests and fields. |
| ЦӀывхэр губгъуэхэм щопсэу. | Жуки живут в полях. | Beetles live in fields. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ИхъуреягъкӀэ губгъуэр нэщӀт.
- Губгъуэ лэжьыгъэ.
- ЛэжьакӀуэр губгъуэм дэкӀащ.
- Губгъуэшхуэ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ: 1. prairie, steppe 2. field
- ИхъуреягъкӀэ губгъуэр нэщӀт: Around there is only empty prairie.
- Губгъуэ лэжьыгъэ: Field work, field labour
- ЛэжьакӀуэр губгъуэм дэкӀащ: the worker went out into the fields.
- Губгъуэшхуэ: a big fieӀd
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ: 1. степь 2. поле
- ИхъуреягъкӀэ губгъуэр нэщӀт: кругом пустая степь
- Губгъуэ лэжьыгъэ: полевые работы
- ЛэжьакӀуэр губгъуэм дэкӀащ: работник вышел в поле
- Губгъуэшхуэ: большое поле
псалъафэ зэпыщӀахэр
Губгъуэм итын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be away (from home).
Урысыбзэ: находиться вне дома, в отъезде.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Губгъуэм ихьэжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: disappear, vanish
Урысыбзэ: исчезнуть, пропасть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Губгъуэм къинэн
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: abandon, leave to the mercy of fate
Урысыбзэ: бросить кого-л. на произвол судьбы
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be abandoned or left alone, without support
Урысыбзэ: остаться одиноким, без поддержки.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
губгъуэ бабыщ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Губгъуэм щыпсэу бабыщ лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: wild duck
Урысыбзэ: дикая утка
Псалъэ зэпхахэр:
ЩакӀуэм губгъуэ бабыщ къиукӀащ.
Щапхъэхэр:
губгъуэ бжэн
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ бжэн
Мыхьэнэ: Губгъуэм щыпсэу бжэн лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: wild goat, saiga antelope
Урысыбзэ: дикая коза; сайгак
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Губгъуэ бжэныр и плӀэм дэлъу, пщыӀэ бжэӀупэм зыгуэр къыӀухьащ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
губгъуэ джэд
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ джэд
- губгъуэ джэд
Мыхьэнэ: Губгъуэм щыпсэу джэд лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: Caucasian grouse
Урысыбзэ: тетерев
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
губгъуэ къаз
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Губгъуэм щыпсэу къаз.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: wild goose
Урысыбзэ: дикий гусь
Псалъэ зэпхахэр:
Бжьыхьэм губгъуэ къазхэр мэлъэтэж.
Щапхъэхэр:
губгъуэ къаргъэ
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ къаргъэ
- губгъуэ къаргъэ
Мыхьэнэ: Губгъуэм щыпсэу къуалэ, бгъэ лъэпкъ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: Kestrel (predatory bird)
Урысыбзэ: пустельга (хищная птица)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
МэкъупӀэм губгъуэ къаргъэр щуфэразэти, дэ къэтщӀащ ар шылэджэд зэрещакӀуэр. Гъубжокъуэ Лиуан
губгъуэ нанэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Губгъуэм ис уд фызыжь.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: A fairy-tale old woman who lives in the steppes.
Урысыбзэ: сказочная старуха, живущая в степи
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Елбэздыкъуэ губгъуэ нанэм и быдзитӀым фӀыщӀэфащ. КӀыщокъуэ Алим
губгъуэ тхьэрыкъуэ
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ тхьэрыкъуэ
- губгъуэ тхьэрыкъуэ
Мыхьэнэ: Мэзхэм, губгъуэхэм щыпсэу тхьэрыкъуэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: wild dove
Урысыбзэ: дикий голубь; горлица
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
губгъуэ Ӏущхьэ
[зэгъэзэхуэжын]- губгъуэ Ӏущхьэ
- губгъуэ Ӏущхьэ
Мыхьэнэ: Хамысэу езыр-езыру губгъуэм къыщыкӀ Ӏущхьэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: common poppy, corn poppy, corn rose, field poppy, Flanders poppy, red poppy
Урысыбзэ: мак-самосейка
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ