къыхэбжыкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐbᶎǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [бж] + -ы + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэбжыкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэбжыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыбжыкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏын	къыхэббжыкӏын	къыхибжыкӏын	къыхэдбжыкӏын	къыхэвбжыкӏын	къыхабжыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏын	къыхыумыбжыкӏын	къыхимыбжыкӏын	къыхэдмыбжыкӏын	къыхэвмыбжыкӏын	къыхамыбжыкӏын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэбжыкӏ!	къыхэвбжыкӏ!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыбжыкӏ!	къыхэвмыбжыкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхребжыкӏ	укъыхребжыкӏ	къыхребжыкӏ	дыкъыхребжыкӏ	фыкъыхребжыкӏ	къыхребжыкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыбжыкӏ	укъыхремыбжыкӏ	къыхремыбжыкӏ	дыкъыхремыбжыкӏ	фыкъыхремыбжыкӏ	къыхремыбжыкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызобжыкӏ(ыр)	къыхыбобжыкӏ(ыр)	къыхебжыкӏ(ыр)	къыхыдобжыкӏ(ыр)	къыхывобжыкӏ(ыр)	къыхабжыкӏ(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыркъым	къыхэббжыкӏыркъым	къыхибжыкӏыркъым	къыхэдбжыкӏыркъым	къыхэвбжыкӏыркъым	къыхабжыкӏыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏырт	къыхэббжыкӏырт	къыхибжыкӏырт	къыхэдбжыкӏырт	къыхэвбжыкӏырт	къыхабжыкӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыртэкъым	къыхэббжыкӏыртэкъым	къыхибжыкӏыртэкъым	къыхэдбжыкӏыртэкъым	къыхэвбжыкӏыртэкъым	къыхабжыкӏыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏащ	къыхэббжыкӏащ	къыхибжыкӏащ	къыхэдбжыкӏащ	къыхэвбжыкӏащ	къыхабжыкӏащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏакъым	къыхэббжыкӏакъым	къыхибжыкӏакъым	къыхэдбжыкӏакъым	къыхэвбжыкӏакъым	къыхабжыкӏакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏат	къыхэббжыкӏат	къыхибжыкӏат	къыхэдбжыкӏат	къыхэвбжыкӏат	къыхабжыкӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏатэкъым	къыхэббжыкӏатэкъым	къыхибжыкӏатэкъым	къыхэдбжыкӏатэкъым	къыхэвбжыкӏатэкъым	къыхабжыкӏатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъащ	къыхэббжыкӏыгъащ	къыхибжыкӏыгъащ	къыхэдбжыкӏыгъащ	къыхэвбжыкӏыгъащ	къыхабжыкӏыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъакъым	къыхэббжыкӏыгъакъым	къыхибжыкӏыгъакъым	къыхэдбжыкӏыгъакъым	къыхэвбжыкӏыгъакъым	къыхабжыкӏыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъат	къыхэббжыкӏыгъат	къыхибжыкӏыгъат	къыхэдбжыкӏыгъат	къыхэвбжыкӏыгъат	къыхабжыкӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъатэкъым	къыхэббжыкӏыгъатэкъым	къыхибжыкӏыгъатэкъым	къыхэдбжыкӏыгъатэкъым	къыхэвбжыкӏыгъатэкъым	къыхабжыкӏыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏщ	къыхэббжыкӏщ	къыхибжыкӏщ	къыхэдбжыкӏщ	къыхэвбжыкӏщ	къыхабжыкӏщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏкъым	къыхэббжыкӏкъым	къыхибжыкӏкъым	къыхэдбжыкӏкъым	къыхэвбжыкӏкъым	къыхабжыкӏкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏт	къыхэббжыкӏт	къыхибжыкӏт	къыхэдбжыкӏт	къыхэвбжыкӏт	къыхабжыкӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏтэкъым	къыхэббжыкӏтэкъым	къыхибжыкӏтэкъым	къыхэдбжыкӏтэкъым	къыхэвбжыкӏтэкъым	къыхабжыкӏтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынщ	къыхэббжыкӏынщ	къыхибжыкӏынщ	къыхэдбжыкӏынщ	къыхэвбжыкӏынщ	къыхабжыкӏынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынкъым	къыхэббжыкӏынкъым	къыхибжыкӏынкъым	къыхэдбжыкӏынкъым	къыхэвбжыкӏынкъым	къыхабжыкӏынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынущ	къыхэббжыкӏынущ	къыхибжыкӏынущ	къыхэдбжыкӏынущ	къыхэвбжыкӏынущ	къыхабжыкӏынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынукъым	къыхэббжыкӏынукъым	къыхибжыкӏынукъым	къыхэдбжыкӏынукъым	къыхэвбжыкӏынукъым	къыхабжыкӏынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏрэ	къыхэббжыкӏрэ	къыхибжыкӏрэ	къыхэдбжыкӏрэ	къыхэвбжыкӏрэ	къыхабжыкӏрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыркъэ	къыхэббжыкӏыркъэ	къыхибжыкӏыркъэ	къыхэдбжыкӏыркъэ	къыхэвбжыкӏыркъэ	къыхабжыкӏыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏырт	къыхэббжыкӏырт	къыхибжыкӏырт	къыхэдбжыкӏырт	къыхэвбжыкӏырт	къыхабжыкӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыртэкъэ	къыхэббжыкӏыртэкъэ	къыхибжыкӏыртэкъэ	къыхэдбжыкӏыртэкъэ	къыхэвбжыкӏыртэкъэ	къыхабжыкӏыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏа	къыхэббжыкӏа	къыхибжыкӏа	къыхэдбжыкӏа	къыхэвбжыкӏа	къыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏакъэ	къыхэббжыкӏакъэ	къыхибжыкӏакъэ	къыхэдбжыкӏакъэ	къыхэвбжыкӏакъэ	къыхабжыкӏакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏат	къыхэббжыкӏат	къыхибжыкӏат	къыхэдбжыкӏат	къыхэвбжыкӏат	къыхабжыкӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏатэкъэ	къыхэббжыкӏатэкъэ	къыхибжыкӏатэкъэ	къыхэдбжыкӏатэкъэ	къыхэвбжыкӏатэкъэ	къыхабжыкӏатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъа	къыхэббжыкӏыгъа	къыхибжыкӏыгъа	къыхэдбжыкӏыгъа	къыхэвбжыкӏыгъа	къыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъакъэ	къыхэббжыкӏыгъакъэ	къыхибжыкӏыгъакъэ	къыхэдбжыкӏыгъакъэ	къыхэвбжыкӏыгъакъэ	къыхабжыкӏыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъат	къыхэббжыкӏыгъат	къыхибжыкӏыгъат	къыхэдбжыкӏыгъат	къыхэвбжыкӏыгъат	къыхабжыкӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъатэкъэ	къыхэббжыкӏыгъатэкъэ	къыхибжыкӏыгъатэкъэ	къыхэдбжыкӏыгъатэкъэ	къыхэвбжыкӏыгъатэкъэ	къыхабжыкӏыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏ	къыхэббжыкӏ	къыхибжыкӏ	къыхэдбжыкӏ	къыхэвбжыкӏ	къыхабжыкӏ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏкъэ	къыхэббжыкӏкъэ	къыхибжыкӏкъэ	къыхэдбжыкӏкъэ	къыхэвбжыкӏкъэ	къыхабжыкӏкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏт	къыхэббжыкӏт	къыхибжыкӏт	къыхэдбжыкӏт	къыхэвбжыкӏт	къыхабжыкӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏтэкъэ	къыхэббжыкӏтэкъэ	къыхибжыкӏтэкъэ	къыхэдбжыкӏтэкъэ	къыхэвбжыкӏтэкъэ	къыхабжыкӏтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏын	къыхэббжыкӏын	къыхибжыкӏын	къыхэдбжыкӏын	къыхэвбжыкӏын	къыхабжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынкъэ	къыхэббжыкӏынкъэ	къыхибжыкӏынкъэ	къыхэдбжыкӏынкъэ	къыхэвбжыкӏынкъэ	къыхабжыкӏынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыну	къыхэббжыкӏыну	къыхибжыкӏыну	къыхэдбжыкӏыну	къыхэвбжыкӏыну	къыхабжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынукъэ	къыхэббжыкӏынукъэ	къыхибжыкӏынукъэ	къыхэдбжыкӏынукъэ	къыхэвбжыкӏынукъэ	къыхабжыкӏынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏмэ	къыхэббжыкӏмэ	къыхибжыкӏмэ	къыхэдбжыкӏмэ	къыхэвбжыкӏмэ	къыхабжыкӏмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏмэ	къыхыумыбжыкӏмэ	къыхимыбжыкӏмэ	къыхэдмыбжыкӏмэ	къыхэвмыбжыкӏмэ	къыхамыбжыкӏмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏамэ	къыхэббжыкӏамэ	къыхибжыкӏамэ	къыхэдбжыкӏамэ	къыхэвбжыкӏамэ	къыхабжыкӏамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏамэ	къыхыумыбжыкӏамэ	къыхимыбжыкӏамэ	къыхэдмыбжыкӏамэ	къыхэвмыбжыкӏамэ	къыхамыбжыкӏамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъамэ	къыхэббжыкӏыгъамэ	къыхибжыкӏыгъамэ	къыхэдбжыкӏыгъамэ	къыхэвбжыкӏыгъамэ	къыхабжыкӏыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏыгъамэ	къыхыумыбжыкӏыгъамэ	къыхимыбжыкӏыгъамэ	къыхэдмыбжыкӏыгъамэ	къыхэвмыбжыкӏыгъамэ	къыхамыбжыкӏыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынмэ	къыхэббжыкӏынмэ	къыхибжыкӏынмэ	къыхэдбжыкӏынмэ	къыхэвбжыкӏынмэ	къыхабжыкӏынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынмэ	къыхыумыбжыкӏынмэ	къыхимыбжыкӏынмэ	къыхэдмыбжыкӏынмэ	къыхэвмыбжыкӏынмэ	къыхамыбжыкӏынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынумэ	къыхэббжыкӏынумэ	къыхибжыкӏынумэ	къыхэдбжыкӏынумэ	къыхэвбжыкӏынумэ	къыхабжыкӏынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынумэ	къыхыумыбжыкӏынумэ	къыхимыбжыкӏынумэ	къыхэдмыбжыкӏынумэ	къыхэвмыбжыкӏынумэ	къыхамыбжыкӏынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏтэмэ	къыхэббжыкӏтэмэ	къыхибжыкӏтэмэ	къыхэдбжыкӏтэмэ	къыхэвбжыкӏтэмэ	къыхабжыкӏтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏтэмэ	къыхыумыбжыкӏтэмэ	къыхимыбжыкӏтэмэ	къыхэдмыбжыкӏтэмэ	къыхэвмыбжыкӏтэмэ	къыхамыбжыкӏтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏатэмэ	къыхэббжыкӏатэмэ	къыхибжыкӏатэмэ	къыхэдбжыкӏатэмэ	къыхэвбжыкӏатэмэ	къыхабжыкӏатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏатэмэ	къыхыумыбжыкӏатэмэ	къыхимыбжыкӏатэмэ	къыхэдмыбжыкӏатэмэ	къыхэвмыбжыкӏатэмэ	къыхамыбжыкӏатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъатэмэ	къыхэббжыкӏыгъатэмэ	къыхибжыкӏыгъатэмэ	къыхэдбжыкӏыгъатэмэ	къыхэвбжыкӏыгъатэмэ	къыхабжыкӏыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏыгъатэмэ	къыхыумыбжыкӏыгъатэмэ	къыхимыбжыкӏыгъатэмэ	къыхэдмыбжыкӏыгъатэмэ	къыхэвмыбжыкӏыгъатэмэ	къыхамыбжыкӏыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынтэмэ	къыхэббжыкӏынтэмэ	къыхибжыкӏынтэмэ	къыхэдбжыкӏынтэмэ	къыхэвбжыкӏынтэмэ	къыхабжыкӏынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынтэмэ	къыхыумыбжыкӏынтэмэ	къыхимыбжыкӏынтэмэ	къыхэдмыбжыкӏынтэмэ	къыхэвмыбжыкӏынтэмэ	къыхамыбжыкӏынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынутэмэ	къыхэббжыкӏынутэмэ	къыхибжыкӏынутэмэ	къыхэдбжыкӏынутэмэ	къыхэвбжыкӏынутэмэ	къыхабжыкӏынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынутэмэ	къыхыумыбжыкӏынутэмэ	къыхимыбжыкӏынутэмэ	къыхэдмыбжыкӏынутэмэ	къыхэвмыбжыкӏынутэмэ	къыхамыбжыкӏынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынт	къыхэббжыкӏынт	къыхибжыкӏынт	къыхэдбжыкӏынт	къыхэвбжыкӏынт	къыхабжыкӏынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынтэкъым	къыхэббжыкӏынтэкъым	къыхибжыкӏынтэкъым	къыхэдбжыкӏынтэкъым	къыхэвбжыкӏынтэкъым	къыхабжыкӏынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынут	къыхэббжыкӏынут	къыхибжыкӏынут	къыхэдбжыкӏынут	къыхэвбжыкӏынут	къыхабжыкӏынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынутэкъым	къыхэббжыкӏынутэкъым	къыхибжыкӏынутэкъым	къыхэдбжыкӏынутэкъым	къыхэвбжыкӏынутэкъым	къыхабжыкӏынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏми	къыхэббжыкӏми	къыхибжыкӏми	къыхэдбжыкӏми	къыхэвбжыкӏми	къыхабжыкӏми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏми	къыхыумыбжыкӏми	къыхимыбжыкӏми	къыхэдмыбжыкӏми	къыхэвмыбжыкӏми	къыхамыбжыкӏми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏами	къыхэббжыкӏами	къыхибжыкӏами	къыхэдбжыкӏами	къыхэвбжыкӏами	къыхабжыкӏами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏами	къыхыумыбжыкӏами	къыхимыбжыкӏами	къыхэдмыбжыкӏами	къыхэвмыбжыкӏами	къыхамыбжыкӏами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъами	къыхэббжыкӏыгъами	къыхибжыкӏыгъами	къыхэдбжыкӏыгъами	къыхэвбжыкӏыгъами	къыхабжыкӏыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏыгъами	къыхыумыбжыкӏыгъами	къыхимыбжыкӏыгъами	къыхэдмыбжыкӏыгъами	къыхэвмыбжыкӏыгъами	къыхамыбжыкӏыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынми	къыхэббжыкӏынми	къыхибжыкӏынми	къыхэдбжыкӏынми	къыхэвбжыкӏынми	къыхабжыкӏынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынми	къыхыумыбжыкӏынми	къыхимыбжыкӏынми	къыхэдмыбжыкӏынми	къыхэвмыбжыкӏынми	къыхамыбжыкӏынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынуми	къыхэббжыкӏынуми	къыхибжыкӏынуми	къыхэдбжыкӏынуми	къыхэвбжыкӏынуми	къыхабжыкӏынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынуми	къыхыумыбжыкӏынуми	къыхимыбжыкӏынуми	къыхэдмыбжыкӏынуми	къыхэвмыбжыкӏынуми	къыхамыбжыкӏынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏтэми	къыхэббжыкӏтэми	къыхибжыкӏтэми	къыхэдбжыкӏтэми	къыхэвбжыкӏтэми	къыхабжыкӏтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏтэми	къыхыумыбжыкӏтэми	къыхимыбжыкӏтэми	къыхэдмыбжыкӏтэми	къыхэвмыбжыкӏтэми	къыхамыбжыкӏтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏатэми	къыхэббжыкӏатэми	къыхибжыкӏатэми	къыхэдбжыкӏатэми	къыхэвбжыкӏатэми	къыхабжыкӏатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏатэми	къыхыумыбжыкӏатэми	къыхимыбжыкӏатэми	къыхэдмыбжыкӏатэми	къыхэвмыбжыкӏатэми	къыхамыбжыкӏатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏыгъатэми	къыхэббжыкӏыгъатэми	къыхибжыкӏыгъатэми	къыхэдбжыкӏыгъатэми	къыхэвбжыкӏыгъатэми	къыхабжыкӏыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏыгъатэми	къыхыумыбжыкӏыгъатэми	къыхимыбжыкӏыгъатэми	къыхэдмыбжыкӏыгъатэми	къыхэвмыбжыкӏыгъатэми	къыхамыбжыкӏыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынтэми	къыхэббжыкӏынтэми	къыхибжыкӏынтэми	къыхэдбжыкӏынтэми	къыхэвбжыкӏынтэми	къыхабжыкӏынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынтэми	къыхыумыбжыкӏынтэми	къыхимыбжыкӏынтэми	къыхэдмыбжыкӏынтэми	къыхэвмыбжыкӏынтэми	къыхамыбжыкӏынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏынутэми	къыхэббжыкӏынутэми	къыхибжыкӏынутэми	къыхэдбжыкӏынутэми	къыхэвбжыкӏэнутэми	къыхабжыкӏэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏынутэми	къыхыумыбжыкӏынутэми	къыхимыбжыкӏынутэми	къыхэдмыбжыкӏынутэми	къыхэвмыбжыкӏынутэми	къыхамыбжыкӏынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏаи	къыхэббжыкӏаи	къыхибжыкӏаи	къыхэдбжыкӏаи	къыхэвбжыкӏаи	къыхабжыкӏаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏакъыми	къыхэббжыкӏакъыми	къыхибжыкӏакъыми	къыхэдбжыкӏакъыми	къыхэвбжыкӏакъыми	къыхабжыкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏащэрэт	къыхэббжыкӏащэрэт	къыхибжыкӏащэрэт	къыхэдбжыкӏащэрэт	къыхэвбжыкӏащэрэт	къыхабжыкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбжыкӏащэрэт	къыхыумыбжыкӏащэрэт	къыхимыбжыкӏащэрэт	къыхэдмыбжыкӏащэрэт	къыхэвмыбжыкӏащэрэт	къыхамыбжыкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнщ	къыхэббжыкӏагъэнщ	къыхибжыкӏагъэнщ	къыхэдбжыкӏагъэнщ	къыхэвбжыкӏагъэнщ	къыхабжыкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнкъым	къыхэббжыкӏагъэнкъым	къыхибжыкӏагъэнкъым	къыхэдбжыкӏагъэнкъым	къыхэвбжыкӏагъэнкъым	къыхабжыкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнт	къыхэббжыкӏагъэнт	къыхибжыкӏагъэнт	къыхэдбжыкӏагъэнт	къыхэвбжыкӏагъэнт	къыхабжыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнтэкъым	къыхэббжыкӏагъэнтэкъым	къыхибжыкӏагъэнтэкъым	къыхэдбжыкӏагъэнтэкъым	къыхэвбжыкӏагъэнтэкъым	къыхабжыкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэн	къыхэббжыкӏагъэн	къыхибжыкӏагъэн	къыхэдбжыкӏагъэн	къыхэвбжыкӏагъэн	къыхабжыкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнкъэ	къыхэббжыкӏагъэнкъэ	къыхибжыкӏагъэнкъэ	къыхэдбжыкӏагъэнкъэ	къыхэвбжыкӏагъэнкъэ	къыхабжыкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнт	къыхэббжыкӏагъэнт	къыхибжыкӏагъэнт	къыхэдбжыкӏагъэнт	къыхэвбжыкӏагъэнт	къыхабжыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнтэкъэ	къыхэббжыкӏагъэнтэкъэ	къыхибжыкӏагъэнтэкъэ	къыхэдбжыкӏагъэнтэкъэ	къыхэвбжыкӏагъэнтэкъэ	къыхабжыкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнущ	къыхэббжыкӏагъэнущ	къыхибжыкӏагъэнущ	къыхэдбжыкӏагъэнущ	къыхэвбжыкӏагъэнущ	къыхабжыкӏагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнукъым	къыхэббжыкӏагъэнукъым	къыхибжыкӏагъэнукъым	къыхэдбжыкӏагъэнукъым	къыхэвбжыкӏагъэнукъым	къыхабжыкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнут	къыхэббжыкӏагъэнут	къыхибжыкӏагъэнут	къыхэдбжыкӏагъэнут	къыхэвбжыкӏагъэнут	къыхабжыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнутэкъым	къыхэббжыкӏагъэнутэкъым	къыхибжыкӏагъэнутэкъым	къыхэдбжыкӏагъэнутэкъым	къыхэвбжыкӏагъэнутэкъым	къыхабжыкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэну	къыхэббжыкӏагъэну	къыхибжыкӏагъэну	къыхэдбжыкӏагъэну	къыхэвбжыкӏагъэну	къыхабжыкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнукъэ	къыхэббжыкӏагъэнукъэ	къыхибжыкӏагъэнукъэ	къыхэдбжыкӏагъэнукъэ	къыхэвбжыкӏагъэнукъэ	къыхабжыкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнут	къыхэббжыкӏагъэнут	къыхибжыкӏагъэнут	къыхэдбжыкӏагъэнут	къыхэвбжыкӏагъэнут	къыхабжыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбжыкӏагъэнутэкъэ	къыхэббжыкӏагъэнутэкъэ	къыхибжыкӏагъэнутэкъэ	къыхэдбжыкӏагъэнутэкъэ	къыхэвбжыкӏагъэнутэкъэ	къыхабжыкӏагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбжыкӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏ	къыхэббжыкӏ	къыхибжыкӏ	къыхэдбжыкӏ	къыхэвбжыкӏ	къыхабжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏ	къыхыумыбжыкӏ	къыхимыбжыкӏ	къыхэдмыбжыкӏ	къыхэвмыбжыкӏ	къыхамыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏа	къыхэббжыкӏа	къыхибжыкӏа	къыхэдбжыкӏа	къыхэвбжыкӏа	къыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏа	къыхыумыбжыкӏа	къыхимыбжыкӏа	къыхэдмыбжыкӏа	къыхэвмыбжыкӏа	къыхамыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏыгъа	къыхэббжыкӏыгъа	къыхибжыкӏыгъа	къыхэдбжыкӏыгъа	къыхэвбжыкӏыгъа	къыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏыгъа	къыхыумыбжыкӏыгъа	къыхимыбжыкӏыгъа	къыхэдмыбжыкӏыгъа	къыхэвмыбжыкӏыгъа	къыхамыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏын	къыхэббжыкӏын	къыхибжыкӏын	къыхэдбжыкӏын	къыхэвбжыкӏын	къыхабжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏын	къыхыумыбжыкӏын	къыхимыбжыкӏын	къыхэдмыбжыкӏын	къыхэвмыбжыкӏын	къыхамыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏыну	къыхэббжыкӏыну	къыхибжыкӏыну	къыхэдбжыкӏыну	къыхэвбжыкӏыну	къыхабжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏыну	къыхыумыбжыкӏыну	къыхимыбжыкӏыну	къыхэдмыбжыкӏыну	къыхэвмыбжыкӏыну	къыхамыбжыкӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбжыкӏыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбжыкӏ	къызэрыхэббжыкӏ	къызэрыхибжыкӏ	къызэрыхэдбжыкӏ	къызэрыхэвбжыкӏ	къызэрыхабжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбжыкӏ	къызэрыхыумыбжыкӏ	къызэрыхимыбжыкӏ	къызэрыхэдмыбжыкӏ	къызэрыхэвмыбжыкӏ	къызэрыхамыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбжыкӏа	къызэрыхэббжыкӏа	къызэрыхибжыкӏа	къызэрыхэдбжыкӏа	къызэрыхэвбжыкӏа	къызэрыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбжыкӏа	къызэрыхыумыбжыкӏа	къызэрыхимыбжыкӏа	къызэрыхэдмыбжыкӏа	къызэрыхэвмыбжыкӏа	къызэрыхамыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбжыкӏыгъа	къызэрыхэббжыкӏыгъа	къызэрыхибжыкӏыгъа	къызэрыхэдбжыкӏыгъа	къызэрыхэвбжыкӏыгъа	къызэрыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбжыкӏыгъа	къызэрыхыумыбжыкӏыгъа	къызэрыхимыбжыкӏыгъа	къызэрыхэдмыбжыкӏыгъа	къызэрыхэвмыбжыкӏыгъа	къызэрыхамыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбжыкӏын	къызэрыхэббжыкӏын	къызэрыхибжыкӏын	къызэрыхэдбжыкӏын	къызэрыхэвбжыкӏын	къызэрыхабжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбжыкӏын	къызэрыхыумыбжыкӏын	къызэрыхимыбжыкӏын	къызэрыхэдмыбжыкӏын	къызэрыхэвмыбжыкӏын	къызэрыхамыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбжыкӏыну	къызэрыхэббжыкӏыну	къызэрыхибжыкӏыну	къызэрыхэдбжыкӏыну	къызэрыхэвбжыкӏыну	къызэрыхабжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбжыкӏыну	къызэрыхыумыбжыкӏыну	къызэрыхимыбжыкӏыну	къызэрыхэдмыбжыкӏыну	къызэрыхэвмыбжыкӏыну	къызэрыхамыбжыкӏыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбжыкӏ	къыщыхэббжыкӏ	къыщыхибжыкӏ	къыщыхэдбжыкӏ	къыщыхэвбжыкӏ	къыщыхабжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбжыкӏ	къыщыхыумыбжыкӏ	къыщыхимыбжыкӏ	къыщыхэдмыбжыкӏ	къыщыхэвмыбжыкӏ	къыщыхамыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбжыкӏа	къыщыхэббжыкӏа	къыщыхибжыкӏа	къыщыхэдбжыкӏа	къыщыхэвбжыкӏа	къыщыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбжыкӏа	къыщыхыумыбжыкӏа	къыщыхимыбжыкӏа	къыщыхэдмыбжыкӏа	къыщыхэвмыбжыкӏа	къыщыхамыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбжыкӏыгъа	къыщыхэббжыкӏыгъа	къыщыхибжыкӏыгъа	къыщыхэдбжыкӏыгъа	къыщыхэвбжыкӏыгъа	къыщыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбжыкӏыгъа	къыщыхыумыбжыкӏыгъа	къыщыхимыбжыкӏыгъа	къыщыхэдмыбжыкӏыгъа	къыщыхэвмыбжыкӏыгъа	къыщыхамыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбжыкӏын	къыщыхэббжыкӏын	къыщыхибжыкӏын	къыщыхэдбжыкӏын	къыщыхэвбжыкӏын	къыщыхабжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбжыкӏын	къыщыхыумыбжыкӏын	къыщыхимыбжыкӏын	къыщыхэдмыбжыкӏын	къыщыхэвмыбжыкӏын	къыщыхамыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбжыкӏыну	къыщыхэббжыкӏыну	къыщыхибжыкӏыну	къыщыхэдбжыкӏыну	къыщыхэвбжыкӏыну	къыщыхабжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбжыкӏыну	къыщыхыумыбжыкӏыну	къыщыхимыбжыкӏыну	къыщыхэдмыбжыкӏыну	къыщыхэвмыбжыкӏыну	къыщыхамыбжыкӏыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбжыкӏ	къыздыхэббжыкӏ	къыздыхибжыкӏ	къыздыхэдбжыкӏ	къыздыхэвбжыкӏ	къыздыхабжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбжыкӏ	къыздыхыумыбжыкӏ	къыздыхимыбжыкӏ	къыздыхэдмыбжыкӏ	къыздыхэвмыбжыкӏ	къыздыхамыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбжыкӏа	къыздыхэббжыкӏа	къыздыхибжыкӏа	къыздыхэдбжыкӏа	къыздыхэвбжыкӏа	къыздыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбжыкӏа	къыздыхыумыбжыкӏа	къыздыхимыбжыкӏа	къыздыхэдмыбжыкӏа	къыздыхэвмыбжыкӏа	къыздыхамыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбжыкӏыгъа	къыздыхэббжыкӏыгъа	къыздыхибжыкӏыгъа	къыздыхэдбжыкӏыгъа	къыздыхэвбжыкӏыгъа	къыздыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбжыкӏыгъа	къыздыхыумыбжыкӏыгъа	къыздыхимыбжыкӏыгъа	къыздыхэдмыбжыкӏыгъа	къыздыхэвмыбжыкӏыгъа	къыздыхамыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбжыкӏын	къыздыхэббжыкӏын	къыздыхибжыкӏын	къыздыхэдбжыкӏын	къыздыхэвбжыкӏын	къыздыхабжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбжыкӏын	къыздыхыумыбжыкӏын	къыздыхимыбжыкӏын	къыздыхэдмыбжыкӏын	къыздыхэвмыбжыкӏын	къыздыхамыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбжыкӏыну	къыздыхэббжыкӏыну	къыздыхибжыкӏыну	къыздыхэдбжыкӏыну	къыздыхэвбжыкӏыну	къыздыхабжыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбжыкӏыну	къыздыхыумыбжыкӏыну	къыздыхимыбжыкӏыну	къыздыхэдмыбжыкӏыну	къыздыхэвмыбжыкӏыну	къыздыхамыбжыкӏыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбжыкӏ	къыщӀыхэббжыкӏ	къыщӀыхибжыкӏ	къыщӀыхэдбжыкӏ	къыщӀыхэвбжыкӏ	къыщӀыхабжыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбжыкӏ	къыщӀыхыумыбжыкӏ	къыщӀыхимыбжыкӏ	къыщӀыхэдмыбжыкӏ	къыщӀыхэвмыбжыкӏ	къыщӀыхамыбжыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбжыкӏа	къыщӀыхэббжыкӏа	къыщӀыхибжыкӏа	къыщӀыхэдбжыкӏа	къыщӀыхэвбжыкӏа	къыщӀыхабжыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбжыкӏа	къыщӀыхыумыбжыкӏа	къыщӀыхимыбжыкӏа	къыщӀыхэдмыбжыкӏа	къыщӀыхэвмыбжыкӏа	къыщӀыхамыбжыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбжыкӏыгъа	къыщӀыхэббжыкӏыгъа	къыщӀыхибжыкӏыгъа	къыщӀыхэдбжыкӏыгъа	къыщӀыхэвбжыкӏыгъа	къыщӀыхабжыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбжыкӏыгъа	къыщӀыхыумыбжыкӏыгъа	къыщӀыхимыбжыкӏыгъа	къыщӀыхэдмыбжыкӏыгъа	къыщӀыхэвмыбжыкӏыгъа	къыщӀыхамыбжыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбжыкӏын	къыщӀыхэббжыкӏын	къыщӀыхибжыкӏын	къыщӀыхэдбжыкӏын	къыщӀыхэвбжыкӏын	къыщӀыхабжыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбжыкӏын	къыщӀыхыумыбжыкӏын	къыщӀыхимыбжыкӏын	къыщӀыхэдмыбжыкӏын	къыщӀыхэвмыбжыкӏын	къыщӀыхамыбжыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбжыкӏыну	къыщӀыхэббжыкӏыну	къыщӀыхибжыкӏыну	къыщӀыхэдбжыкӏыну	къыщӀыхэвбжыкӏыну	къыщӀыхабжыкӏэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбжыкӏыну	къыщӀыхыумыбжыкӏыну	къыщӀыхимыбжыкӏыну	къыщӀыхэдмыбжыкӏыну	къыщӀыхэвмыбжыкӏыну	къыщӀыхамыбжыкӏыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏыу	къыхэббжыкӏыу	къыхибжыкӏыу	къыхэдбжыкӏыу	къыхэвбжыкӏыу	къыхабжыкӏыу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏыу	къыхыумыбжыкӏыу	къыхимыбжыкӏыу	къыхэдмыбжыкӏыу	къыхэвмыбжыкӏыу	къыхамыбжыкӏыу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏауэ	къыхэббжыкӏауэ	къыхибжыкӏауэ	къыхэдбжыкӏауэ	къыхэвбжыкӏауэ	къыхабжыкӏауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏауэ	къыхыумыбжыкӏауэ	къыхимыбжыкӏауэ	къыхэдмыбжыкӏауэ	къыхэвмыбжыкӏауэ	къыхамыбжыкӏауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэзбжыкӏыурэ	къыхэббжыкӏыурэ	къыхибжыкӏыурэ	къыхэдбжыкӏыурэ	къыхэвбжыкӏыурэ	къыхабжыкӏыурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбжыкӏыурэ	къыхыумыбжыкӏыурэ	къыхимыбжыкӏыурэ	къыхэдмыбжыкӏыурэ	къыхэвмыбжыкӏыурэ	къыхамыбжыкӏыурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызобжыкӏ			укъахызобжыкӏ
ар		къыпхызобжыкӏ	къыхызобжыкӏ		къыфхызобжыкӏ	къахызобжыкӏ
дэ
фэ			фыкъыхызобжыкӏ			фыкъахызобжыкӏ
ахэр		къыпхызобжыкӏ(хэ)	къыхызобжыкӏ(хэ)		къыфхызобжыкӏ(хэ	къахызобжыкӏ(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбобжыкӏ			сыкъахыбобжыкӏ
уэ
ар	къысхыбобжыкӏ		къыхыбобжыкӏ	къытхыбобжыкӏ		къахыбобжыкӏ
дэ			дыкъыхыбобжыкӏ			дыкъахыбобжыкӏ
фэ
ахэр	къысхыбобжыкӏ(хэ)		къыхыбобжыкӏ(хэ)	къытхыбобжыкӏ(хэ)		къахыбобжыкӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхебжыкӏ	сыкъыхебжыкӏ		сыкъыфхебжыкӏ	сыкъахебжыкӏ
уэ	укъысхебжыкӏ		укъыхебжыкӏ	укъытхебжыкӏ		укъахебжыкӏ
ар	къысхебжыкӏ	къыпхебжыкӏ	къыхебжыкӏ	къытхебжыкӏ	къыфхебжыкӏ	къахебжыкӏ
дэ		дыкъыпхебжыкӏ	дыкъыхебжыкӏ		дыкъыфхебжыкӏ	дыкъахебжыкӏ
фэ	фыкъысхебжыкӏ		фыкъыхебжыкӏ	фыкъытхебжыкӏ		фыкъахебжыкӏ
ахэр	къысхебжыкӏ(хэ)	къыпхебжыкӏ(хэ)	къыхебжыкӏ(хэ)	къытхебжыкӏ(хэ)	къыфхебжыкӏ(хэ)	къахебжыкӏ(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдобжыкӏ			укъахыдобжыкӏ
ар		къыпхыдобжыкӏ	къыхыдобжыкӏ		къыфхыдобжыкӏ	къахыдобжыкӏ
дэ
фэ			фыкъыхыдобжыкӏ			фыкъахыдобжыкӏ
ахэр		къыпхыдобжыкӏ(хэ)	къыхыдобжыкӏ(хэ)		къыфхыдобжыкӏ(хэ)	къахыдобжыкӏ(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывобжыкӏ			сыкъахывобжыкӏ
уэ
ар	къысхывобжыкӏ		къыхывобжыкӏ	къытхывобжыкӏ		къахывобжыкӏ
дэ			дыкъыхывобжыкӏ			дыкъахывобжыкӏ
фэ
ахэр	къысхывобжыкӏ(хэ)		къыхывобжыкӏ(хэ)	къытхывобжыкӏ(хэ)		къахывобжыкӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхабжыкӏ	сыкъыхабжыкӏ		сыкъыфхабжыкӏ	сыкъахабжыкӏ
уэ	укъысхабжыкӏ		укъыхабжыкӏ	укъытхабжыкӏ		укъахабжыкӏ
ар	къысхабжыкӏ	къыпхабжыкӏ	къыхабжыкӏ	къытхабжыкӏ	къыфхабжыкӏ	къахабжыкӏ
дэ		дыкъыпхабжыкӏ	дыкъыхабжыкӏ		дыкъыфхабжыкӏ	дыкъахабжыкӏ
фэ	фыкъысхабжыкӏ		фыкъыхабжыкӏ	фыкъытхабжыкӏ		фыкъахабжыкӏ
ахэр	къысхабжыкӏ(хэ)	къыпхабжыкӏ(хэ)	къыхабжыкӏ(хэ)	къытхабжыкӏ(хэ)	къыфхабжыкӏ(хэ)	къахабжыкӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бжыкӏ]	[бжыкӏ]ыр	--	[бжыкӏ]хэр
Эргативнэ:	[бжыкӏ]	[бжыкӏ]ым	--	[бжыкӏ]хэм
Послеложнэ:	[бжыкӏ]кӀэ	[бжыкӏ]ымкӀэ	[бжыкӏ]хэкӀэ	[бжыкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бжыкӏ]ыу	[бжыкӏ]ырауэ	[бжыкӏ]хэу	[бжыкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бжыкӏ]а	[бжыкӏ]ар	--	[бжыкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[бжыкӏ]а	[бжыкӏ]ам	--	[бжыкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[бжыкӏ]акӀэ	[бжыкӏ]амкӀэ	[бжыкӏ]ахэкӀэ	[бжыкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бжыкӏ]ауэ	[бжыкӏ]арауэ	[бжыкӏ]ахэу	[бжыкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бжыкӏ]ын	[бжыкӏ]ыныр	--	[бжыкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[бжыкӏ]ын	[бжыкӏ]ыным	--	[бжыкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[бжыкӏ]ынкӀэ	[бжыкӏ]ынымкӀэ	[бжыкӏ]ынхэкӀэ	[бжыкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[бжыкӏ]ыну	[бжыкӏ]ынырауэ	[бжыкӏ]ынхэу	[бжыкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бжыкӏ]ыну	[бжыкӏ]ынур	--	[бжыкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[бжыкӏ]ыну	[бжыкӏ]ынум	--	[бжыкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[бжыкӏ]ынукӀэ	[бжыкӏ]ынумкӀэ	[бжыкӏ]ынухэкӀэ	[бжыкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бжыкӏ]ынууэ	[бжыкӏ]ынурауэ	[бжыкӏ]ынухэу	[бжыкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэр бжыгъэкӀэ зыщыщым къыхэхын, хэбжыкӀын.
2. Зыгуэрхэр зыгуэрхэм къыхэгъэщхьэхукӀын (п. п. хъушэм Ӏэщ зыбжанэ), хэбжыкӀын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэбжыкӏын: 1. count sth out. 2. choose, select sb or sth

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэбжыкӏын: 1. отсчитать что-л. 2. отобрать, выбрать кого-что-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын