къыхэгурыӏукӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐgʷǝrǝʔʷǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + гуры + [ӏу] + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэгурыӏукӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгурыӏукӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгурыӏукӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏын	къыхэбгурыӏукӏын	къыхигурыӏукӏын	къыхэдгурыӏукӏын	къыхэвгурыӏукӏын	къыхагурыӏукӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏын	къыхыумыгурыӏукӏын	къыхимыгурыӏукӏын	къыхэдмыгурыӏукӏын	къыхэвмыгурыӏукӏын	къыхамыгурыӏукӏын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгурыӏукӏ!	къыхэвгурыӏукӏ!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыгурыӏукӏ!	къыхэвмыгурыӏукӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегурыӏукӏ	укъыхрегурыӏукӏ	къыхрегурыӏукӏ	дыкъыхрегурыӏукӏ	фыкъыхрегурыӏукӏ	къыхрегурыӏукӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгурыӏукӏ	укъыхремыгурыӏукӏ	къыхремыгурыӏукӏ	дыкъыхремыгурыӏукӏ	фыкъыхремыгурыӏукӏ	къыхремыгурыӏукӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызогурыӏукӏ(ыр)	къыхыбогурыӏукӏ(ыр)	къыхегурыӏукӏ(ыр)	къыхыдогурыӏукӏ(ыр)	къыхывогурыӏукӏ(ыр)	къыхагурыӏукӏ(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыркъым	къыхэбгурыӏукӏыркъым	къыхигурыӏукӏыркъым	къыхэдгурыӏукӏыркъым	къыхэвгурыӏукӏыркъым	къыхагурыӏукӏыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏырт	къыхэбгурыӏукӏырт	къыхигурыӏукӏырт	къыхэдгурыӏукӏырт	къыхэвгурыӏукӏырт	къыхагурыӏукӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыртэкъым	къыхэбгурыӏукӏыртэкъым	къыхигурыӏукӏыртэкъым	къыхэдгурыӏукӏыртэкъым	къыхэвгурыӏукӏыртэкъым	къыхагурыӏукӏыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏащ	къыхэбгурыӏукӏащ	къыхигурыӏукӏащ	къыхэдгурыӏукӏащ	къыхэвгурыӏукӏащ	къыхагурыӏукӏащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏакъым	къыхэбгурыӏукӏакъым	къыхигурыӏукӏакъым	къыхэдгурыӏукӏакъым	къыхэвгурыӏукӏакъым	къыхагурыӏукӏакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏат	къыхэбгурыӏукӏат	къыхигурыӏукӏат	къыхэдгурыӏукӏат	къыхэвгурыӏукӏат	къыхагурыӏукӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏатэкъым	къыхэбгурыӏукӏатэкъым	къыхигурыӏукӏатэкъым	къыхэдгурыӏукӏатэкъым	къыхэвгурыӏукӏатэкъым	къыхагурыӏукӏатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъащ	къыхэбгурыӏукӏыгъащ	къыхигурыӏукӏыгъащ	къыхэдгурыӏукӏыгъащ	къыхэвгурыӏукӏыгъащ	къыхагурыӏукӏыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъакъым	къыхэбгурыӏукӏыгъакъым	къыхигурыӏукӏыгъакъым	къыхэдгурыӏукӏыгъакъым	къыхэвгурыӏукӏыгъакъым	къыхагурыӏукӏыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъат	къыхэбгурыӏукӏыгъат	къыхигурыӏукӏыгъат	къыхэдгурыӏукӏыгъат	къыхэвгурыӏукӏыгъат	къыхагурыӏукӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъатэкъым	къыхэбгурыӏукӏыгъатэкъым	къыхигурыӏукӏыгъатэкъым	къыхэдгурыӏукӏыгъатэкъым	къыхэвгурыӏукӏыгъатэкъым	къыхагурыӏукӏыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏщ	къыхэбгурыӏукӏщ	къыхигурыӏукӏщ	къыхэдгурыӏукӏщ	къыхэвгурыӏукӏщ	къыхагурыӏукӏщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏкъым	къыхэбгурыӏукӏкъым	къыхигурыӏукӏкъым	къыхэдгурыӏукӏкъым	къыхэвгурыӏукӏкъым	къыхагурыӏукӏкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏт	къыхэбгурыӏукӏт	къыхигурыӏукӏт	къыхэдгурыӏукӏт	къыхэвгурыӏукӏт	къыхагурыӏукӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏтэкъым	къыхэбгурыӏукӏтэкъым	къыхигурыӏукӏтэкъым	къыхэдгурыӏукӏтэкъым	къыхэвгурыӏукӏтэкъым	къыхагурыӏукӏтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынщ	къыхэбгурыӏукӏынщ	къыхигурыӏукӏынщ	къыхэдгурыӏукӏынщ	къыхэвгурыӏукӏынщ	къыхагурыӏукӏынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынкъым	къыхэбгурыӏукӏынкъым	къыхигурыӏукӏынкъым	къыхэдгурыӏукӏынкъым	къыхэвгурыӏукӏынкъым	къыхагурыӏукӏынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынущ	къыхэбгурыӏукӏынущ	къыхигурыӏукӏынущ	къыхэдгурыӏукӏынущ	къыхэвгурыӏукӏынущ	къыхагурыӏукӏынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынукъым	къыхэбгурыӏукӏынукъым	къыхигурыӏукӏынукъым	къыхэдгурыӏукӏынукъым	къыхэвгурыӏукӏынукъым	къыхагурыӏукӏынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏрэ	къыхэбгурыӏукӏрэ	къыхигурыӏукӏрэ	къыхэдгурыӏукӏрэ	къыхэвгурыӏукӏрэ	къыхагурыӏукӏрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыркъэ	къыхэбгурыӏукӏыркъэ	къыхигурыӏукӏыркъэ	къыхэдгурыӏукӏыркъэ	къыхэвгурыӏукӏыркъэ	къыхагурыӏукӏыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏырт	къыхэбгурыӏукӏырт	къыхигурыӏукӏырт	къыхэдгурыӏукӏырт	къыхэвгурыӏукӏырт	къыхагурыӏукӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыртэкъэ	къыхэбгурыӏукӏыртэкъэ	къыхигурыӏукӏыртэкъэ	къыхэдгурыӏукӏыртэкъэ	къыхэвгурыӏукӏыртэкъэ	къыхагурыӏукӏыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏа	къыхэбгурыӏукӏа	къыхигурыӏукӏа	къыхэдгурыӏукӏа	къыхэвгурыӏукӏа	къыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏакъэ	къыхэбгурыӏукӏакъэ	къыхигурыӏукӏакъэ	къыхэдгурыӏукӏакъэ	къыхэвгурыӏукӏакъэ	къыхагурыӏукӏакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏат	къыхэбгурыӏукӏат	къыхигурыӏукӏат	къыхэдгурыӏукӏат	къыхэвгурыӏукӏат	къыхагурыӏукӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏатэкъэ	къыхэбгурыӏукӏатэкъэ	къыхигурыӏукӏатэкъэ	къыхэдгурыӏукӏатэкъэ	къыхэвгурыӏукӏатэкъэ	къыхагурыӏукӏатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъа	къыхэбгурыӏукӏыгъа	къыхигурыӏукӏыгъа	къыхэдгурыӏукӏыгъа	къыхэвгурыӏукӏыгъа	къыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъакъэ	къыхэбгурыӏукӏыгъакъэ	къыхигурыӏукӏыгъакъэ	къыхэдгурыӏукӏыгъакъэ	къыхэвгурыӏукӏыгъакъэ	къыхагурыӏукӏыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъат	къыхэбгурыӏукӏыгъат	къыхигурыӏукӏыгъат	къыхэдгурыӏукӏыгъат	къыхэвгурыӏукӏыгъат	къыхагурыӏукӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъатэкъэ	къыхэбгурыӏукӏыгъатэкъэ	къыхигурыӏукӏыгъатэкъэ	къыхэдгурыӏукӏыгъатэкъэ	къыхэвгурыӏукӏыгъатэкъэ	къыхагурыӏукӏыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏ	къыхэбгурыӏукӏ	къыхигурыӏукӏ	къыхэдгурыӏукӏ	къыхэвгурыӏукӏ	къыхагурыӏукӏ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏкъэ	къыхэбгурыӏукӏкъэ	къыхигурыӏукӏкъэ	къыхэдгурыӏукӏкъэ	къыхэвгурыӏукӏкъэ	къыхагурыӏукӏкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏт	къыхэбгурыӏукӏт	къыхигурыӏукӏт	къыхэдгурыӏукӏт	къыхэвгурыӏукӏт	къыхагурыӏукӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏтэкъэ	къыхэбгурыӏукӏтэкъэ	къыхигурыӏукӏтэкъэ	къыхэдгурыӏукӏтэкъэ	къыхэвгурыӏукӏтэкъэ	къыхагурыӏукӏтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏын	къыхэбгурыӏукӏын	къыхигурыӏукӏын	къыхэдгурыӏукӏын	къыхэвгурыӏукӏын	къыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынкъэ	къыхэбгурыӏукӏынкъэ	къыхигурыӏукӏынкъэ	къыхэдгурыӏукӏынкъэ	къыхэвгурыӏукӏынкъэ	къыхагурыӏукӏынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыну	къыхэбгурыӏукӏыну	къыхигурыӏукӏыну	къыхэдгурыӏукӏыну	къыхэвгурыӏукӏыну	къыхагурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынукъэ	къыхэбгурыӏукӏынукъэ	къыхигурыӏукӏынукъэ	къыхэдгурыӏукӏынукъэ	къыхэвгурыӏукӏынукъэ	къыхагурыӏукӏынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏмэ	къыхэбгурыӏукӏмэ	къыхигурыӏукӏмэ	къыхэдгурыӏукӏмэ	къыхэвгурыӏукӏмэ	къыхагурыӏукӏмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏмэ	къыхыумыгурыӏукӏмэ	къыхимыгурыӏукӏмэ	къыхэдмыгурыӏукӏмэ	къыхэвмыгурыӏукӏмэ	къыхамыгурыӏукӏмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏамэ	къыхэбгурыӏукӏамэ	къыхигурыӏукӏамэ	къыхэдгурыӏукӏамэ	къыхэвгурыӏукӏамэ	къыхагурыӏукӏамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏамэ	къыхыумыгурыӏукӏамэ	къыхимыгурыӏукӏамэ	къыхэдмыгурыӏукӏамэ	къыхэвмыгурыӏукӏамэ	къыхамыгурыӏукӏамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъамэ	къыхэбгурыӏукӏыгъамэ	къыхигурыӏукӏыгъамэ	къыхэдгурыӏукӏыгъамэ	къыхэвгурыӏукӏыгъамэ	къыхагурыӏукӏыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏыгъамэ	къыхыумыгурыӏукӏыгъамэ	къыхимыгурыӏукӏыгъамэ	къыхэдмыгурыӏукӏыгъамэ	къыхэвмыгурыӏукӏыгъамэ	къыхамыгурыӏукӏыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынмэ	къыхэбгурыӏукӏынмэ	къыхигурыӏукӏынмэ	къыхэдгурыӏукӏынмэ	къыхэвгурыӏукӏынмэ	къыхагурыӏукӏынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынмэ	къыхыумыгурыӏукӏынмэ	къыхимыгурыӏукӏынмэ	къыхэдмыгурыӏукӏынмэ	къыхэвмыгурыӏукӏынмэ	къыхамыгурыӏукӏынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынумэ	къыхэбгурыӏукӏынумэ	къыхигурыӏукӏынумэ	къыхэдгурыӏукӏынумэ	къыхэвгурыӏукӏынумэ	къыхагурыӏукӏынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынумэ	къыхыумыгурыӏукӏынумэ	къыхимыгурыӏукӏынумэ	къыхэдмыгурыӏукӏынумэ	къыхэвмыгурыӏукӏынумэ	къыхамыгурыӏукӏынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏтэмэ	къыхэбгурыӏукӏтэмэ	къыхигурыӏукӏтэмэ	къыхэдгурыӏукӏтэмэ	къыхэвгурыӏукӏтэмэ	къыхагурыӏукӏтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏтэмэ	къыхыумыгурыӏукӏтэмэ	къыхимыгурыӏукӏтэмэ	къыхэдмыгурыӏукӏтэмэ	къыхэвмыгурыӏукӏтэмэ	къыхамыгурыӏукӏтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏатэмэ	къыхэбгурыӏукӏатэмэ	къыхигурыӏукӏатэмэ	къыхэдгурыӏукӏатэмэ	къыхэвгурыӏукӏатэмэ	къыхагурыӏукӏатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏатэмэ	къыхыумыгурыӏукӏатэмэ	къыхимыгурыӏукӏатэмэ	къыхэдмыгурыӏукӏатэмэ	къыхэвмыгурыӏукӏатэмэ	къыхамыгурыӏукӏатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхэбгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхигурыӏукӏыгъатэмэ	къыхэдгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхэвгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхагурыӏукӏыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхыумыгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхимыгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхэдмыгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхэвмыгурыӏукӏыгъатэмэ	къыхамыгурыӏукӏыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынтэмэ	къыхэбгурыӏукӏынтэмэ	къыхигурыӏукӏынтэмэ	къыхэдгурыӏукӏынтэмэ	къыхэвгурыӏукӏынтэмэ	къыхагурыӏукӏынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынтэмэ	къыхыумыгурыӏукӏынтэмэ	къыхимыгурыӏукӏынтэмэ	къыхэдмыгурыӏукӏынтэмэ	къыхэвмыгурыӏукӏынтэмэ	къыхамыгурыӏукӏынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынутэмэ	къыхэбгурыӏукӏынутэмэ	къыхигурыӏукӏынутэмэ	къыхэдгурыӏукӏынутэмэ	къыхэвгурыӏукӏынутэмэ	къыхагурыӏукӏынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынутэмэ	къыхыумыгурыӏукӏынутэмэ	къыхимыгурыӏукӏынутэмэ	къыхэдмыгурыӏукӏынутэмэ	къыхэвмыгурыӏукӏынутэмэ	къыхамыгурыӏукӏынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынт	къыхэбгурыӏукӏынт	къыхигурыӏукӏынт	къыхэдгурыӏукӏынт	къыхэвгурыӏукӏынт	къыхагурыӏукӏынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынтэкъым	къыхэбгурыӏукӏынтэкъым	къыхигурыӏукӏынтэкъым	къыхэдгурыӏукӏынтэкъым	къыхэвгурыӏукӏынтэкъым	къыхагурыӏукӏынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынут	къыхэбгурыӏукӏынут	къыхигурыӏукӏынут	къыхэдгурыӏукӏынут	къыхэвгурыӏукӏынут	къыхагурыӏукӏынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынутэкъым	къыхэбгурыӏукӏынутэкъым	къыхигурыӏукӏынутэкъым	къыхэдгурыӏукӏынутэкъым	къыхэвгурыӏукӏынутэкъым	къыхагурыӏукӏынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏми	къыхэбгурыӏукӏми	къыхигурыӏукӏми	къыхэдгурыӏукӏми	къыхэвгурыӏукӏми	къыхагурыӏукӏми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏми	къыхыумыгурыӏукӏми	къыхимыгурыӏукӏми	къыхэдмыгурыӏукӏми	къыхэвмыгурыӏукӏми	къыхамыгурыӏукӏми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏами	къыхэбгурыӏукӏами	къыхигурыӏукӏами	къыхэдгурыӏукӏами	къыхэвгурыӏукӏами	къыхагурыӏукӏами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏами	къыхыумыгурыӏукӏами	къыхимыгурыӏукӏами	къыхэдмыгурыӏукӏами	къыхэвмыгурыӏукӏами	къыхамыгурыӏукӏами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъами	къыхэбгурыӏукӏыгъами	къыхигурыӏукӏыгъами	къыхэдгурыӏукӏыгъами	къыхэвгурыӏукӏыгъами	къыхагурыӏукӏыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏыгъами	къыхыумыгурыӏукӏыгъами	къыхимыгурыӏукӏыгъами	къыхэдмыгурыӏукӏыгъами	къыхэвмыгурыӏукӏыгъами	къыхамыгурыӏукӏыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынми	къыхэбгурыӏукӏынми	къыхигурыӏукӏынми	къыхэдгурыӏукӏынми	къыхэвгурыӏукӏынми	къыхагурыӏукӏынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынми	къыхыумыгурыӏукӏынми	къыхимыгурыӏукӏынми	къыхэдмыгурыӏукӏынми	къыхэвмыгурыӏукӏынми	къыхамыгурыӏукӏынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынуми	къыхэбгурыӏукӏынуми	къыхигурыӏукӏынуми	къыхэдгурыӏукӏынуми	къыхэвгурыӏукӏынуми	къыхагурыӏукӏынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынуми	къыхыумыгурыӏукӏынуми	къыхимыгурыӏукӏынуми	къыхэдмыгурыӏукӏынуми	къыхэвмыгурыӏукӏынуми	къыхамыгурыӏукӏынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏтэми	къыхэбгурыӏукӏтэми	къыхигурыӏукӏтэми	къыхэдгурыӏукӏтэми	къыхэвгурыӏукӏтэми	къыхагурыӏукӏтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏтэми	къыхыумыгурыӏукӏтэми	къыхимыгурыӏукӏтэми	къыхэдмыгурыӏукӏтэми	къыхэвмыгурыӏукӏтэми	къыхамыгурыӏукӏтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏатэми	къыхэбгурыӏукӏатэми	къыхигурыӏукӏатэми	къыхэдгурыӏукӏатэми	къыхэвгурыӏукӏатэми	къыхагурыӏукӏатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏатэми	къыхыумыгурыӏукӏатэми	къыхимыгурыӏукӏатэми	къыхэдмыгурыӏукӏатэми	къыхэвмыгурыӏукӏатэми	къыхамыгурыӏукӏатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏыгъатэми	къыхэбгурыӏукӏыгъатэми	къыхигурыӏукӏыгъатэми	къыхэдгурыӏукӏыгъатэми	къыхэвгурыӏукӏыгъатэми	къыхагурыӏукӏыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏыгъатэми	къыхыумыгурыӏукӏыгъатэми	къыхимыгурыӏукӏыгъатэми	къыхэдмыгурыӏукӏыгъатэми	къыхэвмыгурыӏукӏыгъатэми	къыхамыгурыӏукӏыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынтэми	къыхэбгурыӏукӏынтэми	къыхигурыӏукӏынтэми	къыхэдгурыӏукӏынтэми	къыхэвгурыӏукӏынтэми	къыхагурыӏукӏынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынтэми	къыхыумыгурыӏукӏынтэми	къыхимыгурыӏукӏынтэми	къыхэдмыгурыӏукӏынтэми	къыхэвмыгурыӏукӏынтэми	къыхамыгурыӏукӏынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏынутэми	къыхэбгурыӏукӏынутэми	къыхигурыӏукӏынутэми	къыхэдгурыӏукӏынутэми	къыхэвгурыӏукӏэнутэми	къыхагурыӏукӏэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏынутэми	къыхыумыгурыӏукӏынутэми	къыхимыгурыӏукӏынутэми	къыхэдмыгурыӏукӏынутэми	къыхэвмыгурыӏукӏынутэми	къыхамыгурыӏукӏынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏаи	къыхэбгурыӏукӏаи	къыхигурыӏукӏаи	къыхэдгурыӏукӏаи	къыхэвгурыӏукӏаи	къыхагурыӏукӏаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏакъыми	къыхэбгурыӏукӏакъыми	къыхигурыӏукӏакъыми	къыхэдгурыӏукӏакъыми	къыхэвгурыӏукӏакъыми	къыхагурыӏукӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏащэрэт	къыхэбгурыӏукӏащэрэт	къыхигурыӏукӏащэрэт	къыхэдгурыӏукӏащэрэт	къыхэвгурыӏукӏащэрэт	къыхагурыӏукӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгурыӏукӏащэрэт	къыхыумыгурыӏукӏащэрэт	къыхимыгурыӏукӏащэрэт	къыхэдмыгурыӏукӏащэрэт	къыхэвмыгурыӏукӏащэрэт	къыхамыгурыӏукӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнщ	къыхэбгурыӏукӏагъэнщ	къыхигурыӏукӏагъэнщ	къыхэдгурыӏукӏагъэнщ	къыхэвгурыӏукӏагъэнщ	къыхагурыӏукӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнкъым	къыхэбгурыӏукӏагъэнкъым	къыхигурыӏукӏагъэнкъым	къыхэдгурыӏукӏагъэнкъым	къыхэвгурыӏукӏагъэнкъым	къыхагурыӏукӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнт	къыхэбгурыӏукӏагъэнт	къыхигурыӏукӏагъэнт	къыхэдгурыӏукӏагъэнт	къыхэвгурыӏукӏагъэнт	къыхагурыӏукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнтэкъым	къыхэбгурыӏукӏагъэнтэкъым	къыхигурыӏукӏагъэнтэкъым	къыхэдгурыӏукӏагъэнтэкъым	къыхэвгурыӏукӏагъэнтэкъым	къыхагурыӏукӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэн	къыхэбгурыӏукӏагъэн	къыхигурыӏукӏагъэн	къыхэдгурыӏукӏагъэн	къыхэвгурыӏукӏагъэн	къыхагурыӏукӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнкъэ	къыхэбгурыӏукӏагъэнкъэ	къыхигурыӏукӏагъэнкъэ	къыхэдгурыӏукӏагъэнкъэ	къыхэвгурыӏукӏагъэнкъэ	къыхагурыӏукӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнт	къыхэбгурыӏукӏагъэнт	къыхигурыӏукӏагъэнт	къыхэдгурыӏукӏагъэнт	къыхэвгурыӏукӏагъэнт	къыхагурыӏукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнтэкъэ	къыхэбгурыӏукӏагъэнтэкъэ	къыхигурыӏукӏагъэнтэкъэ	къыхэдгурыӏукӏагъэнтэкъэ	къыхэвгурыӏукӏагъэнтэкъэ	къыхагурыӏукӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнущ	къыхэбгурыӏукӏагъэнущ	къыхигурыӏукӏагъэнущ	къыхэдгурыӏукӏагъэнущ	къыхэвгурыӏукӏагъэнущ	къыхагурыӏукӏагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнукъым	къыхэбгурыӏукӏагъэнукъым	къыхигурыӏукӏагъэнукъым	къыхэдгурыӏукӏагъэнукъым	къыхэвгурыӏукӏагъэнукъым	къыхагурыӏукӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнут	къыхэбгурыӏукӏагъэнут	къыхигурыӏукӏагъэнут	къыхэдгурыӏукӏагъэнут	къыхэвгурыӏукӏагъэнут	къыхагурыӏукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнутэкъым	къыхэбгурыӏукӏагъэнутэкъым	къыхигурыӏукӏагъэнутэкъым	къыхэдгурыӏукӏагъэнутэкъым	къыхэвгурыӏукӏагъэнутэкъым	къыхагурыӏукӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэну	къыхэбгурыӏукӏагъэну	къыхигурыӏукӏагъэну	къыхэдгурыӏукӏагъэну	къыхэвгурыӏукӏагъэну	къыхагурыӏукӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнукъэ	къыхэбгурыӏукӏагъэнукъэ	къыхигурыӏукӏагъэнукъэ	къыхэдгурыӏукӏагъэнукъэ	къыхэвгурыӏукӏагъэнукъэ	къыхагурыӏукӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнут	къыхэбгурыӏукӏагъэнут	къыхигурыӏукӏагъэнут	къыхэдгурыӏукӏагъэнут	къыхэвгурыӏукӏагъэнут	къыхагурыӏукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгурыӏукӏагъэнутэкъэ	къыхэбгурыӏукӏагъэнутэкъэ	къыхигурыӏукӏагъэнутэкъэ	къыхэдгурыӏукӏагъэнутэкъэ	къыхэвгурыӏукӏагъэнутэкъэ	къыхагурыӏукӏагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгурыӏукӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏ	къыхэбгурыӏукӏ	къыхигурыӏукӏ	къыхэдгурыӏукӏ	къыхэвгурыӏукӏ	къыхагурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏ	къыхыумыгурыӏукӏ	къыхимыгурыӏукӏ	къыхэдмыгурыӏукӏ	къыхэвмыгурыӏукӏ	къыхамыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏа	къыхэбгурыӏукӏа	къыхигурыӏукӏа	къыхэдгурыӏукӏа	къыхэвгурыӏукӏа	къыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏа	къыхыумыгурыӏукӏа	къыхимыгурыӏукӏа	къыхэдмыгурыӏукӏа	къыхэвмыгурыӏукӏа	къыхамыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏыгъа	къыхэбгурыӏукӏыгъа	къыхигурыӏукӏыгъа	къыхэдгурыӏукӏыгъа	къыхэвгурыӏукӏыгъа	къыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏыгъа	къыхыумыгурыӏукӏыгъа	къыхимыгурыӏукӏыгъа	къыхэдмыгурыӏукӏыгъа	къыхэвмыгурыӏукӏыгъа	къыхамыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏын	къыхэбгурыӏукӏын	къыхигурыӏукӏын	къыхэдгурыӏукӏын	къыхэвгурыӏукӏын	къыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏын	къыхыумыгурыӏукӏын	къыхимыгурыӏукӏын	къыхэдмыгурыӏукӏын	къыхэвмыгурыӏукӏын	къыхамыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏыну	къыхэбгурыӏукӏыну	къыхигурыӏукӏыну	къыхэдгурыӏукӏыну	къыхэвгурыӏукӏыну	къыхагурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏыну	къыхыумыгурыӏукӏыну	къыхимыгурыӏукӏыну	къыхэдмыгурыӏукӏыну	къыхэвмыгурыӏукӏыну	къыхамыгурыӏукӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгурыӏукӏыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгурыӏукӏ	къызэрыхэбгурыӏукӏ	къызэрыхигурыӏукӏ	къызэрыхэдгурыӏукӏ	къызэрыхэвгурыӏукӏ	къызэрыхагурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгурыӏукӏ	къызэрыхыумыгурыӏукӏ	къызэрыхимыгурыӏукӏ	къызэрыхэдмыгурыӏукӏ	къызэрыхэвмыгурыӏукӏ	къызэрыхамыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгурыӏукӏа	къызэрыхэбгурыӏукӏа	къызэрыхигурыӏукӏа	къызэрыхэдгурыӏукӏа	къызэрыхэвгурыӏукӏа	къызэрыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгурыӏукӏа	къызэрыхыумыгурыӏукӏа	къызэрыхимыгурыӏукӏа	къызэрыхэдмыгурыӏукӏа	къызэрыхэвмыгурыӏукӏа	къызэрыхамыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгурыӏукӏыгъа	къызэрыхэбгурыӏукӏыгъа	къызэрыхигурыӏукӏыгъа	къызэрыхэдгурыӏукӏыгъа	къызэрыхэвгурыӏукӏыгъа	къызэрыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгурыӏукӏыгъа	къызэрыхыумыгурыӏукӏыгъа	къызэрыхимыгурыӏукӏыгъа	къызэрыхэдмыгурыӏукӏыгъа	къызэрыхэвмыгурыӏукӏыгъа	къызэрыхамыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгурыӏукӏын	къызэрыхэбгурыӏукӏын	къызэрыхигурыӏукӏын	къызэрыхэдгурыӏукӏын	къызэрыхэвгурыӏукӏын	къызэрыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгурыӏукӏын	къызэрыхыумыгурыӏукӏын	къызэрыхимыгурыӏукӏын	къызэрыхэдмыгурыӏукӏын	къызэрыхэвмыгурыӏукӏын	къызэрыхамыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгурыӏукӏыну	къызэрыхэбгурыӏукӏыну	къызэрыхигурыӏукӏыну	къызэрыхэдгурыӏукӏыну	къызэрыхэвгурыӏукӏыну	къызэрыхагурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгурыӏукӏыну	къызэрыхыумыгурыӏукӏыну	къызэрыхимыгурыӏукӏыну	къызэрыхэдмыгурыӏукӏыну	къызэрыхэвмыгурыӏукӏыну	къызэрыхамыгурыӏукӏыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгурыӏукӏ	къыщыхэбгурыӏукӏ	къыщыхигурыӏукӏ	къыщыхэдгурыӏукӏ	къыщыхэвгурыӏукӏ	къыщыхагурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгурыӏукӏ	къыщыхыумыгурыӏукӏ	къыщыхимыгурыӏукӏ	къыщыхэдмыгурыӏукӏ	къыщыхэвмыгурыӏукӏ	къыщыхамыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгурыӏукӏа	къыщыхэбгурыӏукӏа	къыщыхигурыӏукӏа	къыщыхэдгурыӏукӏа	къыщыхэвгурыӏукӏа	къыщыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгурыӏукӏа	къыщыхыумыгурыӏукӏа	къыщыхимыгурыӏукӏа	къыщыхэдмыгурыӏукӏа	къыщыхэвмыгурыӏукӏа	къыщыхамыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгурыӏукӏыгъа	къыщыхэбгурыӏукӏыгъа	къыщыхигурыӏукӏыгъа	къыщыхэдгурыӏукӏыгъа	къыщыхэвгурыӏукӏыгъа	къыщыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгурыӏукӏыгъа	къыщыхыумыгурыӏукӏыгъа	къыщыхимыгурыӏукӏыгъа	къыщыхэдмыгурыӏукӏыгъа	къыщыхэвмыгурыӏукӏыгъа	къыщыхамыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгурыӏукӏын	къыщыхэбгурыӏукӏын	къыщыхигурыӏукӏын	къыщыхэдгурыӏукӏын	къыщыхэвгурыӏукӏын	къыщыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгурыӏукӏын	къыщыхыумыгурыӏукӏын	къыщыхимыгурыӏукӏын	къыщыхэдмыгурыӏукӏын	къыщыхэвмыгурыӏукӏын	къыщыхамыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгурыӏукӏыну	къыщыхэбгурыӏукӏыну	къыщыхигурыӏукӏыну	къыщыхэдгурыӏукӏыну	къыщыхэвгурыӏукӏыну	къыщыхагурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгурыӏукӏыну	къыщыхыумыгурыӏукӏыну	къыщыхимыгурыӏукӏыну	къыщыхэдмыгурыӏукӏыну	къыщыхэвмыгурыӏукӏыну	къыщыхамыгурыӏукӏыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгурыӏукӏ	къыздыхэбгурыӏукӏ	къыздыхигурыӏукӏ	къыздыхэдгурыӏукӏ	къыздыхэвгурыӏукӏ	къыздыхагурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгурыӏукӏ	къыздыхыумыгурыӏукӏ	къыздыхимыгурыӏукӏ	къыздыхэдмыгурыӏукӏ	къыздыхэвмыгурыӏукӏ	къыздыхамыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгурыӏукӏа	къыздыхэбгурыӏукӏа	къыздыхигурыӏукӏа	къыздыхэдгурыӏукӏа	къыздыхэвгурыӏукӏа	къыздыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгурыӏукӏа	къыздыхыумыгурыӏукӏа	къыздыхимыгурыӏукӏа	къыздыхэдмыгурыӏукӏа	къыздыхэвмыгурыӏукӏа	къыздыхамыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгурыӏукӏыгъа	къыздыхэбгурыӏукӏыгъа	къыздыхигурыӏукӏыгъа	къыздыхэдгурыӏукӏыгъа	къыздыхэвгурыӏукӏыгъа	къыздыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгурыӏукӏыгъа	къыздыхыумыгурыӏукӏыгъа	къыздыхимыгурыӏукӏыгъа	къыздыхэдмыгурыӏукӏыгъа	къыздыхэвмыгурыӏукӏыгъа	къыздыхамыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгурыӏукӏын	къыздыхэбгурыӏукӏын	къыздыхигурыӏукӏын	къыздыхэдгурыӏукӏын	къыздыхэвгурыӏукӏын	къыздыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгурыӏукӏын	къыздыхыумыгурыӏукӏын	къыздыхимыгурыӏукӏын	къыздыхэдмыгурыӏукӏын	къыздыхэвмыгурыӏукӏын	къыздыхамыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгурыӏукӏыну	къыздыхэбгурыӏукӏыну	къыздыхигурыӏукӏыну	къыздыхэдгурыӏукӏыну	къыздыхэвгурыӏукӏыну	къыздыхагурыӏукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгурыӏукӏыну	къыздыхыумыгурыӏукӏыну	къыздыхимыгурыӏукӏыну	къыздыхэдмыгурыӏукӏыну	къыздыхэвмыгурыӏукӏыну	къыздыхамыгурыӏукӏыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгурыӏукӏ	къыщӀыхэбгурыӏукӏ	къыщӀыхигурыӏукӏ	къыщӀыхэдгурыӏукӏ	къыщӀыхэвгурыӏукӏ	къыщӀыхагурыӏукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгурыӏукӏ	къыщӀыхыумыгурыӏукӏ	къыщӀыхимыгурыӏукӏ	къыщӀыхэдмыгурыӏукӏ	къыщӀыхэвмыгурыӏукӏ	къыщӀыхамыгурыӏукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгурыӏукӏа	къыщӀыхэбгурыӏукӏа	къыщӀыхигурыӏукӏа	къыщӀыхэдгурыӏукӏа	къыщӀыхэвгурыӏукӏа	къыщӀыхагурыӏукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгурыӏукӏа	къыщӀыхыумыгурыӏукӏа	къыщӀыхимыгурыӏукӏа	къыщӀыхэдмыгурыӏукӏа	къыщӀыхэвмыгурыӏукӏа	къыщӀыхамыгурыӏукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхэбгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхигурыӏукӏыгъа	къыщӀыхэдгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхэвгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхагурыӏукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхыумыгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхимыгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхэдмыгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхэвмыгурыӏукӏыгъа	къыщӀыхамыгурыӏукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгурыӏукӏын	къыщӀыхэбгурыӏукӏын	къыщӀыхигурыӏукӏын	къыщӀыхэдгурыӏукӏын	къыщӀыхэвгурыӏукӏын	къыщӀыхагурыӏукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгурыӏукӏын	къыщӀыхыумыгурыӏукӏын	къыщӀыхимыгурыӏукӏын	къыщӀыхэдмыгурыӏукӏын	къыщӀыхэвмыгурыӏукӏын	къыщӀыхамыгурыӏукӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгурыӏукӏыну	къыщӀыхэбгурыӏукӏыну	къыщӀыхигурыӏукӏыну	къыщӀыхэдгурыӏукӏыну	къыщӀыхэвгурыӏукӏыну	къыщӀыхагурыӏукӏэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгурыӏукӏыну	къыщӀыхыумыгурыӏукӏыну	къыщӀыхимыгурыӏукӏыну	къыщӀыхэдмыгурыӏукӏыну	къыщӀыхэвмыгурыӏукӏыну	къыщӀыхамыгурыӏукӏыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏыу	къыхэбгурыӏукӏыу	къыхигурыӏукӏыу	къыхэдгурыӏукӏыу	къыхэвгурыӏукӏыу	къыхагурыӏукӏыу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏыу	къыхыумыгурыӏукӏыу	къыхимыгурыӏукӏыу	къыхэдмыгурыӏукӏыу	къыхэвмыгурыӏукӏыу	къыхамыгурыӏукӏыу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏауэ	къыхэбгурыӏукӏауэ	къыхигурыӏукӏауэ	къыхэдгурыӏукӏауэ	къыхэвгурыӏукӏауэ	къыхагурыӏукӏауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏауэ	къыхыумыгурыӏукӏауэ	къыхимыгурыӏукӏауэ	къыхэдмыгурыӏукӏауэ	къыхэвмыгурыӏукӏауэ	къыхамыгурыӏукӏауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэзгурыӏукӏыурэ	къыхэбгурыӏукӏыурэ	къыхигурыӏукӏыурэ	къыхэдгурыӏукӏыурэ	къыхэвгурыӏукӏыурэ	къыхагурыӏукӏыурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгурыӏукӏыурэ	къыхыумыгурыӏукӏыурэ	къыхимыгурыӏукӏыурэ	къыхэдмыгурыӏукӏыурэ	къыхэвмыгурыӏукӏыурэ	къыхамыгурыӏукӏыурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызогурыӏукӏ			укъахызогурыӏукӏ
ар		къыпхызогурыӏукӏ	къыхызогурыӏукӏ		къыфхызогурыӏукӏ	къахызогурыӏукӏ
дэ
фэ			фыкъыхызогурыӏукӏ			фыкъахызогурыӏукӏ
ахэр		къыпхызогурыӏукӏ(хэ)	къыхызогурыӏукӏ(хэ)		къыфхызогурыӏукӏ(хэ	къахызогурыӏукӏ(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбогурыӏукӏ			сыкъахыбогурыӏукӏ
уэ
ар	къысхыбогурыӏукӏ		къыхыбогурыӏукӏ	къытхыбогурыӏукӏ		къахыбогурыӏукӏ
дэ			дыкъыхыбогурыӏукӏ			дыкъахыбогурыӏукӏ
фэ
ахэр	къысхыбогурыӏукӏ(хэ)		къыхыбогурыӏукӏ(хэ)	къытхыбогурыӏукӏ(хэ)		къахыбогурыӏукӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхегурыӏукӏ	сыкъыхегурыӏукӏ		сыкъыфхегурыӏукӏ	сыкъахегурыӏукӏ
уэ	укъысхегурыӏукӏ		укъыхегурыӏукӏ	укъытхегурыӏукӏ		укъахегурыӏукӏ
ар	къысхегурыӏукӏ	къыпхегурыӏукӏ	къыхегурыӏукӏ	къытхегурыӏукӏ	къыфхегурыӏукӏ	къахегурыӏукӏ
дэ		дыкъыпхегурыӏукӏ	дыкъыхегурыӏукӏ		дыкъыфхегурыӏукӏ	дыкъахегурыӏукӏ
фэ	фыкъысхегурыӏукӏ		фыкъыхегурыӏукӏ	фыкъытхегурыӏукӏ		фыкъахегурыӏукӏ
ахэр	къысхегурыӏукӏ(хэ)	къыпхегурыӏукӏ(хэ)	къыхегурыӏукӏ(хэ)	къытхегурыӏукӏ(хэ)	къыфхегурыӏукӏ(хэ)	къахегурыӏукӏ(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдогурыӏукӏ			укъахыдогурыӏукӏ
ар		къыпхыдогурыӏукӏ	къыхыдогурыӏукӏ		къыфхыдогурыӏукӏ	къахыдогурыӏукӏ
дэ
фэ			фыкъыхыдогурыӏукӏ			фыкъахыдогурыӏукӏ
ахэр		къыпхыдогурыӏукӏ(хэ)	къыхыдогурыӏукӏ(хэ)		къыфхыдогурыӏукӏ(хэ)	къахыдогурыӏукӏ(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывогурыӏукӏ			сыкъахывогурыӏукӏ
уэ
ар	къысхывогурыӏукӏ		къыхывогурыӏукӏ	къытхывогурыӏукӏ		къахывогурыӏукӏ
дэ			дыкъыхывогурыӏукӏ			дыкъахывогурыӏукӏ
фэ
ахэр	къысхывогурыӏукӏ(хэ)		къыхывогурыӏукӏ(хэ)	къытхывогурыӏукӏ(хэ)		къахывогурыӏукӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхагурыӏукӏ	сыкъыхагурыӏукӏ		сыкъыфхагурыӏукӏ	сыкъахагурыӏукӏ
уэ	укъысхагурыӏукӏ		укъыхагурыӏукӏ	укъытхагурыӏукӏ		укъахагурыӏукӏ
ар	къысхагурыӏукӏ	къыпхагурыӏукӏ	къыхагурыӏукӏ	къытхагурыӏукӏ	къыфхагурыӏукӏ	къахагурыӏукӏ
дэ		дыкъыпхагурыӏукӏ	дыкъыхагурыӏукӏ		дыкъыфхагурыӏукӏ	дыкъахагурыӏукӏ
фэ	фыкъысхагурыӏукӏ		фыкъыхагурыӏукӏ	фыкъытхагурыӏукӏ		фыкъахагурыӏукӏ
ахэр	къысхагурыӏукӏ(хэ)	къыпхагурыӏукӏ(хэ)	къыхагурыӏукӏ(хэ)	къытхагурыӏукӏ(хэ)	къыфхагурыӏукӏ(хэ)	къахагурыӏукӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурыӏукӏ]	[гурыӏукӏ]ыр	--	[гурыӏукӏ]хэр
Эргативнэ:	[гурыӏукӏ]	[гурыӏукӏ]ым	--	[гурыӏукӏ]хэм
Послеложнэ:	[гурыӏукӏ]кӀэ	[гурыӏукӏ]ымкӀэ	[гурыӏукӏ]хэкӀэ	[гурыӏукӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурыӏукӏ]ыу	[гурыӏукӏ]ырауэ	[гурыӏукӏ]хэу	[гурыӏукӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурыӏукӏ]а	[гурыӏукӏ]ар	--	[гурыӏукӏ]ахэр
Эргативнэ:	[гурыӏукӏ]а	[гурыӏукӏ]ам	--	[гурыӏукӏ]ахэм
Послеложнэ:	[гурыӏукӏ]акӀэ	[гурыӏукӏ]амкӀэ	[гурыӏукӏ]ахэкӀэ	[гурыӏукӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурыӏукӏ]ауэ	[гурыӏукӏ]арауэ	[гурыӏукӏ]ахэу	[гурыӏукӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурыӏукӏ]ын	[гурыӏукӏ]ыныр	--	[гурыӏукӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[гурыӏукӏ]ын	[гурыӏукӏ]ыным	--	[гурыӏукӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[гурыӏукӏ]ынкӀэ	[гурыӏукӏ]ынымкӀэ	[гурыӏукӏ]ынхэкӀэ	[гурыӏукӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гурыӏукӏ]ыну	[гурыӏукӏ]ынырауэ	[гурыӏукӏ]ынхэу	[гурыӏукӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурыӏукӏ]ыну	[гурыӏукӏ]ынур	--	[гурыӏукӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[гурыӏукӏ]ыну	[гурыӏукӏ]ынум	--	[гурыӏукӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[гурыӏукӏ]ынукӀэ	[гурыӏукӏ]ынумкӀэ	[гурыӏукӏ]ынухэкӀэ	[гурыӏукӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурыӏукӏ]ынууэ	[гурыӏукӏ]ынурауэ	[гурыӏукӏ]ынухэу	[гурыӏукӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым къыхэкӀыу къыгурыӀуэн.

ЩАПХЪЭХЭР

• Куэдрэ сегупсысащ, къыхэзгурыӀукӀари мыращ абы. ЛъэбакъуэщӀэхэр, сборник

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгурыӏукӏын: understand sth from sth, based on sth

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгурыӏукӏын: понять что-л. из чего-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын