къыхэгъуэтэжын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐʁʷɐtɐ'ᶎǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [гъуэт] + -э + -ж + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэгъуэтэжын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуэтэжын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгъуэтэжын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжын	къыхэбгъуэтэжын	къыхигъуэтэжын	къыхэдгъуэтэжын	къыхэвгъуэтэжын	къыхагъуэтэжын
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжын	къыхыумыгъуэтэжын	къыхимыгъуэтэжын	къыхэдмыгъуэтэжын	къыхэвмыгъуэтэжын	къыхамыгъуэтэжын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуэтэж!	къыхэвгъуэтэж!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыгъуэтэж!	къыхэвмыгъуэтэж!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегъуэтэж	укъыхрегъуэтэж	къыхрегъуэтэж	дыкъыхрегъуэтэж	фыкъыхрегъуэтэж	къыхрегъуэтэж
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгъуэтэж	укъыхремыгъуэтэж	къыхремыгъуэтэж	дыкъыхремыгъуэтэж	фыкъыхремыгъуэтэж	къыхремыгъуэтэж

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызогъуэтэж(ыр)	къыхыбогъуэтэж(ыр)	къыхегъуэтэж(ыр)	къыхыдогъуэтэж(ыр)	къыхывогъуэтэж(ыр)	къыхагъуэтэж(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыркъым	къыхэбгъуэтэжыркъым	къыхигъуэтэжыркъым	къыхэдгъуэтэжыркъым	къыхэвгъуэтэжыркъым	къыхагъуэтэжыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжырт	къыхэбгъуэтэжырт	къыхигъуэтэжырт	къыхэдгъуэтэжырт	къыхэвгъуэтэжырт	къыхагъуэтэжырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыртэкъым	къыхэбгъуэтэжыртэкъым	къыхигъуэтэжыртэкъым	къыхэдгъуэтэжыртэкъым	къыхэвгъуэтэжыртэкъым	къыхагъуэтэжыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжащ	къыхэбгъуэтэжащ	къыхигъуэтэжащ	къыхэдгъуэтэжащ	къыхэвгъуэтэжащ	къыхагъуэтэжащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжакъым	къыхэбгъуэтэжакъым	къыхигъуэтэжакъым	къыхэдгъуэтэжакъым	къыхэвгъуэтэжакъым	къыхагъуэтэжакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжат	къыхэбгъуэтэжат	къыхигъуэтэжат	къыхэдгъуэтэжат	къыхэвгъуэтэжат	къыхагъуэтэжат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжатэкъым	къыхэбгъуэтэжатэкъым	къыхигъуэтэжатэкъым	къыхэдгъуэтэжатэкъым	къыхэвгъуэтэжатэкъым	къыхагъуэтэжатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъащ	къыхэбгъуэтэжыгъащ	къыхигъуэтэжыгъащ	къыхэдгъуэтэжыгъащ	къыхэвгъуэтэжыгъащ	къыхагъуэтэжыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъакъым	къыхэбгъуэтэжыгъакъым	къыхигъуэтэжыгъакъым	къыхэдгъуэтэжыгъакъым	къыхэвгъуэтэжыгъакъым	къыхагъуэтэжыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъат	къыхэбгъуэтэжыгъат	къыхигъуэтэжыгъат	къыхэдгъуэтэжыгъат	къыхэвгъуэтэжыгъат	къыхагъуэтэжыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъатэкъым	къыхэбгъуэтэжыгъатэкъым	къыхигъуэтэжыгъатэкъым	къыхэдгъуэтэжыгъатэкъым	къыхэвгъуэтэжыгъатэкъым	къыхагъуэтэжыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжщ	къыхэбгъуэтэжщ	къыхигъуэтэжщ	къыхэдгъуэтэжщ	къыхэвгъуэтэжщ	къыхагъуэтэжщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжкъым	къыхэбгъуэтэжкъым	къыхигъуэтэжкъым	къыхэдгъуэтэжкъым	къыхэвгъуэтэжкъым	къыхагъуэтэжкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжт	къыхэбгъуэтэжт	къыхигъуэтэжт	къыхэдгъуэтэжт	къыхэвгъуэтэжт	къыхагъуэтэжт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжтэкъым	къыхэбгъуэтэжтэкъым	къыхигъуэтэжтэкъым	къыхэдгъуэтэжтэкъым	къыхэвгъуэтэжтэкъым	къыхагъуэтэжтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынщ	къыхэбгъуэтэжынщ	къыхигъуэтэжынщ	къыхэдгъуэтэжынщ	къыхэвгъуэтэжынщ	къыхагъуэтэжынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынкъым	къыхэбгъуэтэжынкъым	къыхигъуэтэжынкъым	къыхэдгъуэтэжынкъым	къыхэвгъуэтэжынкъым	къыхагъуэтэжынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынущ	къыхэбгъуэтэжынущ	къыхигъуэтэжынущ	къыхэдгъуэтэжынущ	къыхэвгъуэтэжынущ	къыхагъуэтэжынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынукъым	къыхэбгъуэтэжынукъым	къыхигъуэтэжынукъым	къыхэдгъуэтэжынукъым	къыхэвгъуэтэжынукъым	къыхагъуэтэжынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжрэ	къыхэбгъуэтэжрэ	къыхигъуэтэжрэ	къыхэдгъуэтэжрэ	къыхэвгъуэтэжрэ	къыхагъуэтэжрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыркъэ	къыхэбгъуэтэжыркъэ	къыхигъуэтэжыркъэ	къыхэдгъуэтэжыркъэ	къыхэвгъуэтэжыркъэ	къыхагъуэтэжыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжырт	къыхэбгъуэтэжырт	къыхигъуэтэжырт	къыхэдгъуэтэжырт	къыхэвгъуэтэжырт	къыхагъуэтэжырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыртэкъэ	къыхэбгъуэтэжыртэкъэ	къыхигъуэтэжыртэкъэ	къыхэдгъуэтэжыртэкъэ	къыхэвгъуэтэжыртэкъэ	къыхагъуэтэжыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжа	къыхэбгъуэтэжа	къыхигъуэтэжа	къыхэдгъуэтэжа	къыхэвгъуэтэжа	къыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжакъэ	къыхэбгъуэтэжакъэ	къыхигъуэтэжакъэ	къыхэдгъуэтэжакъэ	къыхэвгъуэтэжакъэ	къыхагъуэтэжакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжат	къыхэбгъуэтэжат	къыхигъуэтэжат	къыхэдгъуэтэжат	къыхэвгъуэтэжат	къыхагъуэтэжат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжатэкъэ	къыхэбгъуэтэжатэкъэ	къыхигъуэтэжатэкъэ	къыхэдгъуэтэжатэкъэ	къыхэвгъуэтэжатэкъэ	къыхагъуэтэжатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъа	къыхэбгъуэтэжыгъа	къыхигъуэтэжыгъа	къыхэдгъуэтэжыгъа	къыхэвгъуэтэжыгъа	къыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъакъэ	къыхэбгъуэтэжыгъакъэ	къыхигъуэтэжыгъакъэ	къыхэдгъуэтэжыгъакъэ	къыхэвгъуэтэжыгъакъэ	къыхагъуэтэжыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъат	къыхэбгъуэтэжыгъат	къыхигъуэтэжыгъат	къыхэдгъуэтэжыгъат	къыхэвгъуэтэжыгъат	къыхагъуэтэжыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъатэкъэ	къыхэбгъуэтэжыгъатэкъэ	къыхигъуэтэжыгъатэкъэ	къыхэдгъуэтэжыгъатэкъэ	къыхэвгъуэтэжыгъатэкъэ	къыхагъуэтэжыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэж	къыхэбгъуэтэж	къыхигъуэтэж	къыхэдгъуэтэж	къыхэвгъуэтэж	къыхагъуэтэж
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжкъэ	къыхэбгъуэтэжкъэ	къыхигъуэтэжкъэ	къыхэдгъуэтэжкъэ	къыхэвгъуэтэжкъэ	къыхагъуэтэжкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжт	къыхэбгъуэтэжт	къыхигъуэтэжт	къыхэдгъуэтэжт	къыхэвгъуэтэжт	къыхагъуэтэжт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжтэкъэ	къыхэбгъуэтэжтэкъэ	къыхигъуэтэжтэкъэ	къыхэдгъуэтэжтэкъэ	къыхэвгъуэтэжтэкъэ	къыхагъуэтэжтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжын	къыхэбгъуэтэжын	къыхигъуэтэжын	къыхэдгъуэтэжын	къыхэвгъуэтэжын	къыхагъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынкъэ	къыхэбгъуэтэжынкъэ	къыхигъуэтэжынкъэ	къыхэдгъуэтэжынкъэ	къыхэвгъуэтэжынкъэ	къыхагъуэтэжынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыну	къыхэбгъуэтэжыну	къыхигъуэтэжыну	къыхэдгъуэтэжыну	къыхэвгъуэтэжыну	къыхагъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынукъэ	къыхэбгъуэтэжынукъэ	къыхигъуэтэжынукъэ	къыхэдгъуэтэжынукъэ	къыхэвгъуэтэжынукъэ	къыхагъуэтэжынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжмэ	къыхэбгъуэтэжмэ	къыхигъуэтэжмэ	къыхэдгъуэтэжмэ	къыхэвгъуэтэжмэ	къыхагъуэтэжмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжмэ	къыхыумыгъуэтэжмэ	къыхимыгъуэтэжмэ	къыхэдмыгъуэтэжмэ	къыхэвмыгъуэтэжмэ	къыхамыгъуэтэжмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжамэ	къыхэбгъуэтэжамэ	къыхигъуэтэжамэ	къыхэдгъуэтэжамэ	къыхэвгъуэтэжамэ	къыхагъуэтэжамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжамэ	къыхыумыгъуэтэжамэ	къыхимыгъуэтэжамэ	къыхэдмыгъуэтэжамэ	къыхэвмыгъуэтэжамэ	къыхамыгъуэтэжамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъамэ	къыхэбгъуэтэжыгъамэ	къыхигъуэтэжыгъамэ	къыхэдгъуэтэжыгъамэ	къыхэвгъуэтэжыгъамэ	къыхагъуэтэжыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжыгъамэ	къыхыумыгъуэтэжыгъамэ	къыхимыгъуэтэжыгъамэ	къыхэдмыгъуэтэжыгъамэ	къыхэвмыгъуэтэжыгъамэ	къыхамыгъуэтэжыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынмэ	къыхэбгъуэтэжынмэ	къыхигъуэтэжынмэ	къыхэдгъуэтэжынмэ	къыхэвгъуэтэжынмэ	къыхагъуэтэжынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынмэ	къыхыумыгъуэтэжынмэ	къыхимыгъуэтэжынмэ	къыхэдмыгъуэтэжынмэ	къыхэвмыгъуэтэжынмэ	къыхамыгъуэтэжынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынумэ	къыхэбгъуэтэжынумэ	къыхигъуэтэжынумэ	къыхэдгъуэтэжынумэ	къыхэвгъуэтэжынумэ	къыхагъуэтэжынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынумэ	къыхыумыгъуэтэжынумэ	къыхимыгъуэтэжынумэ	къыхэдмыгъуэтэжынумэ	къыхэвмыгъуэтэжынумэ	къыхамыгъуэтэжынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжтэмэ	къыхэбгъуэтэжтэмэ	къыхигъуэтэжтэмэ	къыхэдгъуэтэжтэмэ	къыхэвгъуэтэжтэмэ	къыхагъуэтэжтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжтэмэ	къыхыумыгъуэтэжтэмэ	къыхимыгъуэтэжтэмэ	къыхэдмыгъуэтэжтэмэ	къыхэвмыгъуэтэжтэмэ	къыхамыгъуэтэжтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжатэмэ	къыхэбгъуэтэжатэмэ	къыхигъуэтэжатэмэ	къыхэдгъуэтэжатэмэ	къыхэвгъуэтэжатэмэ	къыхагъуэтэжатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжатэмэ	къыхыумыгъуэтэжатэмэ	къыхимыгъуэтэжатэмэ	къыхэдмыгъуэтэжатэмэ	къыхэвмыгъуэтэжатэмэ	къыхамыгъуэтэжатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъатэмэ	къыхэбгъуэтэжыгъатэмэ	къыхигъуэтэжыгъатэмэ	къыхэдгъуэтэжыгъатэмэ	къыхэвгъуэтэжыгъатэмэ	къыхагъуэтэжыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжыгъатэмэ	къыхыумыгъуэтэжыгъатэмэ	къыхимыгъуэтэжыгъатэмэ	къыхэдмыгъуэтэжыгъатэмэ	къыхэвмыгъуэтэжыгъатэмэ	къыхамыгъуэтэжыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынтэмэ	къыхэбгъуэтэжынтэмэ	къыхигъуэтэжынтэмэ	къыхэдгъуэтэжынтэмэ	къыхэвгъуэтэжынтэмэ	къыхагъуэтэжынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынтэмэ	къыхыумыгъуэтэжынтэмэ	къыхимыгъуэтэжынтэмэ	къыхэдмыгъуэтэжынтэмэ	къыхэвмыгъуэтэжынтэмэ	къыхамыгъуэтэжынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынутэмэ	къыхэбгъуэтэжынутэмэ	къыхигъуэтэжынутэмэ	къыхэдгъуэтэжынутэмэ	къыхэвгъуэтэжынутэмэ	къыхагъуэтэжынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынутэмэ	къыхыумыгъуэтэжынутэмэ	къыхимыгъуэтэжынутэмэ	къыхэдмыгъуэтэжынутэмэ	къыхэвмыгъуэтэжынутэмэ	къыхамыгъуэтэжынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынт	къыхэбгъуэтэжынт	къыхигъуэтэжынт	къыхэдгъуэтэжынт	къыхэвгъуэтэжынт	къыхагъуэтэжынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынтэкъым	къыхэбгъуэтэжынтэкъым	къыхигъуэтэжынтэкъым	къыхэдгъуэтэжынтэкъым	къыхэвгъуэтэжынтэкъым	къыхагъуэтэжынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынут	къыхэбгъуэтэжынут	къыхигъуэтэжынут	къыхэдгъуэтэжынут	къыхэвгъуэтэжынут	къыхагъуэтэжынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынутэкъым	къыхэбгъуэтэжынутэкъым	къыхигъуэтэжынутэкъым	къыхэдгъуэтэжынутэкъым	къыхэвгъуэтэжынутэкъым	къыхагъуэтэжынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжми	къыхэбгъуэтэжми	къыхигъуэтэжми	къыхэдгъуэтэжми	къыхэвгъуэтэжми	къыхагъуэтэжми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжми	къыхыумыгъуэтэжми	къыхимыгъуэтэжми	къыхэдмыгъуэтэжми	къыхэвмыгъуэтэжми	къыхамыгъуэтэжми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжами	къыхэбгъуэтэжами	къыхигъуэтэжами	къыхэдгъуэтэжами	къыхэвгъуэтэжами	къыхагъуэтэжами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжами	къыхыумыгъуэтэжами	къыхимыгъуэтэжами	къыхэдмыгъуэтэжами	къыхэвмыгъуэтэжами	къыхамыгъуэтэжами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъами	къыхэбгъуэтэжыгъами	къыхигъуэтэжыгъами	къыхэдгъуэтэжыгъами	къыхэвгъуэтэжыгъами	къыхагъуэтэжыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжыгъами	къыхыумыгъуэтэжыгъами	къыхимыгъуэтэжыгъами	къыхэдмыгъуэтэжыгъами	къыхэвмыгъуэтэжыгъами	къыхамыгъуэтэжыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынми	къыхэбгъуэтэжынми	къыхигъуэтэжынми	къыхэдгъуэтэжынми	къыхэвгъуэтэжынми	къыхагъуэтэжынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынми	къыхыумыгъуэтэжынми	къыхимыгъуэтэжынми	къыхэдмыгъуэтэжынми	къыхэвмыгъуэтэжынми	къыхамыгъуэтэжынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынуми	къыхэбгъуэтэжынуми	къыхигъуэтэжынуми	къыхэдгъуэтэжынуми	къыхэвгъуэтэжынуми	къыхагъуэтэжынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынуми	къыхыумыгъуэтэжынуми	къыхимыгъуэтэжынуми	къыхэдмыгъуэтэжынуми	къыхэвмыгъуэтэжынуми	къыхамыгъуэтэжынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжтэми	къыхэбгъуэтэжтэми	къыхигъуэтэжтэми	къыхэдгъуэтэжтэми	къыхэвгъуэтэжтэми	къыхагъуэтэжтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжтэми	къыхыумыгъуэтэжтэми	къыхимыгъуэтэжтэми	къыхэдмыгъуэтэжтэми	къыхэвмыгъуэтэжтэми	къыхамыгъуэтэжтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжатэми	къыхэбгъуэтэжатэми	къыхигъуэтэжатэми	къыхэдгъуэтэжатэми	къыхэвгъуэтэжатэми	къыхагъуэтэжатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжатэми	къыхыумыгъуэтэжатэми	къыхимыгъуэтэжатэми	къыхэдмыгъуэтэжатэми	къыхэвмыгъуэтэжатэми	къыхамыгъуэтэжатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжыгъатэми	къыхэбгъуэтэжыгъатэми	къыхигъуэтэжыгъатэми	къыхэдгъуэтэжыгъатэми	къыхэвгъуэтэжыгъатэми	къыхагъуэтэжыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжыгъатэми	къыхыумыгъуэтэжыгъатэми	къыхимыгъуэтэжыгъатэми	къыхэдмыгъуэтэжыгъатэми	къыхэвмыгъуэтэжыгъатэми	къыхамыгъуэтэжыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынтэми	къыхэбгъуэтэжынтэми	къыхигъуэтэжынтэми	къыхэдгъуэтэжынтэми	къыхэвгъуэтэжынтэми	къыхагъуэтэжынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынтэми	къыхыумыгъуэтэжынтэми	къыхимыгъуэтэжынтэми	къыхэдмыгъуэтэжынтэми	къыхэвмыгъуэтэжынтэми	къыхамыгъуэтэжынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжынутэми	къыхэбгъуэтэжынутэми	къыхигъуэтэжынутэми	къыхэдгъуэтэжынутэми	къыхэвгъуэтэжэнутэми	къыхагъуэтэжэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжынутэми	къыхыумыгъуэтэжынутэми	къыхимыгъуэтэжынутэми	къыхэдмыгъуэтэжынутэми	къыхэвмыгъуэтэжынутэми	къыхамыгъуэтэжынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжаи	къыхэбгъуэтэжаи	къыхигъуэтэжаи	къыхэдгъуэтэжаи	къыхэвгъуэтэжаи	къыхагъуэтэжаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжакъыми	къыхэбгъуэтэжакъыми	къыхигъуэтэжакъыми	къыхэдгъуэтэжакъыми	къыхэвгъуэтэжакъыми	къыхагъуэтэжакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжащэрэт	къыхэбгъуэтэжащэрэт	къыхигъуэтэжащэрэт	къыхэдгъуэтэжащэрэт	къыхэвгъуэтэжащэрэт	къыхагъуэтэжащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъуэтэжащэрэт	къыхыумыгъуэтэжащэрэт	къыхимыгъуэтэжащэрэт	къыхэдмыгъуэтэжащэрэт	къыхэвмыгъуэтэжащэрэт	къыхамыгъуэтэжащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнщ	къыхэбгъуэтэжагъэнщ	къыхигъуэтэжагъэнщ	къыхэдгъуэтэжагъэнщ	къыхэвгъуэтэжагъэнщ	къыхагъуэтэжагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнкъым	къыхэбгъуэтэжагъэнкъым	къыхигъуэтэжагъэнкъым	къыхэдгъуэтэжагъэнкъым	къыхэвгъуэтэжагъэнкъым	къыхагъуэтэжагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнт	къыхэбгъуэтэжагъэнт	къыхигъуэтэжагъэнт	къыхэдгъуэтэжагъэнт	къыхэвгъуэтэжагъэнт	къыхагъуэтэжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнтэкъым	къыхэбгъуэтэжагъэнтэкъым	къыхигъуэтэжагъэнтэкъым	къыхэдгъуэтэжагъэнтэкъым	къыхэвгъуэтэжагъэнтэкъым	къыхагъуэтэжагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэн	къыхэбгъуэтэжагъэн	къыхигъуэтэжагъэн	къыхэдгъуэтэжагъэн	къыхэвгъуэтэжагъэн	къыхагъуэтэжагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнкъэ	къыхэбгъуэтэжагъэнкъэ	къыхигъуэтэжагъэнкъэ	къыхэдгъуэтэжагъэнкъэ	къыхэвгъуэтэжагъэнкъэ	къыхагъуэтэжагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнт	къыхэбгъуэтэжагъэнт	къыхигъуэтэжагъэнт	къыхэдгъуэтэжагъэнт	къыхэвгъуэтэжагъэнт	къыхагъуэтэжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнтэкъэ	къыхэбгъуэтэжагъэнтэкъэ	къыхигъуэтэжагъэнтэкъэ	къыхэдгъуэтэжагъэнтэкъэ	къыхэвгъуэтэжагъэнтэкъэ	къыхагъуэтэжагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнущ	къыхэбгъуэтэжагъэнущ	къыхигъуэтэжагъэнущ	къыхэдгъуэтэжагъэнущ	къыхэвгъуэтэжагъэнущ	къыхагъуэтэжагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнукъым	къыхэбгъуэтэжагъэнукъым	къыхигъуэтэжагъэнукъым	къыхэдгъуэтэжагъэнукъым	къыхэвгъуэтэжагъэнукъым	къыхагъуэтэжагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнут	къыхэбгъуэтэжагъэнут	къыхигъуэтэжагъэнут	къыхэдгъуэтэжагъэнут	къыхэвгъуэтэжагъэнут	къыхагъуэтэжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнутэкъым	къыхэбгъуэтэжагъэнутэкъым	къыхигъуэтэжагъэнутэкъым	къыхэдгъуэтэжагъэнутэкъым	къыхэвгъуэтэжагъэнутэкъым	къыхагъуэтэжагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэну	къыхэбгъуэтэжагъэну	къыхигъуэтэжагъэну	къыхэдгъуэтэжагъэну	къыхэвгъуэтэжагъэну	къыхагъуэтэжагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнукъэ	къыхэбгъуэтэжагъэнукъэ	къыхигъуэтэжагъэнукъэ	къыхэдгъуэтэжагъэнукъэ	къыхэвгъуэтэжагъэнукъэ	къыхагъуэтэжагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнут	къыхэбгъуэтэжагъэнут	къыхигъуэтэжагъэнут	къыхэдгъуэтэжагъэнут	къыхэвгъуэтэжагъэнут	къыхагъуэтэжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъуэтэжагъэнутэкъэ	къыхэбгъуэтэжагъэнутэкъэ	къыхигъуэтэжагъэнутэкъэ	къыхэдгъуэтэжагъэнутэкъэ	къыхэвгъуэтэжагъэнутэкъэ	къыхагъуэтэжагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъуэтэжыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэж	къыхэбгъуэтэж	къыхигъуэтэж	къыхэдгъуэтэж	къыхэвгъуэтэж	къыхагъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэж	къыхыумыгъуэтэж	къыхимыгъуэтэж	къыхэдмыгъуэтэж	къыхэвмыгъуэтэж	къыхамыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжа	къыхэбгъуэтэжа	къыхигъуэтэжа	къыхэдгъуэтэжа	къыхэвгъуэтэжа	къыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжа	къыхыумыгъуэтэжа	къыхимыгъуэтэжа	къыхэдмыгъуэтэжа	къыхэвмыгъуэтэжа	къыхамыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжыгъа	къыхэбгъуэтэжыгъа	къыхигъуэтэжыгъа	къыхэдгъуэтэжыгъа	къыхэвгъуэтэжыгъа	къыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжыгъа	къыхыумыгъуэтэжыгъа	къыхимыгъуэтэжыгъа	къыхэдмыгъуэтэжыгъа	къыхэвмыгъуэтэжыгъа	къыхамыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжын	къыхэбгъуэтэжын	къыхигъуэтэжын	къыхэдгъуэтэжын	къыхэвгъуэтэжын	къыхагъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжын	къыхыумыгъуэтэжын	къыхимыгъуэтэжын	къыхэдмыгъуэтэжын	къыхэвмыгъуэтэжын	къыхамыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжыну	къыхэбгъуэтэжыну	къыхигъуэтэжыну	къыхэдгъуэтэжыну	къыхэвгъуэтэжыну	къыхагъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжыну	къыхыумыгъуэтэжыну	къыхимыгъуэтэжыну	къыхэдмыгъуэтэжыну	къыхэвмыгъуэтэжыну	къыхамыгъуэтэжыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъуэтэжыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъуэтэж	къызэрыхэбгъуэтэж	къызэрыхигъуэтэж	къызэрыхэдгъуэтэж	къызэрыхэвгъуэтэж	къызэрыхагъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъуэтэж	къызэрыхыумыгъуэтэж	къызэрыхимыгъуэтэж	къызэрыхэдмыгъуэтэж	къызэрыхэвмыгъуэтэж	къызэрыхамыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъуэтэжа	къызэрыхэбгъуэтэжа	къызэрыхигъуэтэжа	къызэрыхэдгъуэтэжа	къызэрыхэвгъуэтэжа	къызэрыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъуэтэжа	къызэрыхыумыгъуэтэжа	къызэрыхимыгъуэтэжа	къызэрыхэдмыгъуэтэжа	къызэрыхэвмыгъуэтэжа	къызэрыхамыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъуэтэжыгъа	къызэрыхэбгъуэтэжыгъа	къызэрыхигъуэтэжыгъа	къызэрыхэдгъуэтэжыгъа	къызэрыхэвгъуэтэжыгъа	къызэрыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъуэтэжыгъа	къызэрыхыумыгъуэтэжыгъа	къызэрыхимыгъуэтэжыгъа	къызэрыхэдмыгъуэтэжыгъа	къызэрыхэвмыгъуэтэжыгъа	къызэрыхамыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъуэтэжын	къызэрыхэбгъуэтэжын	къызэрыхигъуэтэжын	къызэрыхэдгъуэтэжын	къызэрыхэвгъуэтэжын	къызэрыхагъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъуэтэжын	къызэрыхыумыгъуэтэжын	къызэрыхимыгъуэтэжын	къызэрыхэдмыгъуэтэжын	къызэрыхэвмыгъуэтэжын	къызэрыхамыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъуэтэжыну	къызэрыхэбгъуэтэжыну	къызэрыхигъуэтэжыну	къызэрыхэдгъуэтэжыну	къызэрыхэвгъуэтэжыну	къызэрыхагъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъуэтэжыну	къызэрыхыумыгъуэтэжыну	къызэрыхимыгъуэтэжыну	къызэрыхэдмыгъуэтэжыну	къызэрыхэвмыгъуэтэжыну	къызэрыхамыгъуэтэжыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъуэтэж	къыщыхэбгъуэтэж	къыщыхигъуэтэж	къыщыхэдгъуэтэж	къыщыхэвгъуэтэж	къыщыхагъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъуэтэж	къыщыхыумыгъуэтэж	къыщыхимыгъуэтэж	къыщыхэдмыгъуэтэж	къыщыхэвмыгъуэтэж	къыщыхамыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъуэтэжа	къыщыхэбгъуэтэжа	къыщыхигъуэтэжа	къыщыхэдгъуэтэжа	къыщыхэвгъуэтэжа	къыщыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъуэтэжа	къыщыхыумыгъуэтэжа	къыщыхимыгъуэтэжа	къыщыхэдмыгъуэтэжа	къыщыхэвмыгъуэтэжа	къыщыхамыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъуэтэжыгъа	къыщыхэбгъуэтэжыгъа	къыщыхигъуэтэжыгъа	къыщыхэдгъуэтэжыгъа	къыщыхэвгъуэтэжыгъа	къыщыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъуэтэжыгъа	къыщыхыумыгъуэтэжыгъа	къыщыхимыгъуэтэжыгъа	къыщыхэдмыгъуэтэжыгъа	къыщыхэвмыгъуэтэжыгъа	къыщыхамыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъуэтэжын	къыщыхэбгъуэтэжын	къыщыхигъуэтэжын	къыщыхэдгъуэтэжын	къыщыхэвгъуэтэжын	къыщыхагъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъуэтэжын	къыщыхыумыгъуэтэжын	къыщыхимыгъуэтэжын	къыщыхэдмыгъуэтэжын	къыщыхэвмыгъуэтэжын	къыщыхамыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъуэтэжыну	къыщыхэбгъуэтэжыну	къыщыхигъуэтэжыну	къыщыхэдгъуэтэжыну	къыщыхэвгъуэтэжыну	къыщыхагъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъуэтэжыну	къыщыхыумыгъуэтэжыну	къыщыхимыгъуэтэжыну	къыщыхэдмыгъуэтэжыну	къыщыхэвмыгъуэтэжыну	къыщыхамыгъуэтэжыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъуэтэж	къыздыхэбгъуэтэж	къыздыхигъуэтэж	къыздыхэдгъуэтэж	къыздыхэвгъуэтэж	къыздыхагъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъуэтэж	къыздыхыумыгъуэтэж	къыздыхимыгъуэтэж	къыздыхэдмыгъуэтэж	къыздыхэвмыгъуэтэж	къыздыхамыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъуэтэжа	къыздыхэбгъуэтэжа	къыздыхигъуэтэжа	къыздыхэдгъуэтэжа	къыздыхэвгъуэтэжа	къыздыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъуэтэжа	къыздыхыумыгъуэтэжа	къыздыхимыгъуэтэжа	къыздыхэдмыгъуэтэжа	къыздыхэвмыгъуэтэжа	къыздыхамыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъуэтэжыгъа	къыздыхэбгъуэтэжыгъа	къыздыхигъуэтэжыгъа	къыздыхэдгъуэтэжыгъа	къыздыхэвгъуэтэжыгъа	къыздыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъуэтэжыгъа	къыздыхыумыгъуэтэжыгъа	къыздыхимыгъуэтэжыгъа	къыздыхэдмыгъуэтэжыгъа	къыздыхэвмыгъуэтэжыгъа	къыздыхамыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъуэтэжын	къыздыхэбгъуэтэжын	къыздыхигъуэтэжын	къыздыхэдгъуэтэжын	къыздыхэвгъуэтэжын	къыздыхагъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъуэтэжын	къыздыхыумыгъуэтэжын	къыздыхимыгъуэтэжын	къыздыхэдмыгъуэтэжын	къыздыхэвмыгъуэтэжын	къыздыхамыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъуэтэжыну	къыздыхэбгъуэтэжыну	къыздыхигъуэтэжыну	къыздыхэдгъуэтэжыну	къыздыхэвгъуэтэжыну	къыздыхагъуэтэжыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъуэтэжыну	къыздыхыумыгъуэтэжыну	къыздыхимыгъуэтэжыну	къыздыхэдмыгъуэтэжыну	къыздыхэвмыгъуэтэжыну	къыздыхамыгъуэтэжыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъуэтэж	къыщӀыхэбгъуэтэж	къыщӀыхигъуэтэж	къыщӀыхэдгъуэтэж	къыщӀыхэвгъуэтэж	къыщӀыхагъуэтэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъуэтэж	къыщӀыхыумыгъуэтэж	къыщӀыхимыгъуэтэж	къыщӀыхэдмыгъуэтэж	къыщӀыхэвмыгъуэтэж	къыщӀыхамыгъуэтэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъуэтэжа	къыщӀыхэбгъуэтэжа	къыщӀыхигъуэтэжа	къыщӀыхэдгъуэтэжа	къыщӀыхэвгъуэтэжа	къыщӀыхагъуэтэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъуэтэжа	къыщӀыхыумыгъуэтэжа	къыщӀыхимыгъуэтэжа	къыщӀыхэдмыгъуэтэжа	къыщӀыхэвмыгъуэтэжа	къыщӀыхамыгъуэтэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъуэтэжыгъа	къыщӀыхэбгъуэтэжыгъа	къыщӀыхигъуэтэжыгъа	къыщӀыхэдгъуэтэжыгъа	къыщӀыхэвгъуэтэжыгъа	къыщӀыхагъуэтэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъуэтэжыгъа	къыщӀыхыумыгъуэтэжыгъа	къыщӀыхимыгъуэтэжыгъа	къыщӀыхэдмыгъуэтэжыгъа	къыщӀыхэвмыгъуэтэжыгъа	къыщӀыхамыгъуэтэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъуэтэжын	къыщӀыхэбгъуэтэжын	къыщӀыхигъуэтэжын	къыщӀыхэдгъуэтэжын	къыщӀыхэвгъуэтэжын	къыщӀыхагъуэтэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъуэтэжын	къыщӀыхыумыгъуэтэжын	къыщӀыхимыгъуэтэжын	къыщӀыхэдмыгъуэтэжын	къыщӀыхэвмыгъуэтэжын	къыщӀыхамыгъуэтэжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъуэтэжыну	къыщӀыхэбгъуэтэжыну	къыщӀыхигъуэтэжыну	къыщӀыхэдгъуэтэжыну	къыщӀыхэвгъуэтэжыну	къыщӀыхагъуэтэжэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъуэтэжыну	къыщӀыхыумыгъуэтэжыну	къыщӀыхимыгъуэтэжыну	къыщӀыхэдмыгъуэтэжыну	къыщӀыхэвмыгъуэтэжыну	къыщӀыхамыгъуэтэжыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжу	къыхэбгъуэтэжу	къыхигъуэтэжу	къыхэдгъуэтэжу	къыхэвгъуэтэжу	къыхагъуэтэжу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжу	къыхыумыгъуэтэжу	къыхимыгъуэтэжу	къыхэдмыгъуэтэжу	къыхэвмыгъуэтэжу	къыхамыгъуэтэжу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжауэ	къыхэбгъуэтэжауэ	къыхигъуэтэжауэ	къыхэдгъуэтэжауэ	къыхэвгъуэтэжауэ	къыхагъуэтэжауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжауэ	къыхыумыгъуэтэжауэ	къыхимыгъуэтэжауэ	къыхэдмыгъуэтэжауэ	къыхэвмыгъуэтэжауэ	къыхамыгъуэтэжауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэзгъуэтэжурэ	къыхэбгъуэтэжурэ	къыхигъуэтэжурэ	къыхэдгъуэтэжурэ	къыхэвгъуэтэжурэ	къыхагъуэтэжурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъуэтэжурэ	къыхыумыгъуэтэжурэ	къыхимыгъуэтэжурэ	къыхэдмыгъуэтэжурэ	къыхэвмыгъуэтэжурэ	къыхамыгъуэтэжурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызогъуэтэж			укъахызогъуэтэж
ар		къыпхызогъуэтэж	къыхызогъуэтэж		къыфхызогъуэтэж	къахызогъуэтэж
дэ
фэ			фыкъыхызогъуэтэж			фыкъахызогъуэтэж
ахэр		къыпхызогъуэтэж(хэ)	къыхызогъуэтэж(хэ)		къыфхызогъуэтэж(хэ	къахызогъуэтэж(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбогъуэтэж			сыкъахыбогъуэтэж
уэ
ар	къысхыбогъуэтэж		къыхыбогъуэтэж	къытхыбогъуэтэж		къахыбогъуэтэж
дэ			дыкъыхыбогъуэтэж			дыкъахыбогъуэтэж
фэ
ахэр	къысхыбогъуэтэж(хэ)		къыхыбогъуэтэж(хэ)	къытхыбогъуэтэж(хэ)		къахыбогъуэтэж(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхегъуэтэж	сыкъыхегъуэтэж		сыкъыфхегъуэтэж	сыкъахегъуэтэж
уэ	укъысхегъуэтэж		укъыхегъуэтэж	укъытхегъуэтэж		укъахегъуэтэж
ар	къысхегъуэтэж	къыпхегъуэтэж	къыхегъуэтэж	къытхегъуэтэж	къыфхегъуэтэж	къахегъуэтэж
дэ		дыкъыпхегъуэтэж	дыкъыхегъуэтэж		дыкъыфхегъуэтэж	дыкъахегъуэтэж
фэ	фыкъысхегъуэтэж		фыкъыхегъуэтэж	фыкъытхегъуэтэж		фыкъахегъуэтэж
ахэр	къысхегъуэтэж(хэ)	къыпхегъуэтэж(хэ)	къыхегъуэтэж(хэ)	къытхегъуэтэж(хэ)	къыфхегъуэтэж(хэ)	къахегъуэтэж(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдогъуэтэж			укъахыдогъуэтэж
ар		къыпхыдогъуэтэж	къыхыдогъуэтэж		къыфхыдогъуэтэж	къахыдогъуэтэж
дэ
фэ			фыкъыхыдогъуэтэж			фыкъахыдогъуэтэж
ахэр		къыпхыдогъуэтэж(хэ)	къыхыдогъуэтэж(хэ)		къыфхыдогъуэтэж(хэ)	къахыдогъуэтэж(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывогъуэтэж			сыкъахывогъуэтэж
уэ
ар	къысхывогъуэтэж		къыхывогъуэтэж	къытхывогъуэтэж		къахывогъуэтэж
дэ			дыкъыхывогъуэтэж			дыкъахывогъуэтэж
фэ
ахэр	къысхывогъуэтэж(хэ)		къыхывогъуэтэж(хэ)	къытхывогъуэтэж(хэ)		къахывогъуэтэж(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхагъуэтэж	сыкъыхагъуэтэж		сыкъыфхагъуэтэж	сыкъахагъуэтэж
уэ	укъысхагъуэтэж		укъыхагъуэтэж	укъытхагъуэтэж		укъахагъуэтэж
ар	къысхагъуэтэж	къыпхагъуэтэж	къыхагъуэтэж	къытхагъуэтэж	къыфхагъуэтэж	къахагъуэтэж
дэ		дыкъыпхагъуэтэж	дыкъыхагъуэтэж		дыкъыфхагъуэтэж	дыкъахагъуэтэж
фэ	фыкъысхагъуэтэж		фыкъыхагъуэтэж	фыкъытхагъуэтэж		фыкъахагъуэтэж
ахэр	къысхагъуэтэж(хэ)	къыпхагъуэтэж(хэ)	къыхагъуэтэж(хэ)	къытхагъуэтэж(хэ)	къыфхагъуэтэж(хэ)	къахагъуэтэж(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэтэж]	[гъуэтэж]ыр	--	[гъуэтэж]хэр
Эргативнэ:	[гъуэтэж]	[гъуэтэж]ым	--	[гъуэтэж]хэм
Послеложнэ:	[гъуэтэж]кӀэ	[гъуэтэж]ымкӀэ	[гъуэтэж]хэкӀэ	[гъуэтэж]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэтэж]у	[гъуэтэж]ырауэ	[гъуэтэж]хэу	[гъуэтэж]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэтэж]а	[гъуэтэж]ар	--	[гъуэтэж]ахэр
Эргативнэ:	[гъуэтэж]а	[гъуэтэж]ам	--	[гъуэтэж]ахэм
Послеложнэ:	[гъуэтэж]акӀэ	[гъуэтэж]амкӀэ	[гъуэтэж]ахэкӀэ	[гъуэтэж]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэтэж]ауэ	[гъуэтэж]арауэ	[гъуэтэж]ахэу	[гъуэтэж]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэтэж]ын	[гъуэтэж]ыныр	--	[гъуэтэж]ынхэр
Эргативнэ:	[гъуэтэж]ын	[гъуэтэж]ыным	--	[гъуэтэж]ынхэм
Послеложнэ:	[гъуэтэж]ынкӀэ	[гъуэтэж]ынымкӀэ	[гъуэтэж]ынхэкӀэ	[гъуэтэж]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гъуэтэж]ыну	[гъуэтэж]ынырауэ	[гъуэтэж]ынхэу	[гъуэтэж]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэтэж]ыну	[гъуэтэж]ынур	--	[гъуэтэж]ынухэр
Эргативнэ:	[гъуэтэж]ыну	[гъуэтэж]ынум	--	[гъуэтэж]ынухэм
Послеложнэ:	[гъуэтэж]ынукӀэ	[гъуэтэж]ынумкӀэ	[гъуэтэж]ынухэкӀэ	[гъуэтэж]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэтэж]ынууэ	[гъуэтэж]ынурауэ	[гъуэтэж]ынухэу	[гъуэтэж]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым хэлъыр къэгъуэтыжын.

ЩАПХЪЭХЭР

• Пщэдджыжьым лӀым и шыжьыр шы гуартэм къыхигъуэтэжакъым. ӀуэрыӀуатэ, фольклор

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгъуэтэжын: find sb or sth amidst or among sb or sth

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгъуэтэжын: найти кого-что-л. среди кого-чего-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын