къыхэгъуэщэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐʁʷɐ'ɕɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [гъуэщ] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэгъуэщэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуэщэн
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгъуэщэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэн	укъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн	дыкъыхэгъуэщэн	фыкъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэн	укъыхэмыгъуэщэн	къыхэмыгъуэщэн	дыкъыхэмыгъуэщэн	фыкъыхэмыгъуэщэн	къыхэмыгъуэщэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуащэ!	фыкъыхэгъуащэ!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыгъуащэ!	фыкъыхэмыгъуащэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегъуащэ	укъыхрегъуащэ	къыхрегъуащэ	дыкъыхрегъуащэ	фыкъыхрегъуащэ	къыхрегъуащэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгъуащэ	укъыхремыгъуащэ	къыхремыгъуащэ	дыкъыхремыгъуащэ	фыкъыхремыгъуащэ	къыхремыгъуащэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхогъуащэ(р)	укъыхогъуащэ(р)	къыхогъуащэ(р)	дыкъыхогъуащэ(р)	фыкъыхогъуащэ(р)	къыхогъуащэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэркъым	укъыхэгъуащэркъым	къыхэгъуащэркъым	дыкъыхэгъуащэркъым	фыкъыхэгъуащэркъым	къыхэгъуащэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэрт	укъыхэгъуащэрт	къыхэгъуащэрт	дыкъыхэгъуащэрт	фыкъыхэгъуащэрт	къыхэгъуащэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэртэкъым	укъыхэгъуащэртэкъым	къыхэгъуащэртэкъым	дыкъыхэгъуащэртэкъым	фыкъыхэгъуащэртэкъым	къыхэгъуащэ(хэ)ртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщащ	укъыхэгъуэщащ	къыхэгъуэщащ	дыкъыхэгъуэщащ	фыкъыхэгъуэщащ	къыхэгъуэща(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщакъым	укъыхэгъуэщакъым	къыхэгъуэщакъым	дыкъыхэгъуэщакъым	фыкъыхэгъуэщакъым	къыхэгъуэща(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщат	укъыхэгъуэщат	къыхэгъуэщат	дыкъыхэгъуэщат	фыкъыхэгъуэщат	къыхэгъуэща(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщатэкъым	укъыхэгъуэщатэкъым	къыхэгъуэщатэкъым	дыкъыхэгъуэщатэкъым	фыкъыхэгъуэщатэкъым	къыхэгъуэща(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъащ	укъыхэгъуэщэгъащ	къыхэгъуэщэгъащ	дыкъыхэгъуэщэгъащ	фыкъыхэгъуэщэгъащ	къыхэгъуэщэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъакъым	укъыхэгъуэщэгъакъым	къыхэгъуэщэгъакъым	дыкъыхэгъуэщэгъакъым	фыкъыхэгъуэщэгъакъым	къыхэгъуэщэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъат	укъыхэгъуэщэгъат	къыхэгъуэщэгъат	дыкъыхэгъуэщэгъат	фыкъыхэгъуэщэгъат	къыхэгъуэщэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъатэкъым	укъыхэгъуэщэгъатэкъым	къыхэгъуэщэгъатэкъым	дыкъыхэгъуэщэгъатэкъым	фыкъыхэгъуэщэгъатэкъым	къыхэгъуэщэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэщ	укъыхэгъуащэщ	къыхэгъуащэщ	дыкъыхэгъуащэщ	фыкъыхэгъуащэщ	къыхэгъуащэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэкъым	укъыхэгъуащэкъым	къыхэгъуащэкъым	дыкъыхэгъуащэкъым	фыкъыхэгъуащэкъым	къыхэгъуащэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэт	укъыхэгъуащэт	къыхэгъуащэт	дыкъыхэгъуащэт	фыкъыхэгъуащэт	къыхэгъуащэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэтэкъым	укъыхэгъуащэтэкъым	къыхэгъуащэтэкъым	дыкъыхэгъуащэтэкъым	фыкъыхэгъуащэтэкъым	къыхэгъуащэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнщ	укъыхэгъуэщэнщ	къыхэгъуэщэнщ	дыкъыхэгъуэщэнщ	фыкъыхэгъуэщэнщ	къыхэгъуэщэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнкъым	укъыхэгъуэщэнкъым	къыхэгъуэщэнкъым	дыкъыхэгъуэщэнкъым	фыкъыхэгъуэщэнкъым	къыхэгъуэщэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнущ	укъыхэгъуэщэнущ	къыхэгъуэщэнущ	дыкъыхэгъуэщэнущ	фыкъыхэгъуэщэнущ	къыхэгъуэщэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнукъым	укъыхэгъуэщэнукъым	къыхэгъуэщэнукъым	дыкъыхэгъуэщэнукъым	фыкъыхэгъуэщэнукъым	къыхэгъуэщэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэрэ	укъыхэгъуащэрэ	къыхэгъуащэрэ	дыкъыхэгъуащэрэ	фыкъыхэгъуащэрэ	къыхэгъуащэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэркъэ	укъыхэгъуащэркъэ	къыхэгъуащэркъэ	дыкъыхэгъуащэркъэ	фыкъыхэгъуащэркъэ	къыхэгъуащэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэрт	укъыхэгъуащэрт	къыхэгъуащэрт	дыкъыхэгъуащэрт	фыкъыхэгъуащэрт	къыхэгъуащэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэртэкъэ	укъыхэгъуащэртэкъэ	къыхэгъуащэртэкъэ	дыкъыхэгъуащэртэкъэ	фыкъыхэгъуащэртэкъэ	къыхэгъуащэ(хэ)ртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэща	укъыхэгъуэща	къыхэгъуэща	дыкъыхэгъуэща	фыкъыхэгъуэща	къыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщакъэ	укъыхэгъуэщакъэ	къыхэгъуэщакъэ	дыкъыхэгъуэщакъэ	фыкъыхэгъуэщакъэ	къыхэгъуэща(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщат	укъыхэгъуэщат	къыхэгъуэщат	дыкъыхэгъуэщат	фыкъыхэгъуэщат	къыхэгъуэща(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщатэкъэ	укъыхэгъуэщатэкъэ	къыхэгъуэщатэкъэ	дыкъыхэгъуэщатэкъэ	фыкъыхэгъуэщатэкъэ	къыхэгъуэща(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъа	укъыхэгъуэщэгъа	къыхэгъуэщэгъа	дыкъыхэгъуэщэгъа	фыкъыхэгъуэщэгъа	къыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъакъэ	укъыхэгъуэщэгъакъэ	къыхэгъуэщэгъакъэ	дыкъыхэгъуэщэгъакъэ	фыкъыхэгъуэщэгъакъэ	къыхэгъуэщэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъат	укъыхэгъуэщэгъат	къыхэгъуэщэгъат	дыкъыхэгъуэщэгъат	фыкъыхэгъуэщэгъат	къыхэгъуэщэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъатэкъэ	укъыхэгъуэщэгъатэкъэ	къыхэгъуэщэгъатэкъэ	дыкъыхэгъуэщэгъатэкъэ	фыкъыхэгъуэщэгъатэкъэ	къыхэгъуэщэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэ	укъыхэгъуащэ	къыхэгъуащэ	дыкъыхэгъуащэ	фыкъыхэгъуащэ	къыхэгъуащэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэкъэ	укъыхэгъуащэкъэ	къыхэгъуащэкъэ	дыкъыхэгъуащэкъэ	фыкъыхэгъуащэкъэ	къыхэгъуащэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэт	укъыхэгъуащэт	къыхэгъуащэт	дыкъыхэгъуащэт	фыкъыхэгъуащэт	къыхэгъуащэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэтэкъэ	укъыхэгъуащэтэкъэ	къыхэгъуащэтэкъэ	дыкъыхэгъуащэтэкъэ	фыкъыхэгъуащэтэкъэ	къыхэгъуащэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэн	укъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн	дыкъыхэгъуэщэн	фыкъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнкъэ	укъыхэгъуэщэнкъэ	къыхэгъуэщэнкъэ	дыкъыхэгъуэщэнкъэ	фыкъыхэгъуэщэнкъэ	къыхэгъуэщэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэну	укъыхэгъуэщэну	къыхэгъуэщэну	дыкъыхэгъуэщэну	фыкъыхэгъуэщэну	къыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнукъэ	укъыхэгъуэщэнукъэ	къыхэгъуэщэнукъэ	дыкъыхэгъуэщэнукъэ	фыкъыхэгъуэщэнукъэ	къыхэгъуэщэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэмэ	укъыхэгъуащэмэ	къыхэгъуащэмэ	дыкъыхэгъуащэмэ	фыкъыхэгъуащэмэ	къыхэгъуащэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуащэмэ	укъыхэмыгъуащэмэ	къыхэмыгъуащэмэ	дыкъыхэмыгъуащэмэ	фыкъыхэмыгъуащэмэ	къыхэмыгъуащэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщамэ	укъыхэгъуэщамэ	къыхэгъуэщамэ	дыкъыхэгъуэщамэ	фыкъыхэгъуэщамэ	къыхэгъуэща(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщамэ	укъыхэмыгъуэщамэ	къыхэмыгъуэщамэ	дыкъыхэмыгъуэщамэ	фыкъыхэмыгъуэщамэ	мыгъуэща(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъамэ	укъыхэгъуэщэгъамэ	къыхэгъуэщэгъамэ	дыкъыхэгъуэщэгъамэ	фыкъыхэгъуэщэгъамэ	къыхэгъуэщэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэгъамэ	укъыхэмыгъуэщэгъамэ	къыхэмыгъуэщэгъамэ	дыкъыхэмыгъуэщэгъамэ	фыкъыхэмыгъуэщэгъамэ	къыхэмыгъуэщэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнмэ	укъыхэгъуэщэнмэ	къыхэгъуэщэнмэ	дыкъыхэгъуэщэнмэ	фыкъыхэгъуэщэнмэ	къыхэгъуэщэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнмэ	укъыхэмыгъуэщэнмэ	къыхэмыгъуэщэнмэ	дыкъыхэмыгъуэщэнмэ	фыкъыхэмыгъуэщэнмэ	къыхэмыгъуэщэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнумэ	укъыхэгъуэщэнумэ	къыхэгъуэщэнумэ	дыкъыхэгъуэщэнумэ	фыкъыхэгъуэщэнумэ	къыхэгъуэщэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнумэ	укъыхэмыгъуэщэнумэ	къыхэмыгъуэщэнумэ	дыкъыхэмыгъуэщэнумэ	фыкъыхэмыгъуэщэнумэ	къыхэмыгъуэщэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэтэмэ	укъыхэгъуащэтэмэ	къыхэгъуащэтэмэ	дыкъыхэгъуащэтэмэ	фыкъыхэгъуащэтэмэ	къыхэгъуащэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуащэтэмэ	укъыхэмыгъуащэтэмэ	къыхэмыгъуащэтэмэ	дыкъыхэмыгъуащэтэмэ	фыкъыхэмыгъуащэтэмэ	къыхэмыгъуащэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщатэмэ	укъыхэгъуэщатэмэ	къыхэгъуэщатэмэ	дыкъыхэгъуэщатэмэ	фыкъыхэгъуэщатэмэ	къыхэгъуэща(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщатэмэ	укъыхэмыгъуэщатэмэ	къыхэмыгъуэщатэмэ	дыкъыхэмыгъуэщатэмэ	фыкъыхэмыгъуэщатэмэ	къыхэмыгъуэща(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъатэмэ	укъыхэгъуэщэгъатэмэ	къыхэгъуэщэгъатэмэ	дыкъыхэгъуэщэгъатэмэ	фыкъыхэгъуэщэгъатэмэ	къыхэгъуэщэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэгъатэмэ	укъыхэмыгъуэщэгъатэмэ	къыхэмыгъуэщэгъатэмэ	дыкъыхэмыгъуэщэгъатэмэ	фыкъыхэмыгъуэщэгъатэмэ	къыхэмыгъуэщэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнтэмэ	укъыхэгъуэщэнтэмэ	къыхэгъуэщэнтэмэ	дыкъыхэгъуэщэнтэмэ	фыкъыхэгъуэщэнтэмэ	къыхэгъуэщэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнтэмэ	укъыхэмыгъуэщэнтэмэ	къыхэмыгъуэщэнтэмэ	дыкъыхэмыгъуэщэнтэмэ	фыкъыхэмыгъуэщэнтэмэ	къыхэмыгъуэщэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнутэмэ	укъыхэгъуэщэнутэмэ	къыхэгъуэщэнутэмэ	дыкъыхэгъуэщэнутэмэ	фыкъыхэгъуэщэнутэмэ	къыхэгъуэщэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнутэмэ	укъыхэмыгъуэщэнутэмэ	къыхэмыгъуэщэнутэмэ	дыкъыхэмыгъуэщэнутэмэ	фыкъыхэмыгъуэщэнутэмэ	къыхэмыгъуэщэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнт	укъыхэгъуэщэнт	къыхэгъуэщэнт	дыкъыхэгъуэщэнт	фыкъыхэгъуэщэнт	къыхэгъуэщэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнтэкъым	укъыхэгъуэщэнтэкъым	къыхэгъуэщэнтэкъым	дыкъыхэгъуэщэнтэкъым	фыкъыхэгъуэщэнтэкъым	къыхэгъуэщэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнут	укъыхэгъуэщэнут	къыхэгъуэщэнут	дыкъыхэгъуэщэнут	фыкъыхэгъуэщэнут	къыхэгъуэщэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнутэкъым	укъыхэгъуэщэнутэкъым	къыхэгъуэщэнутэкъым	дыкъыхэгъуэщэнутэкъым	фыкъыхэгъуэщэнутэкъым	къыхэгъуэщэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэми	укъыхэгъуащэми	къыхэгъуащэми	дыкъыхэгъуащэми	фыкъыхэгъуащэми	къыхэгъуащэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуащэми	укъыхэмыгъуащэми	къыхэмыгъуащэми	дыкъыхэмыгъуащэми	фыкъыхэмыгъуащэми	къыхэмыгъуащэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщами	укъыхэгъуэщами	къыхэгъуэщами	дыкъыхэгъуэщами	фыкъыхэгъуэщами	къыхэгъуэща(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщами	укъыхэмыгъуэщами	къыхэмыгъуэщами	дыкъыхэмыгъуэщами	фыкъыхэмыгъуэщами	къыхэмыгъуэща(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъами	укъыхэгъуэщэгъами	къыхэгъуэщэгъами	дыкъыхэгъуэщэгъами	фыкъыхэгъуэщэгъами	къыхэгъуэщэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэгъами	укъыхэмыгъуэщэгъами	къыхэмыгъуэщэгъами	дыкъыхэмыгъуэщэгъами	фыкъыхэмыгъуэщэгъами	къыхэмыгъуэщэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнми	укъыхэгъуэщэнми	къыхэгъуэщэнми	дыкъыхэгъуэщэнми	фыкъыхэгъуэщэнми	къыхэгъуэщэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнми	укъыхэмыгъуэщэнми	къыхэмыгъуэщэнми	дыкъыхэмыгъуэщэнми	фыкъыхэмыгъуэщэнми	къыхэмыгъуэщэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнуми	укъыхэгъуэщэнуми	къыхэгъуэщэнуми	дыкъыхэгъуэщэнуми	фыкъыхэгъуэщэнуми	къыхэгъуэщэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнуми	укъыхэмыгъуэщэнуми	къыхэмыгъуэщэнуми	дыкъыхэмыгъуэщэнуми	фыкъыхэмыгъуэщэнуми	къыхэмыгъуэщэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуащэтэми	укъыхэгъуащэтэми	къыхэгъуащэтэми	дыкъыхэгъуащэтэми	фыкъыхэгъуащэтэми	къыхэгъуащэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуащэтэми	укъыхэмыгъуащэтэми	къыхэмыгъуащэтэми	дыкъыхэмыгъуащэтэми	фыкъыхэмыгъуащэтэми	къыхэмыгъуащэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщатэми	укъыхэгъуэщатэми	къыхэгъуэщатэми	дыкъыхэгъуэщатэми	фыкъыхэгъуэщатэми	къыхэгъуэща(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщатэми	укъыхэмыгъуэщатэми	къыхэмыгъуэщатэми	дыкъыхэмыгъуэщатэми	фыкъыхэмыгъуэщатэми	къыхэмыгъуэща(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэгъатэми	укъыхэгъуэщэгъатэми	къыхэгъуэщэгъатэми	дыкъыхэгъуэщэгъатэми	фыкъыхэгъуэщэгъатэми	къыхэгъуэщэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэгъатэми	укъыхэмыгъуэщэгъатэми	къыхэмыгъуэщэгъатэми	дыкъыхэмыгъуэщэгъатэми	фыкъыхэмыгъуэщэгъатэми	къыхэмыгъуэщэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнтэми	укъыхэгъуэщэнтэми	къыхэгъуэщэнтэми	дыкъыхэгъуэщэнтэми	фыкъыхэгъуэщэнтэми	къыхэгъуэщэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнтэми	укъыхэмыгъуэщэнтэми	къыхэмыгъуэщэнтэми	дыкъыхэмыгъуэщэнтэми	фыкъыхэмыгъуэщэнтэми	къыхэмыгъуэщэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщэнутэми	укъыхэгъуэщэнутэми	къыхэгъуэщэнутэми	дыкъыхэгъуэщэнутэми	фыкъыхэгъуэщэнутэми	къыхэгъуэщэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщэнутэми	укъыхэмыгъуэщэнутэми	къыхэмыгъуэщэнутэми	дыкъыхэмыгъуэщэнутэми	фыкъыхэмыгъуэщэнутэми	къыхэмыгъуэщэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщаи	укъыхэгъуэщаи	къыхэгъуэщаи	дыкъыхэгъуэщаи	фыкъыхэгъуэщаи	къыхэгъуэщаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщакъыми	укъыхэгъуэщакъыми	къыхэгъуэщакъыми	дыкъыхэгъуэщакъыми	фыкъыхэгъуэщакъыми	къыхэгъуэщакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщащэрэт	укъыхэгъуэщащэрэт	къыхэгъуэщащэрэт	дыкъыхэгъуэщащэрэт	фыкъыхэгъуэщащэрэт	къыхэгъуэщащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщащэрэт	укъыхэмыгъуэщащэрэт	къыхэмыгъуэщащэрэт	дыкъыхэмыгъуэщащэрэт	фыкъыхэмыгъуэщащэрэт	къыхэмыгъуэщащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнщ	укъыхэгъуэщагъэнщ	къыхэгъуэщагъэнщ	дыкъыхэгъуэщагъэнщ	фыкъыхэгъуэщагъэнщ	къыхэгъуэщагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнкъым	укъыхэгъуэщагъэнкъым	къыхэгъуэщагъэнкъым	дыкъыхэгъуэщагъэнкъым	фыкъыхэгъуэщагъэнкъым	къыхэгъуэщагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнт	укъыхэгъуэщагъэнт	къыхэгъуэщагъэнт	дыкъыхэгъуэщагъэнт	фыкъыхэгъуэщагъэнт	къыхэгъуэщагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнтэкъым	укъыхэгъуэщагъэнтэкъым	къыхэгъуэщагъэнтэкъым	дыкъыхэгъуэщагъэнтэкъым	фыкъыхэгъуэщагъэнтэкъым	къыхэгъуэщагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэн	укъыхэгъуэщагъэн	къыхэгъуэщагъэн	дыкъыхэгъуэщагъэн	фыкъыхэгъуэщагъэн	къыхэгъуэщагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнкъэ	укъыхэгъуэщагъэнкъэ	къыхэгъуэщагъэнкъэ	дыкъыхэгъуэщагъэнкъэ	фыкъыхэгъуэщагъэнкъэ	къыхэгъуэщагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнт	укъыхэгъуэщагъэнт	къыхэгъуэщагъэнт	дыкъыхэгъуэщагъэнт	фыкъыхэгъуэщагъэнт	къыхэгъуэщагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнтэкъэ	укъыхэгъуэщагъэнтэкъэ	къыхэгъуэщагъэнтэкъэ	дыкъыхэгъуэщагъэнтэкъэ	фыкъыхэгъуэщагъэнтэкъэ	къыхэгъуэщагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнущ	укъыхэгъуэщагъэнущ	къыхэгъуэщагъэнущ	дыкъыхэгъуэщагъэнущ	фыкъыхэгъуэщагъэнущ	къыхэгъуэщагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнукъым	укъыхэгъуэщагъэнукъым	къыхэгъуэщагъэнукъым	дыкъыхэгъуэщагъэнукъым	фыкъыхэгъуэщагъэнукъым	къыхэгъуэщагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнут	укъыхэгъуэщагъэнут	къыхэгъуэщагъэнут	дыкъыхэгъуэщагъэнут	фыкъыхэгъуэщагъэнут	къыхэгъуэщагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнутэкъым	укъыхэгъуэщагъэнутэкъым	къыхэгъуэщагъэнутэкъым	дыкъыхэгъуэщагъэнутэкъым	фыкъыхэгъуэщагъэнутэкъым	къыхэгъуэщагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэну	укъыхэгъуэщагъэну	къыхэгъуэщагъэну	дыкъыхэгъуэщагъэну	фыкъыхэгъуэщагъэну	къыхэгъуэщагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнукъэ	укъыхэгъуэщагъэнукъэ	къыхэгъуэщагъэнукъэ	дыкъыхэгъуэщагъэнукъэ	фыкъыхэгъуэщагъэнукъэ	къыхэгъуэщагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнут	укъыхэгъуэщагъэнут	къыхэгъуэщагъэнут	дыкъыхэгъуэщагъэнут	фыкъыхэгъуэщагъэнут	къыхэгъуэщагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщагъэнутэкъэ	укъыхэгъуэщагъэнутэкъэ	къыхэгъуэщагъэнутэкъэ	дыкъыхэгъуэщагъэнутэкъэ	фыкъыхэгъуэщагъэнутэкъэ	къыхэгъуэщагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуащэ	укъыхэгъуащэ	къыхэгъуащэ	дыкъыхэгъуащэ	фыкъыхэгъуащэ	къыхэгъуащэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуащэ	укъыхэмыгъуащэ	къыхэмыгъуащэ	дыкъыхэмыгъуащэ	фыкъыхэмыгъуащэ	къыхэмыгъуащэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэща	укъыхэгъуэща	къыхэгъуэща	дыкъыхэгъуэща	фыкъыхэгъуэща	къыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэща	укъыхэмыгъуэща	къыхэмыгъуэща	дыкъыхэмыгъуэща	фыкъыхэмыгъуэща	къыхэмыгъуэща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщэгъа	укъыхэгъуэщэгъа	къыхэгъуэщэгъа	дыкъыхэгъуэщэгъа	фыкъыхэгъуэщэгъа	къыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщэгъа	укъыхэмыгъуэщэгъа	къыхэмыгъуэщэгъа	дыкъыхэмыгъуэщэгъа	фыкъыхэмыгъуэщэгъа	къыхэмыгъуэщэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщэн	укъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн	дыкъыхэгъуэщэн	фыкъыхэгъуэщэн	къыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщэн	укъыхэмыгъуэщэн	къыхэмыгъуэщэн	дыкъыхэмыгъуэщэн	фыкъыхэмыгъуэщэн	къыхэмыгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщэну	укъыхэгъуэщэну	къыхэгъуэщэну	дыкъыхэгъуэщэну	фыкъыхэгъуэщэну	къыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщэну	укъыхэмыгъуэщэну	къыхэмыгъуэщэну	дыкъыхэмыгъуэщэну	фыкъыхэмыгъуэщэну	къыхэмыгъуэщэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуащэ	укъызэрыхэгъуащэ	къызэрыхэгъуащэ	дыкъызэрыхэгъуащэ	фыкъызэрыхэгъуащэ	къызэрыхэгъуащэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуащэ	укъызэрыхэмыгъуащэ	къызэрыхэмыгъуащэ	дыкъызэрыхэмыгъуащэ	фыкъызэрыхэмыгъуащэ	къызэрыхэмыгъуащэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэща	укъызэрыхэгъуэща	къызэрыхэгъуэща	дыкъызэрыхэгъуэща	фыкъызэрыхэгъуэща	къызэрыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэща	укъызэрыхэмыгъуэща	къызэрыхэмыгъуэща	дыкъызэрыхэмыгъуэща	фыкъызэрыхэмыгъуэща	къызэрыхэмыгъуэща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщэгъа	укъызэрыхэгъуэщэгъа	къызэрыхэгъуэщэгъа	дыкъызэрыхэгъуэщэгъа	фыкъызэрыхэгъуэщэгъа	къызэрыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщэгъа	укъызэрыхэмыгъуэщэгъа	къызэрыхэмыгъуэщэгъа	дыкъызэрыхэмыгъуэщэгъа	фыкъызэрыхэмыгъуэщэгъа	къызэрыхэмыгъуэщэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщэн	укъызэрыхэгъуэщэн	къызэрыхэгъуэщэн	дыкъызэрыхэгъуэщэн	фыкъызэрыхэгъуэщэн	къызэрыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщэн	укъызэрыхэмыгъуэщэн	къызэрыхэмыгъуэщэн	дыкъызэрыхэмыгъуэщэн	фыкъызэрыхэмыгъуэщэн	къызэрыхэмыгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщэну	укъызэрыхэгъуэщэну	къызэрыхэгъуэщэну	дыкъызэрыхэгъуэщэну	фыкъызэрыхэгъуэщэну	къызэрыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщэну	укъызэрыхэмыгъуэщэну	къызэрыхэмыгъуэщэну	дыкъызэрыхэмыгъуэщэну	фыкъызэрыхэмыгъуэщэну	къызэрыхэмыгъуэщэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыхэгъуащэ	укъыщыхэгъуащэ	къыщыхэгъуащэ	дыкъыщыхэгъуащэ	фыкъыщыхэгъуащэ	къыщыхэгъуащэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыхэмыгъуащэ	укъыщыхэмыгъуащэ	къыщыхэмыгъуащэ	дыкъыщыхэмыгъуащэ	фыкъыщыхэмыгъуащэ	къыщыхэмыгъуащэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыхэгъуэща	укъыщыхэгъуэща	къыщыхэгъуэща	дыкъыщыхэгъуэща	фыкъыщыхэгъуэща	къыщыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыхэмыгъуэща	укъыщыхэмыгъуэща	къыщыхэмыгъуэща	дыкъыщыхэмыгъуэща	фыкъыщыхэмыгъуэща	къыщыхэмыгъуэща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыхэгъуэщэгъа	укъыщыхэгъуэщэгъа	къыщыхэгъуэщэгъа	дыкъыщыхэгъуэщэгъа	фыкъыщыхэгъуэщэгъа	къыщыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыхэмыгъуэщэгъа	укъыщыхэмыгъуэщэгъа	къыщыхэмыгъуэщэгъа	дыкъыщыхэмыгъуэщэгъа	фыкъыщыхэмыгъуэщэгъа	къыщыхэмыгъуэщэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыхэгъуэщэн	укъыщыхэгъуэщэн	къыщыхэгъуэщэн	дыкъыщыхэгъуэщэн	фыкъыщыхэгъуэщэн	къыщыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыхэмыгъуэщэн	укъыщыхэмыгъуэщэн	къыщыхэмыгъуэщэн	дыкъыщыхэмыгъуэщэн	фыкъыщыхэмыгъуэщэн	къыщыхэмыгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыхэгъуэщэну	укъыщыхэгъуэщэну	къыщыхэгъуэщэну	дыкъыщыхэгъуэщэну	фыкъыщыхэгъуэщэну	къыщыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыхэмыгъуэщэну	укъыщыхэмыгъуэщэну	къыщыхэмыгъуэщэну	дыкъыщыхэмыгъуэщэну	фыкъыщыхэмыгъуэщэну	къыщыхэмыгъуэщэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуащэ	укъыздыхэгъуащэ	къыздыхэгъуащэ	дыкъыздыхэгъуащэ	фыкъыздыхэгъуащэ	къыздыхэгъуащэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуащэ	укъыздыхэмыгъуащэ	къыздыхэмыгъуащэ	дыкъыздыхэмыгъуащэ	фыкъыздыхэмыгъуащэ	къыздыхэмыгъуащэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэща	укъыздыхэгъуэща	къыздыхэгъуэща	дыкъыздыхэгъуэща	фыкъыздыхэгъуэща	къыздыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэща	укъыздыхэмыгъуэща	къыздыхэмыгъуэща	дыкъыздыхэмыгъуэща	фыкъыздыхэмыгъуэща	къыздыхэмыгъуэща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщэгъа	укъыздыхэгъуэщэгъа	къыздыхэгъуэщэгъа	дыкъыздыхэгъуэщэгъа	фыкъыздыхэгъуэщэгъа	къыздыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщэгъа	укъыздыхэмыгъуэщэгъа	къыздыхэмыгъуэщэгъа	дыкъыздыхэмыгъуэщэгъа	фыкъыздыхэмыгъуэщэгъа	къыздыхэмыгъуэщэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщэн	укъыздыхэгъуэщэн	къыздыхэгъуэщэн	дыкъыздыхэгъуэщэн	фыкъыздыхэгъуэщэн	къыздыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщэн	укъыздыхэмыгъуэщэн	къыздыхэмыгъуэщэн	дыкъыздыхэмыгъуэщэн	фыкъыздыхэмыгъуэщэн	къыздыхэмыгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщэну	укъыздыхэгъуэщэну	къыздыхэгъуэщэну	дыкъыздыхэгъуэщэну	фыкъыздыхэгъуэщэну	къыздыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщэну	укъыздыхэмыгъуэщэну	къыздыхэмыгъуэщэну	дыкъыздыхэмыгъуэщэну	фыкъыздыхэмыгъуэщэну	къыздыхэмыгъуэщэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуащэ	укъыщӀыхэгъуащэ	къыщӀыхэгъуащэ	дыкъыщӀыхэгъуащэ	фыкъыщӀыхэгъуащэ	къыщӀыхэгъуащэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуащэ	укъыщӀыхэмыгъуащэ	къыщӀыхэмыгъуащэ	дыкъыщӀыхэмыгъуащэ	фыкъыщӀыхэмыгъуащэ	къыщӀыхэмыгъуащэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэща	укъыщӀыхэгъуэща	къыщӀыхэгъуэща	дыкъыщӀыхэгъуэща	фыкъыщӀыхэгъуэща	къыщӀыхэгъуэща(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэща	укъыщӀыхэмыгъуэща	къыщӀыхэмыгъуэща	дыкъыщӀыхэмыгъуэща	фыкъыщӀыхэмыгъуэща	къыщӀыхэмыгъуэща(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщэгъа	укъыщӀыхэгъуэщэгъа	къыщӀыхэгъуэщэгъа	дыкъыщӀыхэгъуэщэгъа	фыкъыщӀыхэгъуэщэгъа	къыщӀыхэгъуэщэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщэгъа	укъыщӀыхэмыгъуэщэгъа	къыщӀыхэмыгъуэщэгъа	дыкъыщӀыхэмыгъуэщэгъа	фыкъыщӀыхэмыгъуэщэгъа	къыщӀыхэмыгъуэщэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщэн	укъыщӀыхэгъуэщэн	къыщӀыхэгъуэщэн	дыкъыщӀыхэгъуэщэн	фыкъыщӀыхэгъуэщэн	къыщӀыхэгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщэн	укъыщӀыхэмыгъуэщэн	къыщӀыхэмыгъуэщэн	дыкъыщӀыхэмыгъуэщэн	фыкъыщӀыхэмыгъуэщэн	къыщӀыхэмыгъуэщэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщэну	укъыщӀыхэгъуэщэну	къыщӀыхэгъуэщэну	дыкъыщӀыхэгъуэщэну	фыкъыщӀыхэгъуэщэну	къыщӀыхэгъуэщэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщэну	укъыщӀыхэмыгъуэщэну	къыщӀыхэмыгъуэщэну	дыкъыщӀыхэмыгъуэщэну	фыкъыщӀыхэмыгъуэщэну	къыщӀыхэмыгъуэщэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуащэу	укъыхэгъуащэу	къыхэгъуащэу	дыкъыхэгъуащэу	фыкъыхэгъуащэу	къыхэгъуащэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуащэу	укъыхэмыгъуащэу	къыхэмыгъуащэу	дыкъыхэмыгъуащэу	фыкъыхэмыгъуащэу	къыхэмыгъуащэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщауэ	укъыхэгъуэщауэ	къыхэгъуэщауэ	дыкъыхэгъуэщауэ	фыкъыхэгъуэщауэ	къыхэгъуэщауэ / къыхэгъуэща(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщауэ	укъыхэмыгъуэщауэ	къыхэмыгъуэщауэ	дыкъыхэмыгъуэщауэ	фыкъыхэмыгъуэщауэ	къыхэмыгъуэщауэ(хэ) / къыхэмыгъуэща(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуащэурэ	укъыхэгъуащэурэ	къыхэгъуащэурэ	дыкъыхэгъуащэурэ	фыкъыхэгъуащэурэ	къыхэгъуащэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуащэурэ	укъыхэмыгъуащэурэ	къыхэмыгъуащэурэ	дыкъыхэмыгъуащэурэ	фыкъыхэмыгъуащэурэ	къыхэмыгъуащэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхогъуащэ	сыкъыхогъуащэ	--	сыкъыфхогъуащэ	скъахогъуащэ
уэ	укъысхогъуащэ	--	укъыхогъуащэ	укъытхогъуащэ	--	укъахогъуащэ
ар	къысхогъуащэ	къыпхогъуащэ	къыхогъуащэ	къытхогъуащэ	къыфхогъуащэ	къахогъуащэ
дэ	--	дыкъыпхогъуащэ	дыкъыхогъуащэ	--	дыкъыфхогъуащэ	дыкъахогъуащэ
фэ	фыкъысхогъуащэ	--	фыкъыхогъуащэ	фыкъытхогъуащэ	--	фыкъахогъуащэ
ахэр	къысхогъуащэ(хэ)	къыпхогъуащэ(хэ)	къыхогъуащэ(хэ)	къытхогъуащэ(хэ)	къыфхогъуащэ(хэ)	къахогъуащэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуащ]э	[гъуащ]эр	--	[гъуащ]эхэр
Эргативнэ:	[гъуащ]э	[гъуащ]эм	--	[гъуащ]эхэм
Послеложнэ:	[гъуащ]экӀэ	[гъуащ]эмкӀэ	[гъуащ]эхэкӀэ	[гъуащ]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуащ]эуэ	[гъуащ]эрауэ	[гъуащ]эхэу	[гъуащ]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщ]а	[гъуэщ]ар	--	[гъуэщ]ахэр
Эргативнэ:	[гъуэщ]а	[гъуэщ]ам	--	[гъуэщ]ахэм
Послеложнэ:	[гъуэщ]акӀэ	[гъуэщ]амкӀэ	[гъуэщ]ахэкӀэ	[гъуэщ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэщ]ауэ	[гъуэщ]арауэ	[гъуэщ]ахэу	[гъуэщ]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщ]эн	[гъуэщ]эныр	--	[гъуэщ]энхэр
Эргативнэ:	[гъуэщ]эн	[гъуэщ]эным	--	[гъуэщ]энхэм
Послеложнэ:	[гъуэщ]энкӀэ	[гъуэщ]энымкӀэ	[гъуэщ]энхэкӀэ	[гъуэщ]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гъуэщ]эну	[гъуэщ]энырауэ	[гъуэщ]энхэу	[гъуэщ]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщ]эну	[гъуэщ]энур	--	[гъуэщ]энухэр
Эргативнэ:	[гъуэщ]эну	[гъуэщ]энум	--	[гъуэщ]энухэм
Послеложнэ:	[гъуэщ]энукӀэ	[гъуэщ]энумкӀэ	[гъуэщ]энухэкӀэ	[гъуэщ]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэщ]энууэ	[гъуэщ]энурауэ	[гъуэщ]энухэу	[гъуэщ]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрхэм къахэлъагъукӀыгъуей, къахэцӀыхукӀыгъуей хъун, хэгъуэщэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгъуэщэн: mix with sb or sth, become indistinguishable (amidst sth, in some mass)

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгъуэщэн: смешаться с кем-чем-л., стать неразличимым (в какой-л. массе)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын