къыхэжаныкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐᶎɑ:nǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [жан] + -ы + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэжаныкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэжаныкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыжаныкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏын	укъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын	дыкъыхэжаныкӏын	фыкъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏын	укъыхэмыжаныкӏын	къыхэмыжаныкӏын	дыкъыхэмыжаныкӏын	фыкъыхэмыжаныкӏын	къыхэмыжаныкӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэжаныкӏ!	фыкъыхэжаныкӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыжаныкӏ!	фыкъыхэмыжаныкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрежаныкӏ	укъыхрежаныкӏ	къыхрежаныкӏ	дыкъыхрежаныкӏ	фыкъыхрежаныкӏ	къыхрежаныкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыжаныкӏ	укъыхремыжаныкӏ	къыхремыжаныкӏ	дыкъыхремыжаныкӏ	фыкъыхремыжаныкӏ	къыхремыжаныкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхожаныкӏ(ыр)	укъыхожаныкӏ(ыр)	къыхожаныкӏ(ыр)	дыкъыхожаныкӏ(ыр)	фыкъыхожаныкӏ(ыр)	къыхожаныкӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыркъым	укъыхэжаныкӏыркъым	къыхэжаныкӏыркъым	дыкъыхэжаныкӏыркъым	фыкъыхэжаныкӏыркъым	къыхэжаныкӏы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	укъыхэжаныкӏ(ыр)т	къыхэжаныкӏ(ыр)т	дыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	фыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	къыхэжаныкӏ(ыр)т / къыхэжаныкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым	укъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым	къыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым	дыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым	фыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым	къыхэжаныкӏ(ыр)тэкъым / къыхэжаныкӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏащ	укъыхэжаныкӏащ	къыхэжаныкӏащ	дыкъыхэжаныкӏащ	фыкъыхэжаныкӏащ	къыхэжаныкӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏакъым	укъыхэжаныкӏакъым	къыхэжаныкӏакъым	дыкъыхэжаныкӏакъым	фыкъыхэжаныкӏакъым	къыхэжаныкӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏат	укъыхэжаныкӏат	къыхэжаныкӏат	дыкъыхэжаныкӏат	фыкъыхэжаныкӏат	къыхэжаныкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏатэкъым	укъыхэжаныкӏатэкъым	къыхэжаныкӏатэкъым	дыкъыхэжаныкӏатэкъым	фыкъыхэжаныкӏатэкъым	къыхэжаныкӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъащ	укъыхэжаныкӏыгъащ	къыхэжаныкӏыгъащ	дыкъыхэжаныкӏыгъащ	фыкъыхэжаныкӏыгъащ	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъакъым	укъыхэжаныкӏыгъакъым	къыхэжаныкӏыгъакъым	дыкъыхэжаныкӏыгъакъым	фыкъыхэжаныкӏыгъакъым	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъат	укъыхэжаныкӏыгъат	къыхэжаныкӏыгъат	дыкъыхэжаныкӏыгъат	фыкъыхэжаныкӏыгъат	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъатэкъым	укъыхэжаныкӏыгъатэкъым	къыхэжаныкӏыгъатэкъым	дыкъыхэжаныкӏыгъатэкъым	фыкъыхэжаныкӏыгъатэкъым	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏщ	укъыхэжаныкӏщ	къыхэжаныкӏщ	дыкъыхэжаныкӏщ	фыкъыхэжаныкӏщ	къыхэжаныкӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏкъым	укъыхэжаныкӏкъым	къыхэжаныкӏкъым	дыкъыхэжаныкӏкъым	фыкъыхэжаныкӏкъым	къыхэжаныкӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏт	укъыхэжаныкӏт	къыхэжаныкӏт	дыкъыхэжаныкӏт	фыкъыхэжаныкӏт	къыхэжаныкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏтэкъым	укъыхэжаныкӏтэкъым	къыхэжаныкӏтэкъым	дыкъыхэжаныкӏтэкъым	фыкъыхэжаныкӏтэкъым	къыхэжаныкӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынщ	укъыхэжаныкӏынщ	къыхэжаныкӏынщ	дыкъыхэжаныкӏынщ	фыкъыхэжаныкӏынщ	къыхэжаныкӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынкъым	укъыхэжаныкӏынкъым	къыхэжаныкӏынкъым	дыкъыхэжаныкӏынкъым	фыкъыхэжаныкӏынкъым	къыхэжаныкӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынущ	укъыхэжаныкӏынущ	къыхэжаныкӏынущ	дыкъыхэжаныкӏынущ	фыкъыхэжаныкӏынущ	къыхэжаныкӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынукъым	укъыхэжаныкӏынукъым	къыхэжаныкӏынукъым	дыкъыхэжаныкӏынукъым	фыкъыхэжаныкӏынукъым	къыхэжаныкӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏрэ	укъыхэжаныкӏрэ	къыхэжаныкӏрэ	дыкъыхэжаныкӏрэ	фыкъыхэжаныкӏрэ	къыхэжаныкӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыркъэ	укъыхэжаныкӏыркъэ	къыхэжаныкӏыркъэ	дыкъыхэжаныкӏыркъэ	фыкъыхэжаныкӏыркъэ	къыхэжаныкӏыркъэ / къыхэжаныкӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	укъыхэжаныкӏ(ыр)т	къыхэжаныкӏ(ыр)т	дыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	фыкъыхэжаныкӏ(ыр)т	къыхэжаныкӏ(ыр)т / къыхэжаныкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ	укъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ	дыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ	фыкъыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэжаныкӏ(ыр)тэкъэ / къыхэжаныкӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏа	укъыхэжаныкӏа	къыхэжаныкӏа	дыкъыхэжаныкӏа	фыкъыхэжаныкӏа	къыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏакъэ	укъыхэжаныкӏакъэ	къыхэжаныкӏакъэ	дыкъыхэжаныкӏакъэ	фыкъыхэжаныкӏакъэ	къыхэжаныкӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏат	укъыхэжаныкӏат	къыхэжаныкӏат	дыкъыхэжаныкӏат	фыкъыхэжаныкӏат	къыхэжаныкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏатэкъэ	укъыхэжаныкӏатэкъэ	къыхэжаныкӏатэкъэ	дыкъыхэжаныкӏатэкъэ	фыкъыхэжаныкӏатэкъэ	къыхэжаныкӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъа	укъыхэжаныкӏыгъа	къыхэжаныкӏыгъа	дыкъыхэжаныкӏыгъа	фыкъыхэжаныкӏыгъа	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъакъэ	укъыхэжаныкӏыгъакъэ	къыхэжаныкӏыгъакъэ	дыкъыхэжаныкӏыгъакъэ	фыкъыхэжаныкӏыгъакъэ	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъат	укъыхэжаныкӏыгъат	къыхэжаныкӏыгъат	дыкъыхэжаныкӏыгъат	фыкъыхэжаныкӏыгъат	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъатэкъэ	укъыхэжаныкӏыгъатэкъэ	къыхэжаныкӏыгъатэкъэ	дыкъыхэжаныкӏыгъатэкъэ	фыкъыхэжаныкӏыгъатэкъэ	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏ	укъыхэжаныкӏ	къыхэжаныкӏ	дыкъыхэжаныкӏ	фыкъыхэжаныкӏ	къыхэжаныкӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏкъэ	укъыхэжаныкӏкъэ	къыхэжаныкӏкъэ	дыкъыхэжаныкӏкъэ	фыкъыхэжаныкӏкъэ	къыхэжаныкӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏт	укъыхэжаныкӏт	къыхэжаныкӏт	дыкъыхэжаныкӏт	фыкъыхэжаныкӏт	къыхэжаныкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏтэкъэ	укъыхэжаныкӏтэкъэ	къыхэжаныкӏтэкъэ	дыкъыхэжаныкӏтэкъэ	фыкъыхэжаныкӏтэкъэ	къыхэжаныкӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏын	укъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын	дыкъыхэжаныкӏын	фыкъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынкъэ	укъыхэжаныкӏынкъэ	къыхэжаныкӏынкъэ	дыкъыхэжаныкӏынкъэ	фыкъыхэжаныкӏынкъэ	къыхэжаныкӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыну	укъыхэжаныкӏыну	къыхэжаныкӏыну	дыкъыхэжаныкӏыну	фыкъыхэжаныкӏыну	къыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынукъэ	укъыхэжаныкӏынукъэ	къыхэжаныкӏынукъэ	дыкъыхэжаныкӏынукъэ	фыкъыхэжаныкӏынукъэ	къыхэжаныкӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏмэ	укъыхэжаныкӏмэ	къыхэжаныкӏмэ	дыкъыхэжаныкӏмэ	фыкъыхэжаныкӏмэ	къыхэжаныкӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏмэ	укъыхэмыжаныкӏмэ	къыхэмыжаныкӏмэ	дыкъыхэмыжаныкӏмэ	фыкъыхэмыжаныкӏмэ	къыхэмыжаныкӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏамэ	укъыхэжаныкӏамэ	къыхэжаныкӏамэ	дыкъыхэжаныкӏамэ	фыкъыхэжаныкӏамэ	къыхэжаныкӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏамэ	укъыхэмыжаныкӏамэ	къыхэмыжаныкӏамэ	дыкъыхэмыжаныкӏамэ	фыкъыхэмыжаныкӏамэ	къыхэмыжаныкӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъамэ	укъыхэжаныкӏыгъамэ	къыхэжаныкӏыгъамэ	дыкъыхэжаныкӏыгъамэ	фыкъыхэжаныкӏыгъамэ	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏыгъамэ	укъыхэмыжаныкӏыгъамэ	къыхэмыжаныкӏыгъамэ	дыкъыхэмыжаныкӏыгъамэ	фыкъыхэмыжаныкӏыгъамэ	къыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынмэ	укъыхэжаныкӏынмэ	къыхэжаныкӏынмэ	дыкъыхэжаныкӏынмэ	фыкъыхэжаныкӏынмэ	къыхэжаныкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынмэ	укъыхэмыжаныкӏынмэ	къыхэмыжаныкӏынмэ	дыкъыхэмыжаныкӏынмэ	фыкъыхэмыжаныкӏынмэ	къыхэмыжаныкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынумэ	укъыхэжаныкӏынумэ	къыхэжаныкӏынумэ	дыкъыхэжаныкӏынумэ	фыкъыхэжаныкӏынумэ	къыхэжаныкӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынумэ	укъыхэмыжаныкӏынумэ	къыхэмыжаныкӏынумэ	дыкъыхэмыжаныкӏынумэ	фыкъыхэмыжаныкӏынумэ	къыхэмыжаныкӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏтэмэ	укъыхэжаныкӏтэмэ	къыхэжаныкӏтэмэ	дыкъыхэжаныкӏтэмэ	фыкъыхэжаныкӏтэмэ	къыхэжаныкӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏтэмэ	укъыхэмыжаныкӏтэмэ	къыхэмыжаныкӏтэмэ	дыкъыхэмыжаныкӏтэмэ	фыкъыхэмыжаныкӏтэмэ	къыхэмыжаныкӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏатэмэ	укъыхэжаныкӏатэмэ	къыхэжаныкӏатэмэ	дыкъыхэжаныкӏатэмэ	фыкъыхэжаныкӏатэмэ	къыхэжаныкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏатэмэ	укъыхэмыжаныкӏатэмэ	къыхэмыжаныкӏатэмэ	дыкъыхэмыжаныкӏатэмэ	фыкъыхэмыжаныкӏатэмэ	къыхэмыжаныкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъатэмэ	укъыхэжаныкӏыгъатэмэ	къыхэжаныкӏыгъатэмэ	дыкъыхэжаныкӏыгъатэмэ	фыкъыхэжаныкӏыгъатэмэ	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏыгъатэмэ	укъыхэмыжаныкӏыгъатэмэ	къыхэмыжаныкӏыгъатэмэ	дыкъыхэмыжаныкӏыгъатэмэ	фыкъыхэмыжаныкӏыгъатэмэ	къыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынтэмэ	укъыхэжаныкӏынтэмэ	къыхэжаныкӏынтэмэ	дыкъыхэжаныкӏынтэмэ	фыкъыхэжаныкӏынтэмэ	къыхэжаныкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынтэмэ	укъыхэмыжаныкӏынтэмэ	къыхэмыжаныкӏынтэмэ	дыкъыхэмыжаныкӏынтэмэ	фыкъыхэмыжаныкӏынтэмэ	къыхэмыжаныкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынутэмэ	укъыхэжаныкӏынутэмэ	къыхэжаныкӏынутэмэ	дыкъыхэжаныкӏынутэмэ	фыкъыхэжаныкӏынутэмэ	къыхэжаныкӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынутэмэ	укъыхэмыжаныкӏынутэмэ	къыхэмыжаныкӏынутэмэ	дыкъыхэмыжаныкӏынутэмэ	фыкъыхэмыжаныкӏынутэмэ	къыхэмыжаныкӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынт	укъыхэжаныкӏынт	къыхэжаныкӏынт	дыкъыхэжаныкӏынт	фыкъыхэжаныкӏынт	къыхэжаныкӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынтэкъым	укъыхэжаныкӏынтэкъым	къыхэжаныкӏынтэкъым	дыкъыхэжаныкӏынтэкъым	фыкъыхэжаныкӏынтэкъым	къыхэжаныкӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынут	укъыхэжаныкӏынут	къыхэжаныкӏынут	дыкъыхэжаныкӏынут	фыкъыхэжаныкӏынут	къыхэжаныкӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынутэкъым	укъыхэжаныкӏынутэкъым	къыхэжаныкӏынутэкъым	дыкъыхэжаныкӏынутэкъым	фыкъыхэжаныкӏынутэкъым	къыхэжаныкӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏми	укъыхэжаныкӏми	къыхэжаныкӏми	дыкъыхэжаныкӏми	фыкъыхэжаныкӏми	къыхэжаныкӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏми	укъыхэмыжаныкӏми	къыхэмыжаныкӏми	дыкъыхэмыжаныкӏми	фыкъыхэмыжаныкӏми	къыхэмыжаныкӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏами	укъыхэжаныкӏами	къыхэжаныкӏами	дыкъыхэжаныкӏами	фыкъыхэжаныкӏами	къыхэжаныкӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏами	укъыхэмыжаныкӏами	къыхэмыжаныкӏами	дыкъыхэмыжаныкӏами	фыкъыхэмыжаныкӏами	къыхэмыжаныкӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъами	укъыхэжаныкӏыгъами	къыхэжаныкӏыгъами	дыкъыхэжаныкӏыгъами	фыкъыхэжаныкӏыгъами	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏыгъами	укъыхэмыжаныкӏыгъами	къыхэмыжаныкӏыгъами	дыкъыхэмыжаныкӏыгъами	фыкъыхэмыжаныкӏыгъами	къыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынми	укъыхэжаныкӏынми	къыхэжаныкӏынми	дыкъыхэжаныкӏынми	фыкъыхэжаныкӏынми	къыхэжаныкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынми	укъыхэмыжаныкӏынми	къыхэмыжаныкӏынми	дыкъыхэмыжаныкӏынми	фыкъыхэмыжаныкӏынми	къыхэмыжаныкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынуми	укъыхэжаныкӏынуми	къыхэжаныкӏынуми	дыкъыхэжаныкӏынуми	фыкъыхэжаныкӏынуми	къыхэжаныкӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынуми	укъыхэмыжаныкӏынуми	къыхэмыжаныкӏынуми	дыкъыхэмыжаныкӏынуми	фыкъыхэмыжаныкӏынуми	къыхэмыжаныкӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏтэми	укъыхэжаныкӏтэми	къыхэжаныкӏтэми	дыкъыхэжаныкӏтэми	фыкъыхэжаныкӏтэми	къыхэжаныкӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏтэми	укъыхэмыжаныкӏтэми	къыхэмыжаныкӏтэми	дыкъыхэмыжаныкӏтэми	фыкъыхэмыжаныкӏтэми	къыхэмыжаныкӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏатэми	укъыхэжаныкӏатэми	къыхэжаныкӏатэми	дыкъыхэжаныкӏатэми	фыкъыхэжаныкӏатэми	къыхэжаныкӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏатэми	укъыхэмыжаныкӏатэми	къыхэмыжаныкӏатэми	дыкъыхэмыжаныкӏатэми	фыкъыхэмыжаныкӏатэми	къыхэмыжаныкӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏыгъатэми	укъыхэжаныкӏыгъатэми	къыхэжаныкӏыгъатэми	дыкъыхэжаныкӏыгъатэми	фыкъыхэжаныкӏыгъатэми	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏыгъатэми	укъыхэмыжаныкӏыгъатэми	къыхэмыжаныкӏыгъатэми	дыкъыхэмыжаныкӏыгъатэми	фыкъыхэмыжаныкӏыгъатэми	къыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынтэми	укъыхэжаныкӏынтэми	къыхэжаныкӏынтэми	дыкъыхэжаныкӏынтэми	фыкъыхэжаныкӏынтэми	къыхэжаныкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынтэми	укъыхэмыжаныкӏынтэми	къыхэмыжаныкӏынтэми	дыкъыхэмыжаныкӏынтэми	фыкъыхэмыжаныкӏынтэми	къыхэмыжаныкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏынутэми	укъыхэжаныкӏынутэми	къыхэжаныкӏынутэми	дыкъыхэжаныкӏынутэми	фыкъыхэжаныкӏынутэми	къыхэжаныкӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏынутэми	укъыхэмыжаныкӏынутэми	къыхэмыжаныкӏынутэми	дыкъыхэмыжаныкӏынутэми	фыкъыхэмыжаныкӏынутэми	къыхэмыжаныкӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏаи	укъыхэжаныкӏаи	къыхэжаныкӏаи	дыкъыхэжаныкӏаи	фыкъыхэжаныкӏаи	къыхэжаныкӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏакъыми	укъыхэжаныкӏакъыми	къыхэжаныкӏакъыми	дыкъыхэжаныкӏакъыми	фыкъыхэжаныкӏакъыми	къыхэжаныкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏащэрэт	укъыхэжаныкӏащэрэт	къыхэжаныкӏащэрэт	дыкъыхэжаныкӏащэрэт	фыкъыхэжаныкӏащэрэт	къыхэжаныкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыжаныкӏащэрэт	укъыхэмыжаныкӏащэрэт	къыхэмыжаныкӏащэрэт	дыкъыхэмыжаныкӏащэрэт	фыкъыхэмыжаныкӏащэрэт	къыхэмыжаныкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнщ	укъыхэжаныкӏагъэнщ	къыхэжаныкӏагъэнщ	дыкъыхэжаныкӏагъэнщ	фыкъыхэжаныкӏагъэнщ	къыхэжаныкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнкъым	укъыхэжаныкӏагъэнкъым	къыхэжаныкӏагъэнкъым	дыкъыхэжаныкӏагъэнкъым	фыкъыхэжаныкӏагъэнкъым	къыхэжаныкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнт	укъыхэжаныкӏагъэнт	къыхэжаныкӏагъэнт	дыкъыхэжаныкӏагъэнт	фыкъыхэжаныкӏагъэнт	къыхэжаныкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъым	укъыхэжаныкӏагъэнтэкъым	къыхэжаныкӏагъэнтэкъым	дыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъым	фыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъым	къыхэжаныкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэн	укъыхэжаныкӏагъэн	къыхэжаныкӏагъэн	дыкъыхэжаныкӏагъэн	фыкъыхэжаныкӏагъэн	къыхэжаныкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнкъэ	укъыхэжаныкӏагъэнкъэ	къыхэжаныкӏагъэнкъэ	дыкъыхэжаныкӏагъэнкъэ	фыкъыхэжаныкӏагъэнкъэ	къыхэжаныкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнт	укъыхэжаныкӏагъэнт	къыхэжаныкӏагъэнт	дыкъыхэжаныкӏагъэнт	фыкъыхэжаныкӏагъэнт	къыхэжаныкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъэ	укъыхэжаныкӏагъэнтэкъэ	къыхэжаныкӏагъэнтэкъэ	дыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъэ	фыкъыхэжаныкӏагъэнтэкъэ	къыхэжаныкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ	укъыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ	къыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ	дыкъыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ	фыкъыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ	къыхэжаныкӏагъэнжаныкӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнукъым	укъыхэжаныкӏагъэнукъым	къыхэжаныкӏагъэнукъым	дыкъыхэжаныкӏагъэнукъым	фыкъыхэжаныкӏагъэнукъым	къыхэжаныкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнут	укъыхэжаныкӏагъэнут	къыхэжаныкӏагъэнут	дыкъыхэжаныкӏагъэнут	фыкъыхэжаныкӏагъэнут	къыхэжаныкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъым	укъыхэжаныкӏагъэнутэкъым	къыхэжаныкӏагъэнутэкъым	дыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъым	фыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъым	къыхэжаныкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэну	укъыхэжаныкӏагъэну	къыхэжаныкӏагъэну	дыкъыхэжаныкӏагъэну	фыкъыхэжаныкӏагъэну	къыхэжаныкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнукъэ	укъыхэжаныкӏагъэнукъэ	къыхэжаныкӏагъэнукъэ	дыкъыхэжаныкӏагъэнукъэ	фыкъыхэжаныкӏагъэнукъэ	къыхэжаныкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнут	укъыхэжаныкӏагъэнут	къыхэжаныкӏагъэнут	дыкъыхэжаныкӏагъэнут	фыкъыхэжаныкӏагъэнут	къыхэжаныкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъэ	укъыхэжаныкӏагъэнутэкъэ	къыхэжаныкӏагъэнутэкъэ	дыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъэ	фыкъыхэжаныкӏагъэнутэкъэ	къыхэжаныкӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏ	укъыхэжаныкӏ	къыхэжаныкӏ	дыкъыхэжаныкӏ	фыкъыхэжаныкӏ	къыхэжаныкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏ	укъыхэмыжаныкӏ	къыхэмыжаныкӏ	дыкъыхэмыжаныкӏ	фыкъыхэмыжаныкӏ	къыхэмыжаныкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏа	укъыхэжаныкӏа	къыхэжаныкӏа	дыкъыхэжаныкӏа	фыкъыхэжаныкӏа	къыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏа	укъыхэмыжаныкӏа	къыхэмыжаныкӏа	дыкъыхэмыжаныкӏа	фыкъыхэмыжаныкӏа	къыхэмыжаныкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏыгъа	укъыхэжаныкӏыгъа	къыхэжаныкӏыгъа	дыкъыхэжаныкӏыгъа	фыкъыхэжаныкӏыгъа	къыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏыгъа	укъыхэмыжаныкӏыгъа	къыхэмыжаныкӏыгъа	дыкъыхэмыжаныкӏыгъа	фыкъыхэмыжаныкӏыгъа	къыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏын	укъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын	дыкъыхэжаныкӏын	фыкъыхэжаныкӏын	къыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏын	укъыхэмыжаныкӏын	къыхэмыжаныкӏын	дыкъыхэмыжаныкӏын	фыкъыхэмыжаныкӏын	къыхэмыжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏыну	укъыхэжаныкӏыну	къыхэжаныкӏыну	дыкъыхэжаныкӏыну	фыкъыхэжаныкӏыну	къыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏыну	укъыхэмыжаныкӏыну	къыхэмыжаныкӏыну	дыкъыхэмыжаныкӏыну	фыкъыхэмыжаныкӏыну	къыхэмыжаныкӏыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэжаныкӏ	укъызэрыхэжаныкӏ	къызэрыхэжаныкӏ	дыкъызэрыхэжаныкӏ	фыкъызэрыхэжаныкӏ	къызэрыхэжаныкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыжаныкӏ	укъызэрыхэмыжаныкӏ	къызэрыхэмыжаныкӏ	дыкъызэрыхэмыжаныкӏ	фыкъызэрыхэмыжаныкӏ	къызэрыхэмыжаныкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэжаныкӏа	укъызэрыхэжаныкӏа	къызэрыхэжаныкӏа	дыкъызэрыхэжаныкӏа	фыкъызэрыхэжаныкӏа	къызэрыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыжаныкӏа	укъызэрыхэмыжаныкӏа	къызэрыхэмыжаныкӏа	дыкъызэрыхэмыжаныкӏа	фыкъызэрыхэмыжаныкӏа	къызэрыхэмыжаныкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэжаныкӏыгъа	укъызэрыхэжаныкӏыгъа	къызэрыхэжаныкӏыгъа	дыкъызэрыхэжаныкӏыгъа	фыкъызэрыхэжаныкӏыгъа	къызэрыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыжаныкӏыгъа	укъызэрыхэмыжаныкӏыгъа	къызэрыхэмыжаныкӏыгъа	дыкъызэрыхэмыжаныкӏыгъа	фыкъызэрыхэмыжаныкӏыгъа	къызэрыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэжаныкӏын	укъызэрыхэжаныкӏын	къызэрыхэжаныкӏын	дыкъызэрыхэжаныкӏын	фыкъызэрыхэжаныкӏын	къызэрыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыжаныкӏын	укъызэрыхэмыжаныкӏын	къызэрыхэмыжаныкӏын	дыкъызэрыхэмыжаныкӏын	фыкъызэрыхэмыжаныкӏын	къызэрыхэмыжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэжаныкӏыну	укъызэрыхэжаныкӏыну	къызэрыхэжаныкӏыну	дыкъызэрыхэжаныкӏыну	фыкъызэрыхэжаныкӏыну	къызэрыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыжаныкӏыну	укъызэрыхэмыжаныкӏыну	къызэрыхэмыжаныкӏыну	дыкъызэрыхэмыжаныкӏыну	фыкъызэрыхэмыжаныкӏыну	къызэрыхэмыжаныкӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэжаныкӏ	ущыкъыхэжаныкӏ	щыкъыхэжаныкӏ	дыщыкъыхэжаныкӏ	фыщыкъыхэжаныкӏ	щыкъыхэжаныкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыжаныкӏ	ущыкъыхэмыжаныкӏ	щыкъыхэмыжаныкӏ	дыщыкъыхэмыжаныкӏ	фыщыкъыхэмыжаныкӏ	щыкъыхэмыжаныкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэжаныкӏа	ущыкъыхэжаныкӏа	щыкъыхэжаныкӏа	дыщыкъыхэжаныкӏа	фыщыкъыхэжаныкӏа	щыкъыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыжаныкӏа	укъыщыхэмыжаныкӏа	щыкъыхэмыжаныкӏа	дыщыкъыхэмыжаныкӏа	фыщыкъыхэмыжаныкӏа	щыкъыхэмыжаныкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэжаныкӏыгъа	ущыкъыхэжаныкӏыгъа	щыкъыхэжаныкӏыгъа	дыщыкъыхэжаныкӏыгъа	фыщыкъыхэжаныкӏыгъа	щыкъыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыжаныкӏыгъа	ущыкъыхэмыжаныкӏыгъа	щыкъыхэмыжаныкӏыгъа	дыщыкъыхэмыжаныкӏыгъа	фыщыкъыхэмыжаныкӏыгъа	щыкъыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэжаныкӏын	ущыкъыхэжаныкӏын	щыкъыхэжаныкӏын	дыщыкъыхэжаныкӏын	фыщыкъыхэжаныкӏын	щыкъыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыжаныкӏын	ущыкъыхэжаныкӏын	щыкъыхэмыжаныкӏын	дыщыкъыхэмыжаныкӏын	фыщыкъыхэмыжаныкӏын	щыкъыхэмыжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэжаныкӏыну	ущыкъыхэжаныкӏыну	щыкъыхэжаныкӏыну	дыщыкъыхэжаныкӏыну	фыщыкъыхэжаныкӏыну	щыкъыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыжаныкӏыну	ущыкъыхэмыжаныкӏыну	щыкъыхэмыжаныкӏыну	дыщыкъыхэмыжаныкӏыну	фыщыкъыхэмыжаныкӏыну	щыкъыхэмыжаныкӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэжаныкӏ	укъыздыхэжаныкӏ	къыздыхэжаныкӏ	дыкъыздыхэжаныкӏ	фыкъыздыхэжаныкӏ	къыздыхэжаныкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыжаныкӏ	укъыздыхэмыжаныкӏ	къыздыхэмыжаныкӏ	дыкъыздыхэмыжаныкӏ	фыкъыздыхэмыжаныкӏ	къыздыхэмыжаныкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэжаныкӏа	укъыздыхэжаныкӏа	къыздыхэжаныкӏа	дыкъыздыхэжаныкӏа	фыкъыздыхэжаныкӏа	къыздыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыжаныкӏа	укъыздыхэмыжаныкӏа	къыздыхэмыжаныкӏа	дыкъыздыхэмыжаныкӏа	фыкъыздыхэмыжаныкӏа	къыздыхэмыжаныкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэжаныкӏыгъа	укъыздыхэжаныкӏыгъа	къыздыхэжаныкӏыгъа	дыкъыздыхэжаныкӏыгъа	фыкъыздыхэжаныкӏыгъа	къыздыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыжаныкӏыгъа	укъыздыхэмыжаныкӏыгъа	къыздыхэмыжаныкӏыгъа	дыкъыздыхэмыжаныкӏыгъа	фыкъыздыхэмыжаныкӏыгъа	къыздыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэжаныкӏын	укъыздыхэжаныкӏын	къыздыхэжаныкӏын	дыкъыздыхэжаныкӏын	фыкъыздыхэжаныкӏын	къыздыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыжаныкӏын	укъыздыхэмыжаныкӏын	къыздыхэмыжаныкӏын	дыкъыздыхэмыжаныкӏын	фыкъыздыхэмыжаныкӏын	къыздыхэмыжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэжаныкӏыну	укъыздыхэжаныкӏыну	къыздыхэжаныкӏыну	дыкъыздыхэжаныкӏыну	фыкъыздыхэжаныкӏыну	къыздыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыжаныкӏыну	укъыздыхэмыжаныкӏыну	къыздыхэмыжаныкӏыну	дыкъыздыхэмыжаныкӏыну	фыкъыздыхэмыжаныкӏыну	къыздыхэмыжаныкӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэжаныкӏ	укъыщӀыхэжаныкӏ	къыщӀыхэжаныкӏ	дыкъыщӀыхэжаныкӏ	фыкъыщӀыхэжаныкӏ	къыщӀыхэжаныкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыжаныкӏ	укъыщӀыхэмыжаныкӏ	къыщӀыхэмыжаныкӏ	дыкъыщӀыхэмыжаныкӏ	фыкъыщӀыхэмыжаныкӏ	къыщӀыхэмыжаныкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэжаныкӏа	укъыщӀыхэжаныкӏӀэжаныкӏа	къыщӀыхэжаныкӏа	дыкъыщӀыхэжаныкӏа	фыкъыщӀыхэжаныкӏа	къыщӀыхэжаныкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыжаныкӏа	укъыщӀыхэмыжаныкӏа	къыщӀыхэмыжаныкӏа	дыкъыщӀыхэмыжаныкӏа	фыкъыщӀыхэмыжаныкӏа	къыщӀыхэмыжаныкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэжаныкӏыгъа	укъыщӀыхэжаныкӏыгъа	къыщӀыхэжаныкӏыгъа	дыкъыщӀыхэжаныкӏыгъа	фыкъыщӀыхэжаныкӏыгъа	къыщӀыхэжаныкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыжаныкӏыгъа	укъыщӀыхэмыжаныкӏыгъа	къыщӀыхэмыжаныкӏыгъа	дыкъыщӀыхэмыжаныкӏыгъа	фыкъыщӀыхэмыжаныкӏыгъа	къыщӀыхэмыжаныкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэжаныкӏын	укъыщӀыхэжаныкӏын	къыщӀыхэжаныкӏын	дыкъыщӀыхэжаныкӏын	фыкъыщӀыхэжаныкӏын	къыщӀыхэжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыжаныкӏын	укъыщӀыхэмыжаныкӏын	къыщӀыхэмыжаныкӏын	дыкъыщӀыхэмыжаныкӏын	фыкъыщӀыхэмыжаныкӏын	къыщӀыхэмыжаныкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэжаныкӏыну	укъыщӀыхэжаныкӏыну	къыщӀыхэжаныкӏыну	дыкъыщӀыхэжаныкӏыну	фыкъыщӀыхэжаныкӏыну	къыщӀыхэжаныкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыжаныкӏыну	укъыщӀыхэмыжаныкӏыну	къыщӀыхэмыжаныкӏыну	дыкъыщӀыхэмыжаныкӏыну	фыкъыщӀыхэмыжаныкӏыну	къыщӀыхэмыжаныкӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏыу	укъыхэжаныкӏыу	къыхэжаныкӏыу	дыкъыхэжаныкӏыу	фыкъыхэжаныкӏыу	къыхэжаныкӏ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏыу	укъыхэмыжаныкӏыу	къыхэмыжаныкӏыу	дыкъыхэмыжаныкӏыу	фыкъыхэмыжаныкӏыу	къыхэмыжаныкӏ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏауэ	укъыхэжаныкӏауэ	къыхэжаныкӏауэ	дыкъыхэжаныкӏауэ	фыкъыхэжаныкӏауэ	къыхэжаныкӏауэ / къыхэжаныкӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏауэ	укъыхэмыжаныкӏауэ	къыхэмыжаныкӏауэ	дыкъыхэмыжаныкӏауэ	фыкъыхэмыжаныкӏауэ	къыхэмыжаныкӏауэ / къыхэмыжаныкӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэжаныкӏыурэ	укъыхэжаныкӏыурэ	къыхэжаныкӏыурэ	дыкъыхэжаныкӏыурэ	фыкъыхэжаныкӏыурэ	къыхэжаныкӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыжаныкӏыурэ	укъыхэмыжаныкӏыурэ	къыхэмыжаныкӏыурэ	дыкъыхэмыжаныкӏыурэ	фыкъыхэмыжаныкӏыурэ	къыхэмыжаныкӏ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхожаныкӏ	сыкъыхожаныкӏ	--	сыкъыфхожаныкӏ	сыкъахожаныкӏ
уэ	укъысхожаныкӏ	--	укъыхожаныкӏ	укъытхожаныкӏ	--	укъахожаныкӏ
ар	къысхожаныкӏ	къыпхожаныкӏ	къыхожаныкӏ	къытхожаныкӏ	къыфхожаныкӏ	къахожаныкӏ
дэ	--	дыкъыпхожаныкӏ	дыкъыхожаныкӏ	--	дыкъыфхожаныкӏ	дыкъахожаныкӏ
фэ	фыкъысхожаныкӏ	--	фыкъыхожаныкӏ	фыкъытхожаныкӏ	--	фыкъахожаныкӏ
ахэр	къысхожаныкӏ(хэ)	къыпхожаныкӏ(хэ)	къыхожаныкӏ(хэ)	къытхожаныкӏ(хэ)	къыфхожаныкӏ(хэ)	къахожаныкӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[жаныкӏ]	[жаныкӏ]ыр	--	[жаныкӏ]хэр
Эргативнэ:	[жаныкӏ]	[жаныкӏ]ым	--	[жаныкӏ]хэм
Послеложнэ:	[жаныкӏ]кӀэ	[жаныкӏ]ымкӀэ	[жаныкӏ]хэкӀэ	[жаныкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[жаныкӏ]ыу	[жаныкӏ]ырауэ	[жаныкӏ]хэу	[жаныкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[жаныкӏ]а	[жаныкӏ]ар	--	[жаныкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[жаныкӏ]а	[жаныкӏ]ам	--	[жаныкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[жаныкӏ]акӀэ	[жаныкӏ]амкӀэ	[жаныкӏ]ахэкӀэ	[жаныкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[жаныкӏ]ауэ	[жаныкӏ]арауэ	[жаныкӏ]ахэу	[жаныкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[жаныкӏ]ын	[жаныкӏ]ыныр	--	[жаныкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[жаныкӏ]ын	[жаныкӏ]ыным	--	[жаныкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[жаныкӏ]ынкӀэ	[жаныкӏ]ынымкӀэ	[жаныкӏ]ынхэкӀэ	[жаныкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[жаныкӏ]ыну	[жаныкӏ]ынырауэ	[жаныкӏ]ынхэу	[жаныкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[жаныкӏ]ыну	[жаныкӏ]ынур	--	[жаныкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[жаныкӏ]ыну	[жаныкӏ]ынум	--	[жаныкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[жаныкӏ]ынукӀэ	[жаныкӏ]ынумкӀэ	[жаныкӏ]ынухэкӀэ	[жаныкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[жаныкӏ]ынууэ	[жаныкӏ]ынурауэ	[жаныкӏ]ынухэу	[жаныкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЖаныгъэкӀэ адрейхэм къахэщын, нэхъ жану къыщӀэкӀын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Лэжьыгъэм къыхэжаныкӀын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэжаныкӏын: excel, stand out (for example, in one's work)
• Лэжьыгъэм къыхэжаныкӀын: excel in one's job.

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэжаныкӏын: отличиться (напр. в работе)
• Лэжьыгъэм къыхэжаныкӀын: отличиться в работе

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын