напӏэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

• 
  напӀэ

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['nɑ:pʹɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [н] + -а + [пӀ] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	напӀэ	напӀэр	--	напӀэхэр
Эргативнэ:	напӀэ	напӀэм	--	напӀэхэм
Послеложнэ:	напӀэкӀэ	напӀэмкӀэ	напӀэхэкӀэ	напӀэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	напӀэу	напӀэрауэ	напӀэхэу	напӀэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. И щхьэмкӀэ щыӀэ напӀэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• напӏэ: eyelid

УРЫСЫБЗЭ

• напӏэ: веко

псалъафэ зэпыщӀахэр

НалӀэр гъэлӀэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: lower your eyes (literally: your eyelids)
     Урысыбзэ: опустить глаза (букв. веки).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Уи напӀэ гъалӀи лӀы зэгъэгъуэт, унэкур бгъуэтмэ уи джатэ къих.  Псалъэжьхэр

НапӀэр едзыхын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: lower your eyes (literally: your eyelids), lower your gaze
     Урысыбзэ: опустить глаза (букв. веки), потупить взор.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

НапӀэр зэтегъэуэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: blink
     Урысыбзэ: моргать.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

НалӀэр зэтелъхьэн

1.

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: close the eyes
     Урысыбзэ: сомкнуть глаза
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

2.

  Мыхьэнэ: лӀэн
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: die
     Урысыбзэ: умереть
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     НапӀэр зэтеплъхьэмэ псори къэнэжащ.  ӀуэрыӀуатэ, фольклор

НалӀэр зэтемылъхьэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: not close your eyes, without closing your eyes
     Урысыбзэ: не сомкнуть глаз.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     А жэщым Хьэсэн зы сыхьэти и напӀэ зэтрилъхьакъым.  Къуэдзокъуэ Хьэсэн

НапӀэр къегъэлӀыхын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: look down, cast down, lower one’s eyes
     Урысыбзэ: потупить взгляд, взор.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

[И] напӀэр къелӀыхын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: look down, cast down one's eyes, drop one's eyes
     Урысыбзэ: потупиться - о взгляде, взоре.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

[И] напӀэ(р) къемыхын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: not close our eyes, without closing our eyes
     Урысыбзэ: не сомкнуть глаз.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Мурадин умыжей жеӀи нэху щыху и напӀэ къемыхыу щысынщ.  Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)

[И] напӀэр къехуэхын

1.

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: (his) eyelids closed
     Урысыбзэ: веки сомкнулись.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     ЩӀалэм жейр къытеуэри и напӀэр къехуэхащ.  Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)

2.

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: be upset, disappointed
     Урысыбзэ: расстроиться, огорчиться.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

[И] напӀэр мыхуэдэн (къемыхуэхын)

1.

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ:  not be ashamed, not be embarrassed
     Урысыбзэ: не стыдиться, не смущаться.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Апхуэдиз напэншагъэ зыщӀар, къэсри, зыкӀи и напӀэ къемыхуэхыу, сэлам-чэламышхуэкӀэ цӀыхубзитӀым къабгъэдыхьащ.  МакъыщӀэхэр, сборник

2.

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: keep calm
     Урысыбзэ: сохранять спокойствие.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Шыжьым имыщӀэ къигъэнакъым къридзыхын щхьэкӀэ, ауэ Бэтэрэзым зыкӀи и напӀэ хуэдакъым.  Нартхэр

НапӀэ Ӏэтыгъуэ

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: instant, in the batting of an eye, moment, twinkling
     Урысыбзэ: миг, мгновение.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     ЩӀалэр илъри, напӀэ Ӏэтыгъуэм шым шэсащ.  ӀуэрыӀуатэ, фольклор

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['nɑ:pʹɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [н] + -а + [пӀ] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	напӀэ	напӀэр	--	напӀэхэр
Эргативнэ:	напӀэ	напӀэм	--	напӀэхэм
Послеложнэ:	напӀэкӀэ	напӀэмкӀэ	напӀэхэкӀэ	напӀэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	напӀэу	напӀэрауэ	напӀэхэу	напӀэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ГъэтӀысхьэн, жылапхъэ сыт хуэдэ хагъэтӀысхьэн щхьэкӀэ хьэсэм, вагъэм хуащӀ кумбыгъэ.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• КӀэртӀоф напӀэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• напӏэ: hole (for plants)
• КӀэртӀоф напӀэ: a hole for potatoes

УРЫСЫБЗЭ

• напӏэ: лунка, гнездо (для растений)
• КӀэртӀоф напӀэ: лунка для картофеля

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['nɑ:pʹɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [н] + -а + [пӀ] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	напӀэ	напӀэр	--	напӀэхэр
Эргативнэ:	напӀэ	напӀэм	--	напӀэхэм
Послеложнэ:	напӀэкӀэ	напӀэмкӀэ	напӀэхэкӀэ	напӀэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	напӀэу	напӀэрауэ	напӀэхэу	напӀэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. КъэкӀыгъэ языныкъуэхэм (п. п. ху, гуэдз, джэш) я хьэдзэр зрищӀэ фампӀэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• Зы ху напӀэм тӀу ису, щы зэрысыр нэхъыбэу мэш бэвкӀэ дохъуахъуэ. ӀуэрыӀуатэ, фольклор

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• напӏэ: shell, husk, pod (seeds and some legumes)

УРЫСЫБЗЭ

• напӏэ: оболочка, шелуха (семян и некоторых бобовых культур)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

• 
  напӀэ

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['nɑ:pʹɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [н] + -а + [пӀ] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	напӀэ	напӀэр	--	напӀэхэр
Эргативнэ:	напӀэ	напӀэм	--	напӀэхэм
Послеложнэ:	напӀэкӀэ	напӀэмкӀэ	напӀэхэкӀэ	напӀэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	напӀэу	напӀэрауэ	напӀэхэу	напӀэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. КӀапсэ кӀапэ сыт хуэдэхэм хуащӀ илъэфыпӀэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• Шыбзыхъуэм шыкӀэ аркъэн быдэ иухуэнам напӀэ хуищӀыжу щыст. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• напӏэ: a loop or noose (in a rope)

УРЫСЫБЗЭ

• напӏэ: петля (напр. у верёвки)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын