уз

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [wǝz]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [уз]

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	уз	узыр	--	узхэр
Эргативнэ:	уз	узым	--	узхэм
Послеложнэ:	узкӀэ	узымкӀэ	узхэкӀэ	узхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	узу	узырауэ	узхэу	узхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Игъэгуауэшхьэуэу, щхьэлажьэ, къарууншэ ищӀу цӀыхум е псэущхьэм ӀэпкълъэпкъкӀэ, кӀуэцӀкӀэ игъуэт ныкъусаныгъэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• Узыр къэкӀуэгъуафӀэ щхьэкӀэ кӀуэжыгъуафӀэкъым. Псалъэжьхэр

Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр

Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь,	«Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984	нап. 90
адыгэбзэ	урысыбзэ/русский	инджылыбзэ/English
Бадзэхэм уз Ӏейхэр зэрахьэ.	Мухи разносят ужасные болезни.	Flies carry horrible diseases.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Дзэ уз.
• Уз хьэлъэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• уз: pain, illness, sickness, disease
• Дзэ уз: toothache
• Уз хьэлъэ: a serious illness

УРЫСЫБЗЭ

• уз: боль; болезнь
• Дзэ уз: зубная боль
• Уз хьэлъэ: тяжелая болезнь

псалъафэ зэпыщӀахэр

Уз егъэгъуэтын (етын)

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: punish sb
     Урысыбзэ: наказать кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Зи уз кӀуэдын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: may all your illnesses disappear (a polite form of address)
     Урысыбзэ: да сгинут твои болезни (вежливая форма обращения).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Фахэуэркъэ, зи уз кӀуэдын, напэр нэфхьи хэкум фихьэж. ӀуэрыӀуатэ, фольклор

Уз кӀуэцӀыгъэхьэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: punish sb
     Урысыбзэ: наказать кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз кӀуэцӀыхьэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: penetrate inside – about a disease or illness
     Урысыбзэ: проникнуть вовнутрь - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз къэгъэхъеин

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: raise a scandal
     Урысыбзэ: поднять скандал.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз къэщтэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: become ill, become sick
     Урысыбзэ: заболеть.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз къеуэлӀэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: become ill, become sick
     Урысыбзэ: заболеть.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз пкърытын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: be ill, be sick
     Урысыбзэ: быть больным, болеть.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Уз хуэхъун

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: become a source of illness or disease for sb
     Урысыбзэ: стать источником болезни для кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Зи уз схьын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: may I take your illness upon myself (a polite form of address)
     Урысыбзэ: чтоб я перенёс твою болезнь (вежливая форма обращения).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узым зэфӀигъэпкӀэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: be twisted by disease
     Урысыбзэ: скрутить кого-л. - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узым зэщӀиӀулӀэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to overcome sb (about disease)
     Урысыбзэ: одолеть кого-л. - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узым иутхыпщӀын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to weaken sb (about illness or disease)
     Урысыбзэ: обессилить кого-л. - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр зытегъэкӀуэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: permit yourself to be overcome by illness
     Урысыбзэ: дать одолеть себя болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр [и] кӀапцӀэм исщ!

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to hell with it!
     Урысыбзэ: чёрта лысого, чёрта с два!
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр кӀэрыхужын (кӀэрыхун)

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to recover, be cured
     Урысыбзэ: выздороветь, исцелиться.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр [и] кӀуэцӀыкӀыщӀэ лъапсэм илъщ

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to hell with it!
     Урысыбзэ: чёрта лысого, чёрта с два!
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр кӀуэцӀытӀысхьэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: settle inside, remain inside – about illness
     Урысыбзэ: засесть внутри - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Узыр къэхъеижын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: resume, have a relapse – about illnesses
     Урысыбзэ: возобновиться - о болезни.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

уз зэрыцӀалэ

  Мыхьэнэ: Къызэузым къыбгъэдэкӀыу, къыпкърыкӀыу нэгъуэщӀхэм хуэкӀуэ уз.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: a contagious disease
     Урысыбзэ: заразная болезнь
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын