хьэсэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- хьэсэ (1)
- хьэсэ (2)
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['ħɐsɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [хьэс] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | хьэсэ | хьэсэр | -- | хьэсэхэр |
| Эргативнэ: | хьэсэ | хьэсэм | -- | хьэсэхэм |
| Послеложнэ: | хьэсэкӀэ | хьэсэмкӀэ | хьэсэхэкӀэ | хьэсэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | хьэсэу | хьэсэрауэ | хьэсэхэу | хьэсэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ХадэхэкӀ тращӀэн папщӀэ къатӀа е хадэ зытет щӀы Ӏыхьэ цӀыкӀу.
- КъэкӀыгъэ зытрасэ щӀы Ӏыхьэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Гуэдзым упхыкӀмэ, нартыху хьэсэ бгъуфӀэхэм уахохьэ. Къашыргъэ ХьэпащӀэ
- Хьэсэ гъунэ мэш щумыщӀэ. Псалъэжьхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 53 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Ар хьэсэм итщ. | Он стоит на грядке. | It is standing in the garden plot. |
| нап. 69 | ||
| Абы хьэсэр щабэ ищӀащ. | Он разрыхлил грядку. | He has made the plot soft (hoed). |
| Жэгундэр сатыр захуэу хьэсэм тетщ. | Свёкла прямыми рядами стоит на грядке. | The beets stand in the plot in a straight line. |
| нап. 75 | ||
| Абыхэм я хьэсэхэм псы траутхэ, хуабжьу йолэжь. | Они поливают свои грядки и напряжённо работают. | They are sprinkling their patches with water (and) working hard (on them). |
| нап. 86 | ||
| Пхъыр хьэсэм щхьэ баринэу тетщ. | Морковь стоит с кудрявой головой на грядке. | The carrots stand curly-headed in the plot. |
| нап. 107 | ||
| Нанэрэ Чэсэмрэ нащэ хьэсэ ящӀащ. | Бабушка и Часам ухаживали за грядкой огурцов. | Grandmother and Chasam have tended their cucumber patch. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Хьэсэр пщӀэн.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хьэсэ: 1. garden plot, garden 2. a plot of ploughland, arable land
- Хьэсэр пщӀэн: weed the garden plot
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- хьэсэ: 1. гряда, грядка 2. участок пахотной земли
- Хьэсэр пщӀэн: полоть грядку
БИБЛИОГРАФИЕ