щхьэфэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

• 
  щхьэфэ

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['ɕħɐfɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [щхь] + -э + [ф] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	щхьэфэ	щхьэфэр	--	щхьэфэхэр
Эргативнэ:	щхьэфэ	щхьэфэм	--	щхьэфэхэм
Послеложнэ:	щхьэфэкӀэ	щхьэфэмкӀэ	щхьэфэхэкӀэ	щхьэфэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	щхьэфэу	щхьэфэрауэ	щхьэфэхэу	щхьэфэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Щхьэм телъ фэ.
2. Зыгуэрым и гущӀыӀу Ӏыхьэ.
3. Шхуэм е нахъутэм щыщ Ӏыхьэу шы щхьэпхэтӀыгум дэшеяуэ фӀалъхьэ фэ кӀапсэ зэпыда.

ЩАПХЪЭХЭР

• ФащӀэм нахъутэ щхьэфэ гуэр къищтэри нахъутэкӀ иридащ. Черкес ӀуэрыӀуатэхэр

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Щхьэфэр техын.
• ЩӀы щхьэфэ.
• Шхуэ щхьэфэ.
• Нахъутэ щхьэфэ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• щхьэфэ: 1. scalp, skin of the head 2. surface of sth (for example, of the Earth) 3. the upper belt part of a bridle or halter
• Щхьэфэр техын: remove one's scalp.
• ЩӀы щхьэфэ: the surface of the earth
• Шхуэ щхьэфэ: the upper belt of a bridle
• Нахъутэ щхьэфэ: the upper belt of a halter.

УРЫСЫБЗЭ

• щхьэфэ: 1. кожа головы 2. поверхность чего-л. (напр. земли) 3. верхняя ременная часть уздечки или недоуздка
• Щхьэфэр техын: снять кожу головы.
• ЩӀы щхьэфэ: поверзность земли.
• Шхуэ щхьэфэ: верхняя ременная часть уздечки
• Нахъутэ щхьэфэ: верхняя ременная часть недоуздка

псалъафэ зэпыщӀахэр

Щхьэфэм еудэкӀын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: neither a candle for God nor a poker for the devil; what the hell.
     Урысыбзэ: ни богу свечка, ни черту кочерга; на кой черт.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

[И] щхьэфэ иӀэбэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: gossip about sb
     Урысыбзэ: судачить о ком-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     ЦӀыху къызэхуэсахэр куэдым я щхьэфэ иӀэбащ, куэдым я хъыбар жаӀащ. ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр

[И] щхьэфэм итӀыхьын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: gossip about sb
     Урысыбзэ: судачить о ком-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Къуажи жыли къимыгъанэу щхьэфэ Ӏэджэм ар йотӀыхь. ӀуэрыӀуатэ, фольклор

Щхьэфэм Ӏэ дэлъэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: caress, comfort someone.
     Урысыбзэ: приласкать, утешить кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Щхьэфэр лъэгущӀыхь хуэщӀын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: sacrifice yourself for sb.
     Урысыбзэ: жертвовать собой ради кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Уи пхъум папщӀэ си щхьэфэр лъэгущӀыхь сщӀыну сыхьэзырщ. Къашыргъэ ХьэпащӀэ

ЩӀы щхьэфэ хъун

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: God grant that you turn to dust (curse)
     Урысыбзэ: дай бог, чтобы ты превратился в прах (проклятие)
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын