щӏымахуэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- щӀымахуэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [ɕʹǝ'mɑ:xʷɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [щӀ] + -ы + [маху] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | щӀымахуэ | щӀымахуэр | -- | щӀымахуэхэр |
| Эргативнэ: | щӀымахуэ | щӀымахуэм | -- | щӀымахуэхэм |
| Послеложнэ: | щӀымахуэкӀэ | щӀымахуэмкӀэ | щӀымахуэхэкӀэ | щӀымахуэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | щӀымахуэу | щӀымахуэрауэ | щӀымахуэхэу | щӀымахуэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Гъэм и ӀыхьиплӀым щыщу бжьыхьэмрэ гъатхэмрэ яку дэт нэхъ щищӀыӀэгъуэ дыдэр.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ГущӀэгъуншэу а щӀымахуэм Хъуа и хэкӀыр игъэщтаи, Модэ феплъыт, псы ежэххэм Мыл лъэмыжхэр ятрилъхьай! ЩоджэнцӀыкӀу Алий
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 94 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| ЩӀымахуэр мазищ мэхъу. | Зима длится три месяца. | Winter lasts for three months. |
| ЩӀымахуэм уэс къос. | Зимой идёт снег. | In winter it snows. |
| ЩӀымахуэм махуэр кӀэщӀщ, жэщыр кӀыхьщ. | Зимой, день короткий и ночь длинная. | In winter the day is short and the night is long. |
| ЩӀымахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода зимой? | What is the weather like in winter? |
| нап. 99 | ||
| ТхьэкӀумэкӀыхьыр гъэмахуэм щхъуэщ, щӀымахуэм хужьщ. | Летом заяц серый, а зимой он белый. | The hare is grey in summer and white in winter. |
| нап. 112 | ||
| ЩӀымахуэм Ӏэщыр бо хуабэм щаӀыгъщ. | Зимой скот держат в теплом амбаре. | In winter, they keep the cattle in a warm barn. |
| нап. 113 | ||
| ЩӀымахуэм Ӏэщыр дэнэ щаӀыгъ? | Зимой где держат скот? | Where do they keep cattle in winter? |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- щӏымахуэ: winter
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- щӏымахуэ: зима
псалъафэ зэпыщӀахэр
ЩӀымахуэ ихын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: spend the winter, hibernate
Урысыбзэ: перезимовать.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ мэракӀуэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: leave cold, leave indifferent
Урысыбзэ: ни уму ни сердцу.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ ткӀий
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a harsh winter
Урысыбзэ: суровая зима.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ уае (ткӀыбжь)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a harsh winter
Урысыбзэ: суровая зима.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ упщӀэ пыӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: totally irrelevant, neither here nor there, without rhyme or reason
Урысыбзэ: ни к селу ни к городу.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ шылэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the coldest forty-day period of winter
Урысыбзэ: сорокадневный период наибольшей зимней стужи.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ щӀэкӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: spend the winter, hibernate
ХэкӀуэдыкӀыншэу Ӏэщхэр щӀымахуэ щӀэкӀащ: the cattle spent the window without losses.
Урысыбзэ: перезимовать.
ХэкӀуэдыкӀыншэу Ӏэщхэр щӀымахуэ щӀэкӀащ. скот перезимовал без потерь.
Псалъэ зэпхахэр:
ХэкӀуэдыкӀыншэу Ӏэщхэр щӀымахуэ щӀэкӀащ.
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ щӀэгъэкӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: keep [cattle] in winter conditions
Урысыбзэ: сохранить в зимних условиях [скот].
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэ щӀэшын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: keep [cattle] in winter conditions
ШкӀэхэр хэкӀуэдыкӀыншэу щӀымахуэм щӀэшын: keep calves in winter conditions without losses.
Урысыбзэ: сохранить в зимних условиях [скот].
ШкӀэхэр хэкӀуэдыкӀыншэу щӀымахуэм щӀэшын, сохранить телят в зимних условиях без потерь.
Псалъэ зэпхахэр:
ШкӀэхэр хэкӀуэдыкӀыншэу щӀымахуэм щӀэшын.
Щапхъэхэр:
ЩӀымахуэрэ дзэрэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: winter is like an enemy army
Урысыбзэ: зима — что вражье войско.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ