щӏыӏэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['ɕʹǝʔɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [щӀыӀ] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | щӀыӀэ | щӀыӀэр | -- | щӀыӀэхэр |
| Эргативнэ: | щӀыӀэ | щӀыӀэм | -- | щӀыӀэхэм |
| Послеложнэ: | щӀыӀэкӀэ | щӀыӀэмкӀэ | щӀыӀэхэкӀэ | щӀыӀэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | щӀыӀэу | щӀыӀэрауэ | щӀыӀэхэу | щӀыӀэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Хьэуа, дуней узыгъэпӀыщӀэ; зи температурэр лъахъшэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 94 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Дунейр щӀыӀэщ. | Погода холодная. | The weather is cold. |
| Сабийхэр къызэщӀэплъащ, щӀыӀэр зыхащӀэркъым. | Дети разогрелись. Они не чувствуют холода. | The children have warmed up and they don’t feel the cold. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ЩӀыӀэ егъэлея.
- Псы щӀыӀэ.
- щыщӀыӀэщ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- щӏыӏэ: cold
- ЩӀыӀэ егъэлея: extreme cold
- Псы щӀыӀэ: cold water
- щыщӀыӀэщ: where it is cold.
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- щӏыӏэ: холод | холодный.
- ЩӀыӀэ егъэлея: чрезвычайный холод
- Псы щӀыӀэ: холодная вода
- щыщӀыӀэщ: где холодно
псалъафэ зэпыщӀахэр
Гу щӀыӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: callous, soulless
Урысыбзэ: чёрствый, бездушный
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ дыхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze (about the fingertips)
Урысыбзэ: замёрзнуть (о кончиках пальцев).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ епхъуэн (къепхъуэн)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze; be cold, chilly
Урысыбзэ: подмерзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ еуэкӀын (къеуэкӀын, къеуэн)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: 1. catch cold 2. freeze to death
Урысыбзэ: 1. простудиться 2. замёрзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ еуэн (къеуэн)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze; be cold, chilly
Урысыбзэ: подмерзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ зэгъэуэкӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze to death
Урысыбзэ: замёрзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЗэлӀзэфызым зы къуэ яӀэти дыгъэ зригъэуртэкъым, щӀыӀэ зригъэуэкӀыртэкъым, уэсэпсхэмыхьэт, ӀыхьэшхуэщӀэкъут. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
ЩӀыӀэ зыхэгъэхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: catch cold
Урысыбзэ: простудиться.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ кӀуэцӀыхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: catch cold
Урысыбзэ: простудиться.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ лӀэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze to death
Урысыбзэ: замёрзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ техьэгъуэм иубыдын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: get a chill
Урысыбзэ: охватить ознобом.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ хэгъэхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: let sb catch cold
Урысыбзэ: дать простудиться.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ хыхьэн (къыхыхьэн)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: catch cold
Урысыбзэ: простудиться.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэ худихун
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: shiver, have a fever
Урысыбзэ: знобить, лихорадить.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэм игъэдыкъын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze to death
Урысыбзэ: окоченеть от мороза.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩыӀэм идыкъын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze to death
Урысыбзэ: окоченеть от мороза.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЩӀыӀэм исын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: freeze to death
Урысыбзэ: замёрзнуть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
щӀыӀэ уз
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Ӏэпкълъэпкъым хыхьа щӀыӀэм къишэ уз.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: common cold
Урысыбзэ: простуда
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Зы махуэ дэкӀауэ Мимэр [хъыджэбз цӀыкӀур] сымаджэ хъуащ, щӀыӀэ уз къеуалӀэри. Япэу лъэбакъуэ зычахэр, сборник
БИБЛИОГРАФИЕ