Индекс:TEM30201

3.0. Цӏыхур жылагъуэм щыщщ

3.2. Цӏыхухэм яку дэлъ зэхущытыкӏэхэр

3.2.1. Къызэрыгуэкӏ зэхущытыкӏэхэр

зэхущытыкӏэхэр (закъуэ: зэхущытыкӏэ)
хущытын (хущытщ)

• зыгуэрым хущытын
  
• ар и бынхэм фӏыуэ яхущытщ
  

ещӏэн (ирещӏэ)

• И щхьэгъусэм мыхъумыщӏэ ирещӏэ.
  

зэӏущӏэныгъэ
зэӏущӏэн (зэӏуощӏэ)

• зэныбжьэгъуитӏыр куэдрэ зэӏуощӏэ
  

ӏущӏэн (ӏуощӏэ)

• Ем ӀумыщӀэм фӀыр ищӀэркъым. Псалъэжьхэр
  

хуэзэн (хуозэ)

• ныбжьэгъухэм уахуэзэныр насыпщ.
  

лъагъун (елъагъу)

• Уэ нобэ Анэ плъэгъуа?
  
• Ар уэ плъэгъуакъэ?
  

зэбгъэдэкӏыжыныгъэ
зэбгъэдэкӏын (зэбгъэдокӏ)

• зэбгъэдэкӏыжыным зэуэзэхуэхэр къегъэув.
  

зэбгрыкӏыжын (зэбгрокӏыж)

• зэныбжьэгъуитӏыр игъащӏэкӏэ зэбгрыкӏыжащ.
  

цӏыхун (ецӏыху)

• Уэ Анэ пцӏыхурэ?
  

зэрыцӏыхун (зэроцӏыху)

• сэ икъукӏэ си гуапэщ уэ узэрысцӏыхунум
  
• Дызэрыцӏыхунщ! Сэ Си цӏэр Заурщ.
  
• ЩӀалэмрэ хъыджэбзымрэ зэрыцӀыхуащ.
  

зэгъэцӏыхун (зрегъэцӏыху)
гъэлъэгъуэн (егъэлъагъуэ)
зыкъегъэцӏыхун (зыкърегъэцӏыху)

• абы къызэхуэса псоми закъригъэцӏыхуащ.
  

зэпыщӏэныгъэ

• Мухьэдин министерствэм зэпыщӏэныгъэшхуэ хуиӏэщ.
  

цӏыхугъэ

• ар си цӏыхугъэхэм яхыхьэркъым.
  
• Мухьэдин министерствэм цӏыхугъэшхуэ щиӏэщ.
  
• си цӏыхугъэм и деж сыщопсэу.
  

нэӏуасэ

• Цӏыху нэӏуасэ уэрамым сыщыхуэзащ.
  

мынэӏуасэ
мыцӏыху

• цӏыху мыцӏыхухэм бжэр яхуӏумых.
  

хэгъэреигъэ

ӏущӏэныгъэ
зэӏущӏэныгъэ
хуэзэн (хуозэ)
зэхуэзэн (зэхуозэ)

• Пщыхьэщхьэкӏэрэ куэдрэ дызэхуозэ.
  

ирихьэлӏэн (ирохьэлӏэ)

• Сэ ар куэдрэ уэрамым сыщрохьэлӏэ.
  

егъэблэгъэн (ирегъэблагъэ)

• Сэ щӏэх-щӏэхыурэ хьэщӏэхэр си унэ изогъэблагъэ.
  

къегъэблэгъэн (кърегъэблагъэ)

• Сэ хьэщӏэхэр къезгъэблэгъэну сфӏэфӏщ.
  

зэпэӏэщӏэу хъун (мэхъу)
зэбгъэдэкӏын (зэбгъэдокӏ)
ӏукӏын (ӏуокӏ)
бгъэдэкӏыжын (бгъэдокӏыж)

• ар и лӏым бгъэдэкӏыжащ
  

къыбгъэдэкӏыжын (къыбгъэдокӏыж)
къэгъэнэн (хуегъанэ)
къыхуэгъэнэн (къыхуегъанэ)

• абы унагъуэр езым и щхьэм къыхуигъэнащ
  

хыфӏэдзэн (хыфӏедзэ)
зыгъэпщкӏун (зегъэпщкӏу)
щыпщкӏун (щопщкӏу)

• ар бийхэм ящопщкӏу.
  

мамырыгъэ

• унагъуэм мамырыгъэр щытхъумэн (щетхъумэ)
  

мамыр

• псалъэмакъ мамыр
  

зэгурыӏуэныгъэ
екӏужын (йокӏуж)
зэдауэ

• зэдауэ дэтхэнэ зы мыхьэнэншэми теухуауэ
  

зэщыхьэныгъэ
зэфӏэнэн (зэфӏонэ)
сценэ

• сценэ зыгуэрым хуэщӏын (хуещӏ)
  

зэшхыдэн (зошхыдэ)
кӏиин (мэкӏий)
къызэджэн (къызоджэ)

• укъызэмыджэ!
  

щабэ
щабэу

• щабэу хущытыныгъэ
  
• цӏыхухэм щабэу яхущытын (яхущытщ)
  

ткӏий
ткӏийуэ

• ткӏийуэ жиӏэн (жеӏэ)
  

дзыхь

• дзыхь хуэщӏын (хуещӏ)
  

уи фӏэщ щӏын (ещӏ)
зыщыгугъын
щыгугъын (щогугъ)

• Сэ насыпыфӏэ къэкӏуэнум сыщогугъ.
  
• Сэ абы сыткӏи сыщогугъ.
  
• Сэ уэ сыпщогугъ.
  

дзыхь хуэмыщӏыныгъэ
шэч щӏыныгъэ
гурыщхъуэ хуэщӏын (хуещӏ)

нэмыс
пщӏэ

• пщӏэ хуэщӏын (хуещӏ)
  
• зыгуэрым пщӏэшхуэ хуэщӏын
  

зэмыпэсыныгъэ
нэмыплъ етын (ирет)

• бийхэм нэмыплъ етын
  

ныбжьэгъугъэ

• ныбжьэгъугъэ зыхэлъ
  

ныбжьэгъу

• ныбжьэгъу ищӏын (ирещӏ).
  
• лэжьыгъэ ныбжьэгъу
  
• ныбжьэгъу хъыджэбз
  

бий
зэбииныгъэ
биигъэ

• биигъэ зыхэлъ
  

лъагъуныгъэ
фӏыуэ лъагъун (елъагъу)
егуэкӏуэн (йогуакӀуэ)
щӏасэ
кӏэлъыплъын (кӏэлъоплъ)

• кӏэлъыплъын хъыджэбзым и ужькӏэ
  
• ар си шыпхъум кӏэлъоплъ.
  

пылъын (пылъщ)

• хъыджэбзым пылъын.
  

ӏущӏэныгъэ
лъагъумыхъуныгъэ
жагъуэу лъагъун (елъагъу).
ялъагъу мыхъу

• ар сэ силъагъу мыхъу цӏыхущ
  

пэжагъ
хуэпэж
хуэпэжу
пэж
епцӏыжыныгъэ
епцӏыжын (йопцӏыж)
епцӏыжакӏуэ

• лӏым епцӏыжын (йопцӏыж)
  

дэӏэпыкъуныгъэ

хуэщӏэн (хуещӏэ)
дэӏэпыкъун (доӏэпыкъу)
зыдэӏэпыкъун (зыдоӏэпыкъу)
къуэдзэ
дэӏэпыкъуныгъэ
щӏэгъэкъуэн (щӏегъакъуэ)
къыхыхьэн (къыхохьэ)

• Ар сэр щхьэкӏэ къыхыхьащ.
  

хъумэн (ехъумэ)

• сабийр хъумэн (ехъумэ)
  

къыхэхын (къэхех)
къегъэлын (кръегъэл)

нэӏэ
кӏэлъыплъын (кӏэлъоплъ)

• сымаджэм якӏэлъыплъын
  
• сабийхэм якӏэлъыплъын
  

гулъытэ

• гулъытэ зиӏэ
  
• зыгуэрым гулъытэ хуэщӏын (хуещӏ)
  
• и анэм гулъытэ хуещӏ.
  

гу лъытэн (лъетэ)
еплъын (йоплъ)
гупсысэн (мэгупсысэ)
егупсысын (йогупсыс)

• уэ уи щхьэ закъуэ теухуауэ уогупсыс.
  

чэнджэщ

• чэнджэщ етын (ирет)
  

ечэнджэщын (йочэнджэщ)
консультацэ
ущиякӏуэ
ущииныгъэ

лъэӏу
лъэӏуэн (мэлъаӏуэ)
щӏэупщӏэн (щӏоупщӀэ)

• чэнджэщыр щӏэупщӏэн
  
• си ныбжьэгъум чэнджэщ естыну сыщӏэупщӏащ.
  

къигъэувхэр
къэгъэувын (къегъэув)

• абы и ныбжьэгъум щӏыхуэр къратыжыну къигъэуващ.
  

хуэгъэувын (хуегъэув)

егъэблэгъэн (ирегъэблагъэ)
къегъэблэгъэныгъэ
къегъэблэгъэн (кърегъэблагъэ)

• хьэщӏэхэр къегъэблэгъэн
  

къеджэн (къоджэ)

• хьэщӏэу къеджэн
  
• директорым деж къеджэн
  

хьэщӏэхуэфӏ
хьэщӏэкӏэ фӏыныгъэ
гъэхьэщӏэн (егъэхьэщӏэ)

• ди хьэщӏэ лъапӏэхэр согъэхьэщӏэ.
  
• хьэщӏэ лъапӏэхэр згъэхьэщӏэну сфӏэфӏщ.
  

хуэгъэхьэщӏэн (хуегъэхьэщӏэ)
хьэщӏэ

• хьэщӏэ лъапӏэхэ!
  

бысым

• бысымым хьэщӏэхэр егъэхьэщӏэ.
  

унэгуащэ

• ефэешхэм я унафэщӏым унэгуащэм и щхьэр ищӏащ
  

арэзыныгъэ
арэзы хъун (мэхъу)
нтӏэ

• шей ухуей? - нтӏэ.
  

хъунщ

• пщэдей къакӏуэ. – хъунщ.
  
• пщэдей къэпсалъэ. - хъунщ, сынэпсалъэнщ.
  

дэгъуэщ
фӏы дыдэщ
хъарзынэщ

• пщэдей унэм сыщыӏэнущ. - хъарзынэщ, сыноджэнщ.
  

дауи
дауикӏ

• фэ фыарэзы? - дауикӏ!
  

мыарэзыныгъэ
мыдэныгъэ
мыдэн (идэркъым)
пэщӏэтын (пэщӏэтщ)

• сэ сыпэщӏэтщ.
  

хьэуэ

• уэ уарэзы? - хьэуэ.
  

зэныкъуэкъу
баз

• баз зэпихьэн
  
• сэ а шым баз хызолъхьэ.
  

зэщӏылӏэн (зэрещӏылӏэ)
зэгурыӏуэныгъэ

• зэгурыӏуэныгъэ зэщӏылӏэн
  

зэгурыӏуэн (зугуроӏуэ)
зэгурыӏуэныгъэ
зэпсэлъэныгъэ

• зэпсэлъэныгъэ егъэкӀуэкӀын (ирегъэкӀуэкӀ)
  

гъэкъуэншэн (егъэкъуаншэ)

• щӏалэ цӏыкӏур ягъэкъуаншащ и хьэл мыхъумыщӏэм щхьэкӏэ
  

гъэкъуэншэныгъэ
гие
егиен (йогие)

• абы и къуэм ткӏийуэ егиящ.
  

ехъурджэуэн (йохъурджауэ)
хей

• хей зыщӏ
  
• судым абы хейуэ унафэ къыщихьащ.
  

гъэзэхуэн (егъэзахуэ)

• ар судым щагъэзэхуэжащ.
  

зыухеин (зеухей)

• абы сыт щыгъуи адрейхэм я пащхьэ зыщеухей.
  

зыухеижын (зеухеиж)

саугъэт

• саугъэт етын (ирет)
  

медаль
орден
тезыр

• уи анэм тезыр трилъхьэнщ!
  

гъэпшынэн (егъэпшынэ)
еуэн (йоуэ)
еукӏын (йоукӏ)

• анэм щӏалэ жыӏэмыдаӏуэр иукӏащ.
  

жэуап етын (ирет)

• абы и щӏэпхъаджагъэм щхьэкӏэ судым и пащхьэм жэуап щитынущ.
  

щытхъу

• псоми щӏалэм и ӏуэхуфӏым папщӏэ щытхъур жраӏащ.
  

щытхъун (щотхъу)
арэзы техъуэныгъэ
арэзы техъуэн (тохъуэ)
афэрым

• псори щӏалэ цӏыкӏум щытхъуащ"афэрым!"
  

ӏэгуауэ

• Ӏэгуауэ ин къэӏуащ.
  

ӏэгу хуеуэн (хуоуэ)

• артистхэм ӏэгу хуеуащ.
  

зэшхыдэн (зошхыдэ)
ешхыдэн (йошхыдэ)

• ар щӏалэ цӏыкӏум и щыуагъэм щхьэкӏэ ешхыдащ.
  

фӏыщӏэ

• абы фӏыщӏэшхуэ къыфхуещӏ
  

фӏыщӏэ [[[хэлъын|зыхэлъ]]
фӏыщӏэ хуэщӏын (хуещӏ)

• фи дэӏэпыкъуныгъэм папщӏэ фӏыщӏэ фхузощӏ.
  

упсэу

• Ар упсэу дыжриIащ.
  

зэхьэзэхуэ

• ар зэхьэзэхуэм хэтщ.
  
• шахматымкӏэ зэхьэзэхуэ.
  
• мы зэхьэзэхуэхэр спорт унэшхуэм щокӏуэкӏ.
  

зэхьэзэхуэн (зохьэзохуэ)

• Олимп джэгухэм дуней псом и спортсмен нэхъыфӏхэр щызохьэхуэ.
  

зэпеуэ

• иджыпсту сочиненэ нэхъыфӏкӏэ зэпеуэ йокӏуэкӏ.
  

зэпеуэн (зэпоуэ)

• ар жэрыгъэкӏэ зэпоуэ.
  
• дэ шахматымкӏэ дызэпоуэ.
  

бэнэн (мэбанэ)

• щӏалэ цӏыкӏухэм уэсым бэнэн щыщӏадзащ.
  

бэнэныгъэ
теуэн (тоуэ)
зэзауэ
зэзэуэн (зозауэ)
удын

• удыным къехуэхын (къохуэх)
  

еуэн (йоуэ)
уэн (мауэ)

гушыӏэн (мэгушыӏэ)

• ар Аня щыгушыӏащ.
  

дыхьэшхын (мыдыхьэшх)

• абы ущыдыхьэшхын хуейкъым.
  

щӏэнэкӏэн (щӏонакӏэ)
щӏэнэкӏэныгъэ
ауан
ауан щӏын (ещӏ)

гукъеуэ етын (ирет)

• абы и хьэрхуэрэгъур иритащ гукъеуэ куу.
  

гукъанэ
и жагъуэ щӏын (ещӏ)
пудыгъэ
зыгъэикӏэ

гъэикӏэныгъэ
гъэпудын (егъэпуд)

• ар ягъэпудырт
  
• абы и ныбжьэгъур куууэ игъэпудащ.
  

зыгъэпуд

• зыгъэпуд щытыкӏэ
  

хъыбар

• хъыбар егъэщӏэныгъэ
  
• хъыбар егъэщӏэн (ирегъащӏэ)
  
• абы хъыбар ткӏий къыӏэрыхьащ и шефым къыбгъэдэкӏыу.
  

чэнджэщ емытын

• абы укӏуэну чэнджэщ уестыркъым
  

гъэшынэн (егъэшынэ)

• хъунщӏакӏуэр банкым и клиентым и кӏэрахъуэмкӏэ ягъэшынэрт.
  

гъэшынэныгъэ