а

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ХЬЭРФ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [ɐ, ɑ:]
• [ɑ:]:
• Хьэрфым и цӀэр: [ɑ:]
• Урысыбзэм къищта псалъэхэр: [a, ʌ, ǝ] - альманах [ǝlʲmʌ'nax], [ɐlʲmɐ'nax]

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	--	а-р	--	а-хэр
Эргативнэ:	--	а-м	--	а-хэм
Послеложнэ:	--	а-кӀэ	--	а-хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	--	а-уэ	--	а-хэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Адыгэ алфавитым и япэ хьэрф.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• а = first letter of the Kabardino-Cherkess alphabet

УРЫСЫБЗЭ

• а = первая буква кабардино-черкесского алфавита

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЗЫГЪЭЛЪАГЪУЭ ЦӀЭПАПЩӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [ɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [а]

МЫХЬЭНЭ

1. Щхьэ гуэр е предмет къигъэлъагъуэу къагъэсэбэп.

ЩАПХЪЭХЭР

• А къалэныр си дежкӀэ насыпу солъытэ. Къашыргъэ ХьэпащӀэ
• А дакъикъэм Берд и гупыр псы Ӏуфэм къыӀулъэдащ. Нало Заур
• А лӀы ерыщхэм, шынэхъыщӀэ, таурыхъхэу, уэрэдхэу, псалъэжьхэу, шыпсэхэу ягъуэтыр ятхащ. Теунэ Хьэчим

Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр

Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь,	«Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984	нап. 52
адыгэбзэ	урысыбзэ/русский	инджылыбзэ/English
А жыгхэр инщ, дахэщ.	Эти деревья большие и красивые.	These trees are big and beautiful.
		нап. 64
Хьикмэтрэ Кэзибанрэ а фабрикэм щолажьэ.	Хикмат и Казибан работают на этой фибрике.	Hikmat and Kaziban work at this factory.
		нап. 83
А псори ди узыншагъэм и сэбэпщ.	Все это полезно для нашего здоровья.	All of this is good (useful) for our health.
		нап. 109
Зы махуэ гуэрым а тӀум джэгун щӀадзащ.	Однажды, эти двое начали играть.	One day the two (of them) began to play.
Куэд дэмыкӀыуи а тӀум джэгуныр зэшыгъуэ къащыхъуащ.	Скоро этим двум игра показалась скучной.	Soon playing seemed boring to the two (of them).
		нап. 114
А хъыр тенджызым куууэ хадзэ.	Эту сеть бросают глубоко в море.	These nets are cast deep in the sea.
		нап. 116
Сэ а махуэм зы блын и лъабжьэ зящ.	В тот день, я побелил низ одной стены.	That day I whitewashed the bottom of one wall.
		нап. 118
Иджы егугъуу зэныбжьэгъу цӀыкӀухэм а хьэрфыр дэфтэрым иратхэ.	Сейчас маленькие друзья усердно записывают эту букву в тетрадь.	Now the young friends are diligently writing this letter down in their notebooks.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• а = that, those

УРЫСЫБЗЭ

• а = тот, та, то

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: МЕЖДОМЕТИЕ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [ɑ]
• [ɑ:]:

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [а]

МЫХЬЭНЭ

1. ГъэщӀэгъуэныгъэ, къэуӀэбжьыныгъэ къегъэлъагъуэ.
2. Зыгуэр къыщащӀэжым, къыщацӀыхужым деж жаӀэ.
3. Зи гугъу ящӀым пщӀэшхуэ зэрыхуимыщӀыр, мыхьэнэшхуэ иӀэу къызэримылъытэр къегъэлъагъуэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• А-а, щӀалэ махуэ хъун, нобэ дыбгъэӀуэщхъуащ, узыхуэдгъэдэнур дымыщӀэу. Къущхьэ СулътӀан
• А-а, Кушыку, си ныбжьэгъужь, къеблагъэ, ди хьэгъуэлӀыгъуэм къытхухэплъэ! Къуэзы Борис
• А-а, фэра ар? Еблагъэ, Нурхьэлий, еблагъэ уэри, Исхьэкъ! КӀыщокъуэ Алим
• А-а, а агрономыр сэ соцӀыху. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)

• А-а, мо делэӀуделафэра зи гугъу пщӀыр? Ныбжьэгъу делэ нэхърэ жагъуэгъу губзыгъэ жыхуаӀэр пэжщ. Теунэ Хьэчим
• А-а! Мыхьэнэ къикӀыркъым абы, псори къайгъэншэу зэфӀэкӀынущ. Къэрмокъуэ Мухьэмэд

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• а = 1. expresses recollection, surprise, guessing 2. expresses recognition 3. expresses disrespect, disdain for the subject of the conversation.

УРЫСЫБЗЭ

• а = 1. выражает припоминание, удивление, догадку 2. выражает узнавание 3. выражает неуважение, пренебрежение говорящего по отношению к предмету разговора.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын