гъэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [ʁɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [гъ] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	гъэ	гъэр	--	гъэхэр
Эргативнэ:	гъэ	гъэм	--	гъэхэм
Послеложнэ:	гъэкӀэ	гъэмкӀэ	гъэхэкӀэ	гъэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	гъэуэ	гъэрауэ	гъэхэу	гъэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЩӀым дыгъэм и хъуреягъыр къызэрикӀухьым хуэдиз зэман; илъэс.
2. Гъэмахуэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• Гъэ мин Ӏэджэ бгъэщӀэну сэ абыкӀэ сохъуахъуэ. ПащӀэ Бэчмырзэ
• Бей-Булат.. гъэмрэ щӀымрэ зэлъигъэӀэсырт, зекӀуэ зэпыту. Шортэн Аскэрбий

Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр

Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь,	«Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984	нап. 118
адыгэбзэ	урысыбзэ/русский	инджылыбзэ/English
Мыгувэу Ӏэюбрэ Уэзырмэсрэ япэ гъэ еджэгъуэр къаухынущ.	Аюб и Уазырмас, скоро закончат первый учебный год.	Soon Ayub and Wazyrmas will finish their first school year.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• гъэ: 1. year 2. summer

УРЫСЫБЗЭ

• гъэ: 1. год 2. лето

псалъафэ зэпыщӀахэр

Гъэ ежьэ(жы)н

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: to be very (too) late with sth
     Урысыбзэ: чрезмерно запоздать с чем-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Гъэ тегъэхьэн

  Мыхьэнэ:
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: successfully spend or survive the winter.
     Урысыбзэ: благополучно перезимовать.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Гъэр икӀащ (кӀуащ)

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: a year (has) gone by or passed
     Урысыбзэ: прошёл год.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Гъэрэ щӀырэ зэхэкӀын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: winter gives way to summer.
     Урысыбзэ: зимняя пора сменяется летней.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

гъэ балыджэ

  Мыхьэнэ: КӀасэу хъу балыджэ хужьышхуэ.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: white (summer) radish ripens after spring radish.
     Урысыбзэ: белая редька
     Гъэ балыджэр щыхъур мазэ балыджэм и ужьщ. Белая редька спеет после скороспелой.
  Псалъэ зэпхахэр:
     Гъэ балыджэр щыхъур мазэ балыджэм и ужьщ.
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын