дахэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ПЛЪЫФЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['dɑ:xɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [дах] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | дахэ | дахэр | -- | дахэхэр |
| Эргативнэ: | дахэ | дахэм | -- | дахэхэм |
| Послеложнэ: | дахэкӀэ | дахэмкӀэ | дахэхэкӀэ | дахэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | дахэу | дахэрауэ | дахэхэу | дахэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- ГуакӀуэ, узыӀэпызышэ, теплъэ гъуэзэджэ зиӀэ, екӀу.
- ФӀы.
- ГъэфӀэгъыбзэу жаӀэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- А Лорэ, а си дахэ, Жанусэ къыбжиӀар зыщумыгъэгъупщэ. Къэрмокъуэ Мухьэмэд
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 36 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Хадэр инщ, дахэщ. | Огород большой, красивый. | The garden is big and beautiful. |
| нап. 38 | ||
| Жэщыр нэху дахэщ. | Ночь светлая и красивая. | The night is bright and beautiful. |
| нап. 39 | ||
| Щихур дахэщ. | Тополь красивый. | The poplar tree is beautiful. |
| нап. 40 | ||
| Бажэ шырхэр дахэщ. | Лисята красивые. | The baby foxes are pretty. |
| нап. 41 | ||
| Ар инщ, дахэщ. | Она большая, красивая. | She is big and beautiful. |
| Бабыщ шырхэри дахэщ. | И утята красивые. | The baby ducks are also beautiful. |
| нап. 42 | ||
| Танэр дахэщ. | Телёнок красивый. | The calf is pretty. |
| нап. 50 | ||
| Ахэр псэущхьэ дахэщ. | Они красивые животные. | They are beautiful animals. |
| нап. 52 | ||
| А жыгхэр инщ, дахэщ. | Эти деревья большие и красивые. | These trees are big and beautiful. |
| нап. 53 | ||
| Гыныхум и мэр дахэщ. | У пастернака красивый запах. | Parsnip has a pleasant aroma. |
| нап. 55 | ||
| Гуащэр дахэщ. | Кукла красивая. | The doll is beautiful. |
| нап. 59 | ||
| Ӏуащхьэмахуэ бгы дахэщ. | Эльбрус – красивая гора. | Elbrus is a beautiful mountain. |
| нап. 62 | ||
| Адыгэ фащэр дахэщ. | Кабардинский национальный костюм красивый. | The Kabardian national costume is beautiful. |
| нап. 64 | ||
| Абыхэм пыӀэ дахэ яд. | Они шьют красивые шляпы. | They sew pretty hats. |
| нап. 66 | ||
| Ди куэбжэр инщ, дахэщ. | Наши ворота большие и красивые. | Our gate is big and beautiful. |
| нап. 77 | ||
| Налшык къалэ дахэщ. | Нальчик – красивый город. | Nalchik is a beautiful city. |
| нап. 81 | ||
| Сэ тхылъылъэ дахэ сиӀэщ. | У меня красивый ранец. | I have got a nice book bag. |
| нап. 84 | ||
| Гъэмахуэ пщэдджыжь дахэщ. | Летнее утро красивое. | The summer morning is beautiful. |
| Губгъуэр инщ, дахэщ. | Поле большое, красивое. | The field is big and beautiful. |
| нап. 92 | ||
| КӀэпхъыр псэущхьэ дахэщ. | Белка – красивое животное. | The squirrel is a beautiful animal. |
| нап. 93 | ||
| КъуакӀэр инщ, дахэщ. | Ложбина большая, красивая. | The hollow is big and beautiful. |
| нап. 104 | ||
| ПцӀащхъуэ цӀыкӀуу зи бзэр дахэ, | Маленькая ласточка, твой голос красив. | As a small swallow with a lovely voice, |
| нап. 106 | ||
| Ар дахэ дыдэщ. | Он очень красив. | It is very beautiful. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Удз гъэгъа дахэ.
- ЩэкӀ дахэ.
- Хъыджэбз дахэ.
- Уэрэд дахэ.
- Къафэ дахэ.
- ГъащӀэ дахэ.
- ПсэукӀэ дахэ.
- Ӏуэху дахэ.
- щыдахэщ.
- дахэшхуэ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: 1. pretty, beautiful, gorgeous (for example, a flower, dance or person) 2. nice, good (for example, about life or a deed) 3. dear, dearest (way of addressing a person)
- Удз гъэгъа дахэ: a beautiful flower
- ЩэкӀ дахэ: beautiful cloth
- Хъыджэбз дахэ: a pretty, beautiful girl
- Уэрэд дахэ: a beautiful song
- Къафэ дахэ: a beautiful dance
- ГъащӀэ дахэ: a good life
- ПсэукӀэ дахэ: a good way of life
- Ӏуэху дахэ: a good deed
- щыдахэщ: it is beautiful swh
- дахэшхуэ: of great beauty
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: 1. красивый (напр. цветок, танец, человек) 2. красивый, хороший (напр. о жизни, поступке)
3. милый, милая (обращение)
- Удз гъэгъа дахэ: красивый цветок
- ЩэкӀ дахэ: красивая материя, ткань
- Хъыджэбз дахэ: красивая девушка
- Уэрэд дахэ: красивая песня
- Къафэ дахэ: красивый танец
- ГъащӀэ дахэ: красивая, хорошая жизнь
- ПсэукӀэ дахэ: красивый образ жизни
- Ӏуэху дахэ: хорошее дело
- щыдахэщ: красиво где-л.
- дахэшхуэ: большой красоты
псалъафэ зэпыщӀахэр
Дахэ жыӀэ фӀы мыщӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: feigned affectionate, pretended benevolent.
Урысыбзэ: притворно-ласковый, притворно-доброжелательный.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дахэ жыӀэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: say a good or warm word
Урысыбзэ: сказать теплое слово.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дахэм хуэдэу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: neat, calm, in good order, as it should be
Урысыбзэ: аккуратно, спокойно, чин чином.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дахэм хуэдэу, тхылъым иптхэнщ нартыху къэзышар. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['dɑ:xɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [дах] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | дахэ | дахэр | -- | дахэхэр |
| Эргативнэ: | дахэ | дахэм | -- | дахэхэм |
| Послеложнэ: | дахэкӀэ | дахэмкӀэ | дахэхэкӀэ | дахэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | дахэу | дахэрауэ | дахэхэу | дахэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Гуапэ, гуапагъэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Дахэм кышыхьа Ӏейм къихьыркъым. Псалъэжьхэр
- Дахэм и щӀагъ фо щӀэлъщ. Псалъэжьхэр
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: tenderness, affection
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: ласка, нежность
БИБЛИОГРАФИЕ
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['dɑ:xɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [дах] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | дахээ | дахээр | -- | дахээхэр |
| Эргативнэ: | дахээ | дахээм | -- | дахээхэм |
| Послеложнэ: | дахээкӀэ | дахээмкӀэ | дахээхэкӀэ | дахээхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | дахээу | дахээрауэ | дахээхэу | дахээхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Шын хъууэ щӀыфэ уз (гуэрэфщхьэбж хуэдэу тӀу-щыуэ къыщыхэкӀи щыӀэщ).
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: carbuncle
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дахэ: карбункул
БИБЛИОГРАФИЕ