дуней
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]< хьэрыпыбзэ: الدنيا = дуней
ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [du:'ne:j]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [дуней]
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | дуней | дунейр | -- | дунейхэр |
| Эргативнэ: | дуней | дунейм | -- | дунейхэм |
| Послеложнэ: | дунейкӀэ | дунеймкӀэ | дунейхэкӀэ | дунейхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | дунейуэ | дунейрауэ | дунейхэу | дунейхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Уафэмрэ щӀылъэмрэ я зэхуакум щыӀэ псори; щӀы хъурейр.
- ГъащӀэ.
- Зэман пыухыкӀам, щӀыпӀэ хэхам ехьэлӀауэ атмосферэм и щытыкӀэр.
- Зыгуэр нэхъ хэкъузауэ щыжаӀэкӀэ къагъэсэбэп частицэ.
ДАМЫГЪЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- И адэшхуэр зэрылӀар езым и гуауэм къыхыхьэжауэ, Зырамыку хуабжьу нэщхъейт, дунейр фӀэӀэфӀыжтэкъым. Теунэ Хьэчим
- ЛӀыжьым къыдэгузавэ щӀыкӀэу дунейр кӀагъэпшагъэщ, нэщхъейщ. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 82 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Дыгъэм дунейр къегъэхуабэ. | Солнце греет землю. | The sun is warming the earth. |
| Гъатхэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода весной? | What is the weather like in spring? |
| нап. 83 | ||
| Гъэмахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода летом? | What is the weather like in summer? |
| нап. 84 | ||
| Дунейр хуабэщ. | Погода тёплая. | The weather is warm. |
| нап. 94 | ||
| Дунейр щӀыӀэщ. | Погода холодная. | The weather is cold. |
| ЩӀымахуэм дунейр сыт хуэдэ? | Какова погода зимой? | What is the weather like in winter? |
| нап. 112 | ||
| Дунейр щыхуабэм деж, махуэм Ӏэщыр мэхъуакӀуэ, жэщым бэкхъым щӀэтщ. | Когда погода теплая, днём скот пасётся, а ночью находится в коровнике. | When the weather is warm, during the day the cattle graze, (and) at night they are in the cowshed. |
| Дунейр щыхуабэм Ӏэщыр дэнэ щӀэт? | Где находится скот когда погода теплая? | Where is the cattle kept when the weather is warm? |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Дунейр мамыру щытыным щӀэкъун.
- Дунейр щӀыӀэщ.
- Дунейм сыт ар зищӀысыр? Дунейм сыт и Ӏэмал?!
- Дунеижь
- дунеишхуэ
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дуней: 1. world, universe, Earth 2. life (in this world) 3. weather 4. ever, for goodness’ sake, on earth, in the world (as a particle reinforcing a statement)
- Дунейр мамыру щытыным щӀэкъун: strive for peace in the world.
- Дунейр щӀыӀэщ: the weather is cold.
- Дунейм сыт ар зищӀысыр? Дунейм сыт и Ӏэмал?!: What in the word does it mean? What on earth is this kind of way (means)?
- Дунеижь: The Universe in the beginning after its creation by the Net (Хъы)
- дунеишхуэ: the big world
ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- дуней: 1. мир; вселенная; земля 2. жизнь (земная) 3. погода 4. же, ж (в функции усилительной частицы)
- Дунейр мамыру щытыным щӀэкъун: стремиться к миру в мире.
- Дунейр щӀыӀэщ: погода холодная
- Дунейм сыт ар зищӀысыр? Дунейм сыт и Ӏэмал?!: Что же это значит? Что же это за способ?
- Дунеижь: первозданная вселенная сразу после ее создания Сетью (Хъы).
- дунеишхуэ: большой мир
псалъафэ зэпыщӀахэр
Дуней егъэлъагъун
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: show sb the world
Урысыбзэ: показать кому-л. мир, свет;
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make it hot for sb, show who’s boss.
Урысыбзэ: показать, где раки зимуют; показать кузькину мать; задать перцу, задать жару.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней жэнэт
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: paradise on Earth
Урысыбзэ: рай земной.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней къыхуихуащ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: his time of bliss (prosperity) has come
Урысыбзэ: для него наступила пора благоденствия.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней лъагъун
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: see the world
Урысыбзэ: повидать свет.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней нэху
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: dear, love, darling (a way of addressing people)
Урысыбзэ: милый, душенька (обращение).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней псор
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the whole world
Урысыбзэ: весь мир.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дуней псор лъэгущӀэтын ищӀыну зи гуращэ Наполеон къебгъэрыкӀуэрт Россиешхуэм. Шортэн Аскэрбий
Дуней и пӀалъэ щӀэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: know a lot about life; have life experience
Урысыбзэ: знать толк в жизни, иметь жизненный опыт.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ДунейкӀи ахърэткӀи хуэарэзын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be satisfied or happy with sb (lit. be happy with sb both in this and the next world)
Урысыбзэ: быть довольным кем-л. (букв, быть довольным кем-л. и на этом и на том свете).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм ехыжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: to pass away, die, depart this world.
Урысыбзэ: уйти из жизни, умереть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зэрытемыгъэтын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: not get on with each other, not get along with each other
Урысыбзэ: не ужиться друг с другом.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зэрытехун
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: not get on with each other, not get along with each other
Урысыбзэ: не ужиться друг с другом.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зиӀэтын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: clear up, get better, improve (about the weather)
Урысыбзэ: проясниться, установиться (о погоде).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зыкъигъэзын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: clear up, get better, improve (about the weather)
Урысыбзэ: улучшиться (о погоде).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зыкъиуфэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: fog up, become foggy, cloudy, overcast (about the sky)
Урысыбзэ: затуманиться, затянуться тучами (о небе).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зыкъызэщӀиуфэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: fog up, become foggy, cloudy, overcast (about the sky)
Урысыбзэ: затуманиться, затянуться тучами (о небе).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм зыкъызэщӀищӀэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: fog up, become foggy, cloudy, overcast (about the sky)
Урысыбзэ: затуманиться, затянуться тучами (о небе).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Къешхыныфэу дунейм зыкъызэщӀищӀат. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Зэуэ мазэр пшэ фӀыцӀэм щӀелъафэри дунейм жьапщэу зыкъызэщӀещӀэ. ЩоджэнцӀыкӀу Ӏэдэм
Дунейм къытемыгъэхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: keep in strict secrecy, not divulge sth,
Урысыбзэ: держать в строгом секрете, не разглашать что-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм къытемынэжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: destroy completely (without a trace in the world)
Урысыбзэ: уничтожить полностью, целиком, не оставить на свете.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
А уи къуэш нэпсейхэр ирикъухукӀэ уэ бажафи, дыгъужьыфи дунейм къытебнэжынкъым. КӀэрашэ Тембот
Дунейм къытемышын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: find nowhere in the whole world
Урысыбзэ: не найти во всём мире.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Болэт и гъащӀэм алыхьым и ней къыпщыхуэ жриӀауэ дунейм зы цӀыху къытепшынкъым. Къашыргъэ ХьэпащӀэ
Дунейм къытеутӀыпщхьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: free, liberate or unleash sb, let sb go free
Урысыбзэ: выпустить на волю кого-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм къытехьэжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: reappear in public or society (after a long absence)
Урысыбзэ: появиться вновь в обществе (после долгого отсутствия).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм къытехьэн
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: appear, be in public (in the public eye), in society
Урысыбзэ: появляться, бывать в обществе.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: appear, be published, come out
Урысыбзэ: выйти в свет.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Абы [КӀуащым] и усэ гъуэзэджэхэр дунейм къытехьэу хуежьэри, занщӀэу езыри цӀ Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Дунейм текӀыжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: disappear, vanish
Урысыбзэ: исчезнуть, пропасть.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм темыгъэплъэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: keep sb locked up, not let sb out of the house
Урысыбзэ: держать взаперти кого-л., не выпускать из дому.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
— Щхьэ уи хьыджэбз дахэр мы дуней нэхум къытумыгъаплъэрэ? — ауан хэлъу мэупщӀэ щӀалэ пэтӀинэр. Черкес ӀуэрыӀуатэхэр
Дунейм темыгъэтын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make sb’s life intolerable
Урысыбзэ: не давать житья кому-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
— Алыхьыр согъэпцӀ, мы дунейм хуиту тезгъэтмэ ар зи ӀэрыкӀыр..,— мэхъущӀэр Хьэмид. ЩакӀуэ Талъостэн
Дунейм темыхуэжын
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: live in plenty, abundance
Урысыбзэ: быть в избытке, изобилии.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be beside oneself, not find any peace (from an excess of a feeling).
Урысыбзэ: не находить себе места (от избытка какого-л. чувства).
Мы гъэм хъарбызыр бэгъуащи дунейм техуэжыркъым.
Псалъэ зэпхахэр:
Мы гъэм хъарбызыр бэгъуащи дунейм техуэжыркъым.
Щапхъэхэр:
Лу гуфӀэщати дунейм техуэжыртэкъым. КӀыщокъуэ Алим
Дунейм тет фӀыгъуэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: all the most precious, dear (lit. all the treasure in the world)
Урысыбзэ: всё самое дорогое (букв. все сокровища на свете).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Фызыжьым и къуэр узыншэу къэкӀуэжатэмэ, дунейм тет фӀыгъуэр ейуэ къилъытэнт. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Дунейм тетын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: exist in the world
Урысыбзэ: существовать на свете.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм тетыр
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: everything in the world
Урысыбзэ: всё на свете.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейм теху(жы)н
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be the death of sb, worry sb to death, hound sb to death, make sb’s life intolerable
Урысыбзэ: сживать со свету, не давать житья кому-л.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Инус хьэжыуэ Астемыр дунейм тезыхужыну зи мурадам и унэм иджы езы Астемыр щагъэпщкӀуауэ щаӀыгъщ. КӀыщокъуэ Алим
[Чачэ:] Ярэби, дунейм щхьэ сытрахурэ, сэ къызэмытхьэкъумэ, щхьэ яшхыр я дзажэ дэмыхьэрэ? Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)
Дунейм техьэжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: return, come back to life
Урысыбзэ: вернуться, возвратиться к жизни.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
—Дунейм сытехьэжмэ, сэнэгъуэщӀ сызыхуей щыӀэкъым,—жиӀащ щӀалэм. Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ, сборник
Дунейм техьэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: go free, be freed, liberated, be let go
Урысыбзэ: выйти на свободу.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Щхьэгъубжэр [Уэзырмэс] зэӀуиудри... тхьэрыкъуэр хуит ищӀащ дунейм техьэну. Къашыргъэ ХьэпащӀэ
Дунейм теяуэ тетын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: live eternally, have eternal life, life forever
Урысыбзэ: жить вечно.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Ахэр дунейм теяуэ тетынхэу къафӀощӀыр. Гъуэщокъуэ Хъусин
Дунейр алыхьым узэрелъэӀунщ
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: excellent, fantastic weather
Урысыбзэ: погода что надо
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: wonderful, excellent life
Урысыбзэ: жизнь что надо.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр зэдзэкӀын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: turn he whole world upside down (searching for sth), look everywhere
Урысыбзэ: перевернуть весь свет (в поисках кого-чего-л.).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къэкъутэжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: collapse, be destroyed (about the world, the universe)
Урысыбзэ: разрушиться (о Земле, вселенной).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къэкъутэжыхукӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: until the end of the world
Урысыбзэ: до конца света.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къэтӀэтӀэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: melt, thaw (about the ground)
Урысыбзэ: разморозиться (о земле).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къэӀубыжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: run wild, turn the whole world upside down
Урысыбзэ: перевернуть весь свет, буйствовать.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къещэщэхыжын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: arrive, come (about the end of the world)
Урысыбзэ: наступить — о конце света.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къещэщэхыжыху(нкӀэ)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: never (lit. until the end of the world)
Урысыбзэ: никогда (букв, пока не наступит конец света).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къытекъутэжын (къытеункӀыфӀэн, къытеуфэрэкӀэн)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: to befall sb, descend on sb, be assailed by, happen to sb (a misfortune, disaster, calamity)
Урысыбзэ: обрушиться на кого-л. (о беде, несчастье, и т.п.).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр къутэ(жы)н
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: make noise, burst out shouting
Урысыбзэ: шуметь, разораться.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр мэкъутэж
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the world is falling apart, crumbling
Урысыбзэ: мир рушится.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Нарт щауэм шыхэр лъэмыжым къыщрихум апхуэдизкӀэ Ӏэуэлъауэрти, дунейр къутэжа уфӀэщӀырт. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Дунейр тӀэу пкӀэгъуэ хуэмыхъуу (щымыхъуу)
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: cheerfully, in high spirits
Урысыбзэ: бодро, с приподнятым настроением.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ШыщӀэ цӀыкӀур шыхэм къахэжурэ дунейр тӀэу пкӀэгъуэ хуэмыхъуу къакӀуэрт. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Дунейр хурикъуркъым
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: he always wants more; the world is too small for him.
Урысыбзэ: всё ему мало; мир ему тесен.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейр (дуней махуэр) хьын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: live one’s life
Урысыбзэ: прожить жизнь.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Бэдынокъуэ и дунейр ехь щӀакӀуэр и тепӀэну, уанэр и пӀэщхьагъыу, шыбгыр и шэтыру. Нартхэр
Дунейр щымыджэмыпцӀэм
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: while the earth was still being created
Урысыбзэ: в дни сотворения мира.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
Дунейхэр щымыджэмыпцӀэм, щӀылъэ щхьуантӀэр щызэпцӀагъащӀэм абы щыгъуэ сыгущэхэлът. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
Сыт и дуней [абы]
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: what a life (he has)!
Урысыбзэ: что (у него) за жизнь!
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
дуней еплъыкӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Дунейм къышыхъу-къыщыщӀэхэм зэрегупсыс щӀыкӀэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: weltanschauung, worldview
Урысыбзэ: мировоззрение
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ЦӀыхум хэлъ хьэлыр, абы и дуней еплъыкӀэр къыщыпщӀэр ар зэикӀ зыӀумыщӀа Ӏуэхум щрихьэлӀэм дежщ. ХьэхъупащӀэ Хьэжбэчыр
дуней тетыкӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЦӀыхум и псэукӀэ, и хьэл-щэн.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: way of life, behaviour, conduct
ЛӀым и дуней тетыкӀэр и лэжьэгъухэм ягу ирихьыркъым. The man’s coworkers don’t like his way of life.
Урысыбзэ: образ жизни, поведение
ЛӀым и дуней тетыкӀэр и лэжьэгъухэм ягу ирихьыркъым. Сотрудники человека не любят его образ жизни.
Псалъэ зэпхахэр:
ЛӀым и дуней тетыкӀэр и лэжьэгъухэм ягу ирихьыркъым.
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ