къан
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA [qʹɑ:n]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [къан]
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | къан | къаныр | -- | къанхэр |
| Эргативнэ: | къан | къаным | -- | къанхэм |
| Послеложнэ: | къанкӀэ | къанымкӀэ | къанхэкӀэ | къанхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | къану | къанырауэ | къанхэу | къанхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Адыгэ хабзэм ипкъ иткӀэ пщы, уэркъ с. ху. унагъуэхэм къахэкӀауэ гъэсакӀуэм (атэлыкъым) деж къышыхъу сабий (нэхъыбэу щӀалэ цӀыкӀущ).
- ХьэгъуэлӀыгъуэр къэсыху Ӏыхьлы, благъэ, ныбжьэгъу деж щыӀэ (щыхьэщӀэ) щауэ (нысащӀэ).
- ПщӀэшхуэ зыхуащӀ, фӀыуэ ялъагъу.
- ЯукӀам и лъым пэкӀуэу ят цӀыху.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Бжьэдыгъухэм я къаныр яхуэгъэщӀэхъуакъым: дзэ зэхуашэсри къратащ. Къэрмокъуэ Хьэмид
- Сосрыкъуэу ди къаныр ныкъуэкъуапӀэм йоувэ. Нартхэр
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Пщым и къуэр къану яхьащ.
- Къан кърахьэлӀащ.
- Къан къыхуэкӀуэжащ.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- къан: 1. a child (usually a boy) from a noble family who was given to an atalyk according to the customs of the Adyghes' for bringing up children 2. a groom who is at the house of a relative or friend before the wedding, or a bride who is at the house of a relative or friend of the groom 3. a favorite 4. a person accepted another family as compensation for a family member who has been killed
- Пщым и къуэр къану яхьащ: the prince’s son was sent to an atalyk as a kan.
- Къан кърахьэлӀащ: the kan (future husband or bride) has been brought (to the house).
- Къан къыхуэкӀуэжащ: the kan (future bride or groom) has come to visit)
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- къан: 1. ребёнок (чаще мальчик) из знатного рода, отдававшийся по обычаям адыгов на воспитание аталыку 2. жених, находящийся в доме родственника или друга до свадьбы или невеста, находящаяся в доме родственника или друга жениха 3. любимец 4. человек, переходящий в чужой род в счёт компенсации за убитого члена этого рода
- Пщым и къуэр къану яхьащ: князь отправил сына в каны к аталыку.
- Къан кърахьэлӀащ: кана (будущего жениха или невесту) привезли.
- Къан къыхуэкӀуэжащ: кан (будущий жених или невеста) пришел (пришла)
псалъафэ зэпыщӀахэр
[И] къан гъэшхэгъуэн
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: live in prosperity
Урысыбзэ: жить в достатке.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
БИБЛИОГРАФИЕ