къеблэгъэжын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:bɮɐʁɐ'ᶎǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къе- + [блэгъ] + -э + -ж + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къеблэгъэжын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къеблэгъэжын
щымыӀэныгъэ:	къемыблэгъэжын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжын	укъеблэгъэжын	къеблэгъэжын	дыкъеблэгъэжын	фыкъеблэгъэжын	къеблэгъэжын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжын	укъемыблэгъэжын	къемыблэгъэжын	дыкъемыблэгъэжын	фыкъемыблэгъэжын	къемыблэгъэжын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къеблэгъэж!	фыкъеблэгъэж!
щымыӀэныгъэ:	укъемыблэгъэж!	фыкъемыблэгъэж!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъреблэгъэж	укъреблэгъэж	къреблэгъэж	дыкъреблэгъэж	фыкъреблэгъэж	къреблэгъэж
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыблэгъэж	укъремыблэгъэж	къремыблэгъэж	дыкъремыблэгъэж	фыкъремыблэгъэж	къремыблэгъэж

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоблэгъэж(ыр)	укъоблэгъэж(ыр)	къоблэгъэж(ыр)	дыкъоблэгъэж(ыр)	фыкъоблэгъэж(ыр)	къоблэгъэж(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыркъым	укъеблэгъэжыркъым	къеблэгъэжыркъым	дыкъеблэгъэжыркъым	фыкъеблэгъэжыркъым	къеблэгъэж(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэж(ыр)т	укъеблэгъэж(ыр)т	къеблэгъэж(ыр)т	дыкъеблэгъэж(ыр)т	фыкъеблэгъэж(ыр)т	къеблэгъэж(ыр)т / къеблэгъэжхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэж(ыр)тэкъым	укъеблэгъэж(ыр)тэкъым	къеблэгъэж(ыр)тэкъым	дыкъеблэгъэж(ыр)тэкъым	фыкъеблэгъэж(ыр)тэкъым	къеблэгъэж(ыр)тэкъым / къеблэгъэжхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжащ	укъеблэгъэжащ	къеблэгъэжащ	дыкъеблэгъэжащ	фыкъеблэгъэжащ	къеблэгъэжа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжакъым	укъеблэгъэжакъым	къеблэгъэжакъым	дыкъеблэгъэжакъым	фыкъеблэгъэжакъым	къеблэгъэжа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжат	укъеблэгъэжат	къеблэгъэжат	дыкъеблэгъэжат	фыкъеблэгъэжат	къеблэгъэжа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжатэкъым	укъеблэгъэжатэкъым	къеблэгъэжатэкъым	дыкъеблэгъэжатэкъым	фыкъеблэгъэжатэкъым	къеблэгъэжа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъащ	укъеблэгъэжыгъащ	къеблэгъэжыгъащ	дыкъеблэгъэжыгъащ	фыкъеблэгъэжыгъащ	къеблэгъэжыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъакъым	укъеблэгъэжыгъакъым	къеблэгъэжыгъакъым	дыкъеблэгъэжыгъакъым	фыкъеблэгъэжыгъакъым	къеблэгъэжыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъат	укъеблэгъэжыгъат	къеблэгъэжыгъат	дыкъеблэгъэжыгъат	фыкъеблэгъэжыгъат	къеблэгъэжыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъатэкъым	укъеблэгъэжыгъатэкъым	къеблэгъэжыгъатэкъым	дыкъеблэгъэжыгъатэкъым	фыкъеблэгъэжыгъатэкъым	къеблэгъэжыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжщ	укъеблэгъэжщ	къеблэгъэжщ	дыкъеблэгъэжщ	фыкъеблэгъэжщ	къеблэгъэж(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжкъым	укъеблэгъэжкъым	къеблэгъэжкъым	дыкъеблэгъэжкъым	фыкъеблэгъэжкъым	къеблэгъэж(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжт	укъеблэгъэжт	къеблэгъэжт	дыкъеблэгъэжт	фыкъеблэгъэжт	къеблэгъэж(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжтэкъым	укъеблэгъэжтэкъым	къеблэгъэжтэкъым	дыкъеблэгъэжтэкъым	фыкъеблэгъэжтэкъым	къеблэгъэж(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынщ	укъеблэгъэжынщ	къеблэгъэжынщ	дыкъеблэгъэжынщ	фыкъеблэгъэжынщ	къеблэгъэжын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынкъым	укъеблэгъэжынкъым	къеблэгъэжынкъым	дыкъеблэгъэжынкъым	фыкъеблэгъэжынкъым	къеблэгъэжын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынущ	укъеблэгъэжынущ	къеблэгъэжынущ	дыкъеблэгъэжынущ	фыкъеблэгъэжынущ	къеблэгъэжыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынукъым	укъеблэгъэжынукъым	къеблэгъэжынукъым	дыкъеблэгъэжынукъым	фыкъеблэгъэжынукъым	къеблэгъэжыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжрэ	укъеблэгъэжрэ	къеблэгъэжрэ	дыкъеблэгъэжрэ	фыкъеблэгъэжрэ	къеблэгъэж(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыркъэ	укъеблэгъэжыркъэ	къеблэгъэжыркъэ	дыкъеблэгъэжыркъэ	фыкъеблэгъэжыркъэ	къеблэгъэжыркъэ / къеблэгъэжхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэж(ыр)т	укъеблэгъэж(ыр)т	къеблэгъэж(ыр)т	дыкъеблэгъэж(ыр)т	фыкъеблэгъэж(ыр)т	къеблэгъэж(ыр)т / къеблэгъэжхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэж(ыр)тэкъэ	укъеблэгъэж(ыр)тэкъэ	къеблэгъэж(ыр)тэкъэ	дыкъеблэгъэж(ыр)тэкъэ	фыкъеблэгъэж(ыр)тэкъэ	къеблэгъэж(ыр)тэкъэ / къеблэгъэжхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжа	укъеблэгъэжа	къеблэгъэжа	дыкъеблэгъэжа	фыкъеблэгъэжа	къеблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжакъэ	укъеблэгъэжакъэ	къеблэгъэжакъэ	дыкъеблэгъэжакъэ	фыкъеблэгъэжакъэ	къеблэгъэжа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжат	укъеблэгъэжат	къеблэгъэжат	дыкъеблэгъэжат	фыкъеблэгъэжат	къеблэгъэжа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжатэкъэ	укъеблэгъэжатэкъэ	къеблэгъэжатэкъэ	дыкъеблэгъэжатэкъэ	фыкъеблэгъэжатэкъэ	къеблэгъэжа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъа	укъеблэгъэжыгъа	къеблэгъэжыгъа	дыкъеблэгъэжыгъа	фыкъеблэгъэжыгъа	къеблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъакъэ	укъеблэгъэжыгъакъэ	къеблэгъэжыгъакъэ	дыкъеблэгъэжыгъакъэ	фыкъеблэгъэжыгъакъэ	къеблэгъэжыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъат	укъеблэгъэжыгъат	къеблэгъэжыгъат	дыкъеблэгъэжыгъат	фыкъеблэгъэжыгъат	къеблэгъэжыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъатэкъэ	укъеблэгъэжыгъатэкъэ	къеблэгъэжыгъатэкъэ	дыкъеблэгъэжыгъатэкъэ	фыкъеблэгъэжыгъатэкъэ	къеблэгъэжыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэж	укъеблэгъэж	къеблэгъэж	дыкъеблэгъэж	фыкъеблэгъэж	къеблэгъэж(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжкъэ	укъеблэгъэжкъэ	къеблэгъэжкъэ	дыкъеблэгъэжкъэ	фыкъеблэгъэжкъэ	къеблэгъэж(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжт	укъеблэгъэжт	къеблэгъэжт	дыкъеблэгъэжт	фыкъеблэгъэжт	къеблэгъэж(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжтэкъэ	укъеблэгъэжтэкъэ	къеблэгъэжтэкъэ	дыкъеблэгъэжтэкъэ	фыкъеблэгъэжтэкъэ	къеблэгъэж(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжын	укъеблэгъэжын	къеблэгъэжын	дыкъеблэгъэжын	фыкъеблэгъэжын	къеблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынкъэ	укъеблэгъэжынкъэ	къеблэгъэжынкъэ	дыкъеблэгъэжынкъэ	фыкъеблэгъэжынкъэ	къеблэгъэжын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыну	укъеблэгъэжыну	къеблэгъэжыну	дыкъеблэгъэжыну	фыкъеблэгъэжыну	къеблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынукъэ	укъеблэгъэжынукъэ	къеблэгъэжынукъэ	дыкъеблэгъэжынукъэ	фыкъеблэгъэжынукъэ	къеблэгъэжыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжмэ	укъеблэгъэжмэ	къеблэгъэжмэ	дыкъеблэгъэжмэ	фыкъеблэгъэжмэ	къеблэгъэж(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжмэ	укъемыблэгъэжмэ	къемыблэгъэжмэ	дыкъемыблэгъэжмэ	фыкъемыблэгъэжмэ	къемыблэгъэж(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжамэ	укъеблэгъэжамэ	къеблэгъэжамэ	дыкъеблэгъэжамэ	фыкъеблэгъэжамэ	къеблэгъэжа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжамэ	укъемыблэгъэжамэ	къемыблэгъэжамэ	дыкъемыблэгъэжамэ	фыкъемыблэгъэжамэ	къемыблэгъэжа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъамэ	укъеблэгъэжыгъамэ	къеблэгъэжыгъамэ	дыкъеблэгъэжыгъамэ	фыкъеблэгъэжыгъамэ	къеблэгъэжыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжыгъамэ	укъемыблэгъэжыгъамэ	къемыблэгъэжыгъамэ	дыкъемыблэгъэжыгъамэ	фыкъемыблэгъэжыгъамэ	къемыблэгъэжыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынмэ	укъеблэгъэжынмэ	къеблэгъэжынмэ	дыкъеблэгъэжынмэ	фыкъеблэгъэжынмэ	къеблэгъэжын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынмэ	укъемыблэгъэжынмэ	къемыблэгъэжынмэ	дыкъемыблэгъэжынмэ	фыкъемыблэгъэжынмэ	къемыблэгъэжын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынумэ	укъеблэгъэжынумэ	къеблэгъэжынумэ	дыкъеблэгъэжынумэ	фыкъеблэгъэжынумэ	къеблэгъэжыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынумэ	укъемыблэгъэжынумэ	къемыблэгъэжынумэ	дыкъемыблэгъэжынумэ	фыкъемыблэгъэжынумэ	къемыблэгъэжыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжтэмэ	укъеблэгъэжтэмэ	къеблэгъэжтэмэ	дыкъеблэгъэжтэмэ	фыкъеблэгъэжтэмэ	къеблэгъэж(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжтэмэ	укъемыблэгъэжтэмэ	къемыблэгъэжтэмэ	дыкъемыблэгъэжтэмэ	фыкъемыблэгъэжтэмэ	къемыблэгъэж(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжатэмэ	укъеблэгъэжатэмэ	къеблэгъэжатэмэ	дыкъеблэгъэжатэмэ	фыкъеблэгъэжатэмэ	къеблэгъэжа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжатэмэ	укъемыблэгъэжатэмэ	къемыблэгъэжатэмэ	дыкъемыблэгъэжатэмэ	фыкъемыблэгъэжатэмэ	къемыблэгъэжа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъатэмэ	укъеблэгъэжыгъатэмэ	къеблэгъэжыгъатэмэ	дыкъеблэгъэжыгъатэмэ	фыкъеблэгъэжыгъатэмэ	къеблэгъэжыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжыгъатэмэ	укъемыблэгъэжыгъатэмэ	къемыблэгъэжыгъатэмэ	дыкъемыблэгъэжыгъатэмэ	фыкъемыблэгъэжыгъатэмэ	къемыблэгъэжыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынтэмэ	укъеблэгъэжынтэмэ	къеблэгъэжынтэмэ	дыкъеблэгъэжынтэмэ	фыкъеблэгъэжынтэмэ	къеблэгъэжын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынтэмэ	укъемыблэгъэжынтэмэ	къемыблэгъэжынтэмэ	дыкъемыблэгъэжынтэмэ	фыкъемыблэгъэжынтэмэ	къемыблэгъэжын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынутэмэ	укъеблэгъэжынутэмэ	къеблэгъэжынутэмэ	дыкъеблэгъэжынутэмэ	фыкъеблэгъэжынутэмэ	къеблэгъэжыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынутэмэ	укъемыблэгъэжынутэмэ	къемыблэгъэжынутэмэ	дыкъемыблэгъэжынутэмэ	фыкъемыблэгъэжынутэмэ	къемыблэгъэжыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынт	укъеблэгъэжынт	къеблэгъэжынт	дыкъеблэгъэжынт	фыкъеблэгъэжынт	къеблэгъэжын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынтэкъым	укъеблэгъэжынтэкъым	къеблэгъэжынтэкъым	дыкъеблэгъэжынтэкъым	фыкъеблэгъэжынтэкъым	къеблэгъэжын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынут	укъеблэгъэжынут	къеблэгъэжынут	дыкъеблэгъэжынут	фыкъеблэгъэжынут	къеблэгъэжыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынутэкъым	укъеблэгъэжынутэкъым	къеблэгъэжынутэкъым	дыкъеблэгъэжынутэкъым	фыкъеблэгъэжынутэкъым	къеблэгъэжыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжми	укъеблэгъэжми	къеблэгъэжми	дыкъеблэгъэжми	фыкъеблэгъэжми	къеблэгъэж(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжми	укъемыблэгъэжми	къемыблэгъэжми	дыкъемыблэгъэжми	фыкъемыблэгъэжми	къемыблэгъэж(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжами	укъеблэгъэжами	къеблэгъэжами	дыкъеблэгъэжами	фыкъеблэгъэжами	къеблэгъэжа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжами	укъемыблэгъэжами	къемыблэгъэжами	дыкъемыблэгъэжами	фыкъемыблэгъэжами	къемыблэгъэжа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъами	укъеблэгъэжыгъами	къеблэгъэжыгъами	дыкъеблэгъэжыгъами	фыкъеблэгъэжыгъами	къеблэгъэжыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжыгъами	укъемыблэгъэжыгъами	къемыблэгъэжыгъами	дыкъемыблэгъэжыгъами	фыкъемыблэгъэжыгъами	къемыблэгъэжыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынми	укъеблэгъэжынми	къеблэгъэжынми	дыкъеблэгъэжынми	фыкъеблэгъэжынми	къеблэгъэжын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынми	укъемыблэгъэжынми	къемыблэгъэжынми	дыкъемыблэгъэжынми	фыкъемыблэгъэжынми	къемыблэгъэжын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынуми	укъеблэгъэжынуми	къеблэгъэжынуми	дыкъеблэгъэжынуми	фыкъеблэгъэжынуми	къеблэгъэжыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынуми	укъемыблэгъэжынуми	къемыблэгъэжынуми	дыкъемыблэгъэжынуми	фыкъемыблэгъэжынуми	къемыблэгъэжыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжтэми	укъеблэгъэжтэми	къеблэгъэжтэми	дыкъеблэгъэжтэми	фыкъеблэгъэжтэми	къеблэгъэж(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжтэми	укъемыблэгъэжтэми	къемыблэгъэжтэми	дыкъемыблэгъэжтэми	фыкъемыблэгъэжтэми	къемыблэгъэж(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжатэми	укъеблэгъэжатэми	къеблэгъэжатэми	дыкъеблэгъэжатэми	фыкъеблэгъэжатэми	къеблэгъэжа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжатэми	укъемыблэгъэжатэми	къемыблэгъэжатэми	дыкъемыблэгъэжатэми	фыкъемыблэгъэжатэми	къемыблэгъэжа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжыгъатэми	укъеблэгъэжыгъатэми	къеблэгъэжыгъатэми	дыкъеблэгъэжыгъатэми	фыкъеблэгъэжыгъатэми	къеблэгъэжыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжыгъатэми	укъемыблэгъэжыгъатэми	къемыблэгъэжыгъатэми	дыкъемыблэгъэжыгъатэми	фыкъемыблэгъэжыгъатэми	къемыблэгъэжыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынтэми	укъеблэгъэжынтэми	къеблэгъэжынтэми	дыкъеблэгъэжынтэми	фыкъеблэгъэжынтэми	къеблэгъэжын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынтэми	укъемыблэгъэжынтэми	къемыблэгъэжынтэми	дыкъемыблэгъэжынтэми	фыкъемыблэгъэжынтэми	къемыблэгъэжын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжынутэми	укъеблэгъэжынутэми	къеблэгъэжынутэми	дыкъеблэгъэжынутэми	фыкъеблэгъэжынутэми	къеблэгъэжыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжынутэми	укъемыблэгъэжынутэми	къемыблэгъэжынутэми	дыкъемыблэгъэжынутэми	фыкъемыблэгъэжынутэми	къемыблэгъэжыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжаи	укъеблэгъэжаи	къеблэгъэжаи	дыкъеблэгъэжаи	фыкъеблэгъэжаи	къеблэгъэжаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжакъыми	укъеблэгъэжакъыми	къеблэгъэжакъыми	дыкъеблэгъэжакъыми	фыкъеблэгъэжакъыми	къеблэгъэжакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжащэрэт	укъеблэгъэжащэрэт	къеблэгъэжащэрэт	дыкъеблэгъэжащэрэт	фыкъеблэгъэжащэрэт	къеблэгъэжащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыблэгъэжащэрэт	укъемыблэгъэжащэрэт	къемыблэгъэжащэрэт	дыкъемыблэгъэжащэрэт	фыкъемыблэгъэжащэрэт	къемыблэгъэжащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнщ	укъеблэгъэжагъэнщ	къеблэгъэжагъэнщ	дыкъеблэгъэжагъэнщ	фыкъеблэгъэжагъэнщ	къеблэгъэжагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнкъым	укъеблэгъэжагъэнкъым	къеблэгъэжагъэнкъым	дыкъеблэгъэжагъэнкъым	фыкъеблэгъэжагъэнкъым	къеблэгъэжагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнт	укъеблэгъэжагъэнт	къеблэгъэжагъэнт	дыкъеблэгъэжагъэнт	фыкъеблэгъэжагъэнт	къеблэгъэжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнтэкъым	укъеблэгъэжагъэнтэкъым	къеблэгъэжагъэнтэкъым	дыкъеблэгъэжагъэнтэкъым	фыкъеблэгъэжагъэнтэкъым	къеблэгъэжагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэн	укъеблэгъэжагъэн	къеблэгъэжагъэн	дыкъеблэгъэжагъэн	фыкъеблэгъэжагъэн	къеблэгъэжагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнкъэ	укъеблэгъэжагъэнкъэ	къеблэгъэжагъэнкъэ	дыкъеблэгъэжагъэнкъэ	фыкъеблэгъэжагъэнкъэ	къеблэгъэжагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнт	укъеблэгъэжагъэнт	къеблэгъэжагъэнт	дыкъеблэгъэжагъэнт	фыкъеблэгъэжагъэнт	къеблэгъэжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнтэкъэ	укъеблэгъэжагъэнтэкъэ	къеблэгъэжагъэнтэкъэ	дыкъеблэгъэжагъэнтэкъэ	фыкъеблэгъэжагъэнтэкъэ	къеблэгъэжагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнблэгъэж	укъеблэгъэжагъэнблэгъэж	къеблэгъэжагъэнблэгъэж	дыкъеблэгъэжагъэнблэгъэж	фыкъеблэгъэжагъэнблэгъэж	къеблэгъэжагъэнблэгъэж
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнукъым	укъеблэгъэжагъэнукъым	къеблэгъэжагъэнукъым	дыкъеблэгъэжагъэнукъым	фыкъеблэгъэжагъэнукъым	къеблэгъэжагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнут	укъеблэгъэжагъэнут	къеблэгъэжагъэнут	дыкъеблэгъэжагъэнут	фыкъеблэгъэжагъэнут	къеблэгъэжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнутэкъым	укъеблэгъэжагъэнутэкъым	къеблэгъэжагъэнутэкъым	дыкъеблэгъэжагъэнутэкъым	фыкъеблэгъэжагъэнутэкъым	къеблэгъэжагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэну	укъеблэгъэжагъэну	къеблэгъэжагъэну	дыкъеблэгъэжагъэну	фыкъеблэгъэжагъэну	къеблэгъэжагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнукъэ	укъеблэгъэжагъэнукъэ	къеблэгъэжагъэнукъэ	дыкъеблэгъэжагъэнукъэ	фыкъеблэгъэжагъэнукъэ	къеблэгъэжагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнут	укъеблэгъэжагъэнут	къеблэгъэжагъэнут	дыкъеблэгъэжагъэнут	фыкъеблэгъэжагъэнут	къеблэгъэжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеблэгъэжагъэнутэкъэ	укъеблэгъэжагъэнутэкъэ	къеблэгъэжагъэнутэкъэ	дыкъеблэгъэжагъэнутэкъэ	фыкъеблэгъэжагъэнутэкъэ	къеблэгъэжагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэж	укъеблэгъэж	къеблэгъэж	дыкъеблэгъэж	фыкъеблэгъэж	къеблэгъэж(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэж	укъемыблэгъэж	къемыблэгъэж	дыкъемыблэгъэж	фыкъемыблэгъэж	къемыблэгъэж(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжа	укъеблэгъэжа	къеблэгъэжа	дыкъеблэгъэжа	фыкъеблэгъэжа	къеблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжа	укъемыблэгъэжа	къемыблэгъэжа	дыкъемыблэгъэжа	фыкъемыблэгъэжа	къемыблэгъэжа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжыгъа	укъеблэгъэжыгъа	къеблэгъэжыгъа	дыкъеблэгъэжыгъа	фыкъеблэгъэжыгъа	къеблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжыгъа	укъемыблэгъэжыгъа	къемыблэгъэжыгъа	дыкъемыблэгъэжыгъа	фыкъемыблэгъэжыгъа	къемыблэгъэжыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжын	укъеблэгъэжын	къеблэгъэжын	дыкъеблэгъэжын	фыкъеблэгъэжын	къеблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжын	укъемыблэгъэжын	къемыблэгъэжын	дыкъемыблэгъэжын	фыкъемыблэгъэжын	къемыблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжыну	укъеблэгъэжыну	къеблэгъэжыну	дыкъеблэгъэжыну	фыкъеблэгъэжыну	къеблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжыну	укъемыблэгъэжыну	къемыблэгъэжыну	дыкъемыблэгъэжыну	фыкъемыблэгъэжыну	къемыблэгъэжыну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэблэгъэж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыблэгъэж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэблэгъэжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыблэгъэжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэблэгъэжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыблэгъэжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэблэгъэжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыблэгъэжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэблэгъэжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыблэгъэжыну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреблэгъэж	укъызэреблэгъэж	къызэреблэгъэж	дыкъызэреблэгъэж	фыкъызэреблэгъэж	къызэреблэгъэж(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыблэгъэж	укъызэремыблэгъэж	къызэремыблэгъэж	дыкъызэремыблэгъэж	фыкъызэремыблэгъэж	къызэремыблэгъэж(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреблэгъэжа	укъызэреблэгъэжа	къызэреблэгъэжа	дыкъызэреблэгъэжа	фыкъызэреблэгъэжа	къызэреблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыблэгъэжа	укъызэремыблэгъэжа	къызэремыблэгъэжа	дыкъызэремыблэгъэжа	фыкъызэремыблэгъэжа	къызэремыблэгъэжа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреблэгъэжыгъа	укъызэреблэгъэжыгъа	къызэреблэгъэжыгъа	дыкъызэреблэгъэжыгъа	фыкъызэреблэгъэжыгъа	къызэреблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыблэгъэжыгъа	укъызэремыблэгъэжыгъа	къызэремыблэгъэжыгъа	дыкъызэремыблэгъэжыгъа	фыкъызэремыблэгъэжыгъа	къызэремыблэгъэжыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреблэгъэжын	укъызэреблэгъэжын	къызэреблэгъэжын	дыкъызэреблэгъэжын	фыкъызэреблэгъэжын	къызэреблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыблэгъэжын	укъызэремыблэгъэжын	къызэремыблэгъэжын	дыкъызэремыблэгъэжын	фыкъызэремыблэгъэжын	къызэремыблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреблэгъэжыну	укъызэреблэгъэжыну	къызэреблэгъэжыну	дыкъызэреблэгъэжыну	фыкъызэреблэгъэжыну	къызэреблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыблэгъэжыну	укъызэремыблэгъэжыну	къызэремыблэгъэжыну	дыкъызэремыблэгъэжыну	фыкъызэремыблэгъэжыну	къызэремыблэгъэжыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеблэгъэж	укъыщеблэгъэж	къыщеблэгъэж	дыкъыщеблэгъэж	фыкъыщеблэгъэж	къыщеблэгъэж(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыблэгъэж	укъыщемыблэгъэж	къыщемыблэгъэж	дыкъыщемыблэгъэж	фыкъыщемыблэгъэж	къыщемыблэгъэж(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеблэгъэжа	укъыщеблэгъэжа	къыщеблэгъэжа	дыкъыщеблэгъэжа	фыкъыщеблэгъэжа	къыщеблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыблэгъэжа	укъыщемыблэгъэжа	къыщемыблэгъэжа	дыкъыщемыблэгъэжа	фыкъыщемыблэгъэжа	къыщемыблэгъэжа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеблэгъэжыгъа	укъыщеблэгъэжыгъа	къыщеблэгъэжыгъа	дыкъыщеблэгъэжыгъа	фыкъыщеблэгъэжыгъа	къыщеблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыблэгъэжыгъа	укъыщемыблэгъэжыгъа	къыщемыблэгъэжыгъа	дыкъыщемыблэгъэжыгъа	фыкъыщемыблэгъэжыгъа	къыщемыблэгъэжыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеблэгъэжын	укъыщеблэгъэжын	къыщеблэгъэжын	дыкъыщеблэгъэжын	фыкъыщеблэгъэжын	къыщеблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыблэгъэжын	укъыщемыблэгъэжын	къыщемыблэгъэжын	дыкъыщемыблэгъэжын	фыкъыщемыблэгъэжын	къыщемыблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеблэгъэжыну	укъыщеблэгъэжыну	къыщеблэгъэжыну	дыкъыщеблэгъэжыну	фыкъыщеблэгъэжыну	къыщеблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыблэгъэжыну	укъыщемыблэгъэжыну	къыщемыблэгъэжыну	дыкъыщемыблэгъэжыну	фыкъыщемыблэгъэжыну	къыщемыблэгъэжыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеблэгъэж	укъыздеблэгъэж	къыздеблэгъэж	дыкъыздеблэгъэж	фыкъыздеблэгъэж	къыздеблэгъэж(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыблэгъэж	укъыздемыблэгъэж	къыздемыблэгъэж	дыкъыздемыблэгъэж	фыкъыздемыблэгъэж	къыздемыблэгъэж(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеблэгъэжа	укъыздеблэгъэжа	къыздеблэгъэжа	дыкъыздеблэгъэжа	фыкъыздеблэгъэжа	къыздеблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыблэгъэжа	укъыздемыблэгъэжа	къыздемыблэгъэжа	дыкъыздемыблэгъэжа	фыкъыздемыблэгъэжа	къыздемыблэгъэжа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеблэгъэжыгъа	укъыздеблэгъэжыгъа	къыздеблэгъэжыгъа	дыкъыздеблэгъэжыгъа	фыкъыздеблэгъэжыгъа	къыздеблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыблэгъэжыгъа	укъыздемыблэгъэжыгъа	къыздемыблэгъэжыгъа	дыкъыздемыблэгъэжыгъа	фыкъыздемыблэгъэжыгъа	къыздемыблэгъэжыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеблэгъэжын	укъыздеблэгъэжын	къыздеблэгъэжын	дыкъыздеблэгъэжын	фыкъыздеблэгъэжын	къыздеблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыблэгъэжын	укъыздемыблэгъэжын	къыздемыблэгъэжын	дыкъыздемыблэгъэжын	фыкъыздемыблэгъэжын	къыздемыблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеблэгъэжыну	укъыздеблэгъэжыну	къыздеблэгъэжыну	дыкъыздеблэгъэжыну	фыкъыздеблэгъэжыну	къыздеблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыблэгъэжыну	укъыздемыблэгъэжыну	къыздемыблэгъэжыну	дыкъыздемыблэгъэжыну	фыкъыздемыблэгъэжыну	къыздемыблэгъэжыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеблэгъэж	укъыщӀеблэгъэж	къыщӀеблэгъэж	дыкъыщӀеблэгъэж	фыкъыщӀеблэгъэж	къыщӀеблэгъэж(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыблэгъэж	укъыщӀемыблэгъэж	къыщӀемыблэгъэж	дыкъыщӀемыблэгъэж	фыкъыщӀемыблэгъэж	къыщӀемыблэгъэж(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеблэгъэжа	укъыщӀеблэгъэжӀеблэгъэжа	къыщӀеблэгъэжа	дыкъыщӀеблэгъэжа	фыкъыщӀеблэгъэжа	къыщӀеблэгъэжа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыблэгъэжа	укъыщӀемыблэгъэжа	къыщӀемыблэгъэжа	дыкъыщӀемыблэгъэжа	фыкъыщӀемыблэгъэжа	къыщӀемыблэгъэжа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеблэгъэжыгъа	укъыщӀеблэгъэжыгъа	къыщӀеблэгъэжыгъа	дыкъыщӀеблэгъэжыгъа	фыкъыщӀеблэгъэжыгъа	къыщӀеблэгъэжыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыблэгъэжыгъа	укъыщӀемыблэгъэжыгъа	къыщӀемыблэгъэжыгъа	дыкъыщӀемыблэгъэжыгъа	фыкъыщӀемыблэгъэжыгъа	къыщӀемыблэгъэжыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеблэгъэжын	укъыщӀеблэгъэжын	къыщӀеблэгъэжын	дыкъыщӀеблэгъэжын	фыкъыщӀеблэгъэжын	къыщӀеблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыблэгъэжын	укъыщӀемыблэгъэжын	къыщӀемыблэгъэжын	дыкъыщӀемыблэгъэжын	фыкъыщӀемыблэгъэжын	къыщӀемыблэгъэжын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеблэгъэжыну	укъыщӀеблэгъэжыну	къыщӀеблэгъэжыну	дыкъыщӀеблэгъэжыну	фыкъыщӀеблэгъэжыну	къыщӀеблэгъэжыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыблэгъэжыну	укъыщӀемыблэгъэжыну	къыщӀемыблэгъэжыну	дыкъыщӀемыблэгъэжыну	фыкъыщӀемыблэгъэжыну	къыщӀемыблэгъэжыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжу	укъеблэгъэжу	къеблэгъэжу	дыкъеблэгъэжу	фыкъеблэгъэжу	къеблэгъэжу / къеблэгъэжхэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжу	укъемыблэгъэжу	къемыблэгъэжу	дыкъемыблэгъэжу	фыкъемыблэгъэжу	къемыблэгъэжу / къеблэгъэжхэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжауэ	укъеблэгъэжауэ	къеблэгъэжауэ	дыкъеблэгъэжауэ	фыкъеблэгъэжауэ	къеблэгъэжауэ / къеблэгъэжахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжауэ	укъемыблэгъэжауэ	къемыблэгъэжауэ	дыкъемыблэгъэжауэ	фыкъемыблэгъэжауэ	къемыблэгъэжауэ / къемыблэгъэжахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъеблэгъэжурэ	укъеблэгъэжурэ	къеблэгъэжурэ	дыкъеблэгъэжурэ	фыкъеблэгъэжурэ	къеблэгъэжурэ / къеблэгъэжхэурэ къеблэгъэж(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыблэгъэжурэ	укъемыблэгъэжурэ	къемыблэгъэжурэ	дыкъемыблэгъэжурэ	фыкъемыблэгъэжурэ	къемыблэгъэжурэ / къемыблэгъэжхэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъоблэгъэж	сыкъоблэгъэж	--	сыфкъоблэгъэж	сакъоблэгъэж(хэ)
уэ	ускъоблэгъэж	--	укъоблэгъэж	уткъоблэгъэж	--	уакъоблэгъэж(хэ)
ар	скъоблэгъэж	пкъоблэгъэж	къоблэгъэж	ткъоблэгъэж	фкъоблэгъэж	якъоблэгъэж(хэ)
дэ	--	дыпкъоблэгъэж	дыкъоблэгъэж	--	дыфкъоблэгъэж	дакъоблэгъэж(хэ)
фэ	фыскъоблэгъэж	--	фыкъоблэгъэж	фыткъоблэгъэж	--	факъоблэгъэж(хэ)
ахэр	скъоблэгъэж	пкъоблэгъэж	къоблэгъэж	ткъоблэгъэж	фкъоблэгъэж	якъоблэгъэж(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[блэгъэжрэ]	сыкъе[блэгъэжрэ]	--	сыфкъе[блэгъэжрэ]	сакъе[блэгъэж(хэ)рэ]
уэ	ускъе[блэгъэжрэ]	--	укъе[блэгъэжрэ]	уткъе[блэгъэжрэ]	--	уакъе[блэгъэж(хэ)рэ]
ар	скъе[блэгъэжрэ]	пкъе[блэгъэжрэ]	къе[блэгъэжрэ]	ткъе[блэгъэжрэ]	фкъе[блэгъэжрэ]	якъе[блэгъэж(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[блэгъэжрэ]	дыкъе[блэгъэжрэ]	--	дыфкъе[блэгъэжрэ]	дакъе[блэгъэж(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[блэгъэжрэ]	--	фыпъэкъе[блэгъэжрэ]	фыткъе[блэгъэжрэ]	--	факъе[блэгъэж(хэ)рэ]
ахэр	скъе[блэгъэжрэ]	пкъе[блэгъэжрэ]	къе[блэгъэжрэ]	ткъе[блэгъэжрэ]	фкъе[блэгъэжрэ]	якъе[блэгъэж(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[блэгъэж]	[блэгъэж]ыр	--	[блэгъэж]хэр
Эргативнэ:	[блэгъэж]	[блэгъэж]ым	--	[блэгъэж]хэм
Послеложнэ:	[блэгъэж]кӀэ	[блэгъэж]ымкӀэ	[блэгъэж]хэкӀэ	[блэгъэж]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[блэгъэж]у	[блэгъэж]ырауэ	[блэгъэж]хэу	[блэгъэж]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[блэгъэж]а	[блэгъэж]ар	--	[блэгъэж]ахэр
Эргативнэ:	[блэгъэж]а	[блэгъэж]ам	--	[блэгъэж]ахэм
Послеложнэ:	[блэгъэж]акӀэ	[блэгъэж]амкӀэ	[блэгъэж]ахэкӀэ	[блэгъэж]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[блэгъэж]ауэ	[блэгъэж]арауэ	[блэгъэж]ахэу	[блэгъэж]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[блэгъэж]ын	[блэгъэж]ыныр	--	[блэгъэж]ынхэр
Эргативнэ:	[блэгъэж]ын	[блэгъэж]ыным	--	[блэгъэж]ынхэм
Послеложнэ:	[блэгъэж]ынкӀэ	[блэгъэж]ынымкӀэ	[блэгъэж]ынхэкӀэ	[блэгъэж]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[блэгъэж]ыну	[блэгъэж]ынырауэ	[блэгъэж]ынхэу	[блэгъэж]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[блэгъэж]ыну	[блэгъэж]ынур	--	[блэгъэж]ынухэр
Эргативнэ:	[блэгъэж]ыну	[блэгъэж]ынум	--	[блэгъэж]ынухэм
Послеложнэ:	[блэгъэж]ынукӀэ	[блэгъэж]ынумкӀэ	[блэгъэж]ынухэкӀэ	[блэгъэж]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[блэгъэж]ынууэ	[блэгъэж]ынурауэ	[блэгъэж]ынухэу	[блэгъэж]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЗыщӀыпӀэ щыӀауэ унэм къэгъэзэжын, еблэгъэжын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къеблэгъэжын: come home from swh.

УРЫСЫБЗЭ

• къеблэгъэжын: вернуться домой откуда-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын