къебуун

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:bu:'wǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къе- + [бу] + -у + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къебуун"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къебуун
щымыӀэныгъэ:	къемыбуун

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъебуун	укъебуун	къебуун	дыкъебуун	фыкъебуун	къебуун(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуун	укъемыбуун	къемыбуун	дыкъемыбуун	фыкъемыбуун	къемыбуун(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къебу!	фыкъебу!
щымыӀэныгъэ:	укъемыбу!	фыкъемыбу!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъребу	укъребу	къребу	дыкъребу	фыкъребу	къребу
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыбу	укъремыбу	къремыбу	дыкъремыбу	фыкъремыбу	къремыбу

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъобу(р)	укъобу(р)	къобу(р)	дыкъобу(р)	фыкъобу(р)	къобу(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуркъым	укъебуркъым	къебуркъым	дыкъебуркъым	фыкъебуркъым	къебу(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебурт	укъебурт	къебурт	дыкъебурт	фыкъебурт	къебурт / бухэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуртэкъым	укъебуртэкъым	къебуртэкъым	дыкъебуртэкъым	фыкъебуртэкъым	къебуртэкъым / бухэртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууащ	укъебууащ	къебууащ	дыкъебууащ	фыкъебууащ	къебууа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебууакъым	укъебууакъым	къебууакъым	дыкъебууакъым	фыкъебууакъым	къебууа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууат	укъебууат	къебууат	дыкъебууат	фыкъебууат	къебууа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебууатэкъым	укъебууатэкъым	къебууатэкъым	дыкъебууатэкъым	фыкъебууатэкъым	къебууа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъащ	укъебуугъащ	къебуугъащ	дыкъебуугъащ	фыкъебуугъащ	къебуугъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуугъакъым	укъебуугъакъым	къебуугъакъым	дыкъебуугъакъым	фыкъебуугъакъым	къебуугъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъат	укъебуугъат	къебуугъат	дыкъебуугъат	фыкъебуугъат	къебуугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуугъатэкъым	укъебуугъатэкъым	къебуугъатэкъым	дыкъебуугъатэкъым	фыкъебуугъатэкъым	къебуугъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъебущ	укъебущ	къебущ	дыкъебущ	фыкъебущ	къебу(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъебукъым	укъебукъым	къебукъым	дыкъебукъым	фыкъебукъым	къебу(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъебут	укъебут	къебут	дыкъебут	фыкъебут	къебу(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъебутэкъым	укъебутэкъым	къебутэкъым	дыкъебутэкъым	фыкъебутэкъым	къебу(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунщ	укъебуунщ	къебуунщ	дыкъебуунщ	фыкъебуунщ	къебуун(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуункъым	укъебуункъым	къебуункъым	дыкъебуункъым	фыкъебуункъым	къебуун(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунбу	укъебуунбу	къебуунбу	дыкъебуунбу	фыкъебуунбу	къебууну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуунукъым	укъебуунукъым	къебуунукъым	дыкъебуунукъым	фыкъебуунукъым	къебууну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебурэ	укъебурэ	къебурэ	дыкъебурэ	фыкъебурэ	къебу(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуркъэ	укъебуркъэ	къебуркъэ	дыкъебуркъэ	фыкъебуркъэ	къебуркъэ / бухэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебурт	укъебурт	къебурт	дыкъебурт	фыкъебурт	къебурт / бухэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуртэкъэ	укъебуртэкъэ	къебуртэкъэ	дыкъебуртэкъэ	фыкъебуртэкъэ	къебуртэкъэ / бухэртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууа	укъебууа	къебууа	дыкъебууа	фыкъебууа	къебууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебууакъэ	укъебууакъэ	къебууакъэ	дыкъебууакъэ	фыкъебууакъэ	къебууа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууат	укъебууат	къебууат	дыкъебууат	фыкъебууат	къебууа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебууатэкъэ	укъебууатэкъэ	къебууатэкъэ	дыкъебууатэкъэ	фыкъебууатэкъэ	къебууа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъа	укъебуугъа	къебуугъа	дыкъебуугъа	фыкъебуугъа	къебуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуугъакъэ	укъебуугъакъэ	къебуугъакъэ	дыкъебуугъакъэ	фыкъебуугъакъэ	къебуугъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъат	укъебуугъат	къебуугъат	дыкъебуугъат	фыкъебуугъат	къебуугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуугъатэкъэ	укъебуугъатэкъэ	къебуугъатэкъэ	дыкъебуугъатэкъэ	фыкъебуугъатэкъэ	къебуугъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъебу	укъебу	къебу	дыкъебу	фыкъебу	къебу(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъебукъэ	укъебукъэ	къебукъэ	дыкъебукъэ	фыкъебукъэ	къебу(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъебут	укъебут	къебут	дыкъебут	фыкъебут	къебу(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъебутэкъэ	укъебутэкъэ	къебутэкъэ	дыкъебутэкъэ	фыкъебутэкъэ	къебу(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуун	укъебуун	къебуун	дыкъебуун	фыкъебуун	къебуун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуункъэ	укъебуункъэ	къебуункъэ	дыкъебуункъэ	фыкъебуункъэ	къебуун(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебууну	укъебууну	къебууну	дыкъебууну	фыкъебууну	къебууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуунукъэ	укъебуунукъэ	къебуунукъэ	дыкъебуунукъэ	фыкъебуунукъэ	къебууну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебумэ	укъебумэ	къебумэ	дыкъебумэ	фыкъебумэ	къебу(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбумэ	укъемыбумэ	къемыбумэ	дыкъемыбумэ	фыкъемыбумэ	къемыбу(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууамэ	укъебууамэ	къебууамэ	дыкъебууамэ	фыкъебууамэ	къебууа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбууамэ	укъемыбууамэ	къемыбууамэ	дыкъемыбууамэ	фыкъемыбууамэ	мыбууа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъамэ	укъебуугъамэ	къебуугъамэ	дыкъебуугъамэ	фыкъебуугъамэ	къебуугъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуугъамэ	укъемыбуугъамэ	къемыбуугъамэ	дыкъемыбуугъамэ	фыкъемыбуугъамэ	къемыбуугъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунмэ	укъебуунмэ	къебуунмэ	дыкъебуунмэ	фыкъебуунмэ	къебуун(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунмэ	укъемыбуунмэ	къемыбуунмэ	дыкъемыбуунмэ	фыкъемыбуунмэ	къемыбуун(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунумэ	укъебуунумэ	къебуунумэ	дыкъебуунумэ	фыкъебуунумэ	къебууну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунумэ	укъемыбуунумэ	къемыбуунумэ	дыкъемыбуунумэ	фыкъемыбуунумэ	къемыбууну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебутэмэ	укъебутэмэ	къебутэмэ	дыкъебутэмэ	фыкъебутэмэ	къебу(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбутэмэ	укъемыбутэмэ	къемыбутэмэ	дыкъемыбутэмэ	фыкъемыбутэмэ	къемыбу(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууатэмэ	укъебууатэмэ	къебууатэмэ	дыкъебууатэмэ	фыкъебууатэмэ	къебууа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбууатэмэ	укъемыбууатэмэ	къемыбууатэмэ	дыкъемыбууатэмэ	фыкъемыбууатэмэ	къемыбууа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъатэмэ	укъебуугъатэмэ	къебуугъатэмэ	дыкъебуугъатэмэ	фыкъебуугъатэмэ	къебуугъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуугъатэмэ	укъемыбуугъатэмэ	къемыбуугъатэмэ	дыкъемыбуугъатэмэ	фыкъемыбуугъатэмэ	къемыбуугъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунтэмэ	укъебуунтэмэ	къебуунтэмэ	дыкъебуунтэмэ	фыкъебуунтэмэ	къебуун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунтэмэ	укъемыбуунтэмэ	къемыбуунтэмэ	дыкъемыбуунтэмэ	фыкъемыбуунтэмэ	къемыбуун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунутэмэ	укъебуунутэмэ	къебуунутэмэ	дыкъебуунутэмэ	фыкъебуунутэмэ	къебууну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунутэмэ	укъемыбуунутэмэ	къемыбуунутэмэ	дыкъемыбуунутэмэ	фыкъемыбуунутэмэ	къемыбууну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунт	укъебуунт	къебуунт	дыкъебуунт	фыкъебуунт	къебуун(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуунтэкъым	укъебуунтэкъым	къебуунтэкъым	дыкъебуунтэкъым	фыкъебуунтэкъым	къебуун(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунут	укъебуунут	къебуунут	дыкъебуунут	фыкъебуунут	къебууну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъебуунутэкъым	укъебуунутэкъым	къебуунутэкъым	дыкъебуунутэкъым	фыкъебуунутэкъым	къебууну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуми	укъебуми	къебуми	дыкъебуми	фыкъебуми	къебу(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуми	укъемыбуми	къемыбуми	дыкъемыбуми	фыкъемыбуми	къемыбу(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууами	укъебууами	къебууами	дыкъебууами	фыкъебууами	къебууа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбууами	укъемыбууами	къемыбууами	дыкъемыбууами	фыкъемыбууами	къемыбууа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъами	укъебуугъами	къебуугъами	дыкъебуугъами	фыкъебуугъами	къебуугъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуугъами	укъемыбуугъами	къемыбуугъами	дыкъемыбуугъами	фыкъемыбуугъами	къемыбуугъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунми	укъебуунми	къебуунми	дыкъебуунми	фыкъебуунми	къебуун(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунми	укъемыбуунми	къемыбуунми	дыкъемыбуунми	фыкъемыбуунми	къемыбуун(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунуми	укъебуунуми	къебуунуми	дыкъебуунуми	фыкъебуунуми	къебууну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунуми	укъемыбуунуми	къемыбуунуми	дыкъемыбуунуми	фыкъемыбуунуми	къемыбууну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебутэми	укъебутэми	къебутэми	дыкъебутэми	фыкъебутэми	къебу(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбутэми	укъемыбутэми	къемыбутэми	дыкъемыбутэми	фыкъемыбутэми	къемыбу(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъебууатэми	укъебууатэми	къебууатэми	дыкъебууатэми	фыкъебууатэми	къебууа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбууатэми	укъемыбууатэми	къемыбууатэми	дыкъемыбууатэми	фыкъемыбууатэми	къемыбууа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъебуугъатэми	укъебуугъатэми	къебуугъатэми	дыкъебуугъатэми	фыкъебуугъатэми	къебуугъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуугъатэми	укъемыбуугъатэми	къемыбуугъатэми	дыкъемыбуугъатэми	фыкъемыбуугъатэми	къемыбуугъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунтэми	укъебуунтэми	къебуунтэми	дыкъебуунтэми	фыкъебуунтэми	къебуун(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунтэми	укъемыбуунтэми	къемыбуунтэми	дыкъемыбуунтэми	фыкъемыбуунтэми	къемыбуун(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъебуунутэми	укъебуунутэми	къебуунутэми	дыкъебуунутэми	фыкъебуунутэми	къебууну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбуунутэми	укъемыбуунутэми	къемыбуунутэми	дыкъемыбуунутэми	фыкъемыбуунутэми	къемыбууну(хэ)тэми

гъэщӀэгъбууныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъебууаи	укъебууаи	къебууаи	дыкъебууаи	фыкъебууаи	къебууаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъебууакъыми	укъебууакъыми	къебууакъыми	дыкъебууакъыми	фыкъебууакъыми	къебууакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъебууащэрэт	укъебууащэрэт	къебууащэрэт	дыкъебууащэрэт	фыкъебууащэрэт	къебууащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыбууащэрэт	укъемыбууащэрэт	къемыбууащэрэт	дыкъемыбууащэрэт	фыкъемыбууащэрэт	къемыбууащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнщ	укъебууагъэнщ	къебууагъэнщ	дыкъебууагъэнщ	фыкъебууагъэнщ	къебууагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнкъым	укъебууагъэнкъым	къебууагъэнкъым	дыкъебууагъэнкъым	фыкъебууагъэнкъым	къебууагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнт	укъебууагъэнт	къебууагъэнт	дыкъебууагъэнт	фыкъебууагъэнт	къебууагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнтэкъым	укъебууагъэнтэкъым	къебууагъэнтэкъым	дыкъебууагъэнтэкъым	фыкъебууагъэнтэкъым	къебууагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэн	укъебууагъэн	къебууагъэн	дыкъебууагъэн	фыкъебууагъэн	къебууагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнкъэ	укъебууагъэнкъэ	къебууагъэнкъэ	дыкъебууагъэнкъэ	фыкъебууагъэнкъэ	къебууагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнт	укъебууагъэнт	къебууагъэнт	дыкъебууагъэнт	фыкъебууагъэнт	къебууагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнтэкъэ	укъебууагъэнтэкъэ	къебууагъэнтэкъэ	дыкъебууагъэнтэкъэ	фыкъебууагъэнтэкъэ	къебууагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнбу	укъебууагъэнбу	къебууагъэнбу	дыкъебууагъэнбу	фыкъебууагъэнбу	къебууагъэнбу
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнукъым	укъебууагъэнукъым	къебууагъэнукъым	дыкъебууагъэнукъым	фыкъебууагъэнукъым	къебууагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнут	укъебууагъэнут	къебууагъэнут	дыкъебууагъэнут	фыкъебууагъэнут	къебууагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнутэкъым	укъебууагъэнутэкъым	къебууагъэнутэкъым	дыкъебууагъэнутэкъым	фыкъебууагъэнутэкъым	къебууагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэну	укъебууагъэну	къебууагъэну	дыкъебууагъэну	фыкъебууагъэну	къебууагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнукъэ	укъебууагъэнукъэ	къебууагъэнукъэ	дыкъебууагъэнукъэ	фыкъебууагъэнукъэ	къебууагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнут	укъебууагъэнут	къебууагъэнут	дыкъебууагъэнут	фыкъебууагъэнут	къебууагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъебууагъэнутэкъэ	укъебууагъэнутэкъэ	къебууагъэнутэкъэ	дыкъебууагъэнутэкъэ	фыкъебууагъэнутэкъэ	къебууагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебу	укъебу	къебу	дыкъебу	фыкъебу	къебу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбу	укъемыбу	къемыбу	дыкъемыбу	фыкъемыбу	мыбу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебууа	укъебууа	къебууа	дыкъебууа	фыкъебууа	къебууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбууа	укъемыбууа	къемыбууа	дыкъемыбууа	фыкъемыбууа	къемыбууа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебуугъа	укъебуугъа	къебуугъа	дыкъебуугъа	фыкъебуугъа	къебуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбуугъа	укъемыбуугъа	къемыбуугъа	дыкъемыбуугъа	фыкъемыбуугъа	къемыбуугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебуун	укъебуун	къебуун	дыкъебуун	фыкъебуун	къебуун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбуун	укъемыбуун	къемыбуун	дыкъемыбуун	фыкъемыбуун	къемыбуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебууну	укъебууну	къебууну	дыкъебууну	фыкъебууну	къебууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбууну	укъемыбууну	къемыбууну	дыкъемыбууну	фыкъемыбууну	къемыбууну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэбу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыбу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэбууа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыбууа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэбуугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыбуугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэбуун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыбуун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэбууну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыбууну

Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэребу	укъызэребу	къызэребу	дыкъызэребу	фыкъызэребу	къызэребу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыбу	укъызэремыбу	къызэремыбу	дыкъызэремыбу	фыкъызэремыбу	къызэремыбу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэребууа	укъызэребууа	къызэребууа	дыкъызэребууа	фыкъызэребууа	къызэребууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыбууа	укъызэремыбууа	къызэремыбууа	дыкъызэремыбууа	фыкъызэремыбууа	къызэремыбууа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэребуугъа	укъызэребуугъа	къызэребуугъа	дыкъызэребуугъа	фыкъызэребуугъа	къызэребуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыбуугъа	укъызэремыбуугъа	къызэремыбуугъа	дыкъызэремыбуугъа	фыкъызэремыбуугъа	къызэремыбуугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэребуун	укъызэребуун	къызэребуун	дыкъызэребуун	фыкъызэребуун	къызэребуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыбуун	укъызэремыбуун	къызэремыбуун	дыкъызэремыбуун	фыкъызэремыбуун	къызэремыбуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэребууну	укъызэребууну	къызэребууну	дыкъызэребууну	фыкъызэребууну	къызэребууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыбууну	укъызэремыбууну	къызэремыбууну	дыкъызэремыбууну	фыкъызэремыбууну	къызэремыбууну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщебу	укъыщебу	къыщебу	дыкъыщебу	фыкъыщебу	къыщебу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыбу	укъыщемыбу	къыщемыбу	дыкъыщемыбу	фыкъыщемыбу	къыщемыбу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщебууа	укъыщебууа	къыщебууа	дыкъыщебууа	фыкъыщебууа	къыщебууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыбууа	укъыщемыбууа	къыщемыбууа	дыкъыщемыбууа	фыкъыщемыбууа	къыщемыбууа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщебуугъа	укъыщебуугъа	къыщебуугъа	дыкъыщебуугъа	фыкъыщебуугъа	къыщебуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыбуугъа	укъыщемыбуугъа	къыщемыбуугъа	дыкъыщемыбуугъа	фыкъыщемыбуугъа	къыщемыбуугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщебуун	укъыщебуун	къыщебуун	дыкъыщебуун	фыкъыщебуун	къыщебуун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыбуун	укъыщемыбуун	къыщемыбуун	дыкъыщемыбуун	фыкъыщемыбуун	къыщемыбуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщебууну	укъыщебууну	къыщебууну	дыкъыщебууну	фыкъыщебууну	къыщебууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыбууну	укъыщемыбууну	къыщемыбууну	дыкъыщемыбууну	фыкъыщемыбууну	къыщемыбууну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздебу	укъыздебу	къыздебу	дыкъыздебу	фыкъыздебу	къыздебу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыбу	укъыздемыбу	къыздемыбу	дыкъыздемыбу	фыкъыздемыбу	къыздемыбу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздебууа	укъыздебууа	къыздебууа	дыкъыздебууа	фыкъыздебууа	къыздебууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыбууа	укъыздемыбууа	къыздемыбууа	дыкъыздемыбууа	фыкъыздемыбууа	къыздемыбууа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздебуугъа	укъыздебуугъа	къыздебуугъа	дыкъыздебуугъа	фыкъыздебуугъа	къыздебуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыбуугъа	укъыздемыбуугъа	къыздемыбуугъа	дыкъыздемыбуугъа	фыкъыздемыбуугъа	къыздемыбуугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздебуун	укъыздебуун	къыздебуун	дыкъыздебуун	фыкъыздебуун	къыздебуун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыбуун	укъыздемыбуун	къыздемыбуун	дыкъыздемыбуун	фыкъыздемыбуун	къыздемыбуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздебууну	укъыздебууну	къыздебууну	дыкъыздебууну	фыкъыздебууну	къыздебууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыбууну	укъыздемыбууну	къыздемыбууну	дыкъыздемыбууну	фыкъыздемыбууну	къыздемыбууну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀебу	укъыщӀебу	къыщӀебу	дыкъыщӀебу	фыкъыщӀебу	къыщӀебу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыбу	укъыщӀемыбу	къыщӀемыбу	дыкъыщӀемыбу	фыкъыщӀемыбу	къыщӀемыбу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀебууа	укъыщӀебууа	къыщӀебууа	дыкъыщӀебууа	фыкъыщӀебууа	къыщӀебууа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыбууа	укъыщӀемыбууа	къыщӀемыбууа	дыкъыщӀемыбууа	фыкъыщӀемыбууа	къыщӀемыбууа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀебуугъа	укъыщӀебуугъа	къыщӀебуугъа	дыкъыщӀебуугъа	фыкъыщӀебуугъа	къыщӀебуугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыбуугъа	укъыщӀемыбуугъа	къыщӀемыбуугъа	дыкъыщӀемыбуугъа	фыкъыщӀемыбуугъа	къыщӀемыбуугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀебуун	укъыщӀебуун	къыщӀебуун	дыкъыщӀебуун	фыкъыщӀебуун	къыщӀебуун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыбуун	укъыщӀемыбуун	къыщӀемыбуун	дыкъыщӀемыбуун	фыкъыщӀемыбуун	къыщӀемыбуун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀебууну	укъыщӀебууну	къыщӀебууну	дыкъыщӀебууну	фыкъыщӀебууну	къыщӀебууну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыбууну	укъыщӀемыбууну	къыщӀемыбууну	дыкъыщӀемыбууну	фыкъыщӀемыбууну	къыщӀемыбууну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебууэ	укъебууэ	къебууэ	дыкъебууэ	фыкъебууэ	къебу(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбууэ	укъемыбууэ	къемыбууэ	дыкъемыбууэ	фыкъемыбууэ	къемыбу(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъебууауэ	укъебууауэ	къебууауэ	дыкъебууауэ	фыкъебууауэ	къебууауэ / бууахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбууауэ	укъемыбууауэ	къемыбууауэ	дыкъемыбууауэ	фыкъемыбууауэ	къемыбууауэ / мыбууахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъебууурэ	укъебууурэ	къебууурэ	дыкъебууурэ	фыкъебууурэ	къебу(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыбууурэ	укъемыбууурэ	къемыбууурэ	дыкъемыбууурэ	фыкъемыбууурэ	къемыбу(хэ)урэ

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бу]	[бу]р	--	[бу]хэр
Эргативнэ:	[бу]	[бу]м	--	[бу]хэм
Послеложнэ:	[бу]кӀэ	[бу]мкӀэ	[бу]хэкӀэ	[бу]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бу]уэ	[бу]рауэ	[бу]хэу	[бу]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бу]уа	[бу]уар	--	[бу]уахэр
Эргативнэ:	[бу]уа	[бу]уам	--	[бу]уахэм
Послеложнэ:	[бу]уакӀэ	[бу]уамкӀэ	[бу]уахэкӀэ	[бу]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бу]уауэ	[бу]уарауэ	[бу]уахэу	[бу]уахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бу]ун	[бу]уныр	--	[бу]унхэр
Эргативнэ:	[бу]ун	[бу]уным	--	[бу]унхэм
Послеложнэ:	[бу]ункӀэ	[бу]унымкӀэ	[бу]унхэкӀэ	[бу]унхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[бу]уну	[бу]унырауэ	[бу]унхэу	[бу]унхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бу]уну	[бу]унур	--	[бу]унухэр
Эргативнэ:	[бу]уну	[бу]унум	--	[бу]унухэм
Послеложнэ:	[бу]унукӀэ	[бу]унумкӀэ	[бу]унухэкӀэ	[бу]унухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бу]унууэ	[бу]унурауэ	[бу]унухэу	[бу]унухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым буурэ еджэн, ебуун.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• ШкӀэр жэмым къобу.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къебуун: moo (about a cow calling a calf to her)
• ШкӀэр жэмым къобу: the cow moos, calling her calf.

УРЫСЫБЗЭ

• къебуун: мычать (о корове, подзывающей к себе телёнка)
• ШкӀэр жэмым къобу: корова мычит, поздвая телёнка.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын