къегугъуэкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:gʷǝʁʷɐ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къе- + [гугъу] + -э + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къегугъуэкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къегугъуэкӏын
щымыӀэныгъэ:	къемыгугъуэкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏын	укъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын	дыкъегугъуэкӏын	фыкъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏын	укъемыгугъуэкӏын	къемыгугъуэкӏын	дыкъемыгугъуэкӏын	фыкъемыгугъуэкӏын	къемыгугъуэкӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къегугъуэкӏ!	фыкъегугъуэкӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыгугъуэкӏ!	фыкъемыгугъуэкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкърегугъуэкӏ	укърегугъуэкӏ	кърегугъуэкӏ	дыкърегугъуэкӏ	фыкърегугъуэкӏ	кърегугъуэкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыгугъуэкӏ	укъремыгугъуэкӏ	къремыгугъуэкӏ	дыкъремыгугъуэкӏ	фыкъремыгугъуэкӏ	къремыгугъуэкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъогугъуэкӏ(ыр)	укъогугъуэкӏ(ыр)	къогугъуэкӏ(ыр)	дыкъогугъуэкӏ(ыр)	фыкъогугъуэкӏ(ыр)	къогугъуэкӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыркъым	укъегугъуэкӏыркъым	къегугъуэкӏыркъым	дыкъегугъуэкӏыркъым	фыкъегугъуэкӏыркъым	къегугъуэкӏ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏ(ыр)т	укъегугъуэкӏ(ыр)т	къегугъуэкӏ(ыр)т	дыкъегугъуэкӏ(ыр)т	фыкъегугъуэкӏ(ыр)т	къегугъуэкӏ(ыр)т / къегугъуэкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъым	укъегугъуэкӏ(ыр)тэкъым	къегугъуэкӏ(ыр)тэкъым	дыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъым	фыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъым	къегугъуэкӏ(ыр)тэкъым / къегугъуэкӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏащ	укъегугъуэкӏащ	къегугъуэкӏащ	дыкъегугъуэкӏащ	фыкъегугъуэкӏащ	къегугъуэкӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏакъым	укъегугъуэкӏакъым	къегугъуэкӏакъым	дыкъегугъуэкӏакъым	фыкъегугъуэкӏакъым	къегугъуэкӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏат	укъегугъуэкӏат	къегугъуэкӏат	дыкъегугъуэкӏат	фыкъегугъуэкӏат	къегугъуэкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏатэкъым	укъегугъуэкӏатэкъым	къегугъуэкӏатэкъым	дыкъегугъуэкӏатэкъым	фыкъегугъуэкӏатэкъым	къегугъуэкӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъащ	укъегугъуэкӏыгъащ	къегугъуэкӏыгъащ	дыкъегугъуэкӏыгъащ	фыкъегугъуэкӏыгъащ	къегугъуэкӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъакъым	укъегугъуэкӏыгъакъым	къегугъуэкӏыгъакъым	дыкъегугъуэкӏыгъакъым	фыкъегугъуэкӏыгъакъым	къегугъуэкӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъат	укъегугъуэкӏыгъат	къегугъуэкӏыгъат	дыкъегугъуэкӏыгъат	фыкъегугъуэкӏыгъат	къегугъуэкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъатэкъым	укъегугъуэкӏыгъатэкъым	къегугъуэкӏыгъатэкъым	дыкъегугъуэкӏыгъатэкъым	фыкъегугъуэкӏыгъатэкъым	къегугъуэкӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏщ	укъегугъуэкӏщ	къегугъуэкӏщ	дыкъегугъуэкӏщ	фыкъегугъуэкӏщ	къегугъуэкӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏкъым	укъегугъуэкӏкъым	къегугъуэкӏкъым	дыкъегугъуэкӏкъым	фыкъегугъуэкӏкъым	къегугъуэкӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏт	укъегугъуэкӏт	къегугъуэкӏт	дыкъегугъуэкӏт	фыкъегугъуэкӏт	къегугъуэкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏтэкъым	укъегугъуэкӏтэкъым	къегугъуэкӏтэкъым	дыкъегугъуэкӏтэкъым	фыкъегугъуэкӏтэкъым	къегугъуэкӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынщ	укъегугъуэкӏынщ	къегугъуэкӏынщ	дыкъегугъуэкӏынщ	фыкъегугъуэкӏынщ	къегугъуэкӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынкъым	укъегугъуэкӏынкъым	къегугъуэкӏынкъым	дыкъегугъуэкӏынкъым	фыкъегугъуэкӏынкъым	къегугъуэкӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынущ	укъегугъуэкӏынущ	къегугъуэкӏынущ	дыкъегугъуэкӏынущ	фыкъегугъуэкӏынущ	къегугъуэкӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынукъым	укъегугъуэкӏынукъым	къегугъуэкӏынукъым	дыкъегугъуэкӏынукъым	фыкъегугъуэкӏынукъым	къегугъуэкӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏрэ	укъегугъуэкӏрэ	къегугъуэкӏрэ	дыкъегугъуэкӏрэ	фыкъегугъуэкӏрэ	къегугъуэкӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыркъэ	укъегугъуэкӏыркъэ	къегугъуэкӏыркъэ	дыкъегугъуэкӏыркъэ	фыкъегугъуэкӏыркъэ	къегугъуэкӏыркъэ / къегугъуэкӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏ(ыр)т	укъегугъуэкӏ(ыр)т	къегугъуэкӏ(ыр)т	дыкъегугъуэкӏ(ыр)т	фыкъегугъуэкӏ(ыр)т	къегугъуэкӏ(ыр)т / къегугъуэкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ	укъегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ	къегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ	дыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ	фыкъегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ	къегугъуэкӏ(ыр)тэкъэ / къегугъуэкӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏа	укъегугъуэкӏа	къегугъуэкӏа	дыкъегугъуэкӏа	фыкъегугъуэкӏа	къегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏакъэ	укъегугъуэкӏакъэ	къегугъуэкӏакъэ	дыкъегугъуэкӏакъэ	фыкъегугъуэкӏакъэ	къегугъуэкӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏат	укъегугъуэкӏат	къегугъуэкӏат	дыкъегугъуэкӏат	фыкъегугъуэкӏат	къегугъуэкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏатэкъэ	укъегугъуэкӏатэкъэ	къегугъуэкӏатэкъэ	дыкъегугъуэкӏатэкъэ	фыкъегугъуэкӏатэкъэ	къегугъуэкӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъа	укъегугъуэкӏыгъа	къегугъуэкӏыгъа	дыкъегугъуэкӏыгъа	фыкъегугъуэкӏыгъа	къегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъакъэ	укъегугъуэкӏыгъакъэ	къегугъуэкӏыгъакъэ	дыкъегугъуэкӏыгъакъэ	фыкъегугъуэкӏыгъакъэ	къегугъуэкӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъат	укъегугъуэкӏыгъат	къегугъуэкӏыгъат	дыкъегугъуэкӏыгъат	фыкъегугъуэкӏыгъат	къегугъуэкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъатэкъэ	укъегугъуэкӏыгъатэкъэ	къегугъуэкӏыгъатэкъэ	дыкъегугъуэкӏыгъатэкъэ	фыкъегугъуэкӏыгъатэкъэ	къегугъуэкӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏ	укъегугъуэкӏ	къегугъуэкӏ	дыкъегугъуэкӏ	фыкъегугъуэкӏ	къегугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏкъэ	укъегугъуэкӏкъэ	къегугъуэкӏкъэ	дыкъегугъуэкӏкъэ	фыкъегугъуэкӏкъэ	къегугъуэкӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏт	укъегугъуэкӏт	къегугъуэкӏт	дыкъегугъуэкӏт	фыкъегугъуэкӏт	къегугъуэкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏтэкъэ	укъегугъуэкӏтэкъэ	къегугъуэкӏтэкъэ	дыкъегугъуэкӏтэкъэ	фыкъегугъуэкӏтэкъэ	къегугъуэкӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏын	укъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын	дыкъегугъуэкӏын	фыкъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынкъэ	укъегугъуэкӏынкъэ	къегугъуэкӏынкъэ	дыкъегугъуэкӏынкъэ	фыкъегугъуэкӏынкъэ	къегугъуэкӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыну	укъегугъуэкӏыну	къегугъуэкӏыну	дыкъегугъуэкӏыну	фыкъегугъуэкӏыну	къегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынукъэ	укъегугъуэкӏынукъэ	къегугъуэкӏынукъэ	дыкъегугъуэкӏынукъэ	фыкъегугъуэкӏынукъэ	къегугъуэкӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏмэ	укъегугъуэкӏмэ	къегугъуэкӏмэ	дыкъегугъуэкӏмэ	фыкъегугъуэкӏмэ	къегугъуэкӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏмэ	укъемыгугъуэкӏмэ	къемыгугъуэкӏмэ	дыкъемыгугъуэкӏмэ	фыкъемыгугъуэкӏмэ	къемыгугъуэкӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏамэ	укъегугъуэкӏамэ	къегугъуэкӏамэ	дыкъегугъуэкӏамэ	фыкъегугъуэкӏамэ	къегугъуэкӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏамэ	укъемыгугъуэкӏамэ	къемыгугъуэкӏамэ	дыкъемыгугъуэкӏамэ	фыкъемыгугъуэкӏамэ	къемыгугъуэкӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъамэ	укъегугъуэкӏыгъамэ	къегугъуэкӏыгъамэ	дыкъегугъуэкӏыгъамэ	фыкъегугъуэкӏыгъамэ	къегугъуэкӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏыгъамэ	укъемыгугъуэкӏыгъамэ	къемыгугъуэкӏыгъамэ	дыкъемыгугъуэкӏыгъамэ	фыкъемыгугъуэкӏыгъамэ	къемыгугъуэкӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынмэ	укъегугъуэкӏынмэ	къегугъуэкӏынмэ	дыкъегугъуэкӏынмэ	фыкъегугъуэкӏынмэ	къегугъуэкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынмэ	укъемыгугъуэкӏынмэ	къемыгугъуэкӏынмэ	дыкъемыгугъуэкӏынмэ	фыкъемыгугъуэкӏынмэ	къемыгугъуэкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынумэ	укъегугъуэкӏынумэ	къегугъуэкӏынумэ	дыкъегугъуэкӏынумэ	фыкъегугъуэкӏынумэ	къегугъуэкӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынумэ	укъемыгугъуэкӏынумэ	къемыгугъуэкӏынумэ	дыкъемыгугъуэкӏынумэ	фыкъемыгугъуэкӏынумэ	къемыгугъуэкӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏтэмэ	укъегугъуэкӏтэмэ	къегугъуэкӏтэмэ	дыкъегугъуэкӏтэмэ	фыкъегугъуэкӏтэмэ	къегугъуэкӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏтэмэ	укъемыгугъуэкӏтэмэ	къемыгугъуэкӏтэмэ	дыкъемыгугъуэкӏтэмэ	фыкъемыгугъуэкӏтэмэ	къемыгугъуэкӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏатэмэ	укъегугъуэкӏатэмэ	къегугъуэкӏатэмэ	дыкъегугъуэкӏатэмэ	фыкъегугъуэкӏатэмэ	къегугъуэкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏатэмэ	укъемыгугъуэкӏатэмэ	къемыгугъуэкӏатэмэ	дыкъемыгугъуэкӏатэмэ	фыкъемыгугъуэкӏатэмэ	къемыгугъуэкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъатэмэ	укъегугъуэкӏыгъатэмэ	къегугъуэкӏыгъатэмэ	дыкъегугъуэкӏыгъатэмэ	фыкъегугъуэкӏыгъатэмэ	къегугъуэкӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏыгъатэмэ	укъемыгугъуэкӏыгъатэмэ	къемыгугъуэкӏыгъатэмэ	дыкъемыгугъуэкӏыгъатэмэ	фыкъемыгугъуэкӏыгъатэмэ	къемыгугъуэкӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынтэмэ	укъегугъуэкӏынтэмэ	къегугъуэкӏынтэмэ	дыкъегугъуэкӏынтэмэ	фыкъегугъуэкӏынтэмэ	къегугъуэкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынтэмэ	укъемыгугъуэкӏынтэмэ	къемыгугъуэкӏынтэмэ	дыкъемыгугъуэкӏынтэмэ	фыкъемыгугъуэкӏынтэмэ	къемыгугъуэкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынутэмэ	укъегугъуэкӏынутэмэ	къегугъуэкӏынутэмэ	дыкъегугъуэкӏынутэмэ	фыкъегугъуэкӏынутэмэ	къегугъуэкӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынутэмэ	укъемыгугъуэкӏынутэмэ	къемыгугъуэкӏынутэмэ	дыкъемыгугъуэкӏынутэмэ	фыкъемыгугъуэкӏынутэмэ	къемыгугъуэкӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынт	укъегугъуэкӏынт	къегугъуэкӏынт	дыкъегугъуэкӏынт	фыкъегугъуэкӏынт	къегугъуэкӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынтэкъым	укъегугъуэкӏынтэкъым	къегугъуэкӏынтэкъым	дыкъегугъуэкӏынтэкъым	фыкъегугъуэкӏынтэкъым	къегугъуэкӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынут	укъегугъуэкӏынут	къегугъуэкӏынут	дыкъегугъуэкӏынут	фыкъегугъуэкӏынут	къегугъуэкӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынутэкъым	укъегугъуэкӏынутэкъым	къегугъуэкӏынутэкъым	дыкъегугъуэкӏынутэкъым	фыкъегугъуэкӏынутэкъым	къегугъуэкӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏми	укъегугъуэкӏми	къегугъуэкӏми	дыкъегугъуэкӏми	фыкъегугъуэкӏми	къегугъуэкӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏми	укъемыгугъуэкӏми	къемыгугъуэкӏми	дыкъемыгугъуэкӏми	фыкъемыгугъуэкӏми	къемыгугъуэкӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏами	укъегугъуэкӏами	къегугъуэкӏами	дыкъегугъуэкӏами	фыкъегугъуэкӏами	къегугъуэкӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏами	укъемыгугъуэкӏами	къемыгугъуэкӏами	дыкъемыгугъуэкӏами	фыкъемыгугъуэкӏами	къемыгугъуэкӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъами	укъегугъуэкӏыгъами	къегугъуэкӏыгъами	дыкъегугъуэкӏыгъами	фыкъегугъуэкӏыгъами	къегугъуэкӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏыгъами	укъемыгугъуэкӏыгъами	къемыгугъуэкӏыгъами	дыкъемыгугъуэкӏыгъами	фыкъемыгугъуэкӏыгъами	къемыгугъуэкӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынми	укъегугъуэкӏынми	къегугъуэкӏынми	дыкъегугъуэкӏынми	фыкъегугъуэкӏынми	къегугъуэкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынми	укъемыгугъуэкӏынми	къемыгугъуэкӏынми	дыкъемыгугъуэкӏынми	фыкъемыгугъуэкӏынми	къемыгугъуэкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынуми	укъегугъуэкӏынуми	къегугъуэкӏынуми	дыкъегугъуэкӏынуми	фыкъегугъуэкӏынуми	къегугъуэкӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынуми	укъемыгугъуэкӏынуми	къемыгугъуэкӏынуми	дыкъемыгугъуэкӏынуми	фыкъемыгугъуэкӏынуми	къемыгугъуэкӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏтэми	укъегугъуэкӏтэми	къегугъуэкӏтэми	дыкъегугъуэкӏтэми	фыкъегугъуэкӏтэми	къегугъуэкӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏтэми	укъемыгугъуэкӏтэми	къемыгугъуэкӏтэми	дыкъемыгугъуэкӏтэми	фыкъемыгугъуэкӏтэми	къемыгугъуэкӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏатэми	укъегугъуэкӏатэми	къегугъуэкӏатэми	дыкъегугъуэкӏатэми	фыкъегугъуэкӏатэми	къегугъуэкӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏатэми	укъемыгугъуэкӏатэми	къемыгугъуэкӏатэми	дыкъемыгугъуэкӏатэми	фыкъемыгугъуэкӏатэми	къемыгугъуэкӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏыгъатэми	укъегугъуэкӏыгъатэми	къегугъуэкӏыгъатэми	дыкъегугъуэкӏыгъатэми	фыкъегугъуэкӏыгъатэми	къегугъуэкӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏыгъатэми	укъемыгугъуэкӏыгъатэми	къемыгугъуэкӏыгъатэми	дыкъемыгугъуэкӏыгъатэми	фыкъемыгугъуэкӏыгъатэми	къемыгугъуэкӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынтэми	укъегугъуэкӏынтэми	къегугъуэкӏынтэми	дыкъегугъуэкӏынтэми	фыкъегугъуэкӏынтэми	къегугъуэкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынтэми	укъемыгугъуэкӏынтэми	къемыгугъуэкӏынтэми	дыкъемыгугъуэкӏынтэми	фыкъемыгугъуэкӏынтэми	къемыгугъуэкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏынутэми	укъегугъуэкӏынутэми	къегугъуэкӏынутэми	дыкъегугъуэкӏынутэми	фыкъегугъуэкӏынутэми	къегугъуэкӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏынутэми	укъемыгугъуэкӏынутэми	къемыгугъуэкӏынутэми	дыкъемыгугъуэкӏынутэми	фыкъемыгугъуэкӏынутэми	къемыгугъуэкӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏаи	укъегугъуэкӏаи	къегугъуэкӏаи	дыкъегугъуэкӏаи	фыкъегугъуэкӏаи	къегугъуэкӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏакъыми	укъегугъуэкӏакъыми	къегугъуэкӏакъыми	дыкъегугъуэкӏакъыми	фыкъегугъуэкӏакъыми	къегугъуэкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏащэрэт	укъегугъуэкӏащэрэт	къегугъуэкӏащэрэт	дыкъегугъуэкӏащэрэт	фыкъегугъуэкӏащэрэт	къегугъуэкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгугъуэкӏащэрэт	укъемыгугъуэкӏащэрэт	къемыгугъуэкӏащэрэт	дыкъемыгугъуэкӏащэрэт	фыкъемыгугъуэкӏащэрэт	къемыгугъуэкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнщ	укъегугъуэкӏагъэнщ	къегугъуэкӏагъэнщ	дыкъегугъуэкӏагъэнщ	фыкъегугъуэкӏагъэнщ	къегугъуэкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнкъым	укъегугъуэкӏагъэнкъым	къегугъуэкӏагъэнкъым	дыкъегугъуэкӏагъэнкъым	фыкъегугъуэкӏагъэнкъым	къегугъуэкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнт	укъегугъуэкӏагъэнт	къегугъуэкӏагъэнт	дыкъегугъуэкӏагъэнт	фыкъегугъуэкӏагъэнт	къегугъуэкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнтэкъым	укъегугъуэкӏагъэнтэкъым	къегугъуэкӏагъэнтэкъым	дыкъегугъуэкӏагъэнтэкъым	фыкъегугъуэкӏагъэнтэкъым	къегугъуэкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэн	укъегугъуэкӏагъэн	къегугъуэкӏагъэн	дыкъегугъуэкӏагъэн	фыкъегугъуэкӏагъэн	къегугъуэкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнкъэ	укъегугъуэкӏагъэнкъэ	къегугъуэкӏагъэнкъэ	дыкъегугъуэкӏагъэнкъэ	фыкъегугъуэкӏагъэнкъэ	къегугъуэкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнт	укъегугъуэкӏагъэнт	къегугъуэкӏагъэнт	дыкъегугъуэкӏагъэнт	фыкъегугъуэкӏагъэнт	къегугъуэкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнтэкъэ	укъегугъуэкӏагъэнтэкъэ	къегугъуэкӏагъэнтэкъэ	дыкъегугъуэкӏагъэнтэкъэ	фыкъегугъуэкӏагъэнтэкъэ	къегугъуэкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ	укъегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ	къегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ	дыкъегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ	фыкъегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ	къегугъуэкӏагъэнгугъуэкӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнукъым	укъегугъуэкӏагъэнукъым	къегугъуэкӏагъэнукъым	дыкъегугъуэкӏагъэнукъым	фыкъегугъуэкӏагъэнукъым	къегугъуэкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнут	укъегугъуэкӏагъэнут	къегугъуэкӏагъэнут	дыкъегугъуэкӏагъэнут	фыкъегугъуэкӏагъэнут	къегугъуэкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнутэкъым	укъегугъуэкӏагъэнутэкъым	къегугъуэкӏагъэнутэкъым	дыкъегугъуэкӏагъэнутэкъым	фыкъегугъуэкӏагъэнутэкъым	къегугъуэкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэну	укъегугъуэкӏагъэну	къегугъуэкӏагъэну	дыкъегугъуэкӏагъэну	фыкъегугъуэкӏагъэну	къегугъуэкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнукъэ	укъегугъуэкӏагъэнукъэ	къегугъуэкӏагъэнукъэ	дыкъегугъуэкӏагъэнукъэ	фыкъегугъуэкӏагъэнукъэ	къегугъуэкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнут	укъегугъуэкӏагъэнут	къегугъуэкӏагъэнут	дыкъегугъуэкӏагъэнут	фыкъегугъуэкӏагъэнут	къегугъуэкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегугъуэкӏагъэнутэкъэ	укъегугъуэкӏагъэнутэкъэ	къегугъуэкӏагъэнутэкъэ	дыкъегугъуэкӏагъэнутэкъэ	фыкъегугъуэкӏагъэнутэкъэ	къегугъуэкӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏ	укъегугъуэкӏ	къегугъуэкӏ	дыкъегугъуэкӏ	фыкъегугъуэкӏ	къегугъуэкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏ	укъемыгугъуэкӏ	къемыгугъуэкӏ	дыкъемыгугъуэкӏ	фыкъемыгугъуэкӏ	къемыгугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏа	укъегугъуэкӏа	къегугъуэкӏа	дыкъегугъуэкӏа	фыкъегугъуэкӏа	къегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏа	укъемыгугъуэкӏа	къемыгугъуэкӏа	дыкъемыгугъуэкӏа	фыкъемыгугъуэкӏа	къемыгугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏыгъа	укъегугъуэкӏыгъа	къегугъуэкӏыгъа	дыкъегугъуэкӏыгъа	фыкъегугъуэкӏыгъа	къегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏыгъа	укъемыгугъуэкӏыгъа	къемыгугъуэкӏыгъа	дыкъемыгугъуэкӏыгъа	фыкъемыгугъуэкӏыгъа	къемыгугъуэкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏын	укъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын	дыкъегугъуэкӏын	фыкъегугъуэкӏын	къегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏын	укъемыгугъуэкӏын	къемыгугъуэкӏын	дыкъемыгугъуэкӏын	фыкъемыгугъуэкӏын	къемыгугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏыну	укъегугъуэкӏыну	къегугъуэкӏыну	дыкъегугъуэкӏыну	фыкъегугъуэкӏыну	къегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏыну	укъемыгугъуэкӏыну	къемыгугъуэкӏыну	дыкъемыгугъуэкӏыну	фыкъемыгугъуэкӏыну	къемыгугъуэкӏыну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэгугъуэкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгугъуэкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэгугъуэкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгугъуэкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэгугъуэкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгугъуэкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэгугъуэкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгугъуэкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэгугъуэкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгугъуэкӏыну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегугъуэкӏ	укъызэрегугъуэкӏ	къызэрегугъуэкӏ	дыкъызэрегугъуэкӏ	фыкъызэрегугъуэкӏ	къызэрегугъуэкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгугъуэкӏ	укъызэремыгугъуэкӏ	къызэремыгугъуэкӏ	дыкъызэремыгугъуэкӏ	фыкъызэремыгугъуэкӏ	къызэремыгугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегугъуэкӏа	укъызэрегугъуэкӏа	къызэрегугъуэкӏа	дыкъызэрегугъуэкӏа	фыкъызэрегугъуэкӏа	къызэрегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгугъуэкӏа	укъызэремыгугъуэкӏа	къызэремыгугъуэкӏа	дыкъызэремыгугъуэкӏа	фыкъызэремыгугъуэкӏа	къызэремыгугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегугъуэкӏыгъа	укъызэрегугъуэкӏыгъа	къызэрегугъуэкӏыгъа	дыкъызэрегугъуэкӏыгъа	фыкъызэрегугъуэкӏыгъа	къызэрегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгугъуэкӏыгъа	укъызэремыгугъуэкӏыгъа	къызэремыгугъуэкӏыгъа	дыкъызэремыгугъуэкӏыгъа	фыкъызэремыгугъуэкӏыгъа	къызэремыгугъуэкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегугъуэкӏын	укъызэрегугъуэкӏын	къызэрегугъуэкӏын	дыкъызэрегугъуэкӏын	фыкъызэрегугъуэкӏын	къызэрегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгугъуэкӏын	укъызэремыгугъуэкӏын	къызэремыгугъуэкӏын	дыкъызэремыгугъуэкӏын	фыкъызэремыгугъуэкӏын	къызэремыгугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегугъуэкӏыну	укъызэрегугъуэкӏыну	къызэрегугъуэкӏыну	дыкъызэрегугъуэкӏыну	фыкъызэрегугъуэкӏыну	къызэрегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгугъуэкӏыну	укъызэремыгугъуэкӏыну	къызэремыгугъуэкӏыну	дыкъызэремыгугъуэкӏыну	фыкъызэремыгугъуэкӏыну	къызэремыгугъуэкӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегугъуэкӏ	укъыщегугъуэкӏ	къыщегугъуэкӏ	дыкъыщегугъуэкӏ	фыкъыщегугъуэкӏ	къыщегугъуэкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгугъуэкӏ	укъыщемыгугъуэкӏ	къыщемыгугъуэкӏ	дыкъыщемыгугъуэкӏ	фыкъыщемыгугъуэкӏ	къыщемыгугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегугъуэкӏа	укъыщегугъуэкӏа	къыщегугъуэкӏа	дыкъыщегугъуэкӏа	фыкъыщегугъуэкӏа	къыщегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгугъуэкӏа	укъыщемыгугъуэкӏа	къыщемыгугъуэкӏа	дыкъыщемыгугъуэкӏа	фыкъыщемыгугъуэкӏа	къыщемыгугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегугъуэкӏыгъа	укъыщегугъуэкӏыгъа	къыщегугъуэкӏыгъа	дыкъыщегугъуэкӏыгъа	фыкъыщегугъуэкӏыгъа	къыщегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгугъуэкӏыгъа	укъыщемыгугъуэкӏыгъа	къыщемыгугъуэкӏыгъа	дыкъыщемыгугъуэкӏыгъа	фыкъыщемыгугъуэкӏыгъа	къыщемыгугъуэкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегугъуэкӏын	укъыщегугъуэкӏын	къыщегугъуэкӏын	дыкъыщегугъуэкӏын	фыкъыщегугъуэкӏын	къыщегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгугъуэкӏын	укъыщемыгугъуэкӏын	къыщемыгугъуэкӏын	дыкъыщемыгугъуэкӏын	фыкъыщемыгугъуэкӏын	къыщемыгугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегугъуэкӏыну	укъыщегугъуэкӏыну	къыщегугъуэкӏыну	дыкъыщегугъуэкӏыну	фыкъыщегугъуэкӏыну	къыщегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгугъуэкӏыну	укъыщемыгугъуэкӏыну	къыщемыгугъуэкӏыну	дыкъыщемыгугъуэкӏыну	фыкъыщемыгугъуэкӏыну	къыщемыгугъуэкӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегугъуэкӏ	укъыздегугъуэкӏ	къыздегугъуэкӏ	дыкъыздегугъуэкӏ	фыкъыздегугъуэкӏ	къыздегугъуэкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгугъуэкӏ	укъыздемыгугъуэкӏ	къыздемыгугъуэкӏ	дыкъыздемыгугъуэкӏ	фыкъыздемыгугъуэкӏ	къыздемыгугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегугъуэкӏа	укъыздегугъуэкӏа	къыздегугъуэкӏа	дыкъыздегугъуэкӏа	фыкъыздегугъуэкӏа	къыздегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгугъуэкӏа	укъыздемыгугъуэкӏа	къыздемыгугъуэкӏа	дыкъыздемыгугъуэкӏа	фыкъыздемыгугъуэкӏа	къыздемыгугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегугъуэкӏыгъа	укъыздегугъуэкӏыгъа	къыздегугъуэкӏыгъа	дыкъыздегугъуэкӏыгъа	фыкъыздегугъуэкӏыгъа	къыздегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгугъуэкӏыгъа	укъыздемыгугъуэкӏыгъа	къыздемыгугъуэкӏыгъа	дыкъыздемыгугъуэкӏыгъа	фыкъыздемыгугъуэкӏыгъа	къыздемыгугъуэкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегугъуэкӏын	укъыздегугъуэкӏын	къыздегугъуэкӏын	дыкъыздегугъуэкӏын	фыкъыздегугъуэкӏын	къыздегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгугъуэкӏын	укъыздемыгугъуэкӏын	къыздемыгугъуэкӏын	дыкъыздемыгугъуэкӏын	фыкъыздемыгугъуэкӏын	къыздемыгугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегугъуэкӏыну	укъыздегугъуэкӏыну	къыздегугъуэкӏыну	дыкъыздегугъуэкӏыну	фыкъыздегугъуэкӏыну	къыздегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгугъуэкӏыну	укъыздемыгугъуэкӏыну	къыздемыгугъуэкӏыну	дыкъыздемыгугъуэкӏыну	фыкъыздемыгугъуэкӏыну	къыздемыгугъуэкӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегугъуэкӏ	укъыщӀегугъуэкӏ	къыщӀегугъуэкӏ	дыкъыщӀегугъуэкӏ	фыкъыщӀегугъуэкӏ	къыщӀегугъуэкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгугъуэкӏ	укъыщӀемыгугъуэкӏ	къыщӀемыгугъуэкӏ	дыкъыщӀемыгугъуэкӏ	фыкъыщӀемыгугъуэкӏ	къыщӀемыгугъуэкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегугъуэкӏа	укъыщӀегугъуэкӏӀегугъуэкӏа	къыщӀегугъуэкӏа	дыкъыщӀегугъуэкӏа	фыкъыщӀегугъуэкӏа	къыщӀегугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгугъуэкӏа	укъыщӀемыгугъуэкӏа	къыщӀемыгугъуэкӏа	дыкъыщӀемыгугъуэкӏа	фыкъыщӀемыгугъуэкӏа	къыщӀемыгугъуэкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегугъуэкӏыгъа	укъыщӀегугъуэкӏыгъа	къыщӀегугъуэкӏыгъа	дыкъыщӀегугъуэкӏыгъа	фыкъыщӀегугъуэкӏыгъа	къыщӀегугъуэкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгугъуэкӏыгъа	укъыщӀемыгугъуэкӏыгъа	къыщӀемыгугъуэкӏыгъа	дыкъыщӀемыгугъуэкӏыгъа	фыкъыщӀемыгугъуэкӏыгъа	къыщӀемыгугъуэкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегугъуэкӏын	укъыщӀегугъуэкӏын	къыщӀегугъуэкӏын	дыкъыщӀегугъуэкӏын	фыкъыщӀегугъуэкӏын	къыщӀегугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгугъуэкӏын	укъыщӀемыгугъуэкӏын	къыщӀемыгугъуэкӏын	дыкъыщӀемыгугъуэкӏын	фыкъыщӀемыгугъуэкӏын	къыщӀемыгугъуэкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегугъуэкӏыну	укъыщӀегугъуэкӏыну	къыщӀегугъуэкӏыну	дыкъыщӀегугъуэкӏыну	фыкъыщӀегугъуэкӏыну	къыщӀегугъуэкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгугъуэкӏыну	укъыщӀемыгугъуэкӏыну	къыщӀемыгугъуэкӏыну	дыкъыщӀемыгугъуэкӏыну	фыкъыщӀемыгугъуэкӏыну	къыщӀемыгугъуэкӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏыу	укъегугъуэкӏыу	къегугъуэкӏыу	дыкъегугъуэкӏыу	фыкъегугъуэкӏыу	къегугъуэкӏыу / къегугъуэкӏхэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏыу	укъемыгугъуэкӏыу	къемыгугъуэкӏыу	дыкъемыгугъуэкӏыу	фыкъемыгугъуэкӏыу	къемыгугъуэкӏыу / къегугъуэкӏхэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏауэ	укъегугъуэкӏауэ	къегугъуэкӏауэ	дыкъегугъуэкӏауэ	фыкъегугъуэкӏауэ	къегугъуэкӏауэ / къегугъуэкӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏауэ	укъемыгугъуэкӏауэ	къемыгугъуэкӏауэ	дыкъемыгугъуэкӏауэ	фыкъемыгугъуэкӏауэ	къемыгугъуэкӏауэ / къемыгугъуэкӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъегугъуэкӏыурэ	укъегугъуэкӏыурэ	къегугъуэкӏыурэ	дыкъегугъуэкӏыурэ	фыкъегугъуэкӏыурэ	къегугъуэкӏыурэ / къегугъуэкӏхэурэ къегугъуэкӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгугъуэкӏыурэ	укъемыгугъуэкӏыурэ	къемыгугъуэкӏыурэ	дыкъемыгугъуэкӏыурэ	фыкъемыгугъуэкӏыурэ	къемыгугъуэкӏыурэ / къемыгугъуэкӏхэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъогугъуэкӏ	сыкъогугъуэкӏ	--	сыфкъогугъуэкӏ	сакъогугъуэкӏ(хэ)
уэ	ускъогугъуэкӏ	--	укъогугъуэкӏ	уткъогугъуэкӏ	--	уакъогугъуэкӏ(хэ)
ар	скъогугъуэкӏ	пкъогугъуэкӏ	къогугъуэкӏ	ткъогугъуэкӏ	фкъогугъуэкӏ	якъогугъуэкӏ(хэ)
дэ	--	дыпкъогугъуэкӏ	дыкъогугъуэкӏ	--	дыфкъогугъуэкӏ	дакъогугъуэкӏ(хэ)
фэ	фыскъогугъуэкӏ	--	фыкъогугъуэкӏ	фыткъогугъуэкӏ	--	факъогугъуэкӏ(хэ)
ахэр	скъогугъуэкӏ	пкъогугъуэкӏ	къогугъуэкӏ	ткъогугъуэкӏ	фкъогугъуэкӏ	якъогугъуэкӏ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[гугъуэкӏрэ]	сыкъе[гугъуэкӏрэ]	--	сыфкъе[гугъуэкӏрэ]	сакъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]
уэ	ускъе[гугъуэкӏрэ]	--	укъе[гугъуэкӏрэ]	уткъе[гугъуэкӏрэ]	--	уакъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]
ар	скъе[гугъуэкӏрэ]	пкъе[гугъуэкӏрэ]	къе[гугъуэкӏрэ]	ткъе[гугъуэкӏрэ]	фкъе[гугъуэкӏрэ]	якъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[гугъуэкӏрэ]	дыкъе[гугъуэкӏрэ]	--	дыфкъе[гугъуэкӏрэ]	дакъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[гугъуэкӏрэ]	--	фыпъэкъе[гугъуэкӏрэ]	фыткъе[гугъуэкӏрэ]	--	факъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]
ахэр	скъе[гугъуэкӏрэ]	пкъе[гугъуэкӏрэ]	къе[гугъуэкӏрэ]	ткъе[гугъуэкӏрэ]	фкъе[гугъуэкӏрэ]	якъе[гугъуэкӏ(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гугъуэкӏ]	[гугъуэкӏ]ыр	--	[гугъуэкӏ]хэр
Эргативнэ:	[гугъуэкӏ]	[гугъуэкӏ]ым	--	[гугъуэкӏ]хэм
Послеложнэ:	[гугъуэкӏ]кӀэ	[гугъуэкӏ]ымкӀэ	[гугъуэкӏ]хэкӀэ	[гугъуэкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гугъуэкӏ]ыу	[гугъуэкӏ]ырауэ	[гугъуэкӏ]хэу	[гугъуэкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гугъуэкӏ]а	[гугъуэкӏ]ар	--	[гугъуэкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[гугъуэкӏ]а	[гугъуэкӏ]ам	--	[гугъуэкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[гугъуэкӏ]акӀэ	[гугъуэкӏ]амкӀэ	[гугъуэкӏ]ахэкӀэ	[гугъуэкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гугъуэкӏ]ауэ	[гугъуэкӏ]арауэ	[гугъуэкӏ]ахэу	[гугъуэкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гугъуэкӏ]ын	[гугъуэкӏ]ыныр	--	[гугъуэкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[гугъуэкӏ]ын	[гугъуэкӏ]ыным	--	[гугъуэкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[гугъуэкӏ]ынкӀэ	[гугъуэкӏ]ынымкӀэ	[гугъуэкӏ]ынхэкӀэ	[гугъуэкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гугъуэкӏ]ыну	[гугъуэкӏ]ынырауэ	[гугъуэкӏ]ынхэу	[гугъуэкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гугъуэкӏ]ыну	[гугъуэкӏ]ынур	--	[гугъуэкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[гугъуэкӏ]ыну	[гугъуэкӏ]ынум	--	[гугъуэкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[гугъуэкӏ]ынукӀэ	[гугъуэкӏ]ынумкӀэ	[гугъуэкӏ]ынухэкӀэ	[гугъуэкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гугъуэкӏ]ынууэ	[гугъуэкӏ]ынурауэ	[гугъуэкӏ]ынухэу	[гугъуэкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. КъехьэлъэкӀын, тынш къыщымыхъун.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Лэжьыгъэр къегугъуэкӀын.
• Еджэныр къегугъуэкӀын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къегугъуэкӏын: prove difficult for sb.
• Лэжьыгъэр къегугъуэкӀын: prove to be difficult (work).
• Еджэныр къегугъуэкӀын: prove to be difficult (studies).

УРЫСЫБЗЭ

• къегугъуэкӏын: оказаться трудным для кого-л.
• Лэжьыгъэр къегугъуэкӀын: оказаться трудной (работа)
• Еджэныр къегугъуэкӀын: оказаться трудной (учёба)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын