къегъуэлъэкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:ʁʷɐɬɐ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- + [гъуэлъэкӀ] + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къегъуэлъэкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къегъуэлъэкӀын
щымыӀэныгъэ:	къемыгъуэлъэкӀын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀын	укъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын	дыкъегъуэлъэкӀын	фыкъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀын	укъемыгъуэлъэкӀын	къемыгъуэлъэкӀын	дыкъемыгъуэлъэкӀын	фыкъемыгъуэлъэкӀын	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къегъуэлъэкӀ!	фыкъегъуэлъэкӀ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыгъуэлъэкӀ!	фыкъемыгъуэлъэкӀ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкърегъуэлъэкӀ	укърегъуэлъэкӀ	кърегъуэлъэкӀ	дыкърегъуэлъэкӀ	фыкърегъуэлъэкӀ	кърегъуэлъэкӀ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыгъуэлъэкӀ	укъремыгъуэлъэкӀ	къремыгъуэлъэкӀ	дыкъремыгъуэлъэкӀ	фыкъремыгъуэлъэкӀ	къремыгъуэлъэкӀ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъогъуэлъэкӀ(ыр)	укъогъуэлъэкӀ(ыр)	къогъуэлъэкӀ(ыр)	дыкъогъуэлъэкӀ(ыр)	фыкъогъуэлъэкӀ(ыр)	къогъуэлъэкӀ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыркъым	укъегъуэлъэкӀыркъым	къегъуэлъэкӀыркъым	дыкъегъуэлъэкӀыркъым	фыкъегъуэлъэкӀыркъым	къегъуэлъэкӀ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	укъегъуэлъэкӀ(ыр)т	къегъуэлъэкӀ(ыр)т	дыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	фыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	къегъуэлъэкӀ(ыр)т / къегъуэлъэкӀхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым	укъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым	къегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым	дыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым	фыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым	къегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъым / къегъуэлъэкӀхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀащ	укъегъуэлъэкӀащ	къегъуэлъэкӀащ	дыкъегъуэлъэкӀащ	фыкъегъуэлъэкӀащ	къегъуэлъэкӀа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀакъым	укъегъуэлъэкӀакъым	къегъуэлъэкӀакъым	дыкъегъуэлъэкӀакъым	фыкъегъуэлъэкӀакъым	къегъуэлъэкӀа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀат	укъегъуэлъэкӀат	къегъуэлъэкӀат	дыкъегъуэлъэкӀат	фыкъегъуэлъэкӀат	къегъуэлъэкӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀатэкъым	укъегъуэлъэкӀатэкъым	къегъуэлъэкӀатэкъым	дыкъегъуэлъэкӀатэкъым	фыкъегъуэлъэкӀатэкъым	къегъуэлъэкӀа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъащ	укъегъуэлъэкӀыгъащ	къегъуэлъэкӀыгъащ	дыкъегъуэлъэкӀыгъащ	фыкъегъуэлъэкӀыгъащ	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъакъым	укъегъуэлъэкӀыгъакъым	къегъуэлъэкӀыгъакъым	дыкъегъуэлъэкӀыгъакъым	фыкъегъуэлъэкӀыгъакъым	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъат	укъегъуэлъэкӀыгъат	къегъуэлъэкӀыгъат	дыкъегъуэлъэкӀыгъат	фыкъегъуэлъэкӀыгъат	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъым	укъегъуэлъэкӀыгъатэкъым	къегъуэлъэкӀыгъатэкъым	дыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъым	фыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъым	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀщ	укъегъуэлъэкӀщ	къегъуэлъэкӀщ	дыкъегъуэлъэкӀщ	фыкъегъуэлъэкӀщ	къегъуэлъэкӀ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀкъым	укъегъуэлъэкӀкъым	къегъуэлъэкӀкъым	дыкъегъуэлъэкӀкъым	фыкъегъуэлъэкӀкъым	къегъуэлъэкӀ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀт	укъегъуэлъэкӀт	къегъуэлъэкӀт	дыкъегъуэлъэкӀт	фыкъегъуэлъэкӀт	къегъуэлъэкӀ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀтэкъым	укъегъуэлъэкӀтэкъым	къегъуэлъэкӀтэкъым	дыкъегъуэлъэкӀтэкъым	фыкъегъуэлъэкӀтэкъым	къегъуэлъэкӀ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынщ	укъегъуэлъэкӀынщ	къегъуэлъэкӀынщ	дыкъегъуэлъэкӀынщ	фыкъегъуэлъэкӀынщ	къегъуэлъэкӀын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынкъым	укъегъуэлъэкӀынкъым	къегъуэлъэкӀынкъым	дыкъегъуэлъэкӀынкъым	фыкъегъуэлъэкӀынкъым	къегъуэлъэкӀын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынущ	укъегъуэлъэкӀынущ	къегъуэлъэкӀынущ	дыкъегъуэлъэкӀынущ	фыкъегъуэлъэкӀынущ	къегъуэлъэкӀыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынукъым	укъегъуэлъэкӀынукъым	къегъуэлъэкӀынукъым	дыкъегъуэлъэкӀынукъым	фыкъегъуэлъэкӀынукъым	къегъуэлъэкӀыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀрэ	укъегъуэлъэкӀрэ	къегъуэлъэкӀрэ	дыкъегъуэлъэкӀрэ	фыкъегъуэлъэкӀрэ	къегъуэлъэкӀ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыркъэ	укъегъуэлъэкӀыркъэ	къегъуэлъэкӀыркъэ	дыкъегъуэлъэкӀыркъэ	фыкъегъуэлъэкӀыркъэ	къегъуэлъэкӀыркъэ / къегъуэлъэкӀхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	укъегъуэлъэкӀ(ыр)т	къегъуэлъэкӀ(ыр)т	дыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	фыкъегъуэлъэкӀ(ыр)т	къегъуэлъэкӀ(ыр)т / къегъуэлъэкӀхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ	укъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ	къегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ	къегъуэлъэкӀ(ыр)тэкъэ / къегъуэлъэкӀхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀа	укъегъуэлъэкӀа	къегъуэлъэкӀа	дыкъегъуэлъэкӀа	фыкъегъуэлъэкӀа	къегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀакъэ	укъегъуэлъэкӀакъэ	къегъуэлъэкӀакъэ	дыкъегъуэлъэкӀакъэ	фыкъегъуэлъэкӀакъэ	къегъуэлъэкӀа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀат	укъегъуэлъэкӀат	къегъуэлъэкӀат	дыкъегъуэлъэкӀат	фыкъегъуэлъэкӀат	къегъуэлъэкӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀатэкъэ	укъегъуэлъэкӀатэкъэ	къегъуэлъэкӀатэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀатэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀатэкъэ	къегъуэлъэкӀа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъа	укъегъуэлъэкӀыгъа	къегъуэлъэкӀыгъа	дыкъегъуэлъэкӀыгъа	фыкъегъуэлъэкӀыгъа	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъакъэ	укъегъуэлъэкӀыгъакъэ	къегъуэлъэкӀыгъакъэ	дыкъегъуэлъэкӀыгъакъэ	фыкъегъуэлъэкӀыгъакъэ	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъат	укъегъуэлъэкӀыгъат	къегъуэлъэкӀыгъат	дыкъегъуэлъэкӀыгъат	фыкъегъуэлъэкӀыгъат	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъэ	укъегъуэлъэкӀыгъатэкъэ	къегъуэлъэкӀыгъатэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀыгъатэкъэ	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀ	укъегъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀ	дыкъегъуэлъэкӀ	фыкъегъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀкъэ	укъегъуэлъэкӀкъэ	къегъуэлъэкӀкъэ	дыкъегъуэлъэкӀкъэ	фыкъегъуэлъэкӀкъэ	къегъуэлъэкӀ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀт	укъегъуэлъэкӀт	къегъуэлъэкӀт	дыкъегъуэлъэкӀт	фыкъегъуэлъэкӀт	къегъуэлъэкӀ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀтэкъэ	укъегъуэлъэкӀтэкъэ	къегъуэлъэкӀтэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀтэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀтэкъэ	къегъуэлъэкӀ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀын	укъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын	дыкъегъуэлъэкӀын	фыкъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынкъэ	укъегъуэлъэкӀынкъэ	къегъуэлъэкӀынкъэ	дыкъегъуэлъэкӀынкъэ	фыкъегъуэлъэкӀынкъэ	къегъуэлъэкӀын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыну	укъегъуэлъэкӀыну	къегъуэлъэкӀыну	дыкъегъуэлъэкӀыну	фыкъегъуэлъэкӀыну	къегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынукъэ	укъегъуэлъэкӀынукъэ	къегъуэлъэкӀынукъэ	дыкъегъуэлъэкӀынукъэ	фыкъегъуэлъэкӀынукъэ	къегъуэлъэкӀыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀмэ	укъегъуэлъэкӀмэ	къегъуэлъэкӀмэ	дыкъегъуэлъэкӀмэ	фыкъегъуэлъэкӀмэ	къегъуэлъэкӀ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀмэ	укъемыгъуэлъэкӀмэ	къемыгъуэлъэкӀмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀмэ	къемыгъуэлъэкӀ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀамэ	укъегъуэлъэкӀамэ	къегъуэлъэкӀамэ	дыкъегъуэлъэкӀамэ	фыкъегъуэлъэкӀамэ	къегъуэлъэкӀа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀамэ	укъемыгъуэлъэкӀамэ	къемыгъуэлъэкӀамэ	дыкъемыгъуэлъэкӀамэ	фыкъемыгъуэлъэкӀамэ	къемыгъуэлъэкӀа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъамэ	укъегъуэлъэкӀыгъамэ	къегъуэлъэкӀыгъамэ	дыкъегъуэлъэкӀыгъамэ	фыкъегъуэлъэкӀыгъамэ	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀыгъамэ	укъемыгъуэлъэкӀыгъамэ	къемыгъуэлъэкӀыгъамэ	дыкъемыгъуэлъэкӀыгъамэ	фыкъемыгъуэлъэкӀыгъамэ	къемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынмэ	укъегъуэлъэкӀынмэ	къегъуэлъэкӀынмэ	дыкъегъуэлъэкӀынмэ	фыкъегъуэлъэкӀынмэ	къегъуэлъэкӀын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынмэ	укъемыгъуэлъэкӀынмэ	къемыгъуэлъэкӀынмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀынмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀынмэ	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынумэ	укъегъуэлъэкӀынумэ	къегъуэлъэкӀынумэ	дыкъегъуэлъэкӀынумэ	фыкъегъуэлъэкӀынумэ	къегъуэлъэкӀыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынумэ	укъемыгъуэлъэкӀынумэ	къемыгъуэлъэкӀынумэ	дыкъемыгъуэлъэкӀынумэ	фыкъемыгъуэлъэкӀынумэ	къемыгъуэлъэкӀыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀтэмэ	укъегъуэлъэкӀтэмэ	къегъуэлъэкӀтэмэ	дыкъегъуэлъэкӀтэмэ	фыкъегъуэлъэкӀтэмэ	къегъуэлъэкӀ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀтэмэ	укъемыгъуэлъэкӀтэмэ	къемыгъуэлъэкӀтэмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀтэмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀтэмэ	къемыгъуэлъэкӀ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀатэмэ	укъегъуэлъэкӀатэмэ	къегъуэлъэкӀатэмэ	дыкъегъуэлъэкӀатэмэ	фыкъегъуэлъэкӀатэмэ	къегъуэлъэкӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀатэмэ	укъемыгъуэлъэкӀатэмэ	къемыгъуэлъэкӀатэмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀатэмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀатэмэ	къемыгъуэлъэкӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъатэмэ	укъегъуэлъэкӀыгъатэмэ	къегъуэлъэкӀыгъатэмэ	дыкъегъуэлъэкӀыгъатэмэ	фыкъегъуэлъэкӀыгъатэмэ	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэмэ	укъемыгъуэлъэкӀыгъатэмэ	къемыгъуэлъэкӀыгъатэмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэмэ	къемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынтэмэ	укъегъуэлъэкӀынтэмэ	къегъуэлъэкӀынтэмэ	дыкъегъуэлъэкӀынтэмэ	фыкъегъуэлъэкӀынтэмэ	къегъуэлъэкӀын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынтэмэ	укъемыгъуэлъэкӀынтэмэ	къемыгъуэлъэкӀынтэмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀынтэмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀынтэмэ	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынутэмэ	укъегъуэлъэкӀынутэмэ	къегъуэлъэкӀынутэмэ	дыкъегъуэлъэкӀынутэмэ	фыкъегъуэлъэкӀынутэмэ	къегъуэлъэкӀыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынутэмэ	укъемыгъуэлъэкӀынутэмэ	къемыгъуэлъэкӀынутэмэ	дыкъемыгъуэлъэкӀынутэмэ	фыкъемыгъуэлъэкӀынутэмэ	къемыгъуэлъэкӀыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынт	укъегъуэлъэкӀынт	къегъуэлъэкӀынт	дыкъегъуэлъэкӀынт	фыкъегъуэлъэкӀынт	къегъуэлъэкӀын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынтэкъым	укъегъуэлъэкӀынтэкъым	къегъуэлъэкӀынтэкъым	дыкъегъуэлъэкӀынтэкъым	фыкъегъуэлъэкӀынтэкъым	къегъуэлъэкӀын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынут	укъегъуэлъэкӀынут	къегъуэлъэкӀынут	дыкъегъуэлъэкӀынут	фыкъегъуэлъэкӀынут	къегъуэлъэкӀыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынутэкъым	укъегъуэлъэкӀынутэкъым	къегъуэлъэкӀынутэкъым	дыкъегъуэлъэкӀынутэкъым	фыкъегъуэлъэкӀынутэкъым	къегъуэлъэкӀыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀми	укъегъуэлъэкӀми	къегъуэлъэкӀми	дыкъегъуэлъэкӀми	фыкъегъуэлъэкӀми	къегъуэлъэкӀ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀми	укъемыгъуэлъэкӀми	къемыгъуэлъэкӀми	дыкъемыгъуэлъэкӀми	фыкъемыгъуэлъэкӀми	къемыгъуэлъэкӀ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀами	укъегъуэлъэкӀами	къегъуэлъэкӀами	дыкъегъуэлъэкӀами	фыкъегъуэлъэкӀами	къегъуэлъэкӀа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀами	укъемыгъуэлъэкӀами	къемыгъуэлъэкӀами	дыкъемыгъуэлъэкӀами	фыкъемыгъуэлъэкӀами	къемыгъуэлъэкӀа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъами	укъегъуэлъэкӀыгъами	къегъуэлъэкӀыгъами	дыкъегъуэлъэкӀыгъами	фыкъегъуэлъэкӀыгъами	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀыгъами	укъемыгъуэлъэкӀыгъами	къемыгъуэлъэкӀыгъами	дыкъемыгъуэлъэкӀыгъами	фыкъемыгъуэлъэкӀыгъами	къемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынми	укъегъуэлъэкӀынми	къегъуэлъэкӀынми	дыкъегъуэлъэкӀынми	фыкъегъуэлъэкӀынми	къегъуэлъэкӀын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынми	укъемыгъуэлъэкӀынми	къемыгъуэлъэкӀынми	дыкъемыгъуэлъэкӀынми	фыкъемыгъуэлъэкӀынми	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынуми	укъегъуэлъэкӀынуми	къегъуэлъэкӀынуми	дыкъегъуэлъэкӀынуми	фыкъегъуэлъэкӀынуми	къегъуэлъэкӀыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынуми	укъемыгъуэлъэкӀынуми	къемыгъуэлъэкӀынуми	дыкъемыгъуэлъэкӀынуми	фыкъемыгъуэлъэкӀынуми	къемыгъуэлъэкӀыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀтэми	укъегъуэлъэкӀтэми	къегъуэлъэкӀтэми	дыкъегъуэлъэкӀтэми	фыкъегъуэлъэкӀтэми	къегъуэлъэкӀ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀтэми	укъемыгъуэлъэкӀтэми	къемыгъуэлъэкӀтэми	дыкъемыгъуэлъэкӀтэми	фыкъемыгъуэлъэкӀтэми	къемыгъуэлъэкӀ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀатэми	укъегъуэлъэкӀатэми	къегъуэлъэкӀатэми	дыкъегъуэлъэкӀатэми	фыкъегъуэлъэкӀатэми	къегъуэлъэкӀа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀатэми	укъемыгъуэлъэкӀатэми	къемыгъуэлъэкӀатэми	дыкъемыгъуэлъэкӀатэми	фыкъемыгъуэлъэкӀатэми	къемыгъуэлъэкӀа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀыгъатэми	укъегъуэлъэкӀыгъатэми	къегъуэлъэкӀыгъатэми	дыкъегъуэлъэкӀыгъатэми	фыкъегъуэлъэкӀыгъатэми	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэми	укъемыгъуэлъэкӀыгъатэми	къемыгъуэлъэкӀыгъатэми	дыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэми	фыкъемыгъуэлъэкӀыгъатэми	къемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынтэми	укъегъуэлъэкӀынтэми	къегъуэлъэкӀынтэми	дыкъегъуэлъэкӀынтэми	фыкъегъуэлъэкӀынтэми	къегъуэлъэкӀын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынтэми	укъемыгъуэлъэкӀынтэми	къемыгъуэлъэкӀынтэми	дыкъемыгъуэлъэкӀынтэми	фыкъемыгъуэлъэкӀынтэми	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀынутэми	укъегъуэлъэкӀынутэми	къегъуэлъэкӀынутэми	дыкъегъуэлъэкӀынутэми	фыкъегъуэлъэкӀынутэми	къегъуэлъэкӀыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀынутэми	укъемыгъуэлъэкӀынутэми	къемыгъуэлъэкӀынутэми	дыкъемыгъуэлъэкӀынутэми	фыкъемыгъуэлъэкӀынутэми	къемыгъуэлъэкӀыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀаи	укъегъуэлъэкӀаи	къегъуэлъэкӀаи	дыкъегъуэлъэкӀаи	фыкъегъуэлъэкӀаи	къегъуэлъэкӀаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀакъыми	укъегъуэлъэкӀакъыми	къегъуэлъэкӀакъыми	дыкъегъуэлъэкӀакъыми	фыкъегъуэлъэкӀакъыми	къегъуэлъэкӀакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀащэрэт	укъегъуэлъэкӀащэрэт	къегъуэлъэкӀащэрэт	дыкъегъуэлъэкӀащэрэт	фыкъегъуэлъэкӀащэрэт	къегъуэлъэкӀащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыгъуэлъэкӀащэрэт	укъемыгъуэлъэкӀащэрэт	къемыгъуэлъэкӀащэрэт	дыкъемыгъуэлъэкӀащэрэт	фыкъемыгъуэлъэкӀащэрэт	къемыгъуэлъэкӀащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнщ	укъегъуэлъэкӀагъэнщ	къегъуэлъэкӀагъэнщ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнщ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнщ	къегъуэлъэкӀагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнкъым	укъегъуэлъэкӀагъэнкъым	къегъуэлъэкӀагъэнкъым	дыкъегъуэлъэкӀагъэнкъым	фыкъегъуэлъэкӀагъэнкъым	къегъуэлъэкӀагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнт	укъегъуэлъэкӀагъэнт	къегъуэлъэкӀагъэнт	дыкъегъуэлъэкӀагъэнт	фыкъегъуэлъэкӀагъэнт	къегъуэлъэкӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъым	укъегъуэлъэкӀагъэнтэкъым	къегъуэлъэкӀагъэнтэкъым	дыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъым	фыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъым	къегъуэлъэкӀагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэн	укъегъуэлъэкӀагъэн	къегъуэлъэкӀагъэн	дыкъегъуэлъэкӀагъэн	фыкъегъуэлъэкӀагъэн	къегъуэлъэкӀагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнкъэ	укъегъуэлъэкӀагъэнкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнкъэ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнкъэ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнт	укъегъуэлъэкӀагъэнт	къегъуэлъэкӀагъэнт	дыкъегъуэлъэкӀагъэнт	фыкъегъуэлъэкӀагъэнт	къегъуэлъэкӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ	укъегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ	укъегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀагъэнгъуэлъэкӀ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнукъым	укъегъуэлъэкӀагъэнукъым	къегъуэлъэкӀагъэнукъым	дыкъегъуэлъэкӀагъэнукъым	фыкъегъуэлъэкӀагъэнукъым	къегъуэлъэкӀагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнут	укъегъуэлъэкӀагъэнут	къегъуэлъэкӀагъэнут	дыкъегъуэлъэкӀагъэнут	фыкъегъуэлъэкӀагъэнут	къегъуэлъэкӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъым	укъегъуэлъэкӀагъэнутэкъым	къегъуэлъэкӀагъэнутэкъым	дыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъым	фыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъым	къегъуэлъэкӀагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэну	укъегъуэлъэкӀагъэну	къегъуэлъэкӀагъэну	дыкъегъуэлъэкӀагъэну	фыкъегъуэлъэкӀагъэну	къегъуэлъэкӀагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнукъэ	укъегъуэлъэкӀагъэнукъэ	къегъуэлъэкӀагъэнукъэ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнукъэ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнукъэ	къегъуэлъэкӀагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнут	укъегъуэлъэкӀагъэнут	къегъуэлъэкӀагъэнут	дыкъегъуэлъэкӀагъэнут	фыкъегъуэлъэкӀагъэнут	къегъуэлъэкӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ	укъегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ	дыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ	фыкъегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ	къегъуэлъэкӀагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀ	укъегъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀ	дыкъегъуэлъэкӀ	фыкъегъуэлъэкӀ	къегъуэлъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀ	укъемыгъуэлъэкӀ	къемыгъуэлъэкӀ	дыкъемыгъуэлъэкӀ	фыкъемыгъуэлъэкӀ	къемыгъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀа	укъегъуэлъэкӀа	къегъуэлъэкӀа	дыкъегъуэлъэкӀа	фыкъегъуэлъэкӀа	къегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀа	укъемыгъуэлъэкӀа	къемыгъуэлъэкӀа	дыкъемыгъуэлъэкӀа	фыкъемыгъуэлъэкӀа	къемыгъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀыгъа	укъегъуэлъэкӀыгъа	къегъуэлъэкӀыгъа	дыкъегъуэлъэкӀыгъа	фыкъегъуэлъэкӀыгъа	къегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀыгъа	укъемыгъуэлъэкӀыгъа	къемыгъуэлъэкӀыгъа	дыкъемыгъуэлъэкӀыгъа	фыкъемыгъуэлъэкӀыгъа	къемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀын	укъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын	дыкъегъуэлъэкӀын	фыкъегъуэлъэкӀын	къегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀын	укъемыгъуэлъэкӀын	къемыгъуэлъэкӀын	дыкъемыгъуэлъэкӀын	фыкъемыгъуэлъэкӀын	къемыгъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀыну	укъегъуэлъэкӀыну	къегъуэлъэкӀыну	дыкъегъуэлъэкӀыну	фыкъегъуэлъэкӀыну	къегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀыну	укъемыгъуэлъэкӀыну	къемыгъуэлъэкӀыну	дыкъемыгъуэлъэкӀыну	фыкъемыгъуэлъэкӀыну	къемыгъуэлъэкӀыну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэгъуэлъэкӀ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгъуэлъэкӀ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэгъуэлъэкӀа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгъуэлъэкӀа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэгъуэлъэкӀыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгъуэлъэкӀыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэгъуэлъэкӀын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгъуэлъэкӀын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэгъуэлъэкӀыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыгъуэлъэкӀыну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегъуэлъэкӀ	укъызэрегъуэлъэкӀ	къызэрегъуэлъэкӀ	дыкъызэрегъуэлъэкӀ	фыкъызэрегъуэлъэкӀ	къызэрегъуэлъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгъуэлъэкӀ	укъызэремыгъуэлъэкӀ	къызэремыгъуэлъэкӀ	дыкъызэремыгъуэлъэкӀ	фыкъызэремыгъуэлъэкӀ	къызэремыгъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегъуэлъэкӀа	укъызэрегъуэлъэкӀа	къызэрегъуэлъэкӀа	дыкъызэрегъуэлъэкӀа	фыкъызэрегъуэлъэкӀа	къызэрегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгъуэлъэкӀа	укъызэремыгъуэлъэкӀа	къызэремыгъуэлъэкӀа	дыкъызэремыгъуэлъэкӀа	фыкъызэремыгъуэлъэкӀа	къызэремыгъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегъуэлъэкӀыгъа	укъызэрегъуэлъэкӀыгъа	къызэрегъуэлъэкӀыгъа	дыкъызэрегъуэлъэкӀыгъа	фыкъызэрегъуэлъэкӀыгъа	къызэрегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгъуэлъэкӀыгъа	укъызэремыгъуэлъэкӀыгъа	къызэремыгъуэлъэкӀыгъа	дыкъызэремыгъуэлъэкӀыгъа	фыкъызэремыгъуэлъэкӀыгъа	къызэремыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегъуэлъэкӀын	укъызэрегъуэлъэкӀын	къызэрегъуэлъэкӀын	дыкъызэрегъуэлъэкӀын	фыкъызэрегъуэлъэкӀын	къызэрегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгъуэлъэкӀын	укъызэремыгъуэлъэкӀын	къызэремыгъуэлъэкӀын	дыкъызэремыгъуэлъэкӀын	фыкъызэремыгъуэлъэкӀын	къызэремыгъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрегъуэлъэкӀыну	укъызэрегъуэлъэкӀыну	къызэрегъуэлъэкӀыну	дыкъызэрегъуэлъэкӀыну	фыкъызэрегъуэлъэкӀыну	къызэрегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыгъуэлъэкӀыну	укъызэремыгъуэлъэкӀыну	къызэремыгъуэлъэкӀыну	дыкъызэремыгъуэлъэкӀыну	фыкъызэремыгъуэлъэкӀыну	къызэремыгъуэлъэкӀыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегъуэлъэкӀ	укъыщегъуэлъэкӀ	къыщегъуэлъэкӀ	дыкъыщегъуэлъэкӀ	фыкъыщегъуэлъэкӀ	къыщегъуэлъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгъуэлъэкӀ	укъыщемыгъуэлъэкӀ	къыщемыгъуэлъэкӀ	дыкъыщемыгъуэлъэкӀ	фыкъыщемыгъуэлъэкӀ	къыщемыгъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегъуэлъэкӀа	укъыщегъуэлъэкӀа	къыщегъуэлъэкӀа	дыкъыщегъуэлъэкӀа	фыкъыщегъуэлъэкӀа	къыщегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгъуэлъэкӀа	укъыщемыгъуэлъэкӀа	къыщемыгъуэлъэкӀа	дыкъыщемыгъуэлъэкӀа	фыкъыщемыгъуэлъэкӀа	къыщемыгъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегъуэлъэкӀыгъа	укъыщегъуэлъэкӀыгъа	къыщегъуэлъэкӀыгъа	дыкъыщегъуэлъэкӀыгъа	фыкъыщегъуэлъэкӀыгъа	къыщегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгъуэлъэкӀыгъа	укъыщемыгъуэлъэкӀыгъа	къыщемыгъуэлъэкӀыгъа	дыкъыщемыгъуэлъэкӀыгъа	фыкъыщемыгъуэлъэкӀыгъа	къыщемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегъуэлъэкӀын	укъыщегъуэлъэкӀын	къыщегъуэлъэкӀын	дыкъыщегъуэлъэкӀын	фыкъыщегъуэлъэкӀын	къыщегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгъуэлъэкӀын	укъыщемыгъуэлъэкӀын	къыщемыгъуэлъэкӀын	дыкъыщемыгъуэлъэкӀын	фыкъыщемыгъуэлъэкӀын	къыщемыгъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщегъуэлъэкӀыну	укъыщегъуэлъэкӀыну	къыщегъуэлъэкӀыну	дыкъыщегъуэлъэкӀыну	фыкъыщегъуэлъэкӀыну	къыщегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыгъуэлъэкӀыну	укъыщемыгъуэлъэкӀыну	къыщемыгъуэлъэкӀыну	дыкъыщемыгъуэлъэкӀыну	фыкъыщемыгъуэлъэкӀыну	къыщемыгъуэлъэкӀыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегъуэлъэкӀ	укъыздегъуэлъэкӀ	къыздегъуэлъэкӀ	дыкъыздегъуэлъэкӀ	фыкъыздегъуэлъэкӀ	къыздегъуэлъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгъуэлъэкӀ	укъыздемыгъуэлъэкӀ	къыздемыгъуэлъэкӀ	дыкъыздемыгъуэлъэкӀ	фыкъыздемыгъуэлъэкӀ	къыздемыгъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегъуэлъэкӀа	укъыздегъуэлъэкӀа	къыздегъуэлъэкӀа	дыкъыздегъуэлъэкӀа	фыкъыздегъуэлъэкӀа	къыздегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгъуэлъэкӀа	укъыздемыгъуэлъэкӀа	къыздемыгъуэлъэкӀа	дыкъыздемыгъуэлъэкӀа	фыкъыздемыгъуэлъэкӀа	къыздемыгъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегъуэлъэкӀыгъа	укъыздегъуэлъэкӀыгъа	къыздегъуэлъэкӀыгъа	дыкъыздегъуэлъэкӀыгъа	фыкъыздегъуэлъэкӀыгъа	къыздегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгъуэлъэкӀыгъа	укъыздемыгъуэлъэкӀыгъа	къыздемыгъуэлъэкӀыгъа	дыкъыздемыгъуэлъэкӀыгъа	фыкъыздемыгъуэлъэкӀыгъа	къыздемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегъуэлъэкӀын	укъыздегъуэлъэкӀын	къыздегъуэлъэкӀын	дыкъыздегъуэлъэкӀын	фыкъыздегъуэлъэкӀын	къыздегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгъуэлъэкӀын	укъыздемыгъуэлъэкӀын	къыздемыгъуэлъэкӀын	дыкъыздемыгъуэлъэкӀын	фыкъыздемыгъуэлъэкӀын	къыздемыгъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздегъуэлъэкӀыну	укъыздегъуэлъэкӀыну	къыздегъуэлъэкӀыну	дыкъыздегъуэлъэкӀыну	фыкъыздегъуэлъэкӀыну	къыздегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыгъуэлъэкӀыну	укъыздемыгъуэлъэкӀыну	къыздемыгъуэлъэкӀыну	дыкъыздемыгъуэлъэкӀыну	фыкъыздемыгъуэлъэкӀыну	къыздемыгъуэлъэкӀыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегъуэлъэкӀ	укъыщӀегъуэлъэкӀ	къыщӀегъуэлъэкӀ	дыкъыщӀегъуэлъэкӀ	фыкъыщӀегъуэлъэкӀ	къыщӀегъуэлъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгъуэлъэкӀ	укъыщӀемыгъуэлъэкӀ	къыщӀемыгъуэлъэкӀ	дыкъыщӀемыгъуэлъэкӀ	фыкъыщӀемыгъуэлъэкӀ	къыщӀемыгъуэлъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегъуэлъэкӀа	укъыщӀегъуэлъэкӀӀегъуэлъэкӀа	къыщӀегъуэлъэкӀа	дыкъыщӀегъуэлъэкӀа	фыкъыщӀегъуэлъэкӀа	къыщӀегъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгъуэлъэкӀа	укъыщӀемыгъуэлъэкӀа	къыщӀемыгъуэлъэкӀа	дыкъыщӀемыгъуэлъэкӀа	фыкъыщӀемыгъуэлъэкӀа	къыщӀемыгъуэлъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегъуэлъэкӀыгъа	укъыщӀегъуэлъэкӀыгъа	къыщӀегъуэлъэкӀыгъа	дыкъыщӀегъуэлъэкӀыгъа	фыкъыщӀегъуэлъэкӀыгъа	къыщӀегъуэлъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа	укъыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа	къыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа	дыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа	фыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа	къыщӀемыгъуэлъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегъуэлъэкӀын	укъыщӀегъуэлъэкӀын	къыщӀегъуэлъэкӀын	дыкъыщӀегъуэлъэкӀын	фыкъыщӀегъуэлъэкӀын	къыщӀегъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгъуэлъэкӀын	укъыщӀемыгъуэлъэкӀын	къыщӀемыгъуэлъэкӀын	дыкъыщӀемыгъуэлъэкӀын	фыкъыщӀемыгъуэлъэкӀын	къыщӀемыгъуэлъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀегъуэлъэкӀыну	укъыщӀегъуэлъэкӀыну	къыщӀегъуэлъэкӀыну	дыкъыщӀегъуэлъэкӀыну	фыкъыщӀегъуэлъэкӀыну	къыщӀегъуэлъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыну	укъыщӀемыгъуэлъэкӀыну	къыщӀемыгъуэлъэкӀыну	дыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыну	фыкъыщӀемыгъуэлъэкӀыну	къыщӀемыгъуэлъэкӀыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀыу	укъегъуэлъэкӀыу	къегъуэлъэкӀыу	дыкъегъуэлъэкӀыу	фыкъегъуэлъэкӀыу	къегъуэлъэкӀыу / къегъуэлъэкӀхэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀыу	укъемыгъуэлъэкӀыу	къемыгъуэлъэкӀыу	дыкъемыгъуэлъэкӀыу	фыкъемыгъуэлъэкӀыу	къемыгъуэлъэкӀыу / къегъуэлъэкӀхэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀауэ	укъегъуэлъэкӀауэ	къегъуэлъэкӀауэ	дыкъегъуэлъэкӀауэ	фыкъегъуэлъэкӀауэ	къегъуэлъэкӀауэ / къегъуэлъэкӀахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀауэ	укъемыгъуэлъэкӀауэ	къемыгъуэлъэкӀауэ	дыкъемыгъуэлъэкӀауэ	фыкъемыгъуэлъэкӀауэ	къемыгъуэлъэкӀауэ / къемыгъуэлъэкӀахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъегъуэлъэкӀыурэ	укъегъуэлъэкӀыурэ	къегъуэлъэкӀыурэ	дыкъегъуэлъэкӀыурэ	фыкъегъуэлъэкӀыурэ	къегъуэлъэкӀыурэ / къегъуэлъэкӀхэурэ къегъуэлъэкӀ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыгъуэлъэкӀыурэ	укъемыгъуэлъэкӀыурэ	къемыгъуэлъэкӀыурэ	дыкъемыгъуэлъэкӀыурэ	фыкъемыгъуэлъэкӀыурэ	къемыгъуэлъэкӀыурэ / къемыгъуэлъэкӀхэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъогъуэлъэкӀ	сыкъогъуэлъэкӀ	--	сыфкъогъуэлъэкӀ	сакъогъуэлъэкӀ(хэ)
уэ	ускъогъуэлъэкӀ	--	укъогъуэлъэкӀ	уткъогъуэлъэкӀ	--	уакъогъуэлъэкӀ(хэ)
ар	скъогъуэлъэкӀ	пкъогъуэлъэкӀ	къогъуэлъэкӀ	ткъогъуэлъэкӀ	фкъогъуэлъэкӀ	якъогъуэлъэкӀ(хэ)
дэ	--	дыпкъогъуэлъэкӀ	дыкъогъуэлъэкӀ	--	дыфкъогъуэлъэкӀ	дакъогъуэлъэкӀ(хэ)
фэ	фыскъогъуэлъэкӀ	--	фыкъогъуэлъэкӀ	фыткъогъуэлъэкӀ	--	факъогъуэлъэкӀ(хэ)
ахэр	скъогъуэлъэкӀ	пкъогъуэлъэкӀ	къогъуэлъэкӀ	ткъогъуэлъэкӀ	фкъогъуэлъэкӀ	якъогъуэлъэкӀ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[гъуэлъэкӀрэ]	сыкъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	сыфкъе[гъуэлъэкӀрэ]	сакъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]
уэ	ускъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	укъе[гъуэлъэкӀрэ]	уткъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	уакъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]
ар	скъе[гъуэлъэкӀрэ]	пкъе[гъуэлъэкӀрэ]	къе[гъуэлъэкӀрэ]	ткъе[гъуэлъэкӀрэ]	фкъе[гъуэлъэкӀрэ]	якъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[гъуэлъэкӀрэ]	дыкъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	дыфкъе[гъуэлъэкӀрэ]	дакъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	фыпъэкъе[гъуэлъэкӀрэ]	фыткъе[гъуэлъэкӀрэ]	--	факъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]
ахэр	скъе[гъуэлъэкӀрэ]	пкъе[гъуэлъэкӀрэ]	къе[гъуэлъэкӀрэ]	ткъе[гъуэлъэкӀрэ]	фкъе[гъуэлъэкӀрэ]	якъе[гъуэлъэкӀ(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэлъэкӀ]	[гъуэлъэкӀ]ыр	--	[гъуэлъэкӀ]хэр
Эргативнэ:	[гъуэлъэкӀ]	[гъуэлъэкӀ]ым	--	[гъуэлъэкӀ]хэм
Послеложнэ:	[гъуэлъэкӀ]кӀэ	[гъуэлъэкӀ]ымкӀэ	[гъуэлъэкӀ]хэкӀэ	[гъуэлъэкӀ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэлъэкӀ]ыу	[гъуэлъэкӀ]ырауэ	[гъуэлъэкӀ]хэу	[гъуэлъэкӀ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэлъэкӀ]а	[гъуэлъэкӀ]ар	--	[гъуэлъэкӀ]ахэр
Эргативнэ:	[гъуэлъэкӀ]а	[гъуэлъэкӀ]ам	--	[гъуэлъэкӀ]ахэм
Послеложнэ:	[гъуэлъэкӀ]акӀэ	[гъуэлъэкӀ]амкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ахэкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэлъэкӀ]ауэ	[гъуэлъэкӀ]арауэ	[гъуэлъэкӀ]ахэу	[гъуэлъэкӀ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэлъэкӀ]ын	[гъуэлъэкӀ]ыныр	--	[гъуэлъэкӀ]ынхэр
Эргативнэ:	[гъуэлъэкӀ]ын	[гъуэлъэкӀ]ыным	--	[гъуэлъэкӀ]ынхэм
Послеложнэ:	[гъуэлъэкӀ]ынкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынымкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынхэкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гъуэлъэкӀ]ыну	[гъуэлъэкӀ]ынырауэ	[гъуэлъэкӀ]ынхэу	[гъуэлъэкӀ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэлъэкӀ]ыну	[гъуэлъэкӀ]ынур	--	[гъуэлъэкӀ]ынухэр
Эргативнэ:	[гъуэлъэкӀ]ыну	[гъуэлъэкӀ]ынум	--	[гъуэлъэкӀ]ынухэм
Послеложнэ:	[гъуэлъэкӀ]ынукӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынумкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынухэкӀэ	[гъуэлъэкӀ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэлъэкӀ]ынууэ	[гъуэлъэкӀ]ынурауэ	[гъуэлъэкӀ]ынухэу	[гъуэлъэкӀ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЗэкӀэлъыкӀуэу зыгуэрым бгъэдэлъу гъуэлъын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Биидзэр къалэм къегъуэлъэкӀащ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къегъуэлъэкӏын: lie down in a row along sth
• Биидзэр къалэм къегъуэлъэкӀащ: the enemy army lay down in a row near the city

УРЫСЫБЗЭ

• къегъуэлъэкӏын: лечь, улечься подряд вдоль чего-л.
• Биидзэр къалэм къегъуэлъэкӀащ: вражеское войско улеглось подряд рядом с городом

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын