къеджэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:'dᶎɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- [дж] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къеджэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къеджэн
щымыӀэныгъэ:	къемыджэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэн	укъемыджэн	къемыджэн	дыкъемыджэн	фыкъемыджэн	къемыджэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къеджэ!	фыкъеджэ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыджэ!	фыкъемыджэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъреджэ	укъреджэ	къреджэ	дыкъреджэ	фыкъреджэ	къреджэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыджэ	укъремыджэ	къремыджэ	дыкъремыджэ	фыкъремыджэ	къремыджэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоджэ(р)	укъоджэ(р)	къоджэ(р)	дыкъоджэ(р)	фыкъоджэ(р)	къоджэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэркъым	укъеджэркъым	къеджэркъым	дыкъеджэркъым	фыкъеджэркъым	къеджэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)т	укъеджэ(р)т	къеджэ(р)т	дыкъеджэ(р)т	фыкъеджэ(р)т	къеджэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)тэкъым	укъеджэ(р)тэкъым	къеджэ(р)тэкъым	дыкъеджэ(р)тэкъым	фыкъеджэ(р)тэкъым	къеджэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджащ	укъеджащ	къеджащ	дыкъеджащ	фыкъеджащ	къеджа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджакъым	укъеджакъым	къеджакъым	дыкъеджакъым	фыкъеджакъым	къеджа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджат	укъеджат	къеджат	дыкъеджат	фыкъеджат	къеджа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджатэкъым	укъеджатэкъым	къеджатэкъым	дыкъеджатэкъым	фыкъеджатэкъым	къеджа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъащ	укъеджэгъащ	къеджэгъащ	дыкъеджэгъащ	фыкъеджэгъащ	къеджэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъакъым	укъеджэгъакъым	къеджэгъакъым	дыкъеджэгъакъым	фыкъеджэгъакъым	къеджэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъат	укъеджэгъат	къеджэгъат	дыкъеджэгъат	фыкъеджэгъат	къеджэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэкъым	укъеджэгъатэкъым	къеджэгъатэкъым	дыкъеджэгъатэкъым	фыкъеджэгъатэкъым	къеджэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэщ	укъеджэщ	къеджэщ	дыкъеджэщ	фыкъеджэщ	къеджэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэкъым	укъеджэкъым	къеджэкъым	дыкъеджэкъым	фыкъеджэкъым	къеджэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэт	укъеджэт	къеджэт	дыкъеджэт	фыкъеджэт	къеджэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэкъым	укъеджэтэкъым	къеджэтэкъым	дыкъеджэтэкъым	фыкъеджэтэкъым	къеджэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнщ	укъеджэнщ	къеджэнщ	дыкъеджэнщ	фыкъеджэнщ	къеджэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнкъым	укъеджэнкъым	къеджэнкъым	дыкъеджэнкъым	фыкъеджэнкъым	къеджэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнущ	укъеджэнущ	къеджэнущ	дыкъеджэнущ	фыкъеджэнущ	къеджэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнукъым	укъеджэнукъым	къеджэнукъым	дыкъеджэнукъым	фыкъеджэнукъым	къеджэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэрэ	укъеджэрэ	къеджэрэ	дыкъеджэрэ	фыкъеджэрэ	къеджэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэркъэ	укъеджэркъэ	къеджэркъэ	дыкъеджэркъэ	фыкъеджэркъэ	къеджэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)т	укъеджэ(р)т	къеджэ(р)т	дыкъеджэ(р)т	фыкъеджэ(р)т	къеджэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)тэкъэ	укъеджэ(р)тэкъэ	къеджэ(р)тэкъэ	дыкъеджэ(р)тэкъэ	фыкъеджэ(р)тэкъэ	къеджэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджа	укъеджа	къеджа	дыкъеджа	фыкъеджа	къеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджакъэ	укъеджакъэ	къеджакъэ	дыкъеджакъэ	фыкъеджакъэ	къеджа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджат	укъеджат	къеджат	дыкъеджат	фыкъеджат	къеджа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджатэкъэ	укъеджатэкъэ	къеджатэкъэ	дыкъеджатэкъэ	фыкъеджатэкъэ	къеджа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъа	укъеджэгъа	къеджэгъа	дыкъеджэгъа	фыкъеджэгъа	къеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъакъэ	укъеджэгъакъэ	къеджэгъакъэ	дыкъеджэгъакъэ	фыкъеджэгъакъэ	къеджэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъат	укъеджэгъат	къеджэгъат	дыкъеджэгъат	фыкъеджэгъат	къеджэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэкъэ	укъеджэгъатэкъэ	къеджэгъатэкъэ	дыкъеджэгъатэкъэ	фыкъеджэгъатэкъэ	къеджэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ	укъеджэ	къеджэ	дыкъеджэ	фыкъеджэ	къеджэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэкъэ	укъеджэкъэ	къеджэкъэ	дыкъеджэкъэ	фыкъеджэкъэ	къеджэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэт	укъеджэт	къеджэт	дыкъеджэт	фыкъеджэт	къеджэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэкъэ	укъеджэтэкъэ	къеджэтэкъэ	дыкъеджэтэкъэ	фыкъеджэтэкъэ	къеджэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнкъэ	укъеджэнкъэ	къеджэнкъэ	дыкъеджэнкъэ	фыкъеджэнкъэ	къеджэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэну	укъеджэну	къеджэну	дыкъеджэну	фыкъеджэну	къеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнукъэ	укъеджэнукъэ	къеджэнукъэ	дыкъеджэнукъэ	фыкъеджэнукъэ	къеджэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэмэ	укъеджэмэ	къеджэмэ	дыкъеджэмэ	фыкъеджэмэ	къеджэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэмэ	укъемыджэмэ	къемыджэмэ	дыкъемыджэмэ	фыкъемыджэмэ	къемыджэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджамэ	укъеджамэ	къеджамэ	дыкъеджамэ	фыкъеджамэ	къеджа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджамэ	укъемыджамэ	къемыджамэ	дыкъемыджамэ	фыкъемыджамэ	мыджа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъамэ	укъеджэгъамэ	къеджэгъамэ	дыкъеджэгъамэ	фыкъеджэгъамэ	къеджэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъамэ	укъемыджэгъамэ	къемыджэгъамэ	дыкъемыджэгъамэ	фыкъемыджэгъамэ	къемыджэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнмэ	укъеджэнмэ	къеджэнмэ	дыкъеджэнмэ	фыкъеджэнмэ	къеджэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнмэ	укъемыджэнмэ	къемыджэнмэ	дыкъемыджэнмэ	фыкъемыджэнмэ	къемыджэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнумэ	укъеджэнумэ	къеджэнумэ	дыкъеджэнумэ	фыкъеджэнумэ	къеджэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнумэ	укъемыджэнумэ	къемыджэнумэ	дыкъемыджэнумэ	фыкъемыджэнумэ	къемыджэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэмэ	укъеджэтэмэ	къеджэтэмэ	дыкъеджэтэмэ	фыкъеджэтэмэ	къеджэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэтэмэ	укъемыджэтэмэ	къемыджэтэмэ	дыкъемыджэтэмэ	фыкъемыджэтэмэ	къемыджэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджатэмэ	укъеджатэмэ	къеджатэмэ	дыкъеджатэмэ	фыкъеджатэмэ	къеджа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджатэмэ	укъемыджатэмэ	къемыджатэмэ	дыкъемыджатэмэ	фыкъемыджатэмэ	къемыджа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэмэ	укъеджэгъатэмэ	къеджэгъатэмэ	дыкъеджэгъатэмэ	фыкъеджэгъатэмэ	къеджэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъатэмэ	укъемыджэгъатэмэ	къемыджэгъатэмэ	дыкъемыджэгъатэмэ	фыкъемыджэгъатэмэ	къемыджэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэмэ	укъеджэнтэмэ	къеджэнтэмэ	дыкъеджэнтэмэ	фыкъеджэнтэмэ	къеджэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнтэмэ	укъемыджэнтэмэ	къемыджэнтэмэ	дыкъемыджэнтэмэ	фыкъемыджэнтэмэ	къемыджэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэмэ	укъеджэнутэмэ	къеджэнутэмэ	дыкъеджэнутэмэ	фыкъеджэнутэмэ	къеджэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнутэмэ	укъемыджэнутэмэ	къемыджэнутэмэ	дыкъемыджэнутэмэ	фыкъемыджэнутэмэ	къемыджэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнт	укъеджэнт	къеджэнт	дыкъеджэнт	фыкъеджэнт	къеджэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэкъым	укъеджэнтэкъым	къеджэнтэкъым	дыкъеджэнтэкъым	фыкъеджэнтэкъым	къеджэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнут	укъеджэнут	къеджэнут	дыкъеджэнут	фыкъеджэнут	къеджэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэкъым	укъеджэнутэкъым	къеджэнутэкъым	дыкъеджэнутэкъым	фыкъеджэнутэкъым	къеджэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэми	укъеджэми	къеджэми	дыкъеджэми	фыкъеджэми	къеджэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэми	укъемыджэми	къемыджэми	дыкъемыджэми	фыкъемыджэми	къемыджэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджами	укъеджами	къеджами	дыкъеджами	фыкъеджами	къеджа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджами	укъемыджами	къемыджами	дыкъемыджами	фыкъемыджами	къемыджа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъами	укъеджэгъами	къеджэгъами	дыкъеджэгъами	фыкъеджэгъами	къеджэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъами	укъемыджэгъами	къемыджэгъами	дыкъемыджэгъами	фыкъемыджэгъами	къемыджэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнми	укъеджэнми	къеджэнми	дыкъеджэнми	фыкъеджэнми	къеджэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнми	укъемыджэнми	къемыджэнми	дыкъемыджэнми	фыкъемыджэнми	къемыджэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнуми	укъеджэнуми	къеджэнуми	дыкъеджэнуми	фыкъеджэнуми	къеджэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнуми	укъемыджэнуми	къемыджэнуми	дыкъемыджэнуми	фыкъемыджэнуми	къемыджэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэми	укъеджэтэми	къеджэтэми	дыкъеджэтэми	фыкъеджэтэми	къеджэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэтэми	укъемыджэтэми	къемыджэтэми	дыкъемыджэтэми	фыкъемыджэтэми	къемыджэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджатэми	укъеджатэми	къеджатэми	дыкъеджатэми	фыкъеджатэми	къеджа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджатэми	укъемыджатэми	къемыджатэми	дыкъемыджатэми	фыкъемыджатэми	къемыджа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэми	укъеджэгъатэми	къеджэгъатэми	дыкъеджэгъатэми	фыкъеджэгъатэми	къеджэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъатэми	укъемыджэгъатэми	къемыджэгъатэми	дыкъемыджэгъатэми	фыкъемыджэгъатэми	къемыджэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэми	укъеджэнтэми	къеджэнтэми	дыкъеджэнтэми	фыкъеджэнтэми	къеджэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнтэми	укъемыджэнтэми	къемыджэнтэми	дыкъемыджэнтэми	фыкъемыджэнтэми	къемыджэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэми	укъеджэнутэми	къеджэнутэми	дыкъеджэнутэми	фыкъеджэнутэми	къеджэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнутэми	укъемыджэнутэми	къемыджэнутэми	дыкъемыджэнутэми	фыкъемыджэнутэми	къемыджэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджаи	укъеджаи	къеджаи	дыкъеджаи	фыкъеджаи	къеджаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджаи	укъемыджаи	къемыджаи	дыкъемыджаи	фыкъемыджаи	къемыджаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджащэрэт	укъеджащэрэт	къеджащэрэт	дыкъеджащэрэт	фыкъеджащэрэт	къеджащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджащэрэт	укъемыджащэрэт	къемыджащэрэт	дыкъемыджащэрэт	фыкъемыджащэрэт	къемыджащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнщ	укъеджагъэнщ	къеджагъэнщ	дыкъеджагъэнщ	фыкъеджагъэнщ	къеджагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнкъым	укъеджагъэнкъым	къеджагъэнкъым	дыкъеджагъэнкъым	фыкъеджагъэнкъым	къеджагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнт	укъеджагъэнт	къеджагъэнт	дыкъеджагъэнт	фыкъеджагъэнт	къеджагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнтэкъым	укъеджагъэнтэкъым	къеджагъэнтэкъым	дыкъеджагъэнтэкъым	фыкъеджагъэнтэкъым	къеджагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэн	укъеджагъэн	къеджагъэн	дыкъеджагъэн	фыкъеджагъэн	къеджагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнкъэ	укъеджагъэнкъэ	къеджагъэнкъэ	дыкъеджагъэнкъэ	фыкъеджагъэнкъэ	къеджагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнт	укъеджагъэнт	къеджагъэнт	дыкъеджагъэнт	фыкъеджагъэнт	къеджагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнтэкъэ	укъеджагъэнтэкъэ	къеджагъэнтэкъэ	дыкъеджагъэнтэкъэ	фыкъеджагъэнтэкъэ	къеджагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнущ	укъеджагъэнущ	къеджагъэнущ	дыкъеджагъэнущ	фыкъеджагъэнущ	къеджагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнукъым	укъеджагъэнукъым	къеджагъэнукъым	дыкъеджагъэнукъым	фыкъеджагъэнукъым	къеджагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнут	укъеджагъэнут	къеджагъэнут	дыкъеджагъэнут	фыкъеджагъэнут	къеджагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнутэкъым	укъеджагъэнутэкъым	къеджагъэнутэкъым	дыкъеджагъэнутэкъым	фыкъеджагъэнутэкъым	къеджагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэну	укъеджагъэну	къеджагъэну	дыкъеджагъэну	фыкъеджагъэну	къеджагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнукъэ	укъеджагъэнукъэ	къеджагъэнукъэ	дыкъеджагъэнукъэ	фыкъеджагъэнукъэ	къеджагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнут	укъеджагъэнут	къеджагъэнут	дыкъеджагъэнут	фыкъеджагъэнут	къеджагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнутэкъэ	укъеджагъэнутэкъэ	къеджагъэнутэкъэ	дыкъеджагъэнутэкъэ	фыкъеджагъэнутэкъэ	къеджагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэ	укъеджэ	къеджэ	дыкъеджэ	фыкъеджэ	къеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэ	укъемыджэ	къемыджэ	дыкъемыджэ	фыкъемыджэ	къемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджа	укъеджа	къеджа	дыкъеджа	фыкъеджа	къеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджа	укъемыджа	къемыджа	дыкъемыджа	фыкъемыджа	къемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэгъа	укъеджэгъа	къеджэгъа	дыкъеджэгъа	фыкъеджэгъа	къеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэгъа	укъемыджэгъа	къемыджэгъа	дыкъемыджэгъа	фыкъемыджэгъа	къемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэн	укъемыджэн	къемыджэн	дыкъемыджэн	фыкъемыджэн	къемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэну	укъеджэну	къеджэну	дыкъеджэну	фыкъеджэну	къеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэну	укъемыджэну	къемыджэну	дыкъемыджэну	фыкъемыджэну	къемыджэну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэджа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэну

Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэ	укъызэре{джэ	къызэре{джэ	дыкъызэре{джэ	фыкъызэре{джэ	къызэре{джэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэ	укъызэремы{джэ	къызэремы{джэ	дыкъызэремы{джэ	фыкъызэремы{джэ	къызэремы{джэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джа	укъызэре{джа	къызэре{джа	дыкъызэре{джа	фыкъызэре{джа	къызэре{джа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джа	укъызэремы{джа	къызэремы{джа	дыкъызэремы{джа	фыкъызэремы{джа	къызэремы{джа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэгъа	укъызэре{джэгъа	къызэре{джэгъа	дыкъызэре{джэгъа	фыкъызэре{джэгъа	къызэре{джэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэгъа	укъызэремы{джэгъа	къызэремы{джэгъа	дыкъызэремы{джэгъа	фыкъызэремы{джэгъа	къызэремы{джэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэн	укъызэре{джэн	къызэре{джэн	дыкъызэре{джэн	фыкъызэре{джэн	къызэре{джэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэн	укъызэремы{джэн	къызэремы{джэн	дыкъызэремы{джэн	фыкъызэремы{джэн	къызэремы{джэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэну	укъызэре{джэну	къызэре{джэну	дыкъызэре{джэну	фыкъызэре{джэну	къызэре{джэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэну	укъызэремы{джэну	къызэремы{джэну	дыкъызэремы{джэну	фыкъызэремы{джэну	къызэремы{джэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэ	укъыщеджэ	къыщеджэ	дыкъыщеджэ	фыкъыщеджэ	къыщеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэ	укъыщемыджэ	къыщемыджэ	дыкъыщемыджэ	фыкъыщемыджэ	къыщемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджа	укъыщеджа	къыщеджа	дыкъыщеджа	фыкъыщеджа	къыщеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджа	укъыщемыджа	къыщемыджа	дыкъыщемыджа	фыкъыщемыджа	къыщемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэгъа	укъыщеджэгъа	къыщеджэгъа	дыкъыщеджэгъа	фыкъыщеджэгъа	къыщеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэгъа	укъыщемыджэгъа	къыщемыджэгъа	дыкъыщемыджэгъа	фыкъыщемыджэгъа	къыщемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэн	укъыщеджэн	къыщеджэн	дыкъыщеджэн	фыкъыщеджэн	къыщеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэн	укъыщемыджэн	къыщемыджэн	дыкъыщемыджэн	фыкъыщемыджэн	къыщемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэну	укъыщеджэну	къыщеджэну	дыкъыщеджэну	фыкъыщеджэну	къыщеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэну	укъыщемыджэну	къыщемыджэну	дыкъыщемыджэну	фыкъыщемыджэну	къыщемыджэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэ	укъыдзеджэ	къыдзеджэ	дыкъыдзеджэ	фыкъыдзеджэ	къыдзеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэ	укъыдземыджэ	къыдземыджэ	дыкъыдземыджэ	фыкъыдземыджэ	къыдземыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджа	укъыдзеджа	къыдзеджа	дыкъыдзеджа	фыкъыдзеджа	къыдзеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджа	укъыдземыджа	къыдземыджа	дыкъыдземыджа	фыкъыдземыджа	къыдземыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэгъа	укъыдзеджэгъа	къыдзеджэгъа	дыкъыдзеджэгъа	фыкъыдзеджэгъа	къыдзеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэгъа	укъыдземыджэгъа	къыдземыджэгъа	дыкъыдземыджэгъа	фыкъыдземыджэгъа	къыдземыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэн	укъыдзеджэн	къыдзеджэн	дыкъыдзеджэн	фыкъыдзеджэн	къыдзеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэн	укъыдземыджэн	къыдземыджэн	дыкъыдземыджэн	фыкъыдземыджэн	къыдземыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэну	укъыдзеджэну	къыдзеджэну	дыкъыдзеджэну	фыкъыдзеджэну	къыдзеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэну	укъыдземыджэну	къыдземыджэну	дыкъыдземыджэну	фыкъыдземыджэну	къыдземыджэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэ	укъыщӀеджэ	къыщӀеджэ	дыкъыщӀеджэ	фыкъыщӀеджэ	къыщӀеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэ	укъыщӀемыджэ	къыщӀемыджэ	дыкъыщӀемыджэ	фыкъыщӀемыджэ	къыщӀемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджа	укъыщӀеджа	къыщӀеджа	дыкъыщӀеджа	фыкъыщӀеджа	къыщӀеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджа	укъыщӀемыджа	къыщӀемыджа	дыкъыщӀемыджа	фыкъыщӀемыджа	къыщӀемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэгъа	укъыщӀеджэгъа	къыщӀеджэгъа	дыкъыщӀеджэгъа	фыкъыщӀеджэгъа	къыщӀеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэгъа	укъыщӀемыджэгъа	къыщӀемыджэгъа	дыкъыщӀемыджэгъа	фыкъыщӀемыджэгъа	къыщӀемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэн	укъыщӀеджэн	къыщӀеджэн	дыкъыщӀеджэн	фыкъыщӀеджэн	къыщӀеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэн	укъыщӀемыджэн	къыщӀемыджэн	дыкъыщӀемыджэн	фыкъыщӀемыджэн	къыщӀемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэну	укъыщӀеджэну	къыщӀеджэну	дыкъыщӀеджэну	фыкъыщӀеджэну	къыщӀеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэну	укъыщӀемыджэну	къыщӀемыджэну	дыкъыщӀемыджэну	фыкъыщӀемыджэну	къыщӀемыджэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэу	укъеджэу	къеджэу	дыкъеджэу	фыкъеджэу	къеджэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэу	укъемыджэу	къемыджэу	дыкъемыджэу	фыкъемыджэу	къемыджэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджауэ	укъеджауэ	къеджауэ	дыкъеджауэ	фыкъеджауэ	къеджауэ / къеджа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджауэ	укъемыджауэ	къемыджауэ	дыкъемыджауэ	фыкъемыджауэ	къемыджауэ(хэ) / къемыджа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъеджэурэ	укъеджэурэ	къеджэурэ	дыкъеджэурэ	фыкъеджэурэ	къеджэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэурэ	укъемыджэурэ	къемыджэурэ	дыкъемыджэурэ	фыкъемыджэурэ	къемыджэ(хэ)урэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]э	[дж]эр	--	[дж]эхэр
Эргативнэ:	[дж]э	[дж]эм	--	[дж]эхэм
Послеложнэ:	[дж]экӀэ	[дж]эмкӀэ	[дж]эхэкӀэ	[дж]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]эуэ	[дж]эрауэ	[дж]эхэу	[дж]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]а	[дж]ар	--	[дж]ахэр
Эргативнэ:	[дж]а	[дж]ам	--	[дж]ахэм
Послеложнэ:	[дж]акӀэ	[дж]амкӀэ	[дж]ахэкӀэ	[дж]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]ауэ	[дж]арауэ	[дж]ахэу	[дж]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]эн	[дж]эныр	--	[дж]энхэр
Эргативнэ:	[дж]эн	[дж]эным	--	[дж]энхэм
Послеложнэ:	[дж]энкӀэ	[дж]энымкӀэ	[дж]энхэкӀэ	[дж]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[дж]эну	[дж]энырауэ	[дж]энхэу	[дж]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]эну	[дж]энур	--	[дж]энухэр
Эргативнэ:	[дж]эну	[дж]энум	--	[дж]энухэм
Послеложнэ:	[дж]энукӀэ	[дж]энумкӀэ	[дж]энухэкӀэ	[дж]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]энууэ	[дж]энурауэ	[дж]энухэу	[дж]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. МакъкӀэ зыхуэбгъазэу, уи Ӏэр е уи щхьэр хуэпщӀу зыгуэр зыбгъэдэшэн, гу зылъегъэтэн, уи дежкӀэ зыкъегъэгъэзэн.
2. Зыгуэр егъэблэгъэн (п. п. хьэщӀэу).
3. Зыгуэрым цӀэ гуэр фӀэщын, зыгуэрым цӀэ гуэркӀэ зыхуэгъэзэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къеджэн: 1. call out to sb, summon, invoke sb 2. invite sb (for example, as a guest) 3. give sb or sth a name, call, give a name, christen

УРЫСЫБЗЭ

• къеджэн: 1. позвать, окликнуть кого-л. 2. пригласить, позвать кого-л. (напр. в гости) 3. именовать кого-что-л. каким-л. или чьим-л. именем

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:'dᶎɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- [дж] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къеджэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къеджэн
щымыӀэныгъэ:	къемыджэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэн	укъемыджэн	къемыджэн	дыкъемыджэн	фыкъемыджэн	къемыджэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къеджэ!	фыкъеджэ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыджэ!	фыкъемыджэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъреджэ	укъреджэ	къреджэ	дыкъреджэ	фыкъреджэ	къреджэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыджэ	укъремыджэ	къремыджэ	дыкъремыджэ	фыкъремыджэ	къремыджэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоджэ(р)	укъоджэ(р)	къоджэ(р)	дыкъоджэ(р)	фыкъоджэ(р)	къоджэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэркъым	укъеджэркъым	къеджэркъым	дыкъеджэркъым	фыкъеджэркъым	къеджэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)т	укъеджэ(р)т	къеджэ(р)т	дыкъеджэ(р)т	фыкъеджэ(р)т	къеджэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)тэкъым	укъеджэ(р)тэкъым	къеджэ(р)тэкъым	дыкъеджэ(р)тэкъым	фыкъеджэ(р)тэкъым	къеджэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджащ	укъеджащ	къеджащ	дыкъеджащ	фыкъеджащ	къеджа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджакъым	укъеджакъым	къеджакъым	дыкъеджакъым	фыкъеджакъым	къеджа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджат	укъеджат	къеджат	дыкъеджат	фыкъеджат	къеджа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджатэкъым	укъеджатэкъым	къеджатэкъым	дыкъеджатэкъым	фыкъеджатэкъым	къеджа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъащ	укъеджэгъащ	къеджэгъащ	дыкъеджэгъащ	фыкъеджэгъащ	къеджэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъакъым	укъеджэгъакъым	къеджэгъакъым	дыкъеджэгъакъым	фыкъеджэгъакъым	къеджэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъат	укъеджэгъат	къеджэгъат	дыкъеджэгъат	фыкъеджэгъат	къеджэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэкъым	укъеджэгъатэкъым	къеджэгъатэкъым	дыкъеджэгъатэкъым	фыкъеджэгъатэкъым	къеджэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэщ	укъеджэщ	къеджэщ	дыкъеджэщ	фыкъеджэщ	къеджэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэкъым	укъеджэкъым	къеджэкъым	дыкъеджэкъым	фыкъеджэкъым	къеджэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэт	укъеджэт	къеджэт	дыкъеджэт	фыкъеджэт	къеджэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэкъым	укъеджэтэкъым	къеджэтэкъым	дыкъеджэтэкъым	фыкъеджэтэкъым	къеджэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнщ	укъеджэнщ	къеджэнщ	дыкъеджэнщ	фыкъеджэнщ	къеджэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнкъым	укъеджэнкъым	къеджэнкъым	дыкъеджэнкъым	фыкъеджэнкъым	къеджэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнущ	укъеджэнущ	къеджэнущ	дыкъеджэнущ	фыкъеджэнущ	къеджэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнукъым	укъеджэнукъым	къеджэнукъым	дыкъеджэнукъым	фыкъеджэнукъым	къеджэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэрэ	укъеджэрэ	къеджэрэ	дыкъеджэрэ	фыкъеджэрэ	къеджэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэркъэ	укъеджэркъэ	къеджэркъэ	дыкъеджэркъэ	фыкъеджэркъэ	къеджэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)т	укъеджэ(р)т	къеджэ(р)т	дыкъеджэ(р)т	фыкъеджэ(р)т	къеджэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэ(р)тэкъэ	укъеджэ(р)тэкъэ	къеджэ(р)тэкъэ	дыкъеджэ(р)тэкъэ	фыкъеджэ(р)тэкъэ	къеджэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджа	укъеджа	къеджа	дыкъеджа	фыкъеджа	къеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджакъэ	укъеджакъэ	къеджакъэ	дыкъеджакъэ	фыкъеджакъэ	къеджа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджат	укъеджат	къеджат	дыкъеджат	фыкъеджат	къеджа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджатэкъэ	укъеджатэкъэ	къеджатэкъэ	дыкъеджатэкъэ	фыкъеджатэкъэ	къеджа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъа	укъеджэгъа	къеджэгъа	дыкъеджэгъа	фыкъеджэгъа	къеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъакъэ	укъеджэгъакъэ	къеджэгъакъэ	дыкъеджэгъакъэ	фыкъеджэгъакъэ	къеджэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъат	укъеджэгъат	къеджэгъат	дыкъеджэгъат	фыкъеджэгъат	къеджэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэкъэ	укъеджэгъатэкъэ	къеджэгъатэкъэ	дыкъеджэгъатэкъэ	фыкъеджэгъатэкъэ	къеджэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэ	укъеджэ	къеджэ	дыкъеджэ	фыкъеджэ	къеджэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэкъэ	укъеджэкъэ	къеджэкъэ	дыкъеджэкъэ	фыкъеджэкъэ	къеджэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэт	укъеджэт	къеджэт	дыкъеджэт	фыкъеджэт	къеджэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэкъэ	укъеджэтэкъэ	къеджэтэкъэ	дыкъеджэтэкъэ	фыкъеджэтэкъэ	къеджэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнкъэ	укъеджэнкъэ	къеджэнкъэ	дыкъеджэнкъэ	фыкъеджэнкъэ	къеджэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэну	укъеджэну	къеджэну	дыкъеджэну	фыкъеджэну	къеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнукъэ	укъеджэнукъэ	къеджэнукъэ	дыкъеджэнукъэ	фыкъеджэнукъэ	къеджэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэмэ	укъеджэмэ	къеджэмэ	дыкъеджэмэ	фыкъеджэмэ	къеджэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэмэ	укъемыджэмэ	къемыджэмэ	дыкъемыджэмэ	фыкъемыджэмэ	къемыджэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджамэ	укъеджамэ	къеджамэ	дыкъеджамэ	фыкъеджамэ	къеджа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджамэ	укъемыджамэ	къемыджамэ	дыкъемыджамэ	фыкъемыджамэ	мыджа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъамэ	укъеджэгъамэ	къеджэгъамэ	дыкъеджэгъамэ	фыкъеджэгъамэ	къеджэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъамэ	укъемыджэгъамэ	къемыджэгъамэ	дыкъемыджэгъамэ	фыкъемыджэгъамэ	къемыджэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнмэ	укъеджэнмэ	къеджэнмэ	дыкъеджэнмэ	фыкъеджэнмэ	къеджэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнмэ	укъемыджэнмэ	къемыджэнмэ	дыкъемыджэнмэ	фыкъемыджэнмэ	къемыджэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнумэ	укъеджэнумэ	къеджэнумэ	дыкъеджэнумэ	фыкъеджэнумэ	къеджэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнумэ	укъемыджэнумэ	къемыджэнумэ	дыкъемыджэнумэ	фыкъемыджэнумэ	къемыджэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэмэ	укъеджэтэмэ	къеджэтэмэ	дыкъеджэтэмэ	фыкъеджэтэмэ	къеджэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэтэмэ	укъемыджэтэмэ	къемыджэтэмэ	дыкъемыджэтэмэ	фыкъемыджэтэмэ	къемыджэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджатэмэ	укъеджатэмэ	къеджатэмэ	дыкъеджатэмэ	фыкъеджатэмэ	къеджа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджатэмэ	укъемыджатэмэ	къемыджатэмэ	дыкъемыджатэмэ	фыкъемыджатэмэ	къемыджа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэмэ	укъеджэгъатэмэ	къеджэгъатэмэ	дыкъеджэгъатэмэ	фыкъеджэгъатэмэ	къеджэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъатэмэ	укъемыджэгъатэмэ	къемыджэгъатэмэ	дыкъемыджэгъатэмэ	фыкъемыджэгъатэмэ	къемыджэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэмэ	укъеджэнтэмэ	къеджэнтэмэ	дыкъеджэнтэмэ	фыкъеджэнтэмэ	къеджэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнтэмэ	укъемыджэнтэмэ	къемыджэнтэмэ	дыкъемыджэнтэмэ	фыкъемыджэнтэмэ	къемыджэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэмэ	укъеджэнутэмэ	къеджэнутэмэ	дыкъеджэнутэмэ	фыкъеджэнутэмэ	къеджэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнутэмэ	укъемыджэнутэмэ	къемыджэнутэмэ	дыкъемыджэнутэмэ	фыкъемыджэнутэмэ	къемыджэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнт	укъеджэнт	къеджэнт	дыкъеджэнт	фыкъеджэнт	къеджэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэкъым	укъеджэнтэкъым	къеджэнтэкъым	дыкъеджэнтэкъым	фыкъеджэнтэкъым	къеджэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнут	укъеджэнут	къеджэнут	дыкъеджэнут	фыкъеджэнут	къеджэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэкъым	укъеджэнутэкъым	къеджэнутэкъым	дыкъеджэнутэкъым	фыкъеджэнутэкъым	къеджэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэми	укъеджэми	къеджэми	дыкъеджэми	фыкъеджэми	къеджэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэми	укъемыджэми	къемыджэми	дыкъемыджэми	фыкъемыджэми	къемыджэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджами	укъеджами	къеджами	дыкъеджами	фыкъеджами	къеджа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджами	укъемыджами	къемыджами	дыкъемыджами	фыкъемыджами	къемыджа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъами	укъеджэгъами	къеджэгъами	дыкъеджэгъами	фыкъеджэгъами	къеджэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъами	укъемыджэгъами	къемыджэгъами	дыкъемыджэгъами	фыкъемыджэгъами	къемыджэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнми	укъеджэнми	къеджэнми	дыкъеджэнми	фыкъеджэнми	къеджэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнми	укъемыджэнми	къемыджэнми	дыкъемыджэнми	фыкъемыджэнми	къемыджэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнуми	укъеджэнуми	къеджэнуми	дыкъеджэнуми	фыкъеджэнуми	къеджэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнуми	укъемыджэнуми	къемыджэнуми	дыкъемыджэнуми	фыкъемыджэнуми	къемыджэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэтэми	укъеджэтэми	къеджэтэми	дыкъеджэтэми	фыкъеджэтэми	къеджэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэтэми	укъемыджэтэми	къемыджэтэми	дыкъемыджэтэми	фыкъемыджэтэми	къемыджэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеджатэми	укъеджатэми	къеджатэми	дыкъеджатэми	фыкъеджатэми	къеджа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджатэми	укъемыджатэми	къемыджатэми	дыкъемыджатэми	фыкъемыджатэми	къемыджа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеджэгъатэми	укъеджэгъатэми	къеджэгъатэми	дыкъеджэгъатэми	фыкъеджэгъатэми	къеджэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэгъатэми	укъемыджэгъатэми	къемыджэгъатэми	дыкъемыджэгъатэми	фыкъемыджэгъатэми	къемыджэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнтэми	укъеджэнтэми	къеджэнтэми	дыкъеджэнтэми	фыкъеджэнтэми	къеджэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнтэми	укъемыджэнтэми	къемыджэнтэми	дыкъемыджэнтэми	фыкъемыджэнтэми	къемыджэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеджэнутэми	укъеджэнутэми	къеджэнутэми	дыкъеджэнутэми	фыкъеджэнутэми	къеджэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджэнутэми	укъемыджэнутэми	къемыджэнутэми	дыкъемыджэнутэми	фыкъемыджэнутэми	къемыджэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджаи	укъеджаи	къеджаи	дыкъеджаи	фыкъеджаи	къеджаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджаи	укъемыджаи	къемыджаи	дыкъемыджаи	фыкъемыджаи	къемыджаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеджащэрэт	укъеджащэрэт	къеджащэрэт	дыкъеджащэрэт	фыкъеджащэрэт	къеджащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыджащэрэт	укъемыджащэрэт	къемыджащэрэт	дыкъемыджащэрэт	фыкъемыджащэрэт	къемыджащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнщ	укъеджагъэнщ	къеджагъэнщ	дыкъеджагъэнщ	фыкъеджагъэнщ	къеджагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнкъым	укъеджагъэнкъым	къеджагъэнкъым	дыкъеджагъэнкъым	фыкъеджагъэнкъым	къеджагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнт	укъеджагъэнт	къеджагъэнт	дыкъеджагъэнт	фыкъеджагъэнт	къеджагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнтэкъым	укъеджагъэнтэкъым	къеджагъэнтэкъым	дыкъеджагъэнтэкъым	фыкъеджагъэнтэкъым	къеджагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэн	укъеджагъэн	къеджагъэн	дыкъеджагъэн	фыкъеджагъэн	къеджагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнкъэ	укъеджагъэнкъэ	къеджагъэнкъэ	дыкъеджагъэнкъэ	фыкъеджагъэнкъэ	къеджагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнт	укъеджагъэнт	къеджагъэнт	дыкъеджагъэнт	фыкъеджагъэнт	къеджагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнтэкъэ	укъеджагъэнтэкъэ	къеджагъэнтэкъэ	дыкъеджагъэнтэкъэ	фыкъеджагъэнтэкъэ	къеджагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнущ	укъеджагъэнущ	къеджагъэнущ	дыкъеджагъэнущ	фыкъеджагъэнущ	къеджагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнукъым	укъеджагъэнукъым	къеджагъэнукъым	дыкъеджагъэнукъым	фыкъеджагъэнукъым	къеджагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнут	укъеджагъэнут	къеджагъэнут	дыкъеджагъэнут	фыкъеджагъэнут	къеджагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнутэкъым	укъеджагъэнутэкъым	къеджагъэнутэкъым	дыкъеджагъэнутэкъым	фыкъеджагъэнутэкъым	къеджагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэну	укъеджагъэну	къеджагъэну	дыкъеджагъэну	фыкъеджагъэну	къеджагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнукъэ	укъеджагъэнукъэ	къеджагъэнукъэ	дыкъеджагъэнукъэ	фыкъеджагъэнукъэ	къеджагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнут	укъеджагъэнут	къеджагъэнут	дыкъеджагъэнут	фыкъеджагъэнут	къеджагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеджагъэнутэкъэ	укъеджагъэнутэкъэ	къеджагъэнутэкъэ	дыкъеджагъэнутэкъэ	фыкъеджагъэнутэкъэ	къеджагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэ	укъеджэ	къеджэ	дыкъеджэ	фыкъеджэ	къеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэ	укъемыджэ	къемыджэ	дыкъемыджэ	фыкъемыджэ	къемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджа	укъеджа	къеджа	дыкъеджа	фыкъеджа	къеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджа	укъемыджа	къемыджа	дыкъемыджа	фыкъемыджа	къемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэгъа	укъеджэгъа	къеджэгъа	дыкъеджэгъа	фыкъеджэгъа	къеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэгъа	укъемыджэгъа	къемыджэгъа	дыкъемыджэгъа	фыкъемыджэгъа	къемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэн	укъеджэн	къеджэн	дыкъеджэн	фыкъеджэн	къеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэн	укъемыджэн	къемыджэн	дыкъемыджэн	фыкъемыджэн	къемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэну	укъеджэну	къеджэну	дыкъеджэну	фыкъеджэну	къеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэну	укъемыджэну	къемыджэну	дыкъемыджэну	фыкъемыджэну	къемыджэну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэджа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэджэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыджэну

Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэ	укъызэре{джэ	къызэре{джэ	дыкъызэре{джэ	фыкъызэре{джэ	къызэре{джэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэ	укъызэремы{джэ	къызэремы{джэ	дыкъызэремы{джэ	фыкъызэремы{джэ	къызэремы{джэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джа	укъызэре{джа	къызэре{джа	дыкъызэре{джа	фыкъызэре{джа	къызэре{джа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джа	укъызэремы{джа	къызэремы{джа	дыкъызэремы{джа	фыкъызэремы{джа	къызэремы{джа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэгъа	укъызэре{джэгъа	къызэре{джэгъа	дыкъызэре{джэгъа	фыкъызэре{джэгъа	къызэре{джэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэгъа	укъызэремы{джэгъа	къызэремы{джэгъа	дыкъызэремы{джэгъа	фыкъызэремы{джэгъа	къызэремы{джэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэн	укъызэре{джэн	къызэре{джэн	дыкъызэре{джэн	фыкъызэре{джэн	къызэре{джэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэн	укъызэремы{джэн	къызэремы{джэн	дыкъызэремы{джэн	фыкъызэремы{джэн	къызэремы{джэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{джэну	укъызэре{джэну	къызэре{джэну	дыкъызэре{джэну	фыкъызэре{джэну	къызэре{джэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{джэну	укъызэремы{джэну	къызэремы{джэну	дыкъызэремы{джэну	фыкъызэремы{джэну	къызэремы{джэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэ	укъыщеджэ	къыщеджэ	дыкъыщеджэ	фыкъыщеджэ	къыщеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэ	укъыщемыджэ	къыщемыджэ	дыкъыщемыджэ	фыкъыщемыджэ	къыщемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджа	укъыщеджа	къыщеджа	дыкъыщеджа	фыкъыщеджа	къыщеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджа	укъыщемыджа	къыщемыджа	дыкъыщемыджа	фыкъыщемыджа	къыщемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэгъа	укъыщеджэгъа	къыщеджэгъа	дыкъыщеджэгъа	фыкъыщеджэгъа	къыщеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэгъа	укъыщемыджэгъа	къыщемыджэгъа	дыкъыщемыджэгъа	фыкъыщемыджэгъа	къыщемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэн	укъыщеджэн	къыщеджэн	дыкъыщеджэн	фыкъыщеджэн	къыщеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэн	укъыщемыджэн	къыщемыджэн	дыкъыщемыджэн	фыкъыщемыджэн	къыщемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеджэну	укъыщеджэну	къыщеджэну	дыкъыщеджэну	фыкъыщеджэну	къыщеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыджэну	укъыщемыджэну	къыщемыджэну	дыкъыщемыджэну	фыкъыщемыджэну	къыщемыджэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэ	укъыдзеджэ	къыдзеджэ	дыкъыдзеджэ	фыкъыдзеджэ	къыдзеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэ	укъыдземыджэ	къыдземыджэ	дыкъыдземыджэ	фыкъыдземыджэ	къыдземыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджа	укъыдзеджа	къыдзеджа	дыкъыдзеджа	фыкъыдзеджа	къыдзеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджа	укъыдземыджа	къыдземыджа	дыкъыдземыджа	фыкъыдземыджа	къыдземыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэгъа	укъыдзеджэгъа	къыдзеджэгъа	дыкъыдзеджэгъа	фыкъыдзеджэгъа	къыдзеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэгъа	укъыдземыджэгъа	къыдземыджэгъа	дыкъыдземыджэгъа	фыкъыдземыджэгъа	къыдземыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэн	укъыдзеджэн	къыдзеджэн	дыкъыдзеджэн	фыкъыдзеджэн	къыдзеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэн	укъыдземыджэн	къыдземыджэн	дыкъыдземыджэн	фыкъыдземыджэн	къыдземыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзеджэну	укъыдзеджэну	къыдзеджэну	дыкъыдзеджэну	фыкъыдзеджэну	къыдзеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыджэну	укъыдземыджэну	къыдземыджэну	дыкъыдземыджэну	фыкъыдземыджэну	къыдземыджэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэ	укъыщӀеджэ	къыщӀеджэ	дыкъыщӀеджэ	фыкъыщӀеджэ	къыщӀеджэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэ	укъыщӀемыджэ	къыщӀемыджэ	дыкъыщӀемыджэ	фыкъыщӀемыджэ	къыщӀемыджэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджа	укъыщӀеджа	къыщӀеджа	дыкъыщӀеджа	фыкъыщӀеджа	къыщӀеджа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджа	укъыщӀемыджа	къыщӀемыджа	дыкъыщӀемыджа	фыкъыщӀемыджа	къыщӀемыджа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэгъа	укъыщӀеджэгъа	къыщӀеджэгъа	дыкъыщӀеджэгъа	фыкъыщӀеджэгъа	къыщӀеджэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэгъа	укъыщӀемыджэгъа	къыщӀемыджэгъа	дыкъыщӀемыджэгъа	фыкъыщӀемыджэгъа	къыщӀемыджэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэн	укъыщӀеджэн	къыщӀеджэн	дыкъыщӀеджэн	фыкъыщӀеджэн	къыщӀеджэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэн	укъыщӀемыджэн	къыщӀемыджэн	дыкъыщӀемыджэн	фыкъыщӀемыджэн	къыщӀемыджэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеджэну	укъыщӀеджэну	къыщӀеджэну	дыкъыщӀеджэну	фыкъыщӀеджэну	къыщӀеджэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыджэну	укъыщӀемыджэну	къыщӀемыджэну	дыкъыщӀемыджэну	фыкъыщӀемыджэну	къыщӀемыджэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджэу	укъеджэу	къеджэу	дыкъеджэу	фыкъеджэу	къеджэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэу	укъемыджэу	къемыджэу	дыкъемыджэу	фыкъемыджэу	къемыджэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеджауэ	укъеджауэ	къеджауэ	дыкъеджауэ	фыкъеджауэ	къеджауэ / къеджа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджауэ	укъемыджауэ	къемыджауэ	дыкъемыджауэ	фыкъемыджауэ	къемыджауэ(хэ) / къемыджа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъеджэурэ	укъеджэурэ	къеджэурэ	дыкъеджэурэ	фыкъеджэурэ	къеджэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыджэурэ	укъемыджэурэ	къемыджэурэ	дыкъемыджэурэ	фыкъемыджэурэ	къемыджэ(хэ)урэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]э	[дж]эр	--	[дж]эхэр
Эргативнэ:	[дж]э	[дж]эм	--	[дж]эхэм
Послеложнэ:	[дж]экӀэ	[дж]эмкӀэ	[дж]эхэкӀэ	[дж]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]эуэ	[дж]эрауэ	[дж]эхэу	[дж]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]а	[дж]ар	--	[дж]ахэр
Эргативнэ:	[дж]а	[дж]ам	--	[дж]ахэм
Послеложнэ:	[дж]акӀэ	[дж]амкӀэ	[дж]ахэкӀэ	[дж]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]ауэ	[дж]арауэ	[дж]ахэу	[дж]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]эн	[дж]эныр	--	[дж]энхэр
Эргативнэ:	[дж]эн	[дж]эным	--	[дж]энхэм
Послеложнэ:	[дж]энкӀэ	[дж]энымкӀэ	[дж]энхэкӀэ	[дж]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[дж]эну	[дж]энырауэ	[дж]энхэу	[дж]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дж]эну	[дж]энур	--	[дж]энухэр
Эргативнэ:	[дж]эну	[дж]энум	--	[дж]энухэм
Послеложнэ:	[дж]энукӀэ	[дж]энумкӀэ	[дж]энухэкӀэ	[дж]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дж]энууэ	[дж]энурауэ	[дж]энухэу	[дж]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

Тхауэ тхылъым итыр е нэгъуэщӀ зыгуэрым тетхахэр къихын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Тхылъым къеджэн.
• къеджэфын (къоджэф)

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къеджэн: read sth
• Тхылъым къеджэн: read a book
• къеджэфын (къоджэф): be able to read

УРЫСЫБЗЭ

• къеджэн: прочитать что-л.
• Тхылъым къеджэн: прочитать книгу
• къеджэфын (къоджэф): уметь читать

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын