къекун

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:'kʷǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къе- + [ку] + ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къекун"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къекун
щымыӀэныгъэ:	къемыкун

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъекун	укъекун	къекун	дыкъекун	фыкъекун	къекун(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкун	укъемыкун	къемыкун	дыкъемыкун	фыкъемыкун	къемыкун(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къеку!	фыкъеку!
щымыӀэныгъэ:	укъемыку!	фыкъемыку!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъреку	укъреку	къреку	дыкъреку	фыкъреку	къреку
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыку	укъремыку	къремыку	дыкъремыку	фыкъремыку	къремыку

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоку(р)	укъоку(р)	къоку(р)	дыкъоку(р)	фыкъоку(р)	къоку(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуркъым	укъекуркъым	къекуркъым	дыкъекуркъым	фыкъекуркъым	къеку(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеку(р)т	укъеку(р)т	къеку(р)т	дыкъеку(р)т	фыкъеку(р)т	къеку(р)т / къекухэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеку(р)тэкъым	укъеку(р)тэкъым	къеку(р)тэкъым	дыкъеку(р)тэкъым	фыкъеку(р)тэкъым	къеку(р)тэкъым / къекухэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуащ	укъекуащ	къекуащ	дыкъекуащ	фыкъекуащ	къекуа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуакъым	укъекуакъым	къекуакъым	дыкъекуакъым	фыкъекуакъым	къекуа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуат	укъекуат	къекуат	дыкъекуат	фыкъекуат	къекуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуатэкъым	укъекуатэкъым	къекуатэкъым	дыкъекуатэкъым	фыкъекуатэкъым	къекуа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекугъащ	укъекугъащ	къекугъащ	дыкъекугъащ	фыкъекугъащ	къекугъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекугъакъым	укъекугъакъым	къекугъакъым	дыкъекугъакъым	фыкъекугъакъым	къекугъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекугъат	укъекугъат	къекугъат	дыкъекугъат	фыкъекугъат	къекугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекугъатэкъым	укъекугъатэкъым	къекугъатэкъым	дыкъекугъатэкъым	фыкъекугъатэкъым	къекугъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъекущ	укъекущ	къекущ	дыкъекущ	фыкъекущ	къеку(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъекукъым	укъекукъым	къекукъым	дыкъекукъым	фыкъекукъым	къеку(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъекут	укъекут	къекут	дыкъекут	фыкъекут	къеку(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъекутэкъым	укъекутэкъым	къекутэкъым	дыкъекутэкъым	фыкъекутэкъым	къеку(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунщ	укъекунщ	къекунщ	дыкъекунщ	фыкъекунщ	къекун(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекункъым	укъекункъым	къекункъым	дыкъекункъым	фыкъекункъым	къекун(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунущ	укъекунущ	къекунущ	дыкъекунущ	фыкъекунущ	къекуну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекунукъым	укъекунукъым	къекунукъым	дыкъекунукъым	фыкъекунукъым	къекуну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекурэ	укъекурэ	къекурэ	дыкъекурэ	фыкъекурэ	къеку(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуркъэ	укъекуркъэ	къекуркъэ	дыкъекуркъэ	фыкъекуркъэ	къекуркъэ / къекухэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеку(р)т	укъеку(р)т	къеку(р)т	дыкъеку(р)т	фыкъеку(р)т	къеку(р)т / къекухэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеку(р)тэкъэ	укъеку(р)тэкъэ	къеку(р)тэкъэ	дыкъеку(р)тэкъэ	фыкъеку(р)тэкъэ	къеку(р)тэкъэ / къекухэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуа	укъекуа	къекуа	дыкъекуа	фыкъекуа	къекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуакъэ	укъекуакъэ	къекуакъэ	дыкъекуакъэ	фыкъекуакъэ	къекуа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуат	укъекуат	къекуат	дыкъекуат	фыкъекуат	къекуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъекуатэкъэ	укъекуатэкъэ	къекуатэкъэ	дыкъекуатэкъэ	фыкъекуатэкъэ	къекуа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекугъа	укъекугъа	къекугъа	дыкъекугъа	фыкъекугъа	къекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекугъакъэ	укъекугъакъэ	къекугъакъэ	дыкъекугъакъэ	фыкъекугъакъэ	къекугъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекугъат	укъекугъат	къекугъат	дыкъекугъат	фыкъекугъат	къекугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъекугъатэкъэ	укъекугъатэкъэ	къекугъатэкъэ	дыкъекугъатэкъэ	фыкъекугъатэкъэ	къекугъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеку	укъеку	къеку	дыкъеку	фыкъеку	къеку(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъекукъэ	укъекукъэ	къекукъэ	дыкъекукъэ	фыкъекукъэ	къеку(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъекут	укъекут	къекут	дыкъекут	фыкъекут	къеку(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъекутэкъэ	укъекутэкъэ	къекутэкъэ	дыкъекутэкъэ	фыкъекутэкъэ	къеку(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекун	укъекун	къекун	дыкъекун	фыкъекун	къекун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекункъэ	укъекункъэ	къекункъэ	дыкъекункъэ	фыкъекункъэ	къекун(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекуну	укъекуну	къекуну	дыкъекуну	фыкъекуну	къекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекунукъэ	укъекунукъэ	къекунукъэ	дыкъекунукъэ	фыкъекунукъэ	къекуну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекумэ	укъекумэ	къекумэ	дыкъекумэ	фыкъекумэ	къеку(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкумэ	укъемыкумэ	къемыкумэ	дыкъемыкумэ	фыкъемыкумэ	къемыку(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуамэ	укъекуамэ	къекуамэ	дыкъекуамэ	фыкъекуамэ	къекуа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуамэ	укъемыкуамэ	къемыкуамэ	дыкъемыкуамэ	фыкъемыкуамэ	къемыкуа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъекугъамэ	укъекугъамэ	къекугъамэ	дыкъекугъамэ	фыкъекугъамэ	къекугъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкугъамэ	укъемыкугъамэ	къемыкугъамэ	дыкъемыкугъамэ	фыкъемыкугъамэ	къемыкугъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунмэ	укъекунмэ	къекунмэ	дыкъекунмэ	фыкъекунмэ	къекун(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунмэ	укъемыкунмэ	къемыкунмэ	дыкъемыкунмэ	фыкъемыкунмэ	къемыкун(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунумэ	укъекунумэ	къекунумэ	дыкъекунумэ	фыкъекунумэ	къекуну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунумэ	укъемыкунумэ	къемыкунумэ	дыкъемыкунумэ	фыкъемыкунумэ	къемыкуну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекутэмэ	укъекутэмэ	къекутэмэ	дыкъекутэмэ	фыкъекутэмэ	къеку(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкутэмэ	укъемыкутэмэ	къемыкутэмэ	дыкъемыкутэмэ	фыкъемыкутэмэ	къемыку(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуатэмэ	укъекуатэмэ	къекуатэмэ	дыкъекуатэмэ	фыкъекуатэмэ	къекуа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуатэмэ	укъемыкуатэмэ	къемыкуатэмэ	дыкъемыкуатэмэ	фыкъемыкуатэмэ	къемыкуа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъекугъатэмэ	укъекугъатэмэ	къекугъатэмэ	дыкъекугъатэмэ	фыкъекугъатэмэ	къекугъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкугъатэмэ	укъемыкугъатэмэ	къемыкугъатэмэ	дыкъемыкугъатэмэ	фыкъемыкугъатэмэ	къемыкугъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунтэмэ	укъекунтэмэ	къекунтэмэ	дыкъекунтэмэ	фыкъекунтэмэ	къекун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунтэмэ	укъемыкунтэмэ	къемыкунтэмэ	дыкъемыкунтэмэ	фыкъемыкунтэмэ	къемыкун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунутэмэ	укъекунутэмэ	къекунутэмэ	дыкъекунутэмэ	фыкъекунутэмэ	къекуну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунутэмэ	укъемыкунутэмэ	къемыкунутэмэ	дыкъемыкунутэмэ	фыкъемыкунутэмэ	къемыкуну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунт	укъекунт	къекунт	дыкъекунт	фыкъекунт	къекун(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекунтэкъым	укъекунтэкъым	къекунтэкъым	дыкъекунтэкъым	фыкъекунтэкъым	къекун(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунут	укъекунут	къекунут	дыкъекунут	фыкъекунут	къекуну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъекунутэкъым	укъекунутэкъым	къекунутэкъым	дыкъекунутэкъым	фыкъекунутэкъым	къекуну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекуми	укъекуми	къекуми	дыкъекуми	фыкъекуми	къеку(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуми	укъемыкуми	къемыкуми	дыкъемыкуми	фыкъемыкуми	къемыку(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуами	укъекуами	къекуами	дыкъекуами	фыкъекуами	къекуа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуами	укъемыкуами	къемыкуами	дыкъемыкуами	фыкъемыкуами	къемыкуа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъекугъами	укъекугъами	къекугъами	дыкъекугъами	фыкъекугъами	къекугъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкугъами	укъемыкугъами	къемыкугъами	дыкъемыкугъами	фыкъемыкугъами	къемыкугъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунми	укъекунми	къекунми	дыкъекунми	фыкъекунми	къекун(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунми	укъемыкунми	къемыкунми	дыкъемыкунми	фыкъемыкунми	къемыкун(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунуми	укъекунуми	къекунуми	дыкъекунуми	фыкъекунуми	къекуну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунуми	укъемыкунуми	къемыкунуми	дыкъемыкунуми	фыкъемыкунуми	къемыкуну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекутэми	укъекутэми	къекутэми	дыкъекутэми	фыкъекутэми	къеку(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкутэми	укъемыкутэми	къемыкутэми	дыкъемыкутэми	фыкъемыкутэми	къемыку(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъекуатэми	укъекуатэми	къекуатэми	дыкъекуатэми	фыкъекуатэми	къекуа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуатэми	укъемыкуатэми	къемыкуатэми	дыкъемыкуатэми	фыкъемыкуатэми	къемыкуа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъекугъатэми	укъекугъатэми	къекугъатэми	дыкъекугъатэми	фыкъекугъатэми	къекугъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкугъатэми	укъемыкугъатэми	къемыкугъатэми	дыкъемыкугъатэми	фыкъемыкугъатэми	къемыкугъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунтэми	укъекунтэми	къекунтэми	дыкъекунтэми	фыкъекунтэми	къекун(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунтэми	укъемыкунтэми	къемыкунтэми	дыкъемыкунтэми	фыкъемыкунтэми	къемыкун(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъекунутэми	укъекунутэми	къекунутэми	дыкъекунутэми	фыкъекунутэми	къекуну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкунутэми	укъемыкунутэми	къемыкунутэми	дыкъемыкунутэми	фыкъемыкунутэми	къемыкуну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъекуаи	укъекуаи	къекуаи	дыкъекуаи	фыкъекуаи	къекуаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъекуакъыми	укъекуакъыми	къекуакъыми	дыкъекуакъыми	фыкъекуакъыми	къекуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъекуащэрэт	укъекуащэрэт	къекуащэрэт	дыкъекуащэрэт	фыкъекуащэрэт	къекуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыкуащэрэт	укъемыкуащэрэт	къемыкуащэрэт	дыкъемыкуащэрэт	фыкъемыкуащэрэт	къемыкуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнщ	укъекуагъэнщ	къекуагъэнщ	дыкъекуагъэнщ	фыкъекуагъэнщ	къекуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнкъым	укъекуагъэнкъым	къекуагъэнкъым	дыкъекуагъэнкъым	фыкъекуагъэнкъым	къекуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнт	укъекуагъэнт	къекуагъэнт	дыкъекуагъэнт	фыкъекуагъэнт	къекуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнтэкъым	укъекуагъэнтэкъым	къекуагъэнтэкъым	дыкъекуагъэнтэкъым	фыкъекуагъэнтэкъым	къекуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэн	укъекуагъэн	къекуагъэн	дыкъекуагъэн	фыкъекуагъэн	къекуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнкъэ	укъекуагъэнкъэ	къекуагъэнкъэ	дыкъекуагъэнкъэ	фыкъекуагъэнкъэ	къекуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнт	укъекуагъэнт	къекуагъэнт	дыкъекуагъэнт	фыкъекуагъэнт	къекуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнтэкъэ	укъекуагъэнтэкъэ	къекуагъэнтэкъэ	дыкъекуагъэнтэкъэ	фыкъекуагъэнтэкъэ	къекуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнку	укъекуагъэнку	къекуагъэнку	дыкъекуагъэнку	фыкъекуагъэнку	къекуагъэнку
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнукъым	укъекуагъэнукъым	къекуагъэнукъым	дыкъекуагъэнукъым	фыкъекуагъэнукъым	къекуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнут	укъекуагъэнут	къекуагъэнут	дыкъекуагъэнут	фыкъекуагъэнут	къекуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнутэкъым	укъекуагъэнутэкъым	къекуагъэнутэкъым	дыкъекуагъэнутэкъым	фыкъекуагъэнутэкъым	къекуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэну	укъекуагъэну	къекуагъэну	дыкъекуагъэну	фыкъекуагъэну	къекуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнукъэ	укъекуагъэнукъэ	къекуагъэнукъэ	дыкъекуагъэнукъэ	фыкъекуагъэнукъэ	къекуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнут	укъекуагъэнут	къекуагъэнут	дыкъекуагъэнут	фыкъекуагъэнут	къекуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъекуагъэнутэкъэ	укъекуагъэнутэкъэ	къекуагъэнутэкъэ	дыкъекуагъэнутэкъэ	фыкъекуагъэнутэкъэ	къекуагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеку	укъеку	къеку	дыкъеку	фыкъеку	къеку(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыку	укъемыку	къемыку	дыкъемыку	фыкъемыку	къемыку(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекуа	укъекуа	къекуа	дыкъекуа	фыкъекуа	къекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкуа	укъемыкуа	къемыкуа	дыкъемыкуа	фыкъемыкуа	къемыкуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекугъа	укъекугъа	къекугъа	дыкъекугъа	фыкъекугъа	къекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкугъа	укъемыкугъа	къемыкугъа	дыкъемыкугъа	фыкъемыкугъа	къемыкугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекун	укъекун	къекун	дыкъекун	фыкъекун	къекун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкун	укъемыкун	къемыкун	дыкъемыкун	фыкъемыкун	къемыкун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекуну	укъекуну	къекуну	дыкъекуну	фыкъекуну	къекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкуну	укъемыкуну	къемыкуну	дыкъемыкуну	фыкъемыкуну	къемыкуну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэку
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыку
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэкуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыкуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэкугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыкугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэкун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыкун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэкуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыкуну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреку	укъызэреку	къызэреку	дыкъызэреку	фыкъызэреку	къызэреку(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыку	укъызэремыку	къызэремыку	дыкъызэремыку	фыкъызэремыку	къызэремыку(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрекуа	укъызэрекуа	къызэрекуа	дыкъызэрекуа	фыкъызэрекуа	къызэрекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыкуа	укъызэремыкуа	къызэремыкуа	дыкъызэремыкуа	фыкъызэремыкуа	къызэремыкуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрекугъа	укъызэрекугъа	къызэрекугъа	дыкъызэрекугъа	фыкъызэрекугъа	къызэрекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыкугъа	укъызэремыкугъа	къызэремыкугъа	дыкъызэремыкугъа	фыкъызэремыкугъа	къызэремыкугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрекун	укъызэрекун	къызэрекун	дыкъызэрекун	фыкъызэрекун	къызэрекун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыкун	укъызэремыкун	къызэремыкун	дыкъызэремыкун	фыкъызэремыкун	къызэремыкун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрекуну	укъызэрекуну	къызэрекуну	дыкъызэрекуну	фыкъызэрекуну	къызэрекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыкуну	укъызэремыкуну	къызэремыкуну	дыкъызэремыкуну	фыкъызэремыкуну	къызэремыкуну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеку	укъыщеку	къыщеку	дыкъыщеку	фыкъыщеку	къыщеку(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыку	укъыщемыку	къыщемыку	дыкъыщемыку	фыкъыщемыку	къыщемыку(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщекуа	укъыщекуа	къыщекуа	дыкъыщекуа	фыкъыщекуа	къыщекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыкуа	укъыщемыкуа	къыщемыкуа	дыкъыщемыкуа	фыкъыщемыкуа	къыщемыкуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщекугъа	укъыщекугъа	къыщекугъа	дыкъыщекугъа	фыкъыщекугъа	къыщекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыкугъа	укъыщемыкугъа	къыщемыкугъа	дыкъыщемыкугъа	фыкъыщемыкугъа	къыщемыкугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщекун	укъыщекун	къыщекун	дыкъыщекун	фыкъыщекун	къыщекун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыкун	укъыщемыкун	къыщемыкун	дыкъыщемыкун	фыкъыщемыкун	къыщемыкун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщекуну	укъыщекуну	къыщекуну	дыкъыщекуну	фыкъыщекуну	къыщекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыкуну	укъыщемыкуну	къыщемыкуну	дыкъыщемыкуну	фыкъыщемыкуну	къыщемыкуну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеку	укъыздеку	къыздеку	дыкъыздеку	фыкъыздеку	къыздеку(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыку	укъыздемыку	къыздемыку	дыкъыздемыку	фыкъыздемыку	къыздемыку(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздекуа	укъыздекуа	къыздекуа	дыкъыздекуа	фыкъыздекуа	къыздекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыкуа	укъыздемыкуа	къыздемыкуа	дыкъыздемыкуа	фыкъыздемыкуа	къыздемыкуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздекугъа	укъыздекугъа	къыздекугъа	дыкъыздекугъа	фыкъыздекугъа	къыздекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыкугъа	укъыздемыкугъа	къыздемыкугъа	дыкъыздемыкугъа	фыкъыздемыкугъа	къыздемыкугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздекун	укъыздекун	къыздекун	дыкъыздекун	фыкъыздекун	къыздекун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыкун	укъыздемыкун	къыздемыкун	дыкъыздемыкун	фыкъыздемыкун	къыздемыкун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздекуну	укъыздекуну	къыздекуну	дыкъыздекуну	фыкъыздекуну	къыздекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыкуну	укъыздемыкуну	къыздемыкуну	дыкъыздемыкуну	фыкъыздемыкуну	къыздемыкуну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеку	укъыщӀеку	къыщӀеку	дыкъыщӀеку	фыкъыщӀеку	къыщӀеку(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыку	укъыщӀемыку	къыщӀемыку	дыкъыщӀемыку	фыкъыщӀемыку	къыщӀемыку(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀекуа	укъыщӀекуӀекуа	къыщӀекуа	дыкъыщӀекуа	фыкъыщӀекуа	къыщӀекуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыкуа	укъыщӀемыкуа	къыщӀемыкуа	дыкъыщӀемыкуа	фыкъыщӀемыкуа	къыщӀемыкуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀекугъа	укъыщӀекугъа	къыщӀекугъа	дыкъыщӀекугъа	фыкъыщӀекугъа	къыщӀекугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыкугъа	укъыщӀемыкугъа	къыщӀемыкугъа	дыкъыщӀемыкугъа	фыкъыщӀемыкугъа	къыщӀемыкугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀекун	укъыщӀекун	къыщӀекун	дыкъыщӀекун	фыкъыщӀекун	къыщӀекун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыкун	укъыщӀемыкун	къыщӀемыкун	дыкъыщӀемыкун	фыкъыщӀемыкун	къыщӀемыкун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀекуну	укъыщӀекуну	къыщӀекуну	дыкъыщӀекуну	фыкъыщӀекуну	къыщӀекуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыкуну	укъыщӀемыкуну	къыщӀемыкуну	дыкъыщӀемыкуну	фыкъыщӀемыкуну	къыщӀемыкуну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекуу	укъекуу	къекуу	дыкъекуу	фыкъекуу	къекуу / къекухэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкуу	укъемыкуу	къемыкуу	дыкъемыкуу	фыкъемыкуу	къемыкуу / къекухэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъекуауэ	укъекуауэ	къекуауэ	дыкъекуауэ	фыкъекуауэ	къекуауэ / къекуахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкуауэ	укъемыкуауэ	къемыкуауэ	дыкъемыкуауэ	фыкъемыкуауэ	къемыкуауэ / къемыкуахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъекуурэ	укъекуурэ	къекуурэ	дыкъекуурэ	фыкъекуурэ	къекуурэ / къекухэурэ къеку(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыкуурэ	укъемыкуурэ	къемыкуурэ	дыкъемыкуурэ	фыкъемыкуурэ	къемыкуурэ / къемыкухэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъоку	сыкъоку	--	сыфкъоку	сакъоку(хэ)
уэ	ускъоку	--	укъоку	уткъоку	--	уакъоку(хэ)
ар	скъоку	пкъоку	къоку	ткъоку	фкъоку	якъоку(хэ)
дэ	--	дыпкъоку	дыкъоку	--	дыфкъоку	дакъоку(хэ)
фэ	фыскъоку	--	фыкъоку	фыткъоку	--	факъоку(хэ)
ахэр	скъоку	пкъоку	къоку	ткъоку	фкъоку	якъоку(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[курэ]	сыкъе[курэ]	--	сыфкъе[курэ]	сакъе[ку(хэ)рэ]
уэ	ускъе[курэ]	--	укъе[курэ]	уткъе[курэ]	--	уакъе[ку(хэ)рэ]
ар	скъе[курэ]	пкъе[курэ]	къе[курэ]	ткъе[курэ]	фкъе[курэ]	якъе[ку(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[курэ]	дыкъе[курэ]	--	дыфкъе[курэ]	дакъе[ку(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[курэ]	--	фыпъэкъе[курэ]	фыткъе[курэ]	--	факъе[ку(хэ)рэ]
ахэр	скъе[курэ]	пкъе[курэ]	къе[курэ]	ткъе[курэ]	фкъе[курэ]	якъе[ку(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ку]	[ку]р	--	[ку]хэр
Эргативнэ:	[ку]	[ку]м	--	[ку]хэм
Послеложнэ:	[ку]кӀэ	[ку]мкӀэ	[ку]хэкӀэ	[ку]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ку]у	[ку]рауэ	[ку]хэу	[ку]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ку]а	[ку]ар	--	[ку]ахэр
Эргативнэ:	[ку]а	[ку]ам	--	[ку]ахэм
Послеложнэ:	[ку]акӀэ	[ку]амкӀэ	[ку]ахэкӀэ	[ку]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ку]ауэ	[ку]арауэ	[ку]ахэу	[ку]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ку]н	[ку]ныр	--	[ку]нхэр
Эргативнэ:	[ку]н	[ку]ным	--	[ку]нхэм
Послеложнэ:	[ку]нкӀэ	[ку]нымкӀэ	[ку]нхэкӀэ	[ку]нхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[ку]ну	[ку]нырауэ	[ку]нхэу	[ку]нхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ку]ну	[ку]нур	--	[ку]нухэр
Эргативнэ:	[ку]ну	[ку]нум	--	[ку]нухэм
Послеложнэ:	[ку]нукӀэ	[ку]нумкӀэ	[ку]нухэкӀэ	[ку]нухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ку]нууэ	[ку]нурауэ	[ку]нухэу	[ку]нухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЖепӀэн, епщӀэнӀауэ зыгуэрым тегушхуэн, дзыхь щӀын, екун.

ЩАПХЪЭХЭР

• Къарууншэхэм, тхьэмыщкӀэхэм едыркъын зыфӀэфӀхэм.. Хьэдис къракуртэкъым, БетӀал щышынэрти. Ӏуащхьэмахуэ, журнал (художественный)

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къекун: be brave enough, have the guts, dare to do sth to or about sb.

УРЫСЫБЗЭ

• къекун: осмелиться на какой-л. поступок по отношению к кому-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын