къелъэӏун

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:ɬɐ'ʔʷǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- + [лъэӀу] + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къелъэӏун"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къелъэӀун
щымыӀэныгъэ:	къемылъэӀун

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀун	укъелъэӀун	къелъэӀун	дыкъелъэӀун	фыкъелъэӀун	къелъэӀун(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀун	укъемылъэӀун	къемылъэӀун	дыкъемылъэӀун	фыкъемылъэӀун	къемылъэӀун(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къелъэӀу!	фыкъелъэӀу!
щымыӀэныгъэ:	укъемылъэӀу!	фыкъемылъэӀу!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкърелъэӀу	укърелъэӀу	кърелъэӀу	дыкърелъэӀу	фыкърелъэӀу	кърелъэӀу
щымыӀэныгъэ:	сыкъремылъэӀу	укъремылъэӀу	къремылъэӀу	дыкъремылъэӀу	фыкъремылъэӀу	къремылъэӀу

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъолъэӀу(р)	укъолъэӀу(р)	къолъэӀу(р)	дыкъолъэӀу(р)	фыкъолъэӀу(р)	къолъэӀу(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуркъым	укъелъэӀуркъым	къелъэӀуркъым	дыкъелъэӀуркъым	фыкъелъэӀуркъым	къелъэӀу(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀу(р)т	укъелъэӀу(р)т	къелъэӀу(р)т	дыкъелъэӀу(р)т	фыкъелъэӀу(р)т	къелъэӀу(р)т / къелъэӀухэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀу(р)тэкъым	укъелъэӀу(р)тэкъым	къелъэӀу(р)тэкъым	дыкъелъэӀу(р)тэкъым	фыкъелъэӀу(р)тэкъым	къелъэӀу(р)тэкъым / къелъэӀухэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуащ	укъелъэӀуащ	къелъэӀуащ	дыкъелъэӀуащ	фыкъелъэӀуащ	къелъэӀуа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуакъым	укъелъэӀуакъым	къелъэӀуакъым	дыкъелъэӀуакъым	фыкъелъэӀуакъым	къелъэӀуа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуат	укъелъэӀуат	къелъэӀуат	дыкъелъэӀуат	фыкъелъэӀуат	къелъэӀуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуатэкъым	укъелъэӀуатэкъым	къелъэӀуатэкъым	дыкъелъэӀуатэкъым	фыкъелъэӀуатэкъым	къелъэӀуа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъащ	укъелъэӀугъащ	къелъэӀугъащ	дыкъелъэӀугъащ	фыкъелъэӀугъащ	къелъэӀугъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъакъым	укъелъэӀугъакъым	къелъэӀугъакъым	дыкъелъэӀугъакъым	фыкъелъэӀугъакъым	къелъэӀугъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъат	укъелъэӀугъат	къелъэӀугъат	дыкъелъэӀугъат	фыкъелъэӀугъат	къелъэӀугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъатэкъым	укъелъэӀугъатэкъым	къелъэӀугъатэкъым	дыкъелъэӀугъатэкъым	фыкъелъэӀугъатэкъым	къелъэӀугъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀущ	укъелъэӀущ	къелъэӀущ	дыкъелъэӀущ	фыкъелъэӀущ	къелъэӀу(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀукъым	укъелъэӀукъым	къелъэӀукъым	дыкъелъэӀукъым	фыкъелъэӀукъым	къелъэӀу(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀут	укъелъэӀут	къелъэӀут	дыкъелъэӀут	фыкъелъэӀут	къелъэӀу(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀутэкъым	укъелъэӀутэкъым	къелъэӀутэкъым	дыкъелъэӀутэкъым	фыкъелъэӀутэкъым	къелъэӀу(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунщ	укъелъэӀунщ	къелъэӀунщ	дыкъелъэӀунщ	фыкъелъэӀунщ	къелъэӀун(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀункъым	укъелъэӀункъым	къелъэӀункъым	дыкъелъэӀункъым	фыкъелъэӀункъым	къелъэӀун(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунущ	укъелъэӀунущ	къелъэӀунущ	дыкъелъэӀунущ	фыкъелъэӀунущ	къелъэӀуну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунукъым	укъелъэӀунукъым	къелъэӀунукъым	дыкъелъэӀунукъым	фыкъелъэӀунукъым	къелъэӀуну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀурэ	укъелъэӀурэ	къелъэӀурэ	дыкъелъэӀурэ	фыкъелъэӀурэ	къелъэӀу(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуркъэ	укъелъэӀуркъэ	къелъэӀуркъэ	дыкъелъэӀуркъэ	фыкъелъэӀуркъэ	къелъэӀуркъэ / къелъэӀухэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀу(р)т	укъелъэӀу(р)т	къелъэӀу(р)т	дыкъелъэӀу(р)т	фыкъелъэӀу(р)т	къелъэӀу(р)т / къелъэӀухэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀу(р)тэкъэ	укъелъэӀу(р)тэкъэ	къелъэӀу(р)тэкъэ	дыкъелъэӀу(р)тэкъэ	фыкъелъэӀу(р)тэкъэ	къелъэӀу(р)тэкъэ / къелъэӀухэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуа	укъелъэӀуа	къелъэӀуа	дыкъелъэӀуа	фыкъелъэӀуа	къелъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуакъэ	укъелъэӀуакъэ	къелъэӀуакъэ	дыкъелъэӀуакъэ	фыкъелъэӀуакъэ	къелъэӀуа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуат	укъелъэӀуат	къелъэӀуат	дыкъелъэӀуат	фыкъелъэӀуат	къелъэӀуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуатэкъэ	укъелъэӀуатэкъэ	къелъэӀуатэкъэ	дыкъелъэӀуатэкъэ	фыкъелъэӀуатэкъэ	къелъэӀуа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъа	укъелъэӀугъа	къелъэӀугъа	дыкъелъэӀугъа	фыкъелъэӀугъа	къелъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъакъэ	укъелъэӀугъакъэ	къелъэӀугъакъэ	дыкъелъэӀугъакъэ	фыкъелъэӀугъакъэ	къелъэӀугъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъат	укъелъэӀугъат	къелъэӀугъат	дыкъелъэӀугъат	фыкъелъэӀугъат	къелъэӀугъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъатэкъэ	укъелъэӀугъатэкъэ	къелъэӀугъатэкъэ	дыкъелъэӀугъатэкъэ	фыкъелъэӀугъатэкъэ	къелъэӀугъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀу	укъелъэӀу	къелъэӀу	дыкъелъэӀу	фыкъелъэӀу	къелъэӀу(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀукъэ	укъелъэӀукъэ	къелъэӀукъэ	дыкъелъэӀукъэ	фыкъелъэӀукъэ	къелъэӀу(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀут	укъелъэӀут	къелъэӀут	дыкъелъэӀут	фыкъелъэӀут	къелъэӀу(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀутэкъэ	укъелъэӀутэкъэ	къелъэӀутэкъэ	дыкъелъэӀутэкъэ	фыкъелъэӀутэкъэ	къелъэӀу(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀун	укъелъэӀун	къелъэӀун	дыкъелъэӀун	фыкъелъэӀун	къелъэӀун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀункъэ	укъелъэӀункъэ	къелъэӀункъэ	дыкъелъэӀункъэ	фыкъелъэӀункъэ	къелъэӀун(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуну	укъелъэӀуну	къелъэӀуну	дыкъелъэӀуну	фыкъелъэӀуну	къелъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунукъэ	укъелъэӀунукъэ	къелъэӀунукъэ	дыкъелъэӀунукъэ	фыкъелъэӀунукъэ	къелъэӀуну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀумэ	укъелъэӀумэ	къелъэӀумэ	дыкъелъэӀумэ	фыкъелъэӀумэ	къелъэӀу(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀумэ	укъемылъэӀумэ	къемылъэӀумэ	дыкъемылъэӀумэ	фыкъемылъэӀумэ	къемылъэӀу(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуамэ	укъелъэӀуамэ	къелъэӀуамэ	дыкъелъэӀуамэ	фыкъелъэӀуамэ	къелъэӀуа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуамэ	укъемылъэӀуамэ	къемылъэӀуамэ	дыкъемылъэӀуамэ	фыкъемылъэӀуамэ	къемылъэӀуа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъамэ	укъелъэӀугъамэ	къелъэӀугъамэ	дыкъелъэӀугъамэ	фыкъелъэӀугъамэ	къелъэӀугъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀугъамэ	укъемылъэӀугъамэ	къемылъэӀугъамэ	дыкъемылъэӀугъамэ	фыкъемылъэӀугъамэ	къемылъэӀугъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунмэ	укъелъэӀунмэ	къелъэӀунмэ	дыкъелъэӀунмэ	фыкъелъэӀунмэ	къелъэӀун(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунмэ	укъемылъэӀунмэ	къемылъэӀунмэ	дыкъемылъэӀунмэ	фыкъемылъэӀунмэ	къемылъэӀун(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунумэ	укъелъэӀунумэ	къелъэӀунумэ	дыкъелъэӀунумэ	фыкъелъэӀунумэ	къелъэӀуну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунумэ	укъемылъэӀунумэ	къемылъэӀунумэ	дыкъемылъэӀунумэ	фыкъемылъэӀунумэ	къемылъэӀуну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀутэмэ	укъелъэӀутэмэ	къелъэӀутэмэ	дыкъелъэӀутэмэ	фыкъелъэӀутэмэ	къелъэӀу(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀутэмэ	укъемылъэӀутэмэ	къемылъэӀутэмэ	дыкъемылъэӀутэмэ	фыкъемылъэӀутэмэ	къемылъэӀу(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуатэмэ	укъелъэӀуатэмэ	къелъэӀуатэмэ	дыкъелъэӀуатэмэ	фыкъелъэӀуатэмэ	къелъэӀуа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуатэмэ	укъемылъэӀуатэмэ	къемылъэӀуатэмэ	дыкъемылъэӀуатэмэ	фыкъемылъэӀуатэмэ	къемылъэӀуа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъатэмэ	укъелъэӀугъатэмэ	къелъэӀугъатэмэ	дыкъелъэӀугъатэмэ	фыкъелъэӀугъатэмэ	къелъэӀугъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀугъатэмэ	укъемылъэӀугъатэмэ	къемылъэӀугъатэмэ	дыкъемылъэӀугъатэмэ	фыкъемылъэӀугъатэмэ	къемылъэӀугъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунтэмэ	укъелъэӀунтэмэ	къелъэӀунтэмэ	дыкъелъэӀунтэмэ	фыкъелъэӀунтэмэ	къелъэӀун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунтэмэ	укъемылъэӀунтэмэ	къемылъэӀунтэмэ	дыкъемылъэӀунтэмэ	фыкъемылъэӀунтэмэ	къемылъэӀун(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунутэмэ	укъелъэӀунутэмэ	къелъэӀунутэмэ	дыкъелъэӀунутэмэ	фыкъелъэӀунутэмэ	къелъэӀуну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунутэмэ	укъемылъэӀунутэмэ	къемылъэӀунутэмэ	дыкъемылъэӀунутэмэ	фыкъемылъэӀунутэмэ	къемылъэӀуну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунт	укъелъэӀунт	къелъэӀунт	дыкъелъэӀунт	фыкъелъэӀунт	къелъэӀун(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунтэкъым	укъелъэӀунтэкъым	къелъэӀунтэкъым	дыкъелъэӀунтэкъым	фыкъелъэӀунтэкъым	къелъэӀун(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунут	укъелъэӀунут	къелъэӀунут	дыкъелъэӀунут	фыкъелъэӀунут	къелъэӀуну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунутэкъым	укъелъэӀунутэкъым	къелъэӀунутэкъым	дыкъелъэӀунутэкъым	фыкъелъэӀунутэкъым	къелъэӀуну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуми	укъелъэӀуми	къелъэӀуми	дыкъелъэӀуми	фыкъелъэӀуми	къелъэӀу(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуми	укъемылъэӀуми	къемылъэӀуми	дыкъемылъэӀуми	фыкъемылъэӀуми	къемылъэӀу(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуами	укъелъэӀуами	къелъэӀуами	дыкъелъэӀуами	фыкъелъэӀуами	къелъэӀуа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуами	укъемылъэӀуами	къемылъэӀуами	дыкъемылъэӀуами	фыкъемылъэӀуами	къемылъэӀуа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъами	укъелъэӀугъами	къелъэӀугъами	дыкъелъэӀугъами	фыкъелъэӀугъами	къелъэӀугъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀугъами	укъемылъэӀугъами	къемылъэӀугъами	дыкъемылъэӀугъами	фыкъемылъэӀугъами	къемылъэӀугъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунми	укъелъэӀунми	къелъэӀунми	дыкъелъэӀунми	фыкъелъэӀунми	къелъэӀун(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунми	укъемылъэӀунми	къемылъэӀунми	дыкъемылъэӀунми	фыкъемылъэӀунми	къемылъэӀун(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунуми	укъелъэӀунуми	къелъэӀунуми	дыкъелъэӀунуми	фыкъелъэӀунуми	къелъэӀуну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунуми	укъемылъэӀунуми	къемылъэӀунуми	дыкъемылъэӀунуми	фыкъемылъэӀунуми	къемылъэӀуну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀутэми	укъелъэӀутэми	къелъэӀутэми	дыкъелъэӀутэми	фыкъелъэӀутэми	къелъэӀу(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀутэми	укъемылъэӀутэми	къемылъэӀутэми	дыкъемылъэӀутэми	фыкъемылъэӀутэми	къемылъэӀу(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуатэми	укъелъэӀуатэми	къелъэӀуатэми	дыкъелъэӀуатэми	фыкъелъэӀуатэми	къелъэӀуа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуатэми	укъемылъэӀуатэми	къемылъэӀуатэми	дыкъемылъэӀуатэми	фыкъемылъэӀуатэми	къемылъэӀуа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀугъатэми	укъелъэӀугъатэми	къелъэӀугъатэми	дыкъелъэӀугъатэми	фыкъелъэӀугъатэми	къелъэӀугъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀугъатэми	укъемылъэӀугъатэми	къемылъэӀугъатэми	дыкъемылъэӀугъатэми	фыкъемылъэӀугъатэми	къемылъэӀугъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунтэми	укъелъэӀунтэми	къелъэӀунтэми	дыкъелъэӀунтэми	фыкъелъэӀунтэми	къелъэӀун(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунтэми	укъемылъэӀунтэми	къемылъэӀунтэми	дыкъемылъэӀунтэми	фыкъемылъэӀунтэми	къемылъэӀун(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀунутэми	укъелъэӀунутэми	къелъэӀунутэми	дыкъелъэӀунутэми	фыкъелъэӀунутэми	къелъэӀуну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀунутэми	укъемылъэӀунутэми	къемылъэӀунутэми	дыкъемылъэӀунутэми	фыкъемылъэӀунутэми	къемылъэӀуну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуаи	укъелъэӀуаи	къелъэӀуаи	дыкъелъэӀуаи	фыкъелъэӀуаи	къелъэӀуаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуакъыми	укъелъэӀуакъыми	къелъэӀуакъыми	дыкъелъэӀуакъыми	фыкъелъэӀуакъыми	къелъэӀуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуащэрэт	укъелъэӀуащэрэт	къелъэӀуащэрэт	дыкъелъэӀуащэрэт	фыкъелъэӀуащэрэт	къелъэӀуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемылъэӀуащэрэт	укъемылъэӀуащэрэт	къемылъэӀуащэрэт	дыкъемылъэӀуащэрэт	фыкъемылъэӀуащэрэт	къемылъэӀуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнщ	укъелъэӀуагъэнщ	къелъэӀуагъэнщ	дыкъелъэӀуагъэнщ	фыкъелъэӀуагъэнщ	къелъэӀуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнкъым	укъелъэӀуагъэнкъым	къелъэӀуагъэнкъым	дыкъелъэӀуагъэнкъым	фыкъелъэӀуагъэнкъым	къелъэӀуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнт	укъелъэӀуагъэнт	къелъэӀуагъэнт	дыкъелъэӀуагъэнт	фыкъелъэӀуагъэнт	къелъэӀуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнтэкъым	укъелъэӀуагъэнтэкъым	къелъэӀуагъэнтэкъым	дыкъелъэӀуагъэнтэкъым	фыкъелъэӀуагъэнтэкъым	къелъэӀуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэн	укъелъэӀуагъэн	къелъэӀуагъэн	дыкъелъэӀуагъэн	фыкъелъэӀуагъэн	къелъэӀуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнкъэ	укъелъэӀуагъэнкъэ	къелъэӀуагъэнкъэ	дыкъелъэӀуагъэнкъэ	фыкъелъэӀуагъэнкъэ	къелъэӀуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнт	укъелъэӀуагъэнт	къелъэӀуагъэнт	дыкъелъэӀуагъэнт	фыкъелъэӀуагъэнт	къелъэӀуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнтэкъэ	укъелъэӀуагъэнтэкъэ	къелъэӀуагъэнтэкъэ	дыкъелъэӀуагъэнтэкъэ	фыкъелъэӀуагъэнтэкъэ	къелъэӀуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнлъэӀу	укъелъэӀуагъэнлъэӀу	къелъэӀуагъэнлъэӀу	дыкъелъэӀуагъэнлъэӀу	фыкъелъэӀуагъэнлъэӀу	къелъэӀуагъэнлъэӀу
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнукъым	укъелъэӀуагъэнукъым	къелъэӀуагъэнукъым	дыкъелъэӀуагъэнукъым	фыкъелъэӀуагъэнукъым	къелъэӀуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнут	укъелъэӀуагъэнут	къелъэӀуагъэнут	дыкъелъэӀуагъэнут	фыкъелъэӀуагъэнут	къелъэӀуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнутэкъым	укъелъэӀуагъэнутэкъым	къелъэӀуагъэнутэкъым	дыкъелъэӀуагъэнутэкъым	фыкъелъэӀуагъэнутэкъым	къелъэӀуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэну	укъелъэӀуагъэну	къелъэӀуагъэну	дыкъелъэӀуагъэну	фыкъелъэӀуагъэну	къелъэӀуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнукъэ	укъелъэӀуагъэнукъэ	къелъэӀуагъэнукъэ	дыкъелъэӀуагъэнукъэ	фыкъелъэӀуагъэнукъэ	къелъэӀуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнут	укъелъэӀуагъэнут	къелъэӀуагъэнут	дыкъелъэӀуагъэнут	фыкъелъэӀуагъэнут	къелъэӀуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъелъэӀуагъэнутэкъэ	укъелъэӀуагъэнутэкъэ	къелъэӀуагъэнутэкъэ	дыкъелъэӀуагъэнутэкъэ	фыкъелъэӀуагъэнутэкъэ	къелъэӀуагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀу	укъелъэӀу	къелъэӀу	дыкъелъэӀу	фыкъелъэӀу	къелъэӀу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀу	укъемылъэӀу	къемылъэӀу	дыкъемылъэӀу	фыкъемылъэӀу	къемылъэӀу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀуа	укъелъэӀуа	къелъэӀуа	дыкъелъэӀуа	фыкъелъэӀуа	къелъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀуа	укъемылъэӀуа	къемылъэӀуа	дыкъемылъэӀуа	фыкъемылъэӀуа	къемылъэӀуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀугъа	укъелъэӀугъа	къелъэӀугъа	дыкъелъэӀугъа	фыкъелъэӀугъа	къелъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀугъа	укъемылъэӀугъа	къемылъэӀугъа	дыкъемылъэӀугъа	фыкъемылъэӀугъа	къемылъэӀугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀун	укъелъэӀун	къелъэӀун	дыкъелъэӀун	фыкъелъэӀун	къелъэӀун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀун	укъемылъэӀун	къемылъэӀун	дыкъемылъэӀун	фыкъемылъэӀун	къемылъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀуну	укъелъэӀуну	къелъэӀуну	дыкъелъэӀуну	фыкъелъэӀуну	къелъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀуну	укъемылъэӀуну	къемылъэӀуну	дыкъемылъэӀуну	фыкъемылъэӀуну	къемылъэӀуну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэлъэӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмылъэӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэлъэӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмылъэӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэлъэӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмылъэӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэлъэӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмылъэӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэлъэӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмылъэӀуну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрелъэӀу	укъызэрелъэӀу	къызэрелъэӀу	дыкъызэрелъэӀу	фыкъызэрелъэӀу	къызэрелъэӀу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремылъэӀу	укъызэремылъэӀу	къызэремылъэӀу	дыкъызэремылъэӀу	фыкъызэремылъэӀу	къызэремылъэӀу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрелъэӀуа	укъызэрелъэӀуа	къызэрелъэӀуа	дыкъызэрелъэӀуа	фыкъызэрелъэӀуа	къызэрелъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремылъэӀуа	укъызэремылъэӀуа	къызэремылъэӀуа	дыкъызэремылъэӀуа	фыкъызэремылъэӀуа	къызэремылъэӀуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрелъэӀугъа	укъызэрелъэӀугъа	къызэрелъэӀугъа	дыкъызэрелъэӀугъа	фыкъызэрелъэӀугъа	къызэрелъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремылъэӀугъа	укъызэремылъэӀугъа	къызэремылъэӀугъа	дыкъызэремылъэӀугъа	фыкъызэремылъэӀугъа	къызэремылъэӀугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрелъэӀун	укъызэрелъэӀун	къызэрелъэӀун	дыкъызэрелъэӀун	фыкъызэрелъэӀун	къызэрелъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремылъэӀун	укъызэремылъэӀун	къызэремылъэӀун	дыкъызэремылъэӀун	фыкъызэремылъэӀун	къызэремылъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрелъэӀуну	укъызэрелъэӀуну	къызэрелъэӀуну	дыкъызэрелъэӀуну	фыкъызэрелъэӀуну	къызэрелъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремылъэӀуну	укъызэремылъэӀуну	къызэремылъэӀуну	дыкъызэремылъэӀуну	фыкъызэремылъэӀуну	къызэремылъэӀуну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщелъэӀу	укъыщелъэӀу	къыщелъэӀу	дыкъыщелъэӀу	фыкъыщелъэӀу	къыщелъэӀу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемылъэӀу	укъыщемылъэӀу	къыщемылъэӀу	дыкъыщемылъэӀу	фыкъыщемылъэӀу	къыщемылъэӀу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщелъэӀуа	укъыщелъэӀуа	къыщелъэӀуа	дыкъыщелъэӀуа	фыкъыщелъэӀуа	къыщелъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемылъэӀуа	укъыщемылъэӀуа	къыщемылъэӀуа	дыкъыщемылъэӀуа	фыкъыщемылъэӀуа	къыщемылъэӀуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщелъэӀугъа	укъыщелъэӀугъа	къыщелъэӀугъа	дыкъыщелъэӀугъа	фыкъыщелъэӀугъа	къыщелъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемылъэӀугъа	укъыщемылъэӀугъа	къыщемылъэӀугъа	дыкъыщемылъэӀугъа	фыкъыщемылъэӀугъа	къыщемылъэӀугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщелъэӀун	укъыщелъэӀун	къыщелъэӀун	дыкъыщелъэӀун	фыкъыщелъэӀун	къыщелъэӀун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемылъэӀун	укъыщемылъэӀун	къыщемылъэӀун	дыкъыщемылъэӀун	фыкъыщемылъэӀун	къыщемылъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщелъэӀуну	укъыщелъэӀуну	къыщелъэӀуну	дыкъыщелъэӀуну	фыкъыщелъэӀуну	къыщелъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемылъэӀуну	укъыщемылъэӀуну	къыщемылъэӀуну	дыкъыщемылъэӀуну	фыкъыщемылъэӀуну	къыщемылъэӀуну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызделъэӀу	укъызделъэӀу	къызделъэӀу	дыкъызделъэӀу	фыкъызделъэӀу	къызделъэӀу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемылъэӀу	укъыздемылъэӀу	къыздемылъэӀу	дыкъыздемылъэӀу	фыкъыздемылъэӀу	къыздемылъэӀу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызделъэӀуа	укъызделъэӀуа	къызделъэӀуа	дыкъызделъэӀуа	фыкъызделъэӀуа	къызделъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемылъэӀуа	укъыздемылъэӀуа	къыздемылъэӀуа	дыкъыздемылъэӀуа	фыкъыздемылъэӀуа	къыздемылъэӀуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызделъэӀугъа	укъызделъэӀугъа	къызделъэӀугъа	дыкъызделъэӀугъа	фыкъызделъэӀугъа	къызделъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемылъэӀугъа	укъыздемылъэӀугъа	къыздемылъэӀугъа	дыкъыздемылъэӀугъа	фыкъыздемылъэӀугъа	къыздемылъэӀугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызделъэӀун	укъызделъэӀун	къызделъэӀун	дыкъызделъэӀун	фыкъызделъэӀун	къызделъэӀун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемылъэӀун	укъыздемылъэӀун	къыздемылъэӀун	дыкъыздемылъэӀун	фыкъыздемылъэӀун	къыздемылъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызделъэӀуну	укъызделъэӀуну	къызделъэӀуну	дыкъызделъэӀуну	фыкъызделъэӀуну	къызделъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемылъэӀуну	укъыздемылъэӀуну	къыздемылъэӀуну	дыкъыздемылъэӀуну	фыкъыздемылъэӀуну	къыздемылъэӀуну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀелъэӀу	укъыщӀелъэӀу	къыщӀелъэӀу	дыкъыщӀелъэӀу	фыкъыщӀелъэӀу	къыщӀелъэӀу(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемылъэӀу	укъыщӀемылъэӀу	къыщӀемылъэӀу	дыкъыщӀемылъэӀу	фыкъыщӀемылъэӀу	къыщӀемылъэӀу(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀелъэӀуа	укъыщӀелъэӀуӀелъэӀуа	къыщӀелъэӀуа	дыкъыщӀелъэӀуа	фыкъыщӀелъэӀуа	къыщӀелъэӀуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемылъэӀуа	укъыщӀемылъэӀуа	къыщӀемылъэӀуа	дыкъыщӀемылъэӀуа	фыкъыщӀемылъэӀуа	къыщӀемылъэӀуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀелъэӀугъа	укъыщӀелъэӀугъа	къыщӀелъэӀугъа	дыкъыщӀелъэӀугъа	фыкъыщӀелъэӀугъа	къыщӀелъэӀугъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемылъэӀугъа	укъыщӀемылъэӀугъа	къыщӀемылъэӀугъа	дыкъыщӀемылъэӀугъа	фыкъыщӀемылъэӀугъа	къыщӀемылъэӀугъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀелъэӀун	укъыщӀелъэӀун	къыщӀелъэӀун	дыкъыщӀелъэӀун	фыкъыщӀелъэӀун	къыщӀелъэӀун(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемылъэӀун	укъыщӀемылъэӀун	къыщӀемылъэӀун	дыкъыщӀемылъэӀун	фыкъыщӀемылъэӀун	къыщӀемылъэӀун(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀелъэӀуну	укъыщӀелъэӀуну	къыщӀелъэӀуну	дыкъыщӀелъэӀуну	фыкъыщӀелъэӀуну	къыщӀелъэӀуну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемылъэӀуну	укъыщӀемылъэӀуну	къыщӀемылъэӀуну	дыкъыщӀемылъэӀуну	фыкъыщӀемылъэӀуну	къыщӀемылъэӀуну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀуу	укъелъэӀуу	къелъэӀуу	дыкъелъэӀуу	фыкъелъэӀуу	къелъэӀуу / къелъэӀухэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀуу	укъемылъэӀуу	къемылъэӀуу	дыкъемылъэӀуу	фыкъемылъэӀуу	къемылъэӀуу / къелъэӀухэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀуауэ	укъелъэӀуауэ	къелъэӀуауэ	дыкъелъэӀуауэ	фыкъелъэӀуауэ	къелъэӀуауэ / къелъэӀуахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀуауэ	укъемылъэӀуауэ	къемылъэӀуауэ	дыкъемылъэӀуауэ	фыкъемылъэӀуауэ	къемылъэӀуауэ / къемылъэӀуахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъелъэӀуурэ	укъелъэӀуурэ	къелъэӀуурэ	дыкъелъэӀуурэ	фыкъелъэӀуурэ	къелъэӀуурэ / къелъэӀухэурэ къелъэӀу(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемылъэӀуурэ	укъемылъэӀуурэ	къемылъэӀуурэ	дыкъемылъэӀуурэ	фыкъемылъэӀуурэ	къемылъэӀуурэ / къемылъэӀухэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъолъэӀу	сыкъолъэӀу	--	сыфкъолъэӀу	сакъолъэӀу(хэ)
уэ	ускъолъэӀу	--	укъолъэӀу	уткъолъэӀу	--	уакъолъэӀу(хэ)
ар	скъолъэӀу	пкъолъэӀу	къолъэӀу	ткъолъэӀу	фкъолъэӀу	якъолъэӀу(хэ)
дэ	--	дыпкъолъэӀу	дыкъолъэӀу	--	дыфкъолъэӀу	дакъолъэӀу(хэ)
фэ	фыскъолъэӀу	--	фыкъолъэӀу	фыткъолъэӀу	--	факъолъэӀу(хэ)
ахэр	скъолъэӀу	пкъолъэӀу	къолъэӀу	ткъолъэӀу	фкъолъэӀу	якъолъэӀу(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[лъэӀурэ]	сыкъе[лъэӀурэ]	--	сыфкъе[лъэӀурэ]	сакъе[лъэӀу(хэ)рэ]
уэ	ускъе[лъэӀурэ]	--	укъе[лъэӀурэ]	уткъе[лъэӀурэ]	--	уакъе[лъэӀу(хэ)рэ]
ар	скъе[лъэӀурэ]	пкъе[лъэӀурэ]	къе[лъэӀурэ]	ткъе[лъэӀурэ]	фкъе[лъэӀурэ]	якъе[лъэӀу(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[лъэӀурэ]	дыкъе[лъэӀурэ]	--	дыфкъе[лъэӀурэ]	дакъе[лъэӀу(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[лъэӀурэ]	--	фыпъэкъе[лъэӀурэ]	фыткъе[лъэӀурэ]	--	факъе[лъэӀу(хэ)рэ]
ахэр	скъе[лъэӀурэ]	пкъе[лъэӀурэ]	къе[лъэӀурэ]	ткъе[лъэӀурэ]	фкъе[лъэӀурэ]	якъе[лъэӀу(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэӀу]	[лъэӀу]р	--	[лъэӀу]хэр
Эргативнэ:	[лъэӀу]	[лъэӀу]м	--	[лъэӀу]хэм
Послеложнэ:	[лъэӀу]кӀэ	[лъэӀу]мкӀэ	[лъэӀу]хэкӀэ	[лъэӀу]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэӀу]у	[лъэӀу]рауэ	[лъэӀу]хэу	[лъэӀу]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэӀу]а	[лъэӀу]ар	--	[лъэӀу]ахэр
Эргативнэ:	[лъэӀу]а	[лъэӀу]ам	--	[лъэӀу]ахэм
Послеложнэ:	[лъэӀу]акӀэ	[лъэӀу]амкӀэ	[лъэӀу]ахэкӀэ	[лъэӀу]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэӀу]ауэ	[лъэӀу]арауэ	[лъэӀу]ахэу	[лъэӀу]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэӀу]н	[лъэӀу]ныр	--	[лъэӀу]нхэр
Эргативнэ:	[лъэӀу]н	[лъэӀу]ным	--	[лъэӀу]нхэм
Послеложнэ:	[лъэӀу]нкӀэ	[лъэӀу]нымкӀэ	[лъэӀу]нхэкӀэ	[лъэӀу]нхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[лъэӀу]ну	[лъэӀу]нырауэ	[лъэӀу]нхэу	[лъэӀу]нхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэӀу]ну	[лъэӀу]нур	--	[лъэӀу]нухэр
Эргативнэ:	[лъэӀу]ну	[лъэӀу]нум	--	[лъэӀу]нухэм
Послеложнэ:	[лъэӀу]нукӀэ	[лъэӀу]нумкӀэ	[лъэӀу]нухэкӀэ	[лъэӀу]нухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэӀу]нууэ	[лъэӀу]нурауэ	[лъэӀу]нухэу	[лъэӀу]нухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЛъэӀукӀэ зыгуэрым бгъэдыхьэн, зыхуэгъэзэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къелъэӏун: request sth from sb, ask sb for sth

УРЫСЫБЗЭ

• къелъэӏун: обратиться с просьбой к кому-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын