къеплъэкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:pɬɐ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- + [плъ] + -э + -кӀ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къеплъэкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къеплъэкӀын
щымыӀэныгъэ:	къемыплъэкӀын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀын	укъеплъэкӀын	къеплъэкӀын	дыкъеплъэкӀын	фыкъеплъэкӀын	къеплъэкӀын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀын	укъемыплъэкӀын	къемыплъэкӀын	дыкъемыплъэкӀын	фыкъемыплъэкӀын	къемыплъэкӀын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къеплъэкӀ!	фыкъеплъэкӀ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыплъэкӀ!	фыкъемыплъэкӀ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъреплъэкӀ	укъреплъэкӀ	къреплъэкӀ	дыкъреплъэкӀ	фыкъреплъэкӀ	къреплъэкӀ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыплъэкӀ	укъремыплъэкӀ	къремыплъэкӀ	дыкъремыплъэкӀ	фыкъремыплъэкӀ	къремыплъэкӀ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоплъэкӀ(ыр)	укъоплъэкӀ(ыр)	къоплъэкӀ(ыр)	дыкъоплъэкӀ(ыр)	фыкъоплъэкӀ(ыр)	къоплъэкӀ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыркъым	укъеплъэкӀыркъым	къеплъэкӀыркъым	дыкъеплъэкӀыркъым	фыкъеплъэкӀыркъым	къеплъэкӀ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀ(ыр)т	укъеплъэкӀ(ыр)т	къеплъэкӀ(ыр)т	дыкъеплъэкӀ(ыр)т	фыкъеплъэкӀ(ыр)т	къеплъэкӀ(ыр)т / къеплъэкӀхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъым	укъеплъэкӀ(ыр)тэкъым	къеплъэкӀ(ыр)тэкъым	дыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъым	фыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъым	къеплъэкӀ(ыр)тэкъым / къеплъэкӀхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀащ	укъеплъэкӀащ	къеплъэкӀащ	дыкъеплъэкӀащ	фыкъеплъэкӀащ	къеплъэкӀа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀакъым	укъеплъэкӀакъым	къеплъэкӀакъым	дыкъеплъэкӀакъым	фыкъеплъэкӀакъым	къеплъэкӀа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀат	укъеплъэкӀат	къеплъэкӀат	дыкъеплъэкӀат	фыкъеплъэкӀат	къеплъэкӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀатэкъым	укъеплъэкӀатэкъым	къеплъэкӀатэкъым	дыкъеплъэкӀатэкъым	фыкъеплъэкӀатэкъым	къеплъэкӀа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъащ	укъеплъэкӀыгъащ	къеплъэкӀыгъащ	дыкъеплъэкӀыгъащ	фыкъеплъэкӀыгъащ	къеплъэкӀыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъакъым	укъеплъэкӀыгъакъым	къеплъэкӀыгъакъым	дыкъеплъэкӀыгъакъым	фыкъеплъэкӀыгъакъым	къеплъэкӀыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъат	укъеплъэкӀыгъат	къеплъэкӀыгъат	дыкъеплъэкӀыгъат	фыкъеплъэкӀыгъат	къеплъэкӀыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъатэкъым	укъеплъэкӀыгъатэкъым	къеплъэкӀыгъатэкъым	дыкъеплъэкӀыгъатэкъым	фыкъеплъэкӀыгъатэкъым	къеплъэкӀыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀщ	укъеплъэкӀщ	къеплъэкӀщ	дыкъеплъэкӀщ	фыкъеплъэкӀщ	къеплъэкӀ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀкъым	укъеплъэкӀкъым	къеплъэкӀкъым	дыкъеплъэкӀкъым	фыкъеплъэкӀкъым	къеплъэкӀ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀт	укъеплъэкӀт	къеплъэкӀт	дыкъеплъэкӀт	фыкъеплъэкӀт	къеплъэкӀ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀтэкъым	укъеплъэкӀтэкъым	къеплъэкӀтэкъым	дыкъеплъэкӀтэкъым	фыкъеплъэкӀтэкъым	къеплъэкӀ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынщ	укъеплъэкӀынщ	къеплъэкӀынщ	дыкъеплъэкӀынщ	фыкъеплъэкӀынщ	къеплъэкӀын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынкъым	укъеплъэкӀынкъым	къеплъэкӀынкъым	дыкъеплъэкӀынкъым	фыкъеплъэкӀынкъым	къеплъэкӀын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынущ	укъеплъэкӀынущ	къеплъэкӀынущ	дыкъеплъэкӀынущ	фыкъеплъэкӀынущ	къеплъэкӀыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынукъым	укъеплъэкӀынукъым	къеплъэкӀынукъым	дыкъеплъэкӀынукъым	фыкъеплъэкӀынукъым	къеплъэкӀыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀрэ	укъеплъэкӀрэ	къеплъэкӀрэ	дыкъеплъэкӀрэ	фыкъеплъэкӀрэ	къеплъэкӀ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыркъэ	укъеплъэкӀыркъэ	къеплъэкӀыркъэ	дыкъеплъэкӀыркъэ	фыкъеплъэкӀыркъэ	къеплъэкӀыркъэ / къеплъэкӀхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀ(ыр)т	укъеплъэкӀ(ыр)т	къеплъэкӀ(ыр)т	дыкъеплъэкӀ(ыр)т	фыкъеплъэкӀ(ыр)т	къеплъэкӀ(ыр)т / къеплъэкӀхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъэ	укъеплъэкӀ(ыр)тэкъэ	къеплъэкӀ(ыр)тэкъэ	дыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъэ	фыкъеплъэкӀ(ыр)тэкъэ	къеплъэкӀ(ыр)тэкъэ / къеплъэкӀхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀа	укъеплъэкӀа	къеплъэкӀа	дыкъеплъэкӀа	фыкъеплъэкӀа	къеплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀакъэ	укъеплъэкӀакъэ	къеплъэкӀакъэ	дыкъеплъэкӀакъэ	фыкъеплъэкӀакъэ	къеплъэкӀа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀат	укъеплъэкӀат	къеплъэкӀат	дыкъеплъэкӀат	фыкъеплъэкӀат	къеплъэкӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀатэкъэ	укъеплъэкӀатэкъэ	къеплъэкӀатэкъэ	дыкъеплъэкӀатэкъэ	фыкъеплъэкӀатэкъэ	къеплъэкӀа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъа	укъеплъэкӀыгъа	къеплъэкӀыгъа	дыкъеплъэкӀыгъа	фыкъеплъэкӀыгъа	къеплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъакъэ	укъеплъэкӀыгъакъэ	къеплъэкӀыгъакъэ	дыкъеплъэкӀыгъакъэ	фыкъеплъэкӀыгъакъэ	къеплъэкӀыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъат	укъеплъэкӀыгъат	къеплъэкӀыгъат	дыкъеплъэкӀыгъат	фыкъеплъэкӀыгъат	къеплъэкӀыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъатэкъэ	укъеплъэкӀыгъатэкъэ	къеплъэкӀыгъатэкъэ	дыкъеплъэкӀыгъатэкъэ	фыкъеплъэкӀыгъатэкъэ	къеплъэкӀыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀ	укъеплъэкӀ	къеплъэкӀ	дыкъеплъэкӀ	фыкъеплъэкӀ	къеплъэкӀ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀкъэ	укъеплъэкӀкъэ	къеплъэкӀкъэ	дыкъеплъэкӀкъэ	фыкъеплъэкӀкъэ	къеплъэкӀ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀт	укъеплъэкӀт	къеплъэкӀт	дыкъеплъэкӀт	фыкъеплъэкӀт	къеплъэкӀ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀтэкъэ	укъеплъэкӀтэкъэ	къеплъэкӀтэкъэ	дыкъеплъэкӀтэкъэ	фыкъеплъэкӀтэкъэ	къеплъэкӀ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀын	укъеплъэкӀын	къеплъэкӀын	дыкъеплъэкӀын	фыкъеплъэкӀын	къеплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынкъэ	укъеплъэкӀынкъэ	къеплъэкӀынкъэ	дыкъеплъэкӀынкъэ	фыкъеплъэкӀынкъэ	къеплъэкӀын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыну	укъеплъэкӀыну	къеплъэкӀыну	дыкъеплъэкӀыну	фыкъеплъэкӀыну	къеплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынукъэ	укъеплъэкӀынукъэ	къеплъэкӀынукъэ	дыкъеплъэкӀынукъэ	фыкъеплъэкӀынукъэ	къеплъэкӀыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀмэ	укъеплъэкӀмэ	къеплъэкӀмэ	дыкъеплъэкӀмэ	фыкъеплъэкӀмэ	къеплъэкӀ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀмэ	укъемыплъэкӀмэ	къемыплъэкӀмэ	дыкъемыплъэкӀмэ	фыкъемыплъэкӀмэ	къемыплъэкӀ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀамэ	укъеплъэкӀамэ	къеплъэкӀамэ	дыкъеплъэкӀамэ	фыкъеплъэкӀамэ	къеплъэкӀа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀамэ	укъемыплъэкӀамэ	къемыплъэкӀамэ	дыкъемыплъэкӀамэ	фыкъемыплъэкӀамэ	къемыплъэкӀа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъамэ	укъеплъэкӀыгъамэ	къеплъэкӀыгъамэ	дыкъеплъэкӀыгъамэ	фыкъеплъэкӀыгъамэ	къеплъэкӀыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀыгъамэ	укъемыплъэкӀыгъамэ	къемыплъэкӀыгъамэ	дыкъемыплъэкӀыгъамэ	фыкъемыплъэкӀыгъамэ	къемыплъэкӀыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынмэ	укъеплъэкӀынмэ	къеплъэкӀынмэ	дыкъеплъэкӀынмэ	фыкъеплъэкӀынмэ	къеплъэкӀын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынмэ	укъемыплъэкӀынмэ	къемыплъэкӀынмэ	дыкъемыплъэкӀынмэ	фыкъемыплъэкӀынмэ	къемыплъэкӀын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынумэ	укъеплъэкӀынумэ	къеплъэкӀынумэ	дыкъеплъэкӀынумэ	фыкъеплъэкӀынумэ	къеплъэкӀыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынумэ	укъемыплъэкӀынумэ	къемыплъэкӀынумэ	дыкъемыплъэкӀынумэ	фыкъемыплъэкӀынумэ	къемыплъэкӀыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀтэмэ	укъеплъэкӀтэмэ	къеплъэкӀтэмэ	дыкъеплъэкӀтэмэ	фыкъеплъэкӀтэмэ	къеплъэкӀ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀтэмэ	укъемыплъэкӀтэмэ	къемыплъэкӀтэмэ	дыкъемыплъэкӀтэмэ	фыкъемыплъэкӀтэмэ	къемыплъэкӀ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀатэмэ	укъеплъэкӀатэмэ	къеплъэкӀатэмэ	дыкъеплъэкӀатэмэ	фыкъеплъэкӀатэмэ	къеплъэкӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀатэмэ	укъемыплъэкӀатэмэ	къемыплъэкӀатэмэ	дыкъемыплъэкӀатэмэ	фыкъемыплъэкӀатэмэ	къемыплъэкӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъатэмэ	укъеплъэкӀыгъатэмэ	къеплъэкӀыгъатэмэ	дыкъеплъэкӀыгъатэмэ	фыкъеплъэкӀыгъатэмэ	къеплъэкӀыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀыгъатэмэ	укъемыплъэкӀыгъатэмэ	къемыплъэкӀыгъатэмэ	дыкъемыплъэкӀыгъатэмэ	фыкъемыплъэкӀыгъатэмэ	къемыплъэкӀыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынтэмэ	укъеплъэкӀынтэмэ	къеплъэкӀынтэмэ	дыкъеплъэкӀынтэмэ	фыкъеплъэкӀынтэмэ	къеплъэкӀын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынтэмэ	укъемыплъэкӀынтэмэ	къемыплъэкӀынтэмэ	дыкъемыплъэкӀынтэмэ	фыкъемыплъэкӀынтэмэ	къемыплъэкӀын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынутэмэ	укъеплъэкӀынутэмэ	къеплъэкӀынутэмэ	дыкъеплъэкӀынутэмэ	фыкъеплъэкӀынутэмэ	къеплъэкӀыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынутэмэ	укъемыплъэкӀынутэмэ	къемыплъэкӀынутэмэ	дыкъемыплъэкӀынутэмэ	фыкъемыплъэкӀынутэмэ	къемыплъэкӀыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынт	укъеплъэкӀынт	къеплъэкӀынт	дыкъеплъэкӀынт	фыкъеплъэкӀынт	къеплъэкӀын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынтэкъым	укъеплъэкӀынтэкъым	къеплъэкӀынтэкъым	дыкъеплъэкӀынтэкъым	фыкъеплъэкӀынтэкъым	къеплъэкӀын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынут	укъеплъэкӀынут	къеплъэкӀынут	дыкъеплъэкӀынут	фыкъеплъэкӀынут	къеплъэкӀыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынутэкъым	укъеплъэкӀынутэкъым	къеплъэкӀынутэкъым	дыкъеплъэкӀынутэкъым	фыкъеплъэкӀынутэкъым	къеплъэкӀыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀми	укъеплъэкӀми	къеплъэкӀми	дыкъеплъэкӀми	фыкъеплъэкӀми	къеплъэкӀ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀми	укъемыплъэкӀми	къемыплъэкӀми	дыкъемыплъэкӀми	фыкъемыплъэкӀми	къемыплъэкӀ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀами	укъеплъэкӀами	къеплъэкӀами	дыкъеплъэкӀами	фыкъеплъэкӀами	къеплъэкӀа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀами	укъемыплъэкӀами	къемыплъэкӀами	дыкъемыплъэкӀами	фыкъемыплъэкӀами	къемыплъэкӀа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъами	укъеплъэкӀыгъами	къеплъэкӀыгъами	дыкъеплъэкӀыгъами	фыкъеплъэкӀыгъами	къеплъэкӀыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀыгъами	укъемыплъэкӀыгъами	къемыплъэкӀыгъами	дыкъемыплъэкӀыгъами	фыкъемыплъэкӀыгъами	къемыплъэкӀыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынми	укъеплъэкӀынми	къеплъэкӀынми	дыкъеплъэкӀынми	фыкъеплъэкӀынми	къеплъэкӀын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынми	укъемыплъэкӀынми	къемыплъэкӀынми	дыкъемыплъэкӀынми	фыкъемыплъэкӀынми	къемыплъэкӀын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынуми	укъеплъэкӀынуми	къеплъэкӀынуми	дыкъеплъэкӀынуми	фыкъеплъэкӀынуми	къеплъэкӀыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынуми	укъемыплъэкӀынуми	къемыплъэкӀынуми	дыкъемыплъэкӀынуми	фыкъемыплъэкӀынуми	къемыплъэкӀыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀтэми	укъеплъэкӀтэми	къеплъэкӀтэми	дыкъеплъэкӀтэми	фыкъеплъэкӀтэми	къеплъэкӀ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀтэми	укъемыплъэкӀтэми	къемыплъэкӀтэми	дыкъемыплъэкӀтэми	фыкъемыплъэкӀтэми	къемыплъэкӀ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀатэми	укъеплъэкӀатэми	къеплъэкӀатэми	дыкъеплъэкӀатэми	фыкъеплъэкӀатэми	къеплъэкӀа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀатэми	укъемыплъэкӀатэми	къемыплъэкӀатэми	дыкъемыплъэкӀатэми	фыкъемыплъэкӀатэми	къемыплъэкӀа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀыгъатэми	укъеплъэкӀыгъатэми	къеплъэкӀыгъатэми	дыкъеплъэкӀыгъатэми	фыкъеплъэкӀыгъатэми	къеплъэкӀыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀыгъатэми	укъемыплъэкӀыгъатэми	къемыплъэкӀыгъатэми	дыкъемыплъэкӀыгъатэми	фыкъемыплъэкӀыгъатэми	къемыплъэкӀыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынтэми	укъеплъэкӀынтэми	къеплъэкӀынтэми	дыкъеплъэкӀынтэми	фыкъеплъэкӀынтэми	къеплъэкӀын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынтэми	укъемыплъэкӀынтэми	къемыплъэкӀынтэми	дыкъемыплъэкӀынтэми	фыкъемыплъэкӀынтэми	къемыплъэкӀын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀынутэми	укъеплъэкӀынутэми	къеплъэкӀынутэми	дыкъеплъэкӀынутэми	фыкъеплъэкӀынутэми	къеплъэкӀыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀынутэми	укъемыплъэкӀынутэми	къемыплъэкӀынутэми	дыкъемыплъэкӀынутэми	фыкъемыплъэкӀынутэми	къемыплъэкӀыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀаи	укъеплъэкӀаи	къеплъэкӀаи	дыкъеплъэкӀаи	фыкъеплъэкӀаи	къеплъэкӀаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀакъыми	укъеплъэкӀакъыми	къеплъэкӀакъыми	дыкъеплъэкӀакъыми	фыкъеплъэкӀакъыми	къеплъэкӀакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀащэрэт	укъеплъэкӀащэрэт	къеплъэкӀащэрэт	дыкъеплъэкӀащэрэт	фыкъеплъэкӀащэрэт	къеплъэкӀащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыплъэкӀащэрэт	укъемыплъэкӀащэрэт	къемыплъэкӀащэрэт	дыкъемыплъэкӀащэрэт	фыкъемыплъэкӀащэрэт	къемыплъэкӀащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнщ	укъеплъэкӀагъэнщ	къеплъэкӀагъэнщ	дыкъеплъэкӀагъэнщ	фыкъеплъэкӀагъэнщ	къеплъэкӀагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнкъым	укъеплъэкӀагъэнкъым	къеплъэкӀагъэнкъым	дыкъеплъэкӀагъэнкъым	фыкъеплъэкӀагъэнкъым	къеплъэкӀагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнт	укъеплъэкӀагъэнт	къеплъэкӀагъэнт	дыкъеплъэкӀагъэнт	фыкъеплъэкӀагъэнт	къеплъэкӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнтэкъым	укъеплъэкӀагъэнтэкъым	къеплъэкӀагъэнтэкъым	дыкъеплъэкӀагъэнтэкъым	фыкъеплъэкӀагъэнтэкъым	къеплъэкӀагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэн	укъеплъэкӀагъэн	къеплъэкӀагъэн	дыкъеплъэкӀагъэн	фыкъеплъэкӀагъэн	къеплъэкӀагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнкъэ	укъеплъэкӀагъэнкъэ	къеплъэкӀагъэнкъэ	дыкъеплъэкӀагъэнкъэ	фыкъеплъэкӀагъэнкъэ	къеплъэкӀагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнт	укъеплъэкӀагъэнт	къеплъэкӀагъэнт	дыкъеплъэкӀагъэнт	фыкъеплъэкӀагъэнт	къеплъэкӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнтэкъэ	укъеплъэкӀагъэнтэкъэ	къеплъэкӀагъэнтэкъэ	дыкъеплъэкӀагъэнтэкъэ	фыкъеплъэкӀагъэнтэкъэ	къеплъэкӀагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнплъэкӀ	укъеплъэкӀагъэнплъэкӀ	къеплъэкӀагъэнплъэкӀ	дыкъеплъэкӀагъэнплъэкӀ	фыкъеплъэкӀагъэнплъэкӀ	къеплъэкӀагъэнплъэкӀ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнукъым	укъеплъэкӀагъэнукъым	къеплъэкӀагъэнукъым	дыкъеплъэкӀагъэнукъым	фыкъеплъэкӀагъэнукъым	къеплъэкӀагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнут	укъеплъэкӀагъэнут	къеплъэкӀагъэнут	дыкъеплъэкӀагъэнут	фыкъеплъэкӀагъэнут	къеплъэкӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнутэкъым	укъеплъэкӀагъэнутэкъым	къеплъэкӀагъэнутэкъым	дыкъеплъэкӀагъэнутэкъым	фыкъеплъэкӀагъэнутэкъым	къеплъэкӀагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэну	укъеплъэкӀагъэну	къеплъэкӀагъэну	дыкъеплъэкӀагъэну	фыкъеплъэкӀагъэну	къеплъэкӀагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнукъэ	укъеплъэкӀагъэнукъэ	къеплъэкӀагъэнукъэ	дыкъеплъэкӀагъэнукъэ	фыкъеплъэкӀагъэнукъэ	къеплъэкӀагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнут	укъеплъэкӀагъэнут	къеплъэкӀагъэнут	дыкъеплъэкӀагъэнут	фыкъеплъэкӀагъэнут	къеплъэкӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъеплъэкӀагъэнутэкъэ	укъеплъэкӀагъэнутэкъэ	къеплъэкӀагъэнутэкъэ	дыкъеплъэкӀагъэнутэкъэ	фыкъеплъэкӀагъэнутэкъэ	къеплъэкӀагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀ	укъеплъэкӀ	къеплъэкӀ	дыкъеплъэкӀ	фыкъеплъэкӀ	къеплъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀ	укъемыплъэкӀ	къемыплъэкӀ	дыкъемыплъэкӀ	фыкъемыплъэкӀ	къемыплъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀа	укъеплъэкӀа	къеплъэкӀа	дыкъеплъэкӀа	фыкъеплъэкӀа	къеплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀа	укъемыплъэкӀа	къемыплъэкӀа	дыкъемыплъэкӀа	фыкъемыплъэкӀа	къемыплъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀыгъа	укъеплъэкӀыгъа	къеплъэкӀыгъа	дыкъеплъэкӀыгъа	фыкъеплъэкӀыгъа	къеплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀыгъа	укъемыплъэкӀыгъа	къемыплъэкӀыгъа	дыкъемыплъэкӀыгъа	фыкъемыплъэкӀыгъа	къемыплъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀын	укъеплъэкӀын	къеплъэкӀын	дыкъеплъэкӀын	фыкъеплъэкӀын	къеплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀын	укъемыплъэкӀын	къемыплъэкӀын	дыкъемыплъэкӀын	фыкъемыплъэкӀын	къемыплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀыну	укъеплъэкӀыну	къеплъэкӀыну	дыкъеплъэкӀыну	фыкъеплъэкӀыну	къеплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀыну	укъемыплъэкӀыну	къемыплъэкӀыну	дыкъемыплъэкӀыну	фыкъемыплъэкӀыну	къемыплъэкӀыну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэплъэкӀ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыплъэкӀ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэплъэкӀа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыплъэкӀа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэплъэкӀыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыплъэкӀыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэплъэкӀын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыплъэкӀын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэплъэкӀыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыплъэкӀыну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреплъэкӀ	укъызэреплъэкӀ	къызэреплъэкӀ	дыкъызэреплъэкӀ	фыкъызэреплъэкӀ	къызэреплъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыплъэкӀ	укъызэремыплъэкӀ	къызэремыплъэкӀ	дыкъызэремыплъэкӀ	фыкъызэремыплъэкӀ	къызэремыплъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреплъэкӀа	укъызэреплъэкӀа	къызэреплъэкӀа	дыкъызэреплъэкӀа	фыкъызэреплъэкӀа	къызэреплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыплъэкӀа	укъызэремыплъэкӀа	къызэремыплъэкӀа	дыкъызэремыплъэкӀа	фыкъызэремыплъэкӀа	къызэремыплъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреплъэкӀыгъа	укъызэреплъэкӀыгъа	къызэреплъэкӀыгъа	дыкъызэреплъэкӀыгъа	фыкъызэреплъэкӀыгъа	къызэреплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыплъэкӀыгъа	укъызэремыплъэкӀыгъа	къызэремыплъэкӀыгъа	дыкъызэремыплъэкӀыгъа	фыкъызэремыплъэкӀыгъа	къызэремыплъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреплъэкӀын	укъызэреплъэкӀын	къызэреплъэкӀын	дыкъызэреплъэкӀын	фыкъызэреплъэкӀын	къызэреплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыплъэкӀын	укъызэремыплъэкӀын	къызэремыплъэкӀын	дыкъызэремыплъэкӀын	фыкъызэремыплъэкӀын	къызэремыплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэреплъэкӀыну	укъызэреплъэкӀыну	къызэреплъэкӀыну	дыкъызэреплъэкӀыну	фыкъызэреплъэкӀыну	къызэреплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыплъэкӀыну	укъызэремыплъэкӀыну	къызэремыплъэкӀыну	дыкъызэремыплъэкӀыну	фыкъызэремыплъэкӀыну	къызэремыплъэкӀыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеплъэкӀ	укъыщеплъэкӀ	къыщеплъэкӀ	дыкъыщеплъэкӀ	фыкъыщеплъэкӀ	къыщеплъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыплъэкӀ	укъыщемыплъэкӀ	къыщемыплъэкӀ	дыкъыщемыплъэкӀ	фыкъыщемыплъэкӀ	къыщемыплъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеплъэкӀа	укъыщеплъэкӀа	къыщеплъэкӀа	дыкъыщеплъэкӀа	фыкъыщеплъэкӀа	къыщеплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыплъэкӀа	укъыщемыплъэкӀа	къыщемыплъэкӀа	дыкъыщемыплъэкӀа	фыкъыщемыплъэкӀа	къыщемыплъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеплъэкӀыгъа	укъыщеплъэкӀыгъа	къыщеплъэкӀыгъа	дыкъыщеплъэкӀыгъа	фыкъыщеплъэкӀыгъа	къыщеплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыплъэкӀыгъа	укъыщемыплъэкӀыгъа	къыщемыплъэкӀыгъа	дыкъыщемыплъэкӀыгъа	фыкъыщемыплъэкӀыгъа	къыщемыплъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеплъэкӀын	укъыщеплъэкӀын	къыщеплъэкӀын	дыкъыщеплъэкӀын	фыкъыщеплъэкӀын	къыщеплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыплъэкӀын	укъыщемыплъэкӀын	къыщемыплъэкӀын	дыкъыщемыплъэкӀын	фыкъыщемыплъэкӀын	къыщемыплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщеплъэкӀыну	укъыщеплъэкӀыну	къыщеплъэкӀыну	дыкъыщеплъэкӀыну	фыкъыщеплъэкӀыну	къыщеплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыплъэкӀыну	укъыщемыплъэкӀыну	къыщемыплъэкӀыну	дыкъыщемыплъэкӀыну	фыкъыщемыплъэкӀыну	къыщемыплъэкӀыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеплъэкӀ	укъыздеплъэкӀ	къыздеплъэкӀ	дыкъыздеплъэкӀ	фыкъыздеплъэкӀ	къыздеплъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыплъэкӀ	укъыздемыплъэкӀ	къыздемыплъэкӀ	дыкъыздемыплъэкӀ	фыкъыздемыплъэкӀ	къыздемыплъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеплъэкӀа	укъыздеплъэкӀа	къыздеплъэкӀа	дыкъыздеплъэкӀа	фыкъыздеплъэкӀа	къыздеплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыплъэкӀа	укъыздемыплъэкӀа	къыздемыплъэкӀа	дыкъыздемыплъэкӀа	фыкъыздемыплъэкӀа	къыздемыплъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеплъэкӀыгъа	укъыздеплъэкӀыгъа	къыздеплъэкӀыгъа	дыкъыздеплъэкӀыгъа	фыкъыздеплъэкӀыгъа	къыздеплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыплъэкӀыгъа	укъыздемыплъэкӀыгъа	къыздемыплъэкӀыгъа	дыкъыздемыплъэкӀыгъа	фыкъыздемыплъэкӀыгъа	къыздемыплъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеплъэкӀын	укъыздеплъэкӀын	къыздеплъэкӀын	дыкъыздеплъэкӀын	фыкъыздеплъэкӀын	къыздеплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыплъэкӀын	укъыздемыплъэкӀын	къыздемыплъэкӀын	дыкъыздемыплъэкӀын	фыкъыздемыплъэкӀын	къыздемыплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздеплъэкӀыну	укъыздеплъэкӀыну	къыздеплъэкӀыну	дыкъыздеплъэкӀыну	фыкъыздеплъэкӀыну	къыздеплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздемыплъэкӀыну	укъыздемыплъэкӀыну	къыздемыплъэкӀыну	дыкъыздемыплъэкӀыну	фыкъыздемыплъэкӀыну	къыздемыплъэкӀыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеплъэкӀ	укъыщӀеплъэкӀ	къыщӀеплъэкӀ	дыкъыщӀеплъэкӀ	фыкъыщӀеплъэкӀ	къыщӀеплъэкӀ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыплъэкӀ	укъыщӀемыплъэкӀ	къыщӀемыплъэкӀ	дыкъыщӀемыплъэкӀ	фыкъыщӀемыплъэкӀ	къыщӀемыплъэкӀ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеплъэкӀа	укъыщӀеплъэкӀӀеплъэкӀа	къыщӀеплъэкӀа	дыкъыщӀеплъэкӀа	фыкъыщӀеплъэкӀа	къыщӀеплъэкӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыплъэкӀа	укъыщӀемыплъэкӀа	къыщӀемыплъэкӀа	дыкъыщӀемыплъэкӀа	фыкъыщӀемыплъэкӀа	къыщӀемыплъэкӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеплъэкӀыгъа	укъыщӀеплъэкӀыгъа	къыщӀеплъэкӀыгъа	дыкъыщӀеплъэкӀыгъа	фыкъыщӀеплъэкӀыгъа	къыщӀеплъэкӀыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыплъэкӀыгъа	укъыщӀемыплъэкӀыгъа	къыщӀемыплъэкӀыгъа	дыкъыщӀемыплъэкӀыгъа	фыкъыщӀемыплъэкӀыгъа	къыщӀемыплъэкӀыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеплъэкӀын	укъыщӀеплъэкӀын	къыщӀеплъэкӀын	дыкъыщӀеплъэкӀын	фыкъыщӀеплъэкӀын	къыщӀеплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыплъэкӀын	укъыщӀемыплъэкӀын	къыщӀемыплъэкӀын	дыкъыщӀемыплъэкӀын	фыкъыщӀемыплъэкӀын	къыщӀемыплъэкӀын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀеплъэкӀыну	укъыщӀеплъэкӀыну	къыщӀеплъэкӀыну	дыкъыщӀеплъэкӀыну	фыкъыщӀеплъэкӀыну	къыщӀеплъэкӀыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыплъэкӀыну	укъыщӀемыплъэкӀыну	къыщӀемыплъэкӀыну	дыкъыщӀемыплъэкӀыну	фыкъыщӀемыплъэкӀыну	къыщӀемыплъэкӀыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀыу	укъеплъэкӀыу	къеплъэкӀыу	дыкъеплъэкӀыу	фыкъеплъэкӀыу	къеплъэкӀыу / къеплъэкӀхэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀыу	укъемыплъэкӀыу	къемыплъэкӀыу	дыкъемыплъэкӀыу	фыкъемыплъэкӀыу	къемыплъэкӀыу / къеплъэкӀхэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀауэ	укъеплъэкӀауэ	къеплъэкӀауэ	дыкъеплъэкӀауэ	фыкъеплъэкӀауэ	къеплъэкӀауэ / къеплъэкӀахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀауэ	укъемыплъэкӀауэ	къемыплъэкӀауэ	дыкъемыплъэкӀауэ	фыкъемыплъэкӀауэ	къемыплъэкӀауэ / къемыплъэкӀахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъеплъэкӀыурэ	укъеплъэкӀыурэ	къеплъэкӀыурэ	дыкъеплъэкӀыурэ	фыкъеплъэкӀыурэ	къеплъэкӀыурэ / къеплъэкӀхэурэ къеплъэкӀ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыплъэкӀыурэ	укъемыплъэкӀыурэ	къемыплъэкӀыурэ	дыкъемыплъэкӀыурэ	фыкъемыплъэкӀыурэ	къемыплъэкӀыурэ / къемыплъэкӀхэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъоплъэкӀ	сыкъоплъэкӀ	--	сыфкъоплъэкӀ	сакъоплъэкӀ(хэ)
уэ	ускъоплъэкӀ	--	укъоплъэкӀ	уткъоплъэкӀ	--	уакъоплъэкӀ(хэ)
ар	скъоплъэкӀ	пкъоплъэкӀ	къоплъэкӀ	ткъоплъэкӀ	фкъоплъэкӀ	якъоплъэкӀ(хэ)
дэ	--	дыпкъоплъэкӀ	дыкъоплъэкӀ	--	дыфкъоплъэкӀ	дакъоплъэкӀ(хэ)
фэ	фыскъоплъэкӀ	--	фыкъоплъэкӀ	фыткъоплъэкӀ	--	факъоплъэкӀ(хэ)
ахэр	скъоплъэкӀ	пкъоплъэкӀ	къоплъэкӀ	ткъоплъэкӀ	фкъоплъэкӀ	якъоплъэкӀ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъе[плъэкӀрэ]	сыкъе[плъэкӀрэ]	--	сыфкъе[плъэкӀрэ]	сакъе[плъэкӀ(хэ)рэ]
уэ	ускъе[плъэкӀрэ]	--	укъе[плъэкӀрэ]	уткъе[плъэкӀрэ]	--	уакъе[плъэкӀ(хэ)рэ]
ар	скъе[плъэкӀрэ]	пкъе[плъэкӀрэ]	къе[плъэкӀрэ]	ткъе[плъэкӀрэ]	фкъе[плъэкӀрэ]	якъе[плъэкӀ(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъе[плъэкӀрэ]	дыкъе[плъэкӀрэ]	--	дыфкъе[плъэкӀрэ]	дакъе[плъэкӀ(хэ)рэ]
фэ	фыскъе[плъэкӀрэ]	--	фыпъэкъе[плъэкӀрэ]	фыткъе[плъэкӀрэ]	--	факъе[плъэкӀ(хэ)рэ]
ахэр	скъе[плъэкӀрэ]	пкъе[плъэкӀрэ]	къе[плъэкӀрэ]	ткъе[плъэкӀрэ]	фкъе[плъэкӀрэ]	якъе[плъэкӀ(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[плъэкӀ]	[плъэкӀ]ыр	--	[плъэкӀ]хэр
Эргативнэ:	[плъэкӀ]	[плъэкӀ]ым	--	[плъэкӀ]хэм
Послеложнэ:	[плъэкӀ]кӀэ	[плъэкӀ]ымкӀэ	[плъэкӀ]хэкӀэ	[плъэкӀ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[плъэкӀ]ыу	[плъэкӀ]ырауэ	[плъэкӀ]хэу	[плъэкӀ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[плъэкӀ]а	[плъэкӀ]ар	--	[плъэкӀ]ахэр
Эргативнэ:	[плъэкӀ]а	[плъэкӀ]ам	--	[плъэкӀ]ахэм
Послеложнэ:	[плъэкӀ]акӀэ	[плъэкӀ]амкӀэ	[плъэкӀ]ахэкӀэ	[плъэкӀ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[плъэкӀ]ауэ	[плъэкӀ]арауэ	[плъэкӀ]ахэу	[плъэкӀ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[плъэкӀ]ын	[плъэкӀ]ыныр	--	[плъэкӀ]ынхэр
Эргативнэ:	[плъэкӀ]ын	[плъэкӀ]ыным	--	[плъэкӀ]ынхэм
Послеложнэ:	[плъэкӀ]ынкӀэ	[плъэкӀ]ынымкӀэ	[плъэкӀ]ынхэкӀэ	[плъэкӀ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[плъэкӀ]ыну	[плъэкӀ]ынырауэ	[плъэкӀ]ынхэу	[плъэкӀ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[плъэкӀ]ыну	[плъэкӀ]ынур	--	[плъэкӀ]ынухэр
Эргативнэ:	[плъэкӀ]ыну	[плъэкӀ]ынум	--	[плъэкӀ]ынухэм
Послеложнэ:	[плъэкӀ]ынукӀэ	[плъэкӀ]ынумкӀэ	[плъэкӀ]ынухэкӀэ	[плъэкӀ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[плъэкӀ]ынууэ	[плъэкӀ]ынурауэ	[плъэкӀ]ынухэу	[плъэкӀ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЛъэныкъуэкӀэ плъэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• еплъэкӏын: look round, look back, glance back

УРЫСЫБЗЭ

• еплъэкӏын: оглядываться

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын