къехъулӏэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹe:χʷǝ'ɬʹɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + е- + [хъу] + -лӀ + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къехъулӏэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къехъулӀэн
щымыӀэныгъэ:	къемыхъулӀэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэн	укъехъулӀэн	къехъулӀэн	дыкъехъулӀэн	фыкъехъулӀэн	къехъулӀэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэн	укъемыхъулӀэн	къемыхъулӀэн	дыкъемыхъулӀэн	фыкъемыхъулӀэн	къемыхъулӀэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къехъулӀэ!	фыкъехъулӀэ!
щымыӀэныгъэ:	укъемыхъулӀэ!	фыкъемыхъулӀэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкърехъулӀэ	укърехъулӀэ	кърехъулӀэ	дыкърехъулӀэ	фыкърехъулӀэ	кърехъулӀэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыхъулӀэ	укъремыхъулӀэ	къремыхъулӀэ	дыкъремыхъулӀэ	фыкъремыхъулӀэ	къремыхъулӀэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъохъулӀэ(р)	укъохъулӀэ(р)	къохъулӀэ(р)	дыкъохъулӀэ(р)	фыкъохъулӀэ(р)	къохъулӀэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэркъым	укъехъулӀэркъым	къехъулӀэркъым	дыкъехъулӀэркъым	фыкъехъулӀэркъым	къехъулӀэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэ(р)т	укъехъулӀэ(р)т	къехъулӀэ(р)т	дыкъехъулӀэ(р)т	фыкъехъулӀэ(р)т	къехъулӀэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэ(р)тэкъым	укъехъулӀэ(р)тэкъым	къехъулӀэ(р)тэкъым	дыкъехъулӀэ(р)тэкъым	фыкъехъулӀэ(р)тэкъым	къехъулӀэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀащ	укъехъулӀащ	къехъулӀащ	дыкъехъулӀащ	фыкъехъулӀащ	къехъулӀа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀакъым	укъехъулӀакъым	къехъулӀакъым	дыкъехъулӀакъым	фыкъехъулӀакъым	къехъулӀа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀат	укъехъулӀат	къехъулӀат	дыкъехъулӀат	фыкъехъулӀат	къехъулӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀатэкъым	укъехъулӀатэкъым	къехъулӀатэкъым	дыкъехъулӀатэкъым	фыкъехъулӀатэкъым	къехъулӀа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъащ	укъехъулӀэгъащ	къехъулӀэгъащ	дыкъехъулӀэгъащ	фыкъехъулӀэгъащ	къехъулӀэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъакъым	укъехъулӀэгъакъым	къехъулӀэгъакъым	дыкъехъулӀэгъакъым	фыкъехъулӀэгъакъым	къехъулӀэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъат	укъехъулӀэгъат	къехъулӀэгъат	дыкъехъулӀэгъат	фыкъехъулӀэгъат	къехъулӀэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъатэкъым	укъехъулӀэгъатэкъым	къехъулӀэгъатэкъым	дыкъехъулӀэгъатэкъым	фыкъехъулӀэгъатэкъым	къехъулӀэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэщ	укъехъулӀэщ	къехъулӀэщ	дыкъехъулӀэщ	фыкъехъулӀэщ	къехъулӀэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэкъым	укъехъулӀэкъым	къехъулӀэкъым	дыкъехъулӀэкъым	фыкъехъулӀэкъым	къехъулӀэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэт	укъехъулӀэт	къехъулӀэт	дыкъехъулӀэт	фыкъехъулӀэт	къехъулӀэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэтэкъым	укъехъулӀэтэкъым	къехъулӀэтэкъым	дыкъехъулӀэтэкъым	фыкъехъулӀэтэкъым	къехъулӀэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнщ	укъехъулӀэнщ	къехъулӀэнщ	дыкъехъулӀэнщ	фыкъехъулӀэнщ	къехъулӀэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнкъым	укъехъулӀэнкъым	къехъулӀэнкъым	дыкъехъулӀэнкъым	фыкъехъулӀэнкъым	къехъулӀэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнущ	укъехъулӀэнущ	къехъулӀэнущ	дыкъехъулӀэнущ	фыкъехъулӀэнущ	къехъулӀэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнукъым	укъехъулӀэнукъым	къехъулӀэнукъым	дыкъехъулӀэнукъым	фыкъехъулӀэнукъым	къехъулӀэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэрэ	укъехъулӀэрэ	къехъулӀэрэ	дыкъехъулӀэрэ	фыкъехъулӀэрэ	къехъулӀэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэркъэ	укъехъулӀэркъэ	къехъулӀэркъэ	дыкъехъулӀэркъэ	фыкъехъулӀэркъэ	къехъулӀэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэ(р)т	укъехъулӀэ(р)т	къехъулӀэ(р)т	дыкъехъулӀэ(р)т	фыкъехъулӀэ(р)т	къехъулӀэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэ(р)тэкъэ	укъехъулӀэ(р)тэкъэ	къехъулӀэ(р)тэкъэ	дыкъехъулӀэ(р)тэкъэ	фыкъехъулӀэ(р)тэкъэ	къехъулӀэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀа	укъехъулӀа	къехъулӀа	дыкъехъулӀа	фыкъехъулӀа	къехъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀакъэ	укъехъулӀакъэ	къехъулӀакъэ	дыкъехъулӀакъэ	фыкъехъулӀакъэ	къехъулӀа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀат	укъехъулӀат	къехъулӀат	дыкъехъулӀат	фыкъехъулӀат	къехъулӀа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀатэкъэ	укъехъулӀатэкъэ	къехъулӀатэкъэ	дыкъехъулӀатэкъэ	фыкъехъулӀатэкъэ	къехъулӀа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъа	укъехъулӀэгъа	къехъулӀэгъа	дыкъехъулӀэгъа	фыкъехъулӀэгъа	къехъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъакъэ	укъехъулӀэгъакъэ	къехъулӀэгъакъэ	дыкъехъулӀэгъакъэ	фыкъехъулӀэгъакъэ	къехъулӀэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъат	укъехъулӀэгъат	къехъулӀэгъат	дыкъехъулӀэгъат	фыкъехъулӀэгъат	къехъулӀэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъатэкъэ	укъехъулӀэгъатэкъэ	къехъулӀэгъатэкъэ	дыкъехъулӀэгъатэкъэ	фыкъехъулӀэгъатэкъэ	къехъулӀэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэ	укъехъулӀэ	къехъулӀэ	дыкъехъулӀэ	фыкъехъулӀэ	къехъулӀэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэкъэ	укъехъулӀэкъэ	къехъулӀэкъэ	дыкъехъулӀэкъэ	фыкъехъулӀэкъэ	къехъулӀэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэт	укъехъулӀэт	къехъулӀэт	дыкъехъулӀэт	фыкъехъулӀэт	къехъулӀэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэтэкъэ	укъехъулӀэтэкъэ	къехъулӀэтэкъэ	дыкъехъулӀэтэкъэ	фыкъехъулӀэтэкъэ	къехъулӀэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэн	укъехъулӀэн	къехъулӀэн	дыкъехъулӀэн	фыкъехъулӀэн	къехъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнкъэ	укъехъулӀэнкъэ	къехъулӀэнкъэ	дыкъехъулӀэнкъэ	фыкъехъулӀэнкъэ	къехъулӀэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэну	укъехъулӀэну	къехъулӀэну	дыкъехъулӀэну	фыкъехъулӀэну	къехъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнукъэ	укъехъулӀэнукъэ	къехъулӀэнукъэ	дыкъехъулӀэнукъэ	фыкъехъулӀэнукъэ	къехъулӀэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэмэ	укъехъулӀэмэ	къехъулӀэмэ	дыкъехъулӀэмэ	фыкъехъулӀэмэ	къехъулӀэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэмэ	укъемыхъулӀэмэ	къемыхъулӀэмэ	дыкъемыхъулӀэмэ	фыкъемыхъулӀэмэ	къемыхъулӀэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀамэ	укъехъулӀамэ	къехъулӀамэ	дыкъехъулӀамэ	фыкъехъулӀамэ	къехъулӀа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀамэ	укъемыхъулӀамэ	къемыхъулӀамэ	дыкъемыхъулӀамэ	фыкъемыхъулӀамэ	мыхъулӀа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъамэ	укъехъулӀэгъамэ	къехъулӀэгъамэ	дыкъехъулӀэгъамэ	фыкъехъулӀэгъамэ	къехъулӀэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэгъамэ	укъемыхъулӀэгъамэ	къемыхъулӀэгъамэ	дыкъемыхъулӀэгъамэ	фыкъемыхъулӀэгъамэ	къемыхъулӀэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнмэ	укъехъулӀэнмэ	къехъулӀэнмэ	дыкъехъулӀэнмэ	фыкъехъулӀэнмэ	къехъулӀэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнмэ	укъемыхъулӀэнмэ	къемыхъулӀэнмэ	дыкъемыхъулӀэнмэ	фыкъемыхъулӀэнмэ	къемыхъулӀэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнумэ	укъехъулӀэнумэ	къехъулӀэнумэ	дыкъехъулӀэнумэ	фыкъехъулӀэнумэ	къехъулӀэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнумэ	укъемыхъулӀэнумэ	къемыхъулӀэнумэ	дыкъемыхъулӀэнумэ	фыкъемыхъулӀэнумэ	къемыхъулӀэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэтэмэ	укъехъулӀэтэмэ	къехъулӀэтэмэ	дыкъехъулӀэтэмэ	фыкъехъулӀэтэмэ	къехъулӀэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэтэмэ	укъемыхъулӀэтэмэ	къемыхъулӀэтэмэ	дыкъемыхъулӀэтэмэ	фыкъемыхъулӀэтэмэ	къемыхъулӀэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀатэмэ	укъехъулӀатэмэ	къехъулӀатэмэ	дыкъехъулӀатэмэ	фыкъехъулӀатэмэ	къехъулӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀатэмэ	укъемыхъулӀатэмэ	къемыхъулӀатэмэ	дыкъемыхъулӀатэмэ	фыкъемыхъулӀатэмэ	къемыхъулӀа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъатэмэ	укъехъулӀэгъатэмэ	къехъулӀэгъатэмэ	дыкъехъулӀэгъатэмэ	фыкъехъулӀэгъатэмэ	къехъулӀэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэгъатэмэ	укъемыхъулӀэгъатэмэ	къемыхъулӀэгъатэмэ	дыкъемыхъулӀэгъатэмэ	фыкъемыхъулӀэгъатэмэ	къемыхъулӀэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнтэмэ	укъехъулӀэнтэмэ	къехъулӀэнтэмэ	дыкъехъулӀэнтэмэ	фыкъехъулӀэнтэмэ	къехъулӀэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнтэмэ	укъемыхъулӀэнтэмэ	къемыхъулӀэнтэмэ	дыкъемыхъулӀэнтэмэ	фыкъемыхъулӀэнтэмэ	къемыхъулӀэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнутэмэ	укъехъулӀэнутэмэ	къехъулӀэнутэмэ	дыкъехъулӀэнутэмэ	фыкъехъулӀэнутэмэ	къехъулӀэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнутэмэ	укъемыхъулӀэнутэмэ	къемыхъулӀэнутэмэ	дыкъемыхъулӀэнутэмэ	фыкъемыхъулӀэнутэмэ	къемыхъулӀэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнт	укъехъулӀэнт	къехъулӀэнт	дыкъехъулӀэнт	фыкъехъулӀэнт	къехъулӀэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнтэкъым	укъехъулӀэнтэкъым	къехъулӀэнтэкъым	дыкъехъулӀэнтэкъым	фыкъехъулӀэнтэкъым	къехъулӀэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнут	укъехъулӀэнут	къехъулӀэнут	дыкъехъулӀэнут	фыкъехъулӀэнут	къехъулӀэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнутэкъым	укъехъулӀэнутэкъым	къехъулӀэнутэкъым	дыкъехъулӀэнутэкъым	фыкъехъулӀэнутэкъым	къехъулӀэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэми	укъехъулӀэми	къехъулӀэми	дыкъехъулӀэми	фыкъехъулӀэми	къехъулӀэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэми	укъемыхъулӀэми	къемыхъулӀэми	дыкъемыхъулӀэми	фыкъемыхъулӀэми	къемыхъулӀэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀами	укъехъулӀами	къехъулӀами	дыкъехъулӀами	фыкъехъулӀами	къехъулӀа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀами	укъемыхъулӀами	къемыхъулӀами	дыкъемыхъулӀами	фыкъемыхъулӀами	къемыхъулӀа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъами	укъехъулӀэгъами	къехъулӀэгъами	дыкъехъулӀэгъами	фыкъехъулӀэгъами	къехъулӀэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэгъами	укъемыхъулӀэгъами	къемыхъулӀэгъами	дыкъемыхъулӀэгъами	фыкъемыхъулӀэгъами	къемыхъулӀэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнми	укъехъулӀэнми	къехъулӀэнми	дыкъехъулӀэнми	фыкъехъулӀэнми	къехъулӀэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнми	укъемыхъулӀэнми	къемыхъулӀэнми	дыкъемыхъулӀэнми	фыкъемыхъулӀэнми	къемыхъулӀэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнуми	укъехъулӀэнуми	къехъулӀэнуми	дыкъехъулӀэнуми	фыкъехъулӀэнуми	къехъулӀэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнуми	укъемыхъулӀэнуми	къемыхъулӀэнуми	дыкъемыхъулӀэнуми	фыкъемыхъулӀэнуми	къемыхъулӀэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэтэми	укъехъулӀэтэми	къехъулӀэтэми	дыкъехъулӀэтэми	фыкъехъулӀэтэми	къехъулӀэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэтэми	укъемыхъулӀэтэми	къемыхъулӀэтэми	дыкъемыхъулӀэтэми	фыкъемыхъулӀэтэми	къемыхъулӀэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀатэми	укъехъулӀатэми	къехъулӀатэми	дыкъехъулӀатэми	фыкъехъулӀатэми	къехъулӀа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀатэми	укъемыхъулӀатэми	къемыхъулӀатэми	дыкъемыхъулӀатэми	фыкъемыхъулӀатэми	къемыхъулӀа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэгъатэми	укъехъулӀэгъатэми	къехъулӀэгъатэми	дыкъехъулӀэгъатэми	фыкъехъулӀэгъатэми	къехъулӀэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэгъатэми	укъемыхъулӀэгъатэми	къемыхъулӀэгъатэми	дыкъемыхъулӀэгъатэми	фыкъемыхъулӀэгъатэми	къемыхъулӀэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнтэми	укъехъулӀэнтэми	къехъулӀэнтэми	дыкъехъулӀэнтэми	фыкъехъулӀэнтэми	къехъулӀэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнтэми	укъемыхъулӀэнтэми	къемыхъулӀэнтэми	дыкъемыхъулӀэнтэми	фыкъемыхъулӀэнтэми	къемыхъулӀэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀэнутэми	укъехъулӀэнутэми	къехъулӀэнутэми	дыкъехъулӀэнутэми	фыкъехъулӀэнутэми	къехъулӀэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀэнутэми	укъемыхъулӀэнутэми	къемыхъулӀэнутэми	дыкъемыхъулӀэнутэми	фыкъемыхъулӀэнутэми	къемыхъулӀэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀаи	укъехъулӀаи	къехъулӀаи	дыкъехъулӀаи	фыкъехъулӀаи	къехъулӀаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀаи	укъемыхъулӀаи	къемыхъулӀаи	дыкъемыхъулӀаи	фыкъемыхъулӀаи	къемыхъулӀаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀащэрэт	укъехъулӀащэрэт	къехъулӀащэрэт	дыкъехъулӀащэрэт	фыкъехъулӀащэрэт	къехъулӀащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъемыхъулӀащэрэт	укъемыхъулӀащэрэт	къемыхъулӀащэрэт	дыкъемыхъулӀащэрэт	фыкъемыхъулӀащэрэт	къемыхъулӀащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнщ	укъехъулӀагъэнщ	къехъулӀагъэнщ	дыкъехъулӀагъэнщ	фыкъехъулӀагъэнщ	къехъулӀагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнкъым	укъехъулӀагъэнкъым	къехъулӀагъэнкъым	дыкъехъулӀагъэнкъым	фыкъехъулӀагъэнкъым	къехъулӀагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнт	укъехъулӀагъэнт	къехъулӀагъэнт	дыкъехъулӀагъэнт	фыкъехъулӀагъэнт	къехъулӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнтэкъым	укъехъулӀагъэнтэкъым	къехъулӀагъэнтэкъым	дыкъехъулӀагъэнтэкъым	фыкъехъулӀагъэнтэкъым	къехъулӀагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэн	укъехъулӀагъэн	къехъулӀагъэн	дыкъехъулӀагъэн	фыкъехъулӀагъэн	къехъулӀагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнкъэ	укъехъулӀагъэнкъэ	къехъулӀагъэнкъэ	дыкъехъулӀагъэнкъэ	фыкъехъулӀагъэнкъэ	къехъулӀагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнт	укъехъулӀагъэнт	къехъулӀагъэнт	дыкъехъулӀагъэнт	фыкъехъулӀагъэнт	къехъулӀагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнтэкъэ	укъехъулӀагъэнтэкъэ	къехъулӀагъэнтэкъэ	дыкъехъулӀагъэнтэкъэ	фыкъехъулӀагъэнтэкъэ	къехъулӀагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнущ	укъехъулӀагъэнущ	къехъулӀагъэнущ	дыкъехъулӀагъэнущ	фыкъехъулӀагъэнущ	къехъулӀагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнукъым	укъехъулӀагъэнукъым	къехъулӀагъэнукъым	дыкъехъулӀагъэнукъым	фыкъехъулӀагъэнукъым	къехъулӀагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнут	укъехъулӀагъэнут	къехъулӀагъэнут	дыкъехъулӀагъэнут	фыкъехъулӀагъэнут	къехъулӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнутэкъым	укъехъулӀагъэнутэкъым	къехъулӀагъэнутэкъым	дыкъехъулӀагъэнутэкъым	фыкъехъулӀагъэнутэкъым	къехъулӀагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэну	укъехъулӀагъэну	къехъулӀагъэну	дыкъехъулӀагъэну	фыкъехъулӀагъэну	къехъулӀагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнукъэ	укъехъулӀагъэнукъэ	къехъулӀагъэнукъэ	дыкъехъулӀагъэнукъэ	фыкъехъулӀагъэнукъэ	къехъулӀагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнут	укъехъулӀагъэнут	къехъулӀагъэнут	дыкъехъулӀагъэнут	фыкъехъулӀагъэнут	къехъулӀагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъехъулӀагъэнутэкъэ	укъехъулӀагъэнутэкъэ	къехъулӀагъэнутэкъэ	дыкъехъулӀагъэнутэкъэ	фыкъехъулӀагъэнутэкъэ	къехъулӀагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэ	укъехъулӀэ	къехъулӀэ	дыкъехъулӀэ	фыкъехъулӀэ	къехъулӀэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэ	укъемыхъулӀэ	къемыхъулӀэ	дыкъемыхъулӀэ	фыкъемыхъулӀэ	къемыхъулӀэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀа	укъехъулӀа	къехъулӀа	дыкъехъулӀа	фыкъехъулӀа	къехъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀа	укъемыхъулӀа	къемыхъулӀа	дыкъемыхъулӀа	фыкъемыхъулӀа	къемыхъулӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэгъа	укъехъулӀэгъа	къехъулӀэгъа	дыкъехъулӀэгъа	фыкъехъулӀэгъа	къехъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэгъа	укъемыхъулӀэгъа	къемыхъулӀэгъа	дыкъемыхъулӀэгъа	фыкъемыхъулӀэгъа	къемыхъулӀэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэн	укъехъулӀэн	къехъулӀэн	дыкъехъулӀэн	фыкъехъулӀэн	къехъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэн	укъемыхъулӀэн	къемыхъулӀэн	дыкъемыхъулӀэн	фыкъемыхъулӀэн	къемыхъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэну	укъехъулӀэну	къехъулӀэну	дыкъехъулӀэну	фыкъехъулӀэну	къехъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэну	укъемыхъулӀэну	къемыхъулӀэну	дыкъемыхъулӀэну	фыкъемыхъулӀэну	къемыхъулӀэну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэхъулӀэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыхъулӀэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэхъулӀа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыхъулӀа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэхъулӀэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыхъулӀэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэхъулӀэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыхъулӀэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэхъулӀэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэмыхъулӀэну

Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{хъулӀэ	укъызэре{хъулӀэ	къызэре{хъулӀэ	дыкъызэре{хъулӀэ	фыкъызэре{хъулӀэ	къызэре{хъулӀэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{хъулӀэ	укъызэремы{хъулӀэ	къызэремы{хъулӀэ	дыкъызэремы{хъулӀэ	фыкъызэремы{хъулӀэ	къызэремы{хъулӀэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{хъулӀа	укъызэре{хъулӀа	къызэре{хъулӀа	дыкъызэре{хъулӀа	фыкъызэре{хъулӀа	къызэре{хъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{хъулӀа	укъызэремы{хъулӀа	къызэремы{хъулӀа	дыкъызэремы{хъулӀа	фыкъызэремы{хъулӀа	къызэремы{хъулӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{хъулӀэгъа	укъызэре{хъулӀэгъа	къызэре{хъулӀэгъа	дыкъызэре{хъулӀэгъа	фыкъызэре{хъулӀэгъа	къызэре{хъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{хъулӀэгъа	укъызэремы{хъулӀэгъа	къызэремы{хъулӀэгъа	дыкъызэремы{хъулӀэгъа	фыкъызэремы{хъулӀэгъа	къызэремы{хъулӀэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{хъулӀэн	укъызэре{хъулӀэн	къызэре{хъулӀэн	дыкъызэре{хъулӀэн	фыкъызэре{хъулӀэн	къызэре{хъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{хъулӀэн	укъызэремы{хъулӀэн	къызэремы{хъулӀэн	дыкъызэремы{хъулӀэн	фыкъызэремы{хъулӀэн	къызэремы{хъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэре{хъулӀэну	укъызэре{хъулӀэну	къызэре{хъулӀэну	дыкъызэре{хъулӀэну	фыкъызэре{хъулӀэну	къызэре{хъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремы{хъулӀэну	укъызэремы{хъулӀэну	къызэремы{хъулӀэну	дыкъызэремы{хъулӀэну	фыкъызэремы{хъулӀэну	къызэремы{хъулӀэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщехъулӀэ	укъыщехъулӀэ	къыщехъулӀэ	дыкъыщехъулӀэ	фыкъыщехъулӀэ	къыщехъулӀэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыхъулӀэ	укъыщемыхъулӀэ	къыщемыхъулӀэ	дыкъыщемыхъулӀэ	фыкъыщемыхъулӀэ	къыщемыхъулӀэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщехъулӀа	укъыщехъулӀа	къыщехъулӀа	дыкъыщехъулӀа	фыкъыщехъулӀа	къыщехъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыхъулӀа	укъыщемыхъулӀа	къыщемыхъулӀа	дыкъыщемыхъулӀа	фыкъыщемыхъулӀа	къыщемыхъулӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщехъулӀэгъа	укъыщехъулӀэгъа	къыщехъулӀэгъа	дыкъыщехъулӀэгъа	фыкъыщехъулӀэгъа	къыщехъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыхъулӀэгъа	укъыщемыхъулӀэгъа	къыщемыхъулӀэгъа	дыкъыщемыхъулӀэгъа	фыкъыщемыхъулӀэгъа	къыщемыхъулӀэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщехъулӀэн	укъыщехъулӀэн	къыщехъулӀэн	дыкъыщехъулӀэн	фыкъыщехъулӀэн	къыщехъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыхъулӀэн	укъыщемыхъулӀэн	къыщемыхъулӀэн	дыкъыщемыхъулӀэн	фыкъыщемыхъулӀэн	къыщемыхъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщехъулӀэну	укъыщехъулӀэну	къыщехъулӀэну	дыкъыщехъулӀэну	фыкъыщехъулӀэну	къыщехъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщемыхъулӀэну	укъыщемыхъулӀэну	къыщемыхъулӀэну	дыкъыщемыхъулӀэну	фыкъыщемыхъулӀэну	къыщемыхъулӀэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзехъулӀэ	укъыдзехъулӀэ	къыдзехъулӀэ	дыкъыдзехъулӀэ	фыкъыдзехъулӀэ	къыдзехъулӀэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыхъулӀэ	укъыдземыхъулӀэ	къыдземыхъулӀэ	дыкъыдземыхъулӀэ	фыкъыдземыхъулӀэ	къыдземыхъулӀэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзехъулӀа	укъыдзехъулӀа	къыдзехъулӀа	дыкъыдзехъулӀа	фыкъыдзехъулӀа	къыдзехъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыхъулӀа	укъыдземыхъулӀа	къыдземыхъулӀа	дыкъыдземыхъулӀа	фыкъыдземыхъулӀа	къыдземыхъулӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзехъулӀэгъа	укъыдзехъулӀэгъа	къыдзехъулӀэгъа	дыкъыдзехъулӀэгъа	фыкъыдзехъулӀэгъа	къыдзехъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыхъулӀэгъа	укъыдземыхъулӀэгъа	къыдземыхъулӀэгъа	дыкъыдземыхъулӀэгъа	фыкъыдземыхъулӀэгъа	къыдземыхъулӀэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзехъулӀэн	укъыдзехъулӀэн	къыдзехъулӀэн	дыкъыдзехъулӀэн	фыкъыдзехъулӀэн	къыдзехъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыхъулӀэн	укъыдземыхъулӀэн	къыдземыхъулӀэн	дыкъыдземыхъулӀэн	фыкъыдземыхъулӀэн	къыдземыхъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыдзехъулӀэну	укъыдзехъулӀэну	къыдзехъулӀэну	дыкъыдзехъулӀэну	фыкъыдзехъулӀэну	къыдзехъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыдземыхъулӀэну	укъыдземыхъулӀэну	къыдземыхъулӀэну	дыкъыдземыхъулӀэну	фыкъыдземыхъулӀэну	къыдземыхъулӀэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀехъулӀэ	укъыщӀехъулӀэ	къыщӀехъулӀэ	дыкъыщӀехъулӀэ	фыкъыщӀехъулӀэ	къыщӀехъулӀэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыхъулӀэ	укъыщӀемыхъулӀэ	къыщӀемыхъулӀэ	дыкъыщӀемыхъулӀэ	фыкъыщӀемыхъулӀэ	къыщӀемыхъулӀэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀехъулӀа	укъыщӀехъулӀа	къыщӀехъулӀа	дыкъыщӀехъулӀа	фыкъыщӀехъулӀа	къыщӀехъулӀа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыхъулӀа	укъыщӀемыхъулӀа	къыщӀемыхъулӀа	дыкъыщӀемыхъулӀа	фыкъыщӀемыхъулӀа	къыщӀемыхъулӀа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀехъулӀэгъа	укъыщӀехъулӀэгъа	къыщӀехъулӀэгъа	дыкъыщӀехъулӀэгъа	фыкъыщӀехъулӀэгъа	къыщӀехъулӀэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыхъулӀэгъа	укъыщӀемыхъулӀэгъа	къыщӀемыхъулӀэгъа	дыкъыщӀемыхъулӀэгъа	фыкъыщӀемыхъулӀэгъа	къыщӀемыхъулӀэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀехъулӀэн	укъыщӀехъулӀэн	къыщӀехъулӀэн	дыкъыщӀехъулӀэн	фыкъыщӀехъулӀэн	къыщӀехъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыхъулӀэн	укъыщӀемыхъулӀэн	къыщӀемыхъулӀэн	дыкъыщӀемыхъулӀэн	фыкъыщӀемыхъулӀэн	къыщӀемыхъулӀэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀехъулӀэну	укъыщӀехъулӀэну	къыщӀехъулӀэну	дыкъыщӀехъулӀэну	фыкъыщӀехъулӀэну	къыщӀехъулӀэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀемыхъулӀэну	укъыщӀемыхъулӀэну	къыщӀемыхъулӀэну	дыкъыщӀемыхъулӀэну	фыкъыщӀемыхъулӀэну	къыщӀемыхъулӀэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэу	укъехъулӀэу	къехъулӀэу	дыкъехъулӀэу	фыкъехъулӀэу	къехъулӀэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэу	укъемыхъулӀэу	къемыхъулӀэу	дыкъемыхъулӀэу	фыкъемыхъулӀэу	къемыхъулӀэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀауэ	укъехъулӀауэ	къехъулӀауэ	дыкъехъулӀауэ	фыкъехъулӀауэ	къехъулӀауэ / къехъулӀа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀауэ	укъемыхъулӀауэ	къемыхъулӀауэ	дыкъемыхъулӀауэ	фыкъемыхъулӀауэ	къемыхъулӀауэ(хэ) / къемыхъулӀа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъехъулӀэурэ	укъехъулӀэурэ	къехъулӀэурэ	дыкъехъулӀэурэ	фыкъехъулӀэурэ	къехъулӀэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъемыхъулӀэурэ	укъемыхъулӀэурэ	къемыхъулӀэурэ	дыкъемыхъулӀэурэ	фыкъемыхъулӀэурэ	къемыхъулӀэ(хэ)урэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хъулӀ]э	[хъулӀ]эр	--	[хъулӀ]эхэр
Эргативнэ:	[хъулӀ]э	[хъулӀ]эм	--	[хъулӀ]эхэм
Послеложнэ:	[хъулӀ]экӀэ	[хъулӀ]эмкӀэ	[хъулӀ]эхэкӀэ	[хъулӀ]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хъулӀ]эуэ	[хъулӀ]эрауэ	[хъулӀ]эхэу	[хъулӀ]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хъулӀ]а	[хъулӀ]ар	--	[хъулӀ]ахэр
Эргативнэ:	[хъулӀ]а	[хъулӀ]ам	--	[хъулӀ]ахэм
Послеложнэ:	[хъулӀ]акӀэ	[хъулӀ]амкӀэ	[хъулӀ]ахэкӀэ	[хъулӀ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хъулӀ]ауэ	[хъулӀ]арауэ	[хъулӀ]ахэу	[хъулӀ]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хъулӀ]эн	[хъулӀ]эныр	--	[хъулӀ]энхэр
Эргативнэ:	[хъулӀ]эн	[хъулӀ]эным	--	[хъулӀ]энхэм
Послеложнэ:	[хъулӀ]энкӀэ	[хъулӀ]энымкӀэ	[хъулӀ]энхэкӀэ	[хъулӀ]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[хъулӀ]эну	[хъулӀ]энырауэ	[хъулӀ]энхэу	[хъулӀ]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хъулӀ]эну	[хъулӀ]энур	--	[хъулӀ]энухэр
Эргативнэ:	[хъулӀ]эну	[хъулӀ]энум	--	[хъулӀ]энухэм
Послеложнэ:	[хъулӀ]энукӀэ	[хъулӀ]энумкӀэ	[хъулӀ]энухэкӀэ	[хъулӀ]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хъулӀ]энууэ	[хъулӀ]энурауэ	[хъулӀ]энухэу	[хъулӀ]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым и мурад гъэзэщӀа хъун, зыхуейр къыӀэрыхьэн.

ЩАПХЪЭХЭР

• ТхъуэкъарапцӀэм тесам и Ӏэщэ-фащэр унэм щӀэлърэ щӀэмылърэ зригъэлъагъун и мурада щхьэкӀэ, ари [Лъэбыцэжьей] къехъулӀакъым. Нартхэр

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къехъулӏэн: have good luck, be fortunate or lucky, succeed at doing sth

УРЫСЫБЗЭ

• къехъулӏэн: повезти, посчастливиться, удаться кому-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын