къигъэувэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹi:ʁɐwǝ'vɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къи- + гъэ- + [ув] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къигъэувэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къигъэувэн
щымыӀэныгъэ:	къимыгъэувэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къизгъэувэн	къибгъэувэн	къригъэувэн	къидгъэувэн	къивгъэувэн	кърагъэувэн
щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэн	къыумыгъэувэн	къримыгъэувэн	къидмыгъэувэн	къивмыгъэувэн	кърамыгъэувэн

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къигъэувэ!	къивгъэувэ!
щымыӀэныгъэ:	къыумыгъэувэ!	къивмыгъэувэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкърегъэувэ	укърегъэувэ	кърырегъэувэ	дыкърегъэувэ	фыкърегъэувэ	кърырегъэувэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыгъэувэ	укъремыгъэувэ	кърыремыгъэувэ	дыкъремыгъэувэ	фыкъремыгъэувэ	кърыремыгъэувэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къызогъэувэ(р)	къыбогъэувэ(р)	кърегъэувэ(р)	къыдогъэувэ(р)	къывогъэувэ(р)	кърагъэувэ(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэркъым	къибгъэувэркъым	къригъэувэркъым	къидгъэувэркъым	къивгъэувэркъым	кърагъэувэркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэрт	къибгъэувэрт	къригъэувэрт	къидгъэувэрт	къивгъэувэрт	кърагъэувэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэртэкъым	къибгъэувэртэкъым	къригъэувэртэкъым	къидгъэувэртэкъым	къивгъэувэртэкъым	кърагъэувэртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэуващ	къибгъэуващ	къригъэуващ	къидгъэуващ	къивгъэуващ	кърагъэуващ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувакъым	къибгъэувакъым	къригъэувакъым	къидгъэувакъым	къивгъэувакъым	кърагъэувакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэуват	къибгъэуват	къригъэуват	къидгъэуват	къивгъэуват	кърагъэуват
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэуватэкъым	къибгъэуватэкъым	къригъэуватэкъым	къидгъэуватэкъым	къивгъэуватэкъым	кърагъэуватэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъащ	къибгъэувэгъащ	къригъэувэгъащ	къидгъэувэгъащ	къивгъэувэгъащ	кърагъэувэгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъакъым	къибгъэувэгъакъым	къригъэувэгъакъым	къидгъэувэгъакъым	къивгъэувэгъакъым	кърагъэувэгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъат	къибгъэувэгъат	къригъэувэгъат	къидгъэувэгъат	къивгъэувэгъат	кърагъэувэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъатэкъым	къибгъэувэгъатэкъым	къригъэувэгъатэкъым	къидгъэувэгъатэкъым	къивгъэувэгъатэкъым	кърагъэувэгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэщ	къибгъэувэщ	къригъэувэщ	къидгъэувэщ	къивгъэувэщ	кърагъэувэщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэкъым	къибгъэувэкъым	къригъэувэкъым	къидгъэувэкъым	къивгъэувэкъым	кърагъэувэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэт	къибгъэувэт	къригъэувэт	къидгъэувэт	къивгъэувэт	кърагъэувэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэтэкъым	къибгъэувэтэкъым	къригъэувэтэкъым	къидгъэувэтэкъым	къивгъэувэтэкъым	кърагъэувэтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнщ	къибгъэувэнщ	къригъэувэнщ	къидгъэувэнщ	къивгъэувэнщ	кърагъэувэнщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнкъым	къибгъэувэнкъым	къригъэувэнкъым	къидгъэувэнкъым	къивгъэувэнкъым	кърагъэувэнкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнущ	къибгъэувэнущ	къригъэувэнущ	къидгъэувэнущ	къивгъэувэнущ	кърагъэувэнущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнукъым	къибгъэувэнукъым	къригъэувэнукъым	къидгъэувэнукъым	къивгъэувэнукъым	кърагъэувэнукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэрэ	къибгъэувэрэ	къригъэувэрэ	къидгъэувэрэ	къивгъэувэрэ	кърагъэувэрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэркъэ	къибгъэувэркъэ	къригъэувэркъэ	къидгъэувэркъэ	къивгъэувэркъэ	кърагъэувэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэрт	къибгъэувэрт	къригъэувэрт	къидгъэувэрт	къивгъэувэрт	кърагъэувэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэртэкъэ	къибгъэувэртэкъэ	къригъэувэртэкъэ	къидгъэувэртэкъэ	къивгъэувэртэкъэ	кърагъэувэртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэува	къибгъэува	къригъэува	къидгъэува	къивгъэува	кърагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувакъэ	къибгъэувакъэ	къригъэувакъэ	къидгъэувакъэ	къивгъэувакъэ	кърагъэувакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэуват	къибгъэуват	къригъэуват	къидгъэуват	къивгъэуват	кърагъэуват
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэуватэкъэ	къибгъэуватэкъэ	къригъэуватэкъэ	къидгъэуватэкъэ	къивгъэуватэкъэ	кърагъэуватэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъа	къибгъэувэгъа	къригъэувэгъа	къидгъэувэгъа	къивгъэувэгъа	кърагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъакъэ	къибгъэувэгъакъэ	къригъэувэгъакъэ	къидгъэувэгъакъэ	къивгъэувэгъакъэ	кърагъэувэгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъат	къибгъэувэгъат	къригъэувэгъат	къидгъэувэгъат	къивгъэувэгъат	кърагъэувэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъатэкъэ	къибгъэувэгъатэкъэ	къригъэувэгъатэкъэ	къидгъэувэгъатэкъэ	къивгъэувэгъатэкъэ	кърагъэувэгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэ	къибгъэувэ	къригъэувэ	къидгъэувэ	къивгъэувэ	кърагъэувэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэкъэ	къибгъэувэкъэ	къригъэувэкъэ	къидгъэувэкъэ	къивгъэувэкъэ	кърагъэувэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэт	къибгъэувэт	къригъэувэт	къидгъэувэт	къивгъэувэт	кърагъэувэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэтэкъэ	къибгъэувэтэкъэ	къригъэувэтэкъэ	къидгъэувэтэкъэ	къивгъэувэтэкъэ	кърагъэувэтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэн	къибгъэувэн	къригъэувэн	къидгъэувэн	къивгъэувэн	кърагъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнкъэ	къибгъэувэнкъэ	къригъэувэнкъэ	къидгъэувэнкъэ	къивгъэувэнкъэ	кърагъэувэнкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэну	къибгъэувэну	къригъэувэну	къидгъэувэну	къивгъэувэну	кърагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнукъэ	къибгъэувэнукъэ	къригъэувэнукъэ	къидгъэувэнукъэ	къивгъэувэнукъэ	кърагъэувэнукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэмэ	къибгъэувэмэ	къригъэувэмэ	къидгъэувэмэ	къивгъэувэмэ	кърагъэувэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэмэ	къыумыгъэувэмэ	къримыгъэувэмэ	къидмыгъэувэмэ	къивмыгъэувэмэ	кърамыгъэувэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэувамэ	къибгъэувамэ	къригъэувамэ	къидгъэувамэ	къивгъэувамэ	кърагъэувамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувамэ	къыумыгъэувамэ	къримыгъэувамэ	къидмыгъэувамэ	къивмыгъэувамэ	кърамыгъэувамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъамэ	къибгъэувэгъамэ	къригъэувэгъамэ	къидгъэувэгъамэ	къивгъэувэгъамэ	кърагъэувэгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэгъамэ	къыумыгъэувэгъамэ	къримыгъэувэгъамэ	къидмыгъэувэгъамэ	къивмыгъэувэгъамэ	кърамыгъэувэгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнмэ	къибгъэувэнмэ	къригъэувэнмэ	къидгъэувэнмэ	къивгъэувэнмэ	кърагъэувэнмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнмэ	къыумыгъэувэнмэ	къримыгъэувэнмэ	къидмыгъэувэнмэ	къивмыгъэувэнмэ	кърамыгъэувэнмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнумэ	къибгъэувэнумэ	къригъэувэнумэ	къидгъэувэнумэ	къивгъэувэнумэ	кърагъэувэнумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнумэ	къыумыгъэувэнумэ	къримыгъэувэнумэ	къидмыгъэувэнумэ	къивмыгъэувэнумэ	кърамыгъэувэнумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэтэмэ	къибгъэувэтэмэ	къригъэувэтэмэ	къидгъэувэтэмэ	къивгъэувэтэмэ	кърагъэувэтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэтэмэ	къыумыгъэувэтэмэ	къримыгъэувэтэмэ	къидмыгъэувэтэмэ	къивмыгъэувэтэмэ	кърамыгъэувэтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэуватэмэ	къибгъэуватэмэ	къригъэуватэмэ	къидгъэуватэмэ	къивгъэуватэмэ	кърагъэуватэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэуватэмэ	къыумыгъэуватэмэ	къримыгъэуватэмэ	къидмыгъэуватэмэ	къивмыгъэуватэмэ	кърамыгъэуватэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъатэмэ	къибгъэувэгъатэмэ	къригъэувэгъатэмэ	къидгъэувэгъатэмэ	къивгъэувэгъатэмэ	кърагъэувэгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэгъатэмэ	къыумыгъэувэгъатэмэ	къримыгъэувэгъатэмэ	къидмыгъэувэгъатэмэ	къивмыгъэувэгъатэмэ	кърамыгъэувэгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнтэмэ	къибгъэувэнтэмэ	къригъэувэнтэмэ	къидгъэувэнтэмэ	къивгъэувэнтэмэ	кърагъэувэнтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнтэмэ	къыумыгъэувэнтэмэ	къримыгъэувэнтэмэ	къидмыгъэувэнтэмэ	къивмыгъэувэнтэмэ	кърамыгъэувэнтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнутэмэ	къибгъэувэнутэмэ	къригъэувэнутэмэ	къидгъэувэнутэмэ	къивгъэувэнутэмэ	кърагъэувэнутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнутэмэ	къыумыгъэувэнутэмэ	къримыгъэувэнутэмэ	къидмыгъэувэнутэмэ	къивмыгъэувэнутэмэ	кърамыгъэувэнутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнт	къибгъэувэнт	къригъэувэнт	къидгъэувэнт	къивгъэувэнт	кърагъэувэнт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнтэкъым	къибгъэувэнтэкъым	къригъэувэнтэкъым	къидгъэувэнтэкъым	къивгъэувэнтэкъым	кърагъэувэнтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнут	къибгъэувэнут	къригъэувэнут	къидгъэувэнут	къивгъэувэнут	кърагъэувэнут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизгъэувэнутэкъым	къибгъэувэнутэкъым	къригъэувэнутэкъым	къидгъэувэнутэкъым	къивгъэувэнутэкъым	кърагъэувэнутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэми	къибгъэувэми	къригъэувэми	къидгъэувэми	къивгъэувэми	кърагъэувэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэми	къыумыгъэувэми	къримыгъэувэми	къидмыгъэувэми	къивмыгъэувэми	кърамыгъэувэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэувами	къибгъэувами	къригъэувами	къидгъэувами	къивгъэувами	кърагъэувами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувами	къыумыгъэувами	къримыгъэувами	къидмыгъэувами	къивмыгъэувами	кърамыгъэувами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъами	къибгъэувэгъами	къригъэувэгъами	къидгъэувэгъами	къивгъэувэгъами	кърагъэувэгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэгъами	къыумыгъэувэгъами	къримыгъэувэгъами	къидмыгъэувэгъами	къивмыгъэувэгъами	кърамыгъэувэгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнми	къибгъэувэнми	къригъэувэнми	къидгъэувэнми	къивгъэувэнми	кърагъэувэнми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнми	къыумыгъэувэнми	къримыгъэувэнми	къидмыгъэувэнми	къивмыгъэувэнми	кърамыгъэувэнми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнуми	къибгъэувэнуми	къригъэувэнуми	къидгъэувэнуми	къивгъэувэнуми	кърагъэувэнуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнуми	къыумыгъэувэнуми	къримыгъэувэнуми	къидмыгъэувэнуми	къивмыгъэувэнуми	кърамыгъэувэнуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэтэми	къибгъэувэтэми	къригъэувэтэми	къидгъэувэтэми	къивгъэувэтэми	кърагъэувэтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэтэми	къыумыгъэувэтэми	къримыгъэувэтэми	къидмыгъэувэтэми	къивмыгъэувэтэми	кърамыгъэувэтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къизгъэуватэми	къибгъэуватэми	къригъэуватэми	къидгъэуватэми	къивгъэуватэми	кърагъэуватэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэуватэми	къыумыгъэуватэми	къримыгъэуватэми	къидмыгъэуватэми	къивмыгъэуватэми	кърамыгъэуватэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къизгъэувэгъатэми	къибгъэувэгъатэми	къригъэувэгъатэми	къидгъэувэгъатэми	къивгъэувэгъатэми	кърагъэувэгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэгъатэми	къыумыгъэувэгъатэми	къримыгъэувэгъатэми	къидмыгъэувэгъатэми	къивмыгъэувэгъатэми	кърамыгъэувэгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнтэми	къибгъэувэнтэми	къригъэувэнтэми	къидгъэувэнтэми	къивгъэувэнтэми	кърагъэувэнтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнтэми	къыумыгъэувэнтэми	къримыгъэувэнтэми	къидмыгъэувэнтэми	къивмыгъэувэнтэми	кърамыгъэувэнтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къизгъэувэнутэми	къибгъэувэнутэми	къригъэувэнутэми	къидгъэувэнутэми	къивгъэувэнутэми	кърагъэувэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэувэнутэми	къыумыгъэувэнутэми	къримыгъэувэнутэми	къидмыгъэувэнутэми	къивмыгъэувэнутэми	кърамыгъэувэнутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къизгъэуваи	къибгъэуваи	къригъэуваи	къидгъэуваи	къивгъэуваи	кърагъэуваи
щымыӀэныгъэ:	къизгъэувакъыми	къибгъэувакъыми	къригъэувакъыми	къидгъэувакъыми	къивгъэувакъыми	кърагъэувакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къизгъэуващэрэт	къибгъэуващэрэт	къригъэуващэрэт	къидгъэуващэрэт	къивгъэуващэрэт	кърагъэуващэрэт
щымыӀэныгъэ:	къизмыгъэуващэрэт	къыумыгъэуващэрэт	къримыгъэуващэрэт	къидмыгъэуващэрэт	къивмыгъэуващэрэт	кърамыгъэуващэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнщ	къибгъэувагъэнщ	къригъэувагъэнщ	къидгъэувагъэнщ	къивгъэувагъэнщ	кърагъэувагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнкъым	къибгъэувагъэнкъым	къригъэувагъэнкъым	къидгъэувагъэнкъым	къивгъэувагъэнкъым	кърагъэувагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнт	къибгъэувагъэнт	къригъэувагъэнт	къидгъэувагъэнт	къивгъэувагъэнт	кърагъэувагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнтэкъым	къибгъэувагъэнтэкъым	къригъэувагъэнтэкъым	къидгъэувагъэнтэкъым	къивгъэувагъэнтэкъым	кърагъэувагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэн	къибгъэувагъэн	къригъэувагъэн	къидгъэувагъэн	къивгъэувагъэн	кърагъэувагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнкъэ	къибгъэувагъэнкъэ	къригъэувагъэнкъэ	къидгъэувагъэнкъэ	къивгъэувагъэнкъэ	кърагъэувагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнт	къибгъэувагъэнт	къригъэувагъэнт	къидгъэувагъэнт	къивгъэувагъэнт	кърагъэувагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнтэкъэ	къибгъэувагъэнтэкъэ	къригъэувагъэнтэкъэ	къидгъэувагъэнтэкъэ	къивгъэувагъэнтэкъэ	кърагъэувагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнущ	къибгъэувагъэнущ	къригъэувагъэнущ	къидгъэувагъэнущ	къивгъэувагъэнущ	кърагъэувагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнукъым	къибгъэувагъэнукъым	къригъэувагъэнукъым	къидгъэувагъэнукъым	къивгъэувагъэнукъым	кърагъэувагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнут	къибгъэувагъэнут	къригъэувагъэнут	къидгъэувагъэнут	къивгъэувагъэнут	кърагъэувагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнутэкъым	къибгъэувагъэнутэкъым	къригъэувагъэнутэкъым	къидгъэувагъэнутэкъым	къивгъэувагъэнутэкъым	кърагъэувагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэну	къибгъэувагъэну	къригъэувагъэну	къидгъэувагъэну	къивгъэувагъэну	кърагъэувагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнукъэ	къибгъэувагъэнукъэ	къригъэувагъэнукъэ	къидгъэувагъэнукъэ	къивгъэувагъэнукъэ	кърагъэувагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнут	къибгъэувагъэнут	къригъэувагъэнут	къидгъэувагъэнут	къивгъэувагъэнут	кърагъэувагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къизгъэувагъэнутэкъэ	къибгъэувагъэнутэкъэ	къригъэувагъэнутэкъэ	къидгъэувагъэнутэкъэ	къивгъэувагъэнутэкъэ	кърагъэувагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къизыгъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизымыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизыгъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизымыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизыгъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизымыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизыгъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизымыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизыгъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизымыгъэувэну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувэ	къибгъэувэ	къригъэувэ	къидгъэувэ	къивгъэувэ	кърагъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэ	къыумыгъэувэ	къримыгъэувэ	къидмыгъэувэ	къивмыгъэувэ	кърамыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэува	къибгъэува	къригъэува	къидгъэува	къивгъэува	кърагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэува	къыумыгъэува	къримыгъэува	къидмыгъэува	къивмыгъэува	кърамыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувэгъа	къибгъэувэгъа	къригъэувэгъа	къидгъэувэгъа	къивгъэувэгъа	кърагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэгъа	къыумыгъэувэгъа	къримыгъэувэгъа	къидмыгъэувэгъа	къивмыгъэувэгъа	кърамыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувэн	къибгъэувэн	къригъэувэн	къидгъэувэн	къивгъэувэн	кърагъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэн	къыумыгъэувэн	къримыгъэувэн	къидмыгъэувэн	къивмыгъэувэн	кърамыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувэну	къибгъэувэну	къригъэувэну	къидгъэувэну	къивгъэувэну	кърагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэну	къыумыгъэувэну	къримыгъэувэну	къидмыгъэувэну	къивмыгъэувэну	кърамыгъэувэну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэризгъэувэ	къызэрибгъэувэ	къызэрыригъэувэ	къызэридгъэувэ	къызэривгъэувэ	къызэрырагъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмыгъэувэ	къызэрымыгъэувэ	къызэрыримыгъэувэ	къызэридмыгъэувэ	къызэривмыгъэувэ	къызэрырамыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэризгъэува	къызэрибгъэува	къызэрыригъэува	къызэридгъэува	къызэривгъэува	къызэрырагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмыгъэува	къызэыумыгъэува	къызэрыримыгъэува	къызэридмыгъэува	къызэривмыгъэува	къызэрырамыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэризгъэувэгъа	къызэрибгъэувэгъа	къызэрыригъэувэгъа	къызэридгъэувэгъа	къызэривгъэувэгъа	къызэрырагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмыгъэувэгъа	къызэрумыгъэувэгъа	къызэрыримыгъэувэгъа	къызэридмыгъэувэгъа	къызэривмыгъэувэгъа	къызэрырамыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэризгъэувэн	къызэрибгъэувэн	къызэрыригъэувэн	къызэридгъэувэн	къызэривгъэувэн	къызэрырагъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмыгъэувэн	къызэрумыгъэувэн	къызэрыримыгъэувэн	къызэридмыгъэувэн	къызэривмыгъэувэн	къызэрырамыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэризгъэувэну	къызэрибгъэувэну	къызэрыригъэувэну	къызэридгъэувэну	къызэривгъэувэну	къызэрырагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмыгъэувэну	къызэрумыгъэувэну	къызэрыримыгъэувэну	къызэридмыгъэувэну	къызэривмыгъэувэну	къызэрырамыгъэувэну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщизгъэувэ	къыщибгъэувэ	къыщригъэувэ	къыщидгъэувэ	къыщивгъэувэ	къыщрагъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмыгъэувэ	къыщумыгъэувэ	къыщримыгъэувэ	къыщидмыгъэувэ	къыщивмыгъэувэ	къыщрамыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщизгъэува	къыщибгъэува	къыщригъэува	къыщидгъэува	къыщивгъэува	къыщрагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмыгъэува	къыщумыгъэува	къыщримыгъэува	къыщидмыгъэува	къыщивмыгъэува	къыщрамыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщизгъэувэгъа	къыщибгъэувэгъа	къыщригъэувэгъа	къыщидгъэувэгъа	къыщивгъэувэгъа	къыщрагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмыгъэувэгъа	къыщумыгъэувэгъа	къыщримыгъэувэгъа	къыщидмыгъэувэгъа	къыщивмыгъэувэгъа	къыщрамыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщизгъэувэн	къыщибгъэувэн	къыщригъэувэн	къыщидгъэувэн	къыщивгъэувэн	къыщрагъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмыгъэувэн	къыщумыгъэувэн	къыщримыгъэувэн	къыщидмыгъэувэн	къыщивмыгъэувэн	къыщрамыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщизгъэувэну	къыщибгъэувэну	къыщригъэувэну	къыщидгъэувэну	къыщивгъэувэну	къыщрагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмыгъэувэну	къыщумыгъэувэну	къыщримыгъэувэну	къыщидмыгъэувэну	къыщивмыгъэувэну	къыщрамыгъэувэну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздизгъэувэ	къыздибгъэувэ	къыздригъэувэ	къыздидгъэувэ	къыздивгъэувэ	къыздрагъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмыгъэувэ	къыздумыгъэувэ	къыздримыгъэувэ	къыздидмыгъэувэ	къыздивмыгъэувэ	къыздрамыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздизгъэува	къыздибгъэува	къыздригъэува	къыздидгъэува	къыздивгъэува	къыздрагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмыгъэува	къыздумыгъэува	къыздримыгъэува	къыздидмыгъэува	къыздивмыгъэува	къыздрамыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздизгъэувэгъа	къыздибгъэувэгъа	къыздригъэувэгъа	къыздидгъэувэгъа	къыздивгъэувэгъа	къыздрагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмыгъэувэгъа	къыздумыгъэувэгъа	къыздримыгъэувэгъа	къыздидмыгъэувэгъа	къыздивмыгъэувэгъа	къыздрамыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздизгъэувэн	къыздибгъэувэн	къыздригъэувэн	къыздидгъэувэн	къыздивгъэувэн	къыздрагъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмыгъэувэн	къыздумыгъэувэн	къыздримыгъэувэн	къыздидмыгъэувэн	къыздивмыгъэувэн	къыздрамыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздизгъэувэну	къыздибгъэувэну	къыздригъэувэну	къыздидгъэувэну	къыздивгъэувэну	къыздрагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмыгъэувэну	къыздумыгъэувэну	къыздримыгъэувэну	къыздидмыгъэувэну	къыздивмыгъэувэну	къыздрамыгъэувэну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀизгъэувэ	къыщӀибгъэувэ	къыщӀригъэувэ	къыщӀидгъэувэ	къыщӀивгъэувэ	къыщӀрагъэувэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмыгъэувэ	къыщӀумыгъэувэ	къыщӀримыгъэувэ	къыщӀидмыгъэувэ	къыщӀивмыгъэувэ	къыщӀрамыгъэувэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀизгъэува	къыщӀибгъэува	къыщӀригъэува	къыщӀидгъэува	къыщӀивгъэува	къыщӀрагъэува
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмыгъэува	къыщӀумыгъэува	къыщӀримыгъэува	къыщӀидмыгъэува	къыщӀивмыгъэува	къыщӀрамыгъэува
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀизгъэувэгъа	къыщӀибгъэувэгъа	къыщӀригъэувэгъа	къыщӀидгъэувэгъа	къыщӀивгъэувэгъа	къыщӀрагъэувэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмыгъэувэгъа	къыщӀумыгъэувэгъа	къыщӀримыгъэувэгъа	къыщӀидмыгъэувэгъа	къыщӀивмыгъэувэгъа	къыщӀрамыгъэувэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀизгъэувэн	къыщӀибгъэувэн	къыщӀригъэувэн	къыщӀидгъэувэн	къыщӀивгъэувэн	къыщӀрагъэувэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмыгъэувэн	къыщӀумыгъэувэн	къыщӀримыгъэувэн	къыщӀидмыгъэувэн	къыщӀивмыгъэувэн	къыщӀрамыгъэувэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀизгъэувэну	къыщӀибгъэувэну	къыщӀригъэувэну	къыщӀидгъэувэну	къыщӀивгъэувэну	къыщӀрагъэувэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмыгъэувэну	къыщӀумыгъэувэну	къыщӀримыгъэувэну	къыщӀидмыгъэувэну	къыщӀивмыгъэувэну	къыщӀрамыгъэувэну

Депричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувэу	къибгъэувэу	къригъэувэу	къидгъэувэу	къивгъэувэу	кърагъэувэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэу	къыумыгъэувэу	къримыгъэувэу	къидмыгъэувэу	къивмыгъэувэу	кърамыгъэувэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизгъэувауэ	къибгъэувауэ	къригъэувауэ	къидгъэувауэ	къивгъэувауэ	кърагъэувауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувауэ	къыумыгъэувауэ	къримыгъэувауэ	къидмыгъэувауэ	къивмыгъэувауэ	кърамыгъэувауэ
урэ-кӀэ депричастие - щыӀэныгъэ	къизгъэувэурэ	къибгъэувэурэ	къригъэувэурэ	къидгъэувэурэ	къивгъэувэурэ	кърагъэувэурэ
урэ-кӀэ депричастие - щымыӀэныгъэ	къизмыгъэувэурэ	къыумыгъэувэурэ	къримыгъэувэурэ	къидмыгъэувэурэ	къивмыгъэувэурэ	кърамыгъэувэурэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ув]э	[ув]эр	--	[ув]эхэр
Эргативнэ:	[ув]э	[ув]эм	--	[ув]эхэм
Послеложнэ:	[ув]экӀэ	[ув]эмкӀэ	[ув]эхэкӀэ	[ув]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ув]эу	[ув]эрауэ	[ув]эхэу	[ув]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ув]а	[ув]ар	--	[ув]ахэр
Эргативнэ:	[ув]а	[ув]ам	--	[ув]ахэм
Послеложнэ:	[ув]акӀэ	[ув]амкӀэ	[ув]ахэкӀэ	[ув]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ув]ауэ	[ув]арауэ	[ув]ахэу	[ув]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьы		Куэд бжьы
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ув]эн	[ув]эныр	--	[ув]энхэр
Эргативнэ:	[ув]эн	[ув]эным	--	[ув]энхэм
Послеложнэ:	[ув]энкӀэ	[ув]энымкӀэ	[ув]энхэкӀэ	[ув]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[ув]эну	[ув]энырауэ	[ув]энхэу	[ув]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьы		Куэд бжьы
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ув]эну	[ув]энур	--	[ув]энухэр
Эргативнэ:	[ув]эну	[ув]энум	--	[ув]энухэм
Послеложнэ:	[ув]энукӀэ	[ув]энумкӀэ	[ув]энухэкӀэ	[ув]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ув]энууэ	[ув]энурауэ	[ув]энухэу	[ув]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЗыщӀыпӀэ деж щыгъэувын (п. п. зыгуэрым и пащхьэм, и ужькӀэ, и пэкӀэ, и кум).

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Унэкум къигъэувэн.
• И гупэм къигъэувэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къигъэувэн: put or place sb or sth swh (in front, behind sth, etc.)
• Унэкум къигъэувэн: place in the centre of the house.
• И гупэм къигъэувэн: place in front of you.

УРЫСЫБЗЭ

• къигъэувэн: поставить кого-что-л. где-л. (впереди, позади и т.п.)
• Унэкум къигъэувэн: поставить в центр дома.
• И гупэм къигъэувэн: поставить перед собой.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын