къицӏыщхъукӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹi:tʹsǝɕχʷǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къи- + [цӏыщхъу] + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къицӏыщхъукӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къицӏыщхъукӏын
щымыӀэныгъэ:	къимыцӏыщхъукӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏын	укъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын	дыкъицӏыщхъукӏын	фыкъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏын	укъимыцӏыщхъукӏын	къимыцӏыщхъукӏын	дыкъимыцӏыщхъукӏын	фыкъимыцӏыщхъукӏын	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къицӏыщхъукӏ!	фыкъицӏыщхъукӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъимыцӏыщхъукӏ!	фыкъимыцӏыщхъукӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкърецӏыщхъукӏ	укърецӏыщхъукӏ	кърецӏыщхъукӏ	дыкърецӏыщхъукӏ	фыкърецӏыщхъукӏ	кърецӏыщхъукӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъремыцӏыщхъукӏ	укъремыцӏыщхъукӏ	къремыцӏыщхъукӏ	дыкъремыцӏыщхъукӏ	фыкъремыцӏыщхъукӏ	къремыцӏыщхъукӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъоцӏыщхъукӏ(ыр)	укъоцӏыщхъукӏ(ыр)	къоцӏыщхъукӏ(ыр)	дыкъоцӏыщхъукӏ(ыр)	фыкъоцӏыщхъукӏ(ыр)	къоцӏыщхъукӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыркъым	укъицӏыщхъукӏыркъым	къицӏыщхъукӏыркъым	дыкъицӏыщхъукӏыркъым	фыкъицӏыщхъукӏыркъым	къицӏыщхъукӏ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	укъицӏыщхъукӏ(ыр)т	къицӏыщхъукӏ(ыр)т	дыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	фыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	къицӏыщхъукӏ(ыр)т / къицӏыщхъукӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым	укъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым	къицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым	дыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым	фыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым	къицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъым / къицӏыщхъукӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏащ	укъицӏыщхъукӏащ	къицӏыщхъукӏащ	дыкъицӏыщхъукӏащ	фыкъицӏыщхъукӏащ	къицӏыщхъукӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏакъым	укъицӏыщхъукӏакъым	къицӏыщхъукӏакъым	дыкъицӏыщхъукӏакъым	фыкъицӏыщхъукӏакъым	къицӏыщхъукӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏат	укъицӏыщхъукӏат	къицӏыщхъукӏат	дыкъицӏыщхъукӏат	фыкъицӏыщхъукӏат	къицӏыщхъукӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏатэкъым	укъицӏыщхъукӏатэкъым	къицӏыщхъукӏатэкъым	дыкъицӏыщхъукӏатэкъым	фыкъицӏыщхъукӏатэкъым	къицӏыщхъукӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъащ	укъицӏыщхъукӏыгъащ	къицӏыщхъукӏыгъащ	дыкъицӏыщхъукӏыгъащ	фыкъицӏыщхъукӏыгъащ	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъакъым	укъицӏыщхъукӏыгъакъым	къицӏыщхъукӏыгъакъым	дыкъицӏыщхъукӏыгъакъым	фыкъицӏыщхъукӏыгъакъым	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъат	укъицӏыщхъукӏыгъат	къицӏыщхъукӏыгъат	дыкъицӏыщхъукӏыгъат	фыкъицӏыщхъукӏыгъат	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъым	укъицӏыщхъукӏыгъатэкъым	къицӏыщхъукӏыгъатэкъым	дыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъым	фыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъым	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏщ	укъицӏыщхъукӏщ	къицӏыщхъукӏщ	дыкъицӏыщхъукӏщ	фыкъицӏыщхъукӏщ	къицӏыщхъукӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏкъым	укъицӏыщхъукӏкъым	къицӏыщхъукӏкъым	дыкъицӏыщхъукӏкъым	фыкъицӏыщхъукӏкъым	къицӏыщхъукӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏт	укъицӏыщхъукӏт	къицӏыщхъукӏт	дыкъицӏыщхъукӏт	фыкъицӏыщхъукӏт	къицӏыщхъукӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏтэкъым	укъицӏыщхъукӏтэкъым	къицӏыщхъукӏтэкъым	дыкъицӏыщхъукӏтэкъым	фыкъицӏыщхъукӏтэкъым	къицӏыщхъукӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынщ	укъицӏыщхъукӏынщ	къицӏыщхъукӏынщ	дыкъицӏыщхъукӏынщ	фыкъицӏыщхъукӏынщ	къицӏыщхъукӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынкъым	укъицӏыщхъукӏынкъым	къицӏыщхъукӏынкъым	дыкъицӏыщхъукӏынкъым	фыкъицӏыщхъукӏынкъым	къицӏыщхъукӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынущ	укъицӏыщхъукӏынущ	къицӏыщхъукӏынущ	дыкъицӏыщхъукӏынущ	фыкъицӏыщхъукӏынущ	къицӏыщхъукӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынукъым	укъицӏыщхъукӏынукъым	къицӏыщхъукӏынукъым	дыкъицӏыщхъукӏынукъым	фыкъицӏыщхъукӏынукъым	къицӏыщхъукӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏрэ	укъицӏыщхъукӏрэ	къицӏыщхъукӏрэ	дыкъицӏыщхъукӏрэ	фыкъицӏыщхъукӏрэ	къицӏыщхъукӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыркъэ	укъицӏыщхъукӏыркъэ	къицӏыщхъукӏыркъэ	дыкъицӏыщхъукӏыркъэ	фыкъицӏыщхъукӏыркъэ	къицӏыщхъукӏыркъэ / къицӏыщхъукӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	укъицӏыщхъукӏ(ыр)т	къицӏыщхъукӏ(ыр)т	дыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	фыкъицӏыщхъукӏ(ыр)т	къицӏыщхъукӏ(ыр)т / къицӏыщхъукӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ	укъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ	къицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ	къицӏыщхъукӏ(ыр)тэкъэ / къицӏыщхъукӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏа	укъицӏыщхъукӏа	къицӏыщхъукӏа	дыкъицӏыщхъукӏа	фыкъицӏыщхъукӏа	къицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏакъэ	укъицӏыщхъукӏакъэ	къицӏыщхъукӏакъэ	дыкъицӏыщхъукӏакъэ	фыкъицӏыщхъукӏакъэ	къицӏыщхъукӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏат	укъицӏыщхъукӏат	къицӏыщхъукӏат	дыкъицӏыщхъукӏат	фыкъицӏыщхъукӏат	къицӏыщхъукӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏатэкъэ	укъицӏыщхъукӏатэкъэ	къицӏыщхъукӏатэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏатэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏатэкъэ	къицӏыщхъукӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъа	укъицӏыщхъукӏыгъа	къицӏыщхъукӏыгъа	дыкъицӏыщхъукӏыгъа	фыкъицӏыщхъукӏыгъа	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъакъэ	укъицӏыщхъукӏыгъакъэ	къицӏыщхъукӏыгъакъэ	дыкъицӏыщхъукӏыгъакъэ	фыкъицӏыщхъукӏыгъакъэ	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъат	укъицӏыщхъукӏыгъат	къицӏыщхъукӏыгъат	дыкъицӏыщхъукӏыгъат	фыкъицӏыщхъукӏыгъат	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъэ	укъицӏыщхъукӏыгъатэкъэ	къицӏыщхъукӏыгъатэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏыгъатэкъэ	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏ	укъицӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏ	дыкъицӏыщхъукӏ	фыкъицӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏкъэ	укъицӏыщхъукӏкъэ	къицӏыщхъукӏкъэ	дыкъицӏыщхъукӏкъэ	фыкъицӏыщхъукӏкъэ	къицӏыщхъукӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏт	укъицӏыщхъукӏт	къицӏыщхъукӏт	дыкъицӏыщхъукӏт	фыкъицӏыщхъукӏт	къицӏыщхъукӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏтэкъэ	укъицӏыщхъукӏтэкъэ	къицӏыщхъукӏтэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏтэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏтэкъэ	къицӏыщхъукӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏын	укъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын	дыкъицӏыщхъукӏын	фыкъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынкъэ	укъицӏыщхъукӏынкъэ	къицӏыщхъукӏынкъэ	дыкъицӏыщхъукӏынкъэ	фыкъицӏыщхъукӏынкъэ	къицӏыщхъукӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыну	укъицӏыщхъукӏыну	къицӏыщхъукӏыну	дыкъицӏыщхъукӏыну	фыкъицӏыщхъукӏыну	къицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынукъэ	укъицӏыщхъукӏынукъэ	къицӏыщхъукӏынукъэ	дыкъицӏыщхъукӏынукъэ	фыкъицӏыщхъукӏынукъэ	къицӏыщхъукӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏмэ	укъицӏыщхъукӏмэ	къицӏыщхъукӏмэ	дыкъицӏыщхъукӏмэ	фыкъицӏыщхъукӏмэ	къицӏыщхъукӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏмэ	укъимыцӏыщхъукӏмэ	къимыцӏыщхъукӏмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏмэ	къимыцӏыщхъукӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏамэ	укъицӏыщхъукӏамэ	къицӏыщхъукӏамэ	дыкъицӏыщхъукӏамэ	фыкъицӏыщхъукӏамэ	къицӏыщхъукӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏамэ	укъимыцӏыщхъукӏамэ	къимыцӏыщхъукӏамэ	дыкъимыцӏыщхъукӏамэ	фыкъимыцӏыщхъукӏамэ	къимыцӏыщхъукӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъамэ	укъицӏыщхъукӏыгъамэ	къицӏыщхъукӏыгъамэ	дыкъицӏыщхъукӏыгъамэ	фыкъицӏыщхъукӏыгъамэ	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏыгъамэ	укъимыцӏыщхъукӏыгъамэ	къимыцӏыщхъукӏыгъамэ	дыкъимыцӏыщхъукӏыгъамэ	фыкъимыцӏыщхъукӏыгъамэ	къимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынмэ	укъицӏыщхъукӏынмэ	къицӏыщхъукӏынмэ	дыкъицӏыщхъукӏынмэ	фыкъицӏыщхъукӏынмэ	къицӏыщхъукӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынмэ	укъимыцӏыщхъукӏынмэ	къимыцӏыщхъукӏынмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏынмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏынмэ	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынумэ	укъицӏыщхъукӏынумэ	къицӏыщхъукӏынумэ	дыкъицӏыщхъукӏынумэ	фыкъицӏыщхъукӏынумэ	къицӏыщхъукӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынумэ	укъимыцӏыщхъукӏынумэ	къимыцӏыщхъукӏынумэ	дыкъимыцӏыщхъукӏынумэ	фыкъимыцӏыщхъукӏынумэ	къимыцӏыщхъукӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏтэмэ	укъицӏыщхъукӏтэмэ	къицӏыщхъукӏтэмэ	дыкъицӏыщхъукӏтэмэ	фыкъицӏыщхъукӏтэмэ	къицӏыщхъукӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏтэмэ	укъимыцӏыщхъукӏтэмэ	къимыцӏыщхъукӏтэмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏтэмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏтэмэ	къимыцӏыщхъукӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏатэмэ	укъицӏыщхъукӏатэмэ	къицӏыщхъукӏатэмэ	дыкъицӏыщхъукӏатэмэ	фыкъицӏыщхъукӏатэмэ	къицӏыщхъукӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏатэмэ	укъимыцӏыщхъукӏатэмэ	къимыцӏыщхъукӏатэмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏатэмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏатэмэ	къимыцӏыщхъукӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъатэмэ	укъицӏыщхъукӏыгъатэмэ	къицӏыщхъукӏыгъатэмэ	дыкъицӏыщхъукӏыгъатэмэ	фыкъицӏыщхъукӏыгъатэмэ	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэмэ	укъимыцӏыщхъукӏыгъатэмэ	къимыцӏыщхъукӏыгъатэмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэмэ	къимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынтэмэ	укъицӏыщхъукӏынтэмэ	къицӏыщхъукӏынтэмэ	дыкъицӏыщхъукӏынтэмэ	фыкъицӏыщхъукӏынтэмэ	къицӏыщхъукӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынтэмэ	укъимыцӏыщхъукӏынтэмэ	къимыцӏыщхъукӏынтэмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏынтэмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏынтэмэ	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынутэмэ	укъицӏыщхъукӏынутэмэ	къицӏыщхъукӏынутэмэ	дыкъицӏыщхъукӏынутэмэ	фыкъицӏыщхъукӏынутэмэ	къицӏыщхъукӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынутэмэ	укъимыцӏыщхъукӏынутэмэ	къимыцӏыщхъукӏынутэмэ	дыкъимыцӏыщхъукӏынутэмэ	фыкъимыцӏыщхъукӏынутэмэ	къимыцӏыщхъукӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынт	укъицӏыщхъукӏынт	къицӏыщхъукӏынт	дыкъицӏыщхъукӏынт	фыкъицӏыщхъукӏынт	къицӏыщхъукӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынтэкъым	укъицӏыщхъукӏынтэкъым	къицӏыщхъукӏынтэкъым	дыкъицӏыщхъукӏынтэкъым	фыкъицӏыщхъукӏынтэкъым	къицӏыщхъукӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынут	укъицӏыщхъукӏынут	къицӏыщхъукӏынут	дыкъицӏыщхъукӏынут	фыкъицӏыщхъукӏынут	къицӏыщхъукӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынутэкъым	укъицӏыщхъукӏынутэкъым	къицӏыщхъукӏынутэкъым	дыкъицӏыщхъукӏынутэкъым	фыкъицӏыщхъукӏынутэкъым	къицӏыщхъукӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏми	укъицӏыщхъукӏми	къицӏыщхъукӏми	дыкъицӏыщхъукӏми	фыкъицӏыщхъукӏми	къицӏыщхъукӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏми	укъимыцӏыщхъукӏми	къимыцӏыщхъукӏми	дыкъимыцӏыщхъукӏми	фыкъимыцӏыщхъукӏми	къимыцӏыщхъукӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏами	укъицӏыщхъукӏами	къицӏыщхъукӏами	дыкъицӏыщхъукӏами	фыкъицӏыщхъукӏами	къицӏыщхъукӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏами	укъимыцӏыщхъукӏами	къимыцӏыщхъукӏами	дыкъимыцӏыщхъукӏами	фыкъимыцӏыщхъукӏами	къимыцӏыщхъукӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъами	укъицӏыщхъукӏыгъами	къицӏыщхъукӏыгъами	дыкъицӏыщхъукӏыгъами	фыкъицӏыщхъукӏыгъами	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏыгъами	укъимыцӏыщхъукӏыгъами	къимыцӏыщхъукӏыгъами	дыкъимыцӏыщхъукӏыгъами	фыкъимыцӏыщхъукӏыгъами	къимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынми	укъицӏыщхъукӏынми	къицӏыщхъукӏынми	дыкъицӏыщхъукӏынми	фыкъицӏыщхъукӏынми	къицӏыщхъукӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынми	укъимыцӏыщхъукӏынми	къимыцӏыщхъукӏынми	дыкъимыцӏыщхъукӏынми	фыкъимыцӏыщхъукӏынми	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынуми	укъицӏыщхъукӏынуми	къицӏыщхъукӏынуми	дыкъицӏыщхъукӏынуми	фыкъицӏыщхъукӏынуми	къицӏыщхъукӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынуми	укъимыцӏыщхъукӏынуми	къимыцӏыщхъукӏынуми	дыкъимыцӏыщхъукӏынуми	фыкъимыцӏыщхъукӏынуми	къимыцӏыщхъукӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏтэми	укъицӏыщхъукӏтэми	къицӏыщхъукӏтэми	дыкъицӏыщхъукӏтэми	фыкъицӏыщхъукӏтэми	къицӏыщхъукӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏтэми	укъимыцӏыщхъукӏтэми	къимыцӏыщхъукӏтэми	дыкъимыцӏыщхъукӏтэми	фыкъимыцӏыщхъукӏтэми	къимыцӏыщхъукӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏатэми	укъицӏыщхъукӏатэми	къицӏыщхъукӏатэми	дыкъицӏыщхъукӏатэми	фыкъицӏыщхъукӏатэми	къицӏыщхъукӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏатэми	укъимыцӏыщхъукӏатэми	къимыцӏыщхъукӏатэми	дыкъимыцӏыщхъукӏатэми	фыкъимыцӏыщхъукӏатэми	къимыцӏыщхъукӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏыгъатэми	укъицӏыщхъукӏыгъатэми	къицӏыщхъукӏыгъатэми	дыкъицӏыщхъукӏыгъатэми	фыкъицӏыщхъукӏыгъатэми	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэми	укъимыцӏыщхъукӏыгъатэми	къимыцӏыщхъукӏыгъатэми	дыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэми	фыкъимыцӏыщхъукӏыгъатэми	къимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынтэми	укъицӏыщхъукӏынтэми	къицӏыщхъукӏынтэми	дыкъицӏыщхъукӏынтэми	фыкъицӏыщхъукӏынтэми	къицӏыщхъукӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынтэми	укъимыцӏыщхъукӏынтэми	къимыцӏыщхъукӏынтэми	дыкъимыцӏыщхъукӏынтэми	фыкъимыцӏыщхъукӏынтэми	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏынутэми	укъицӏыщхъукӏынутэми	къицӏыщхъукӏынутэми	дыкъицӏыщхъукӏынутэми	фыкъицӏыщхъукӏынутэми	къицӏыщхъукӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏынутэми	укъимыцӏыщхъукӏынутэми	къимыцӏыщхъукӏынутэми	дыкъимыцӏыщхъукӏынутэми	фыкъимыцӏыщхъукӏынутэми	къимыцӏыщхъукӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏаи	укъицӏыщхъукӏаи	къицӏыщхъукӏаи	дыкъицӏыщхъукӏаи	фыкъицӏыщхъукӏаи	къицӏыщхъукӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏакъыми	укъицӏыщхъукӏакъыми	къицӏыщхъукӏакъыми	дыкъицӏыщхъукӏакъыми	фыкъицӏыщхъукӏакъыми	къицӏыщхъукӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏащэрэт	укъицӏыщхъукӏащэрэт	къицӏыщхъукӏащэрэт	дыкъицӏыщхъукӏащэрэт	фыкъицӏыщхъукӏащэрэт	къицӏыщхъукӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъимыцӏыщхъукӏащэрэт	укъимыцӏыщхъукӏащэрэт	къимыцӏыщхъукӏащэрэт	дыкъимыцӏыщхъукӏащэрэт	фыкъимыцӏыщхъукӏащэрэт	къимыцӏыщхъукӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнщ	укъицӏыщхъукӏагъэнщ	къицӏыщхъукӏагъэнщ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнщ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнщ	къицӏыщхъукӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнкъым	укъицӏыщхъукӏагъэнкъым	къицӏыщхъукӏагъэнкъым	дыкъицӏыщхъукӏагъэнкъым	фыкъицӏыщхъукӏагъэнкъым	къицӏыщхъукӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнт	укъицӏыщхъукӏагъэнт	къицӏыщхъукӏагъэнт	дыкъицӏыщхъукӏагъэнт	фыкъицӏыщхъукӏагъэнт	къицӏыщхъукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъым	укъицӏыщхъукӏагъэнтэкъым	къицӏыщхъукӏагъэнтэкъым	дыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъым	фыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъым	къицӏыщхъукӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэн	укъицӏыщхъукӏагъэн	къицӏыщхъукӏагъэн	дыкъицӏыщхъукӏагъэн	фыкъицӏыщхъукӏагъэн	къицӏыщхъукӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнкъэ	укъицӏыщхъукӏагъэнкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнкъэ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнкъэ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнт	укъицӏыщхъукӏагъэнт	къицӏыщхъукӏагъэнт	дыкъицӏыщхъукӏагъэнт	фыкъицӏыщхъукӏагъэнт	къицӏыщхъукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ	укъицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ	укъицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏагъэнцӏыщхъукӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнукъым	укъицӏыщхъукӏагъэнукъым	къицӏыщхъукӏагъэнукъым	дыкъицӏыщхъукӏагъэнукъым	фыкъицӏыщхъукӏагъэнукъым	къицӏыщхъукӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнут	укъицӏыщхъукӏагъэнут	къицӏыщхъукӏагъэнут	дыкъицӏыщхъукӏагъэнут	фыкъицӏыщхъукӏагъэнут	къицӏыщхъукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъым	укъицӏыщхъукӏагъэнутэкъым	къицӏыщхъукӏагъэнутэкъым	дыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъым	фыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъым	къицӏыщхъукӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэну	укъицӏыщхъукӏагъэну	къицӏыщхъукӏагъэну	дыкъицӏыщхъукӏагъэну	фыкъицӏыщхъукӏагъэну	къицӏыщхъукӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнукъэ	укъицӏыщхъукӏагъэнукъэ	къицӏыщхъукӏагъэнукъэ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнукъэ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнукъэ	къицӏыщхъукӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнут	укъицӏыщхъукӏагъэнут	къицӏыщхъукӏагъэнут	дыкъицӏыщхъукӏагъэнут	фыкъицӏыщхъукӏагъэнут	къицӏыщхъукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ	укъицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ	дыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ	фыкъицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ	къицӏыщхъукӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏ	укъицӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏ	дыкъицӏыщхъукӏ	фыкъицӏыщхъукӏ	къицӏыщхъукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏ	укъимыцӏыщхъукӏ	къимыцӏыщхъукӏ	дыкъимыцӏыщхъукӏ	фыкъимыцӏыщхъукӏ	къимыцӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏа	укъицӏыщхъукӏа	къицӏыщхъукӏа	дыкъицӏыщхъукӏа	фыкъицӏыщхъукӏа	къицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏа	укъимыцӏыщхъукӏа	къимыцӏыщхъукӏа	дыкъимыцӏыщхъукӏа	фыкъимыцӏыщхъукӏа	къимыцӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏыгъа	укъицӏыщхъукӏыгъа	къицӏыщхъукӏыгъа	дыкъицӏыщхъукӏыгъа	фыкъицӏыщхъукӏыгъа	къицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏыгъа	укъимыцӏыщхъукӏыгъа	къимыцӏыщхъукӏыгъа	дыкъимыцӏыщхъукӏыгъа	фыкъимыцӏыщхъукӏыгъа	къимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏын	укъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын	дыкъицӏыщхъукӏын	фыкъицӏыщхъукӏын	къицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏын	укъимыцӏыщхъукӏын	къимыцӏыщхъукӏын	дыкъимыцӏыщхъукӏын	фыкъимыцӏыщхъукӏын	къимыцӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏыну	укъицӏыщхъукӏыну	къицӏыщхъукӏыну	дыкъицӏыщхъукӏыну	фыкъицӏыщхъукӏыну	къицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏыну	укъимыцӏыщхъукӏыну	къимыцӏыщхъукӏыну	дыкъимыцӏыщхъукӏыну	фыкъимыцӏыщхъукӏыну	къимыцӏыщхъукӏыну(хэ)

Зэлэжь (объектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызыцӏыщхъукӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызымыцӏыщхъукӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызыцӏыщхъукӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызымыцӏыщхъукӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызыцӏыщхъукӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызымыцӏыщхъукӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызыцӏыщхъукӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызымыцӏыщхъукӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызыцӏыщхъукӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызымыцӏыщхъукӏыну

Лэжьыгъэм и къэхъукъ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрицӏыщхъукӏ	укъызэрицӏыщхъукӏ	къызэрицӏыщхъукӏ	дыкъызэрицӏыщхъукӏ	фыкъызэрицӏыщхъукӏ	къызэрицӏыщхъукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэримыцӏыщхъукӏ	укъызэримыцӏыщхъукӏ	къызэримыцӏыщхъукӏ	дыкъызэримыцӏыщхъукӏ	фыкъызэримыцӏыщхъукӏ	къызэримыцӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрицӏыщхъукӏа	укъызэрицӏыщхъукӏа	къызэрицӏыщхъукӏа	дыкъызэрицӏыщхъукӏа	фыкъызэрицӏыщхъукӏа	къызэрицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэримыцӏыщхъукӏа	укъызэримыцӏыщхъукӏа	къызэримыцӏыщхъукӏа	дыкъызэримыцӏыщхъукӏа	фыкъызэримыцӏыщхъукӏа	къызэримыцӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрицӏыщхъукӏыгъа	укъызэрицӏыщхъукӏыгъа	къызэрицӏыщхъукӏыгъа	дыкъызэрицӏыщхъукӏыгъа	фыкъызэрицӏыщхъукӏыгъа	къызэрицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэримыцӏыщхъукӏыгъа	укъызэримыцӏыщхъукӏыгъа	къызэримыцӏыщхъукӏыгъа	дыкъызэримыцӏыщхъукӏыгъа	фыкъызэримыцӏыщхъукӏыгъа	къызэримыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрицӏыщхъукӏын	укъызэрицӏыщхъукӏын	къызэрицӏыщхъукӏын	дыкъызэрицӏыщхъукӏын	фыкъызэрицӏыщхъукӏын	къызэрицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэримыцӏыщхъукӏын	укъызэримыцӏыщхъукӏын	къызэримыцӏыщхъукӏын	дыкъызэримыцӏыщхъукӏын	фыкъызэримыцӏыщхъукӏын	къызэримыцӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрицӏыщхъукӏыну	укъызэрицӏыщхъукӏыну	къызэрицӏыщхъукӏыну	дыкъызэрицӏыщхъукӏыну	фыкъызэрицӏыщхъукӏыну	къызэрицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэримыцӏыщхъукӏыну	укъызэримыцӏыщхъукӏыну	къызэримыцӏыщхъукӏыну	дыкъызэримыцӏыщхъукӏыну	фыкъызэримыцӏыщхъукӏыну	къызэримыцӏыщхъукӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщицӏыщхъукӏ	укъыщицӏыщхъукӏ	къыщицӏыщхъукӏ	дыкъыщицӏыщхъукӏ	фыкъыщицӏыщхъукӏ	къыщицӏыщхъукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщимыцӏыщхъукӏ	укъыщимыцӏыщхъукӏ	къыщимыцӏыщхъукӏ	дыкъыщимыцӏыщхъукӏ	фыкъыщимыцӏыщхъукӏ	къыщимыцӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщицӏыщхъукӏа	укъыщицӏыщхъукӏа	къыщицӏыщхъукӏа	дыкъыщицӏыщхъукӏа	фыкъыщицӏыщхъукӏа	къыщицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщимыцӏыщхъукӏа	укъыщимыцӏыщхъукӏа	къыщимыцӏыщхъукӏа	дыкъыщимыцӏыщхъукӏа	фыкъыщимыцӏыщхъукӏа	къыщимыцӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщицӏыщхъукӏыгъа	укъыщицӏыщхъукӏыгъа	къыщицӏыщхъукӏыгъа	дыкъыщицӏыщхъукӏыгъа	фыкъыщицӏыщхъукӏыгъа	къыщицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщимыцӏыщхъукӏыгъа	укъыщимыцӏыщхъукӏыгъа	къыщимыцӏыщхъукӏыгъа	дыкъыщимыцӏыщхъукӏыгъа	фыкъыщимыцӏыщхъукӏыгъа	къыщимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщицӏыщхъукӏын	укъыщицӏыщхъукӏын	къыщицӏыщхъукӏын	дыкъыщицӏыщхъукӏын	фыкъыщицӏыщхъукӏын	къыщицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщимыцӏыщхъукӏын	укъыщимыцӏыщхъукӏын	къыщимыцӏыщхъукӏын	дыкъыщимыцӏыщхъукӏын	фыкъыщимыцӏыщхъукӏын	къыщимыцӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщицӏыщхъукӏыну	укъыщицӏыщхъукӏыну	къыщицӏыщхъукӏыну	дыкъыщицӏыщхъукӏыну	фыкъыщицӏыщхъукӏыну	къыщицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщимыцӏыщхъукӏыну	укъыщимыцӏыщхъукӏыну	къыщимыцӏыщхъукӏыну	дыкъыщимыцӏыщхъукӏыну	фыкъыщимыцӏыщхъукӏыну	къыщимыцӏыщхъукӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздицӏыщхъукӏ	укъыздицӏыщхъукӏ	къыздицӏыщхъукӏ	дыкъыздицӏыщхъукӏ	фыкъыздицӏыщхъукӏ	къыздицӏыщхъукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздимыцӏыщхъукӏ	укъыздимыцӏыщхъукӏ	къыздимыцӏыщхъукӏ	дыкъыздимыцӏыщхъукӏ	фыкъыздимыцӏыщхъукӏ	къыздимыцӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздицӏыщхъукӏа	укъыздицӏыщхъукӏа	къыздицӏыщхъукӏа	дыкъыздицӏыщхъукӏа	фыкъыздицӏыщхъукӏа	къыздицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздимыцӏыщхъукӏа	укъыздимыцӏыщхъукӏа	къыздимыцӏыщхъукӏа	дыкъыздимыцӏыщхъукӏа	фыкъыздимыцӏыщхъукӏа	къыздимыцӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздицӏыщхъукӏыгъа	укъыздицӏыщхъукӏыгъа	къыздицӏыщхъукӏыгъа	дыкъыздицӏыщхъукӏыгъа	фыкъыздицӏыщхъукӏыгъа	къыздицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздимыцӏыщхъукӏыгъа	укъыздимыцӏыщхъукӏыгъа	къыздимыцӏыщхъукӏыгъа	дыкъыздимыцӏыщхъукӏыгъа	фыкъыздимыцӏыщхъукӏыгъа	къыздимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздицӏыщхъукӏын	укъыздицӏыщхъукӏын	къыздицӏыщхъукӏын	дыкъыздицӏыщхъукӏын	фыкъыздицӏыщхъукӏын	къыздицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздимыцӏыщхъукӏын	укъыздимыцӏыщхъукӏын	къыздимыцӏыщхъукӏын	дыкъыздимыцӏыщхъукӏын	фыкъыздимыцӏыщхъукӏын	къыздимыцӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздицӏыщхъукӏыну	укъыздицӏыщхъукӏыну	къыздицӏыщхъукӏыну	дыкъыздицӏыщхъукӏыну	фыкъыздицӏыщхъукӏыну	къыздицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздимыцӏыщхъукӏыну	укъыздимыцӏыщхъукӏыну	къыздимыцӏыщхъукӏыну	дыкъыздимыцӏыщхъукӏыну	фыкъыздимыцӏыщхъукӏыну	къыздимыцӏыщхъукӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀицӏыщхъукӏ	укъыщӀицӏыщхъукӏ	къыщӀицӏыщхъукӏ	дыкъыщӀицӏыщхъукӏ	фыкъыщӀицӏыщхъукӏ	къыщӀицӏыщхъукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀимыцӏыщхъукӏ	укъыщӀимыцӏыщхъукӏ	къыщӀимыцӏыщхъукӏ	дыкъыщӀимыцӏыщхъукӏ	фыкъыщӀимыцӏыщхъукӏ	къыщӀимыцӏыщхъукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀицӏыщхъукӏа	укъыщӀицӏыщхъукӏӀецӏыщхъукӏа	къыщӀицӏыщхъукӏа	дыкъыщӀицӏыщхъукӏа	фыкъыщӀицӏыщхъукӏа	къыщӀицӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀимыцӏыщхъукӏа	укъыщӀимыцӏыщхъукӏа	къыщӀимыцӏыщхъукӏа	дыкъыщӀимыцӏыщхъукӏа	фыкъыщӀимыцӏыщхъукӏа	къыщӀимыцӏыщхъукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀицӏыщхъукӏыгъа	укъыщӀицӏыщхъукӏыгъа	къыщӀицӏыщхъукӏыгъа	дыкъыщӀицӏыщхъукӏыгъа	фыкъыщӀицӏыщхъукӏыгъа	къыщӀицӏыщхъукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа	укъыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа	къыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа	дыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа	фыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа	къыщӀимыцӏыщхъукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀицӏыщхъукӏын	укъыщӀицӏыщхъукӏын	къыщӀицӏыщхъукӏын	дыкъыщӀицӏыщхъукӏын	фыкъыщӀицӏыщхъукӏын	къыщӀицӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀимыцӏыщхъукӏын	укъыщӀимыцӏыщхъукӏын	къыщӀимыцӏыщхъукӏын	дыкъыщӀимыцӏыщхъукӏын	фыкъыщӀимыцӏыщхъукӏын	къыщӀимыцӏыщхъукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀицӏыщхъукӏыну	укъыщӀицӏыщхъукӏыну	къыщӀицӏыщхъукӏыну	дыкъыщӀицӏыщхъукӏыну	фыкъыщӀицӏыщхъукӏыну	къыщӀицӏыщхъукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыну	укъыщӀимыцӏыщхъукӏыну	къыщӀимыцӏыщхъукӏыну	дыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыну	фыкъыщӀимыцӏыщхъукӏыну	къыщӀимыцӏыщхъукӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏыу	укъицӏыщхъукӏыу	къицӏыщхъукӏыу	дыкъицӏыщхъукӏыу	фыкъицӏыщхъукӏыу	къицӏыщхъукӏыу / къицӏыщхъукӏхэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏыу	укъимыцӏыщхъукӏыу	къимыцӏыщхъукӏыу	дыкъимыцӏыщхъукӏыу	фыкъимыцӏыщхъукӏыу	къимыцӏыщхъукӏыу / къицӏыщхъукӏхэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏауэ	укъицӏыщхъукӏауэ	къицӏыщхъукӏауэ	дыкъицӏыщхъукӏауэ	фыкъицӏыщхъукӏауэ	къицӏыщхъукӏауэ / къицӏыщхъукӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏауэ	укъимыцӏыщхъукӏауэ	къимыцӏыщхъукӏауэ	дыкъимыцӏыщхъукӏауэ	фыкъимыцӏыщхъукӏауэ	къимыцӏыщхъукӏауэ / къимыцӏыщхъукӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъицӏыщхъукӏыурэ	укъицӏыщхъукӏыурэ	къицӏыщхъукӏыурэ	дыкъицӏыщхъукӏыурэ	фыкъицӏыщхъукӏыурэ	къицӏыщхъукӏыурэ / къицӏыщхъукӏхэурэ къицӏыщхъукӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъимыцӏыщхъукӏыурэ	укъимыцӏыщхъукӏыурэ	къимыцӏыщхъукӏыурэ	дыкъимыцӏыщхъукӏыурэ	фыкъимыцӏыщхъукӏыурэ	къимыцӏыщхъукӏыурэ / къимыцӏыщхъукӏхэурэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъоцӏыщхъукӏ	сыкъоцӏыщхъукӏ	--	сыфкъоцӏыщхъукӏ	сакъоцӏыщхъукӏ(хэ)
уэ	ускъоцӏыщхъукӏ	--	укъоцӏыщхъукӏ	уткъоцӏыщхъукӏ	--	уакъоцӏыщхъукӏ(хэ)
ар	скъоцӏыщхъукӏ	пкъоцӏыщхъукӏ	къоцӏыщхъукӏ	ткъоцӏыщхъукӏ	фкъоцӏыщхъукӏ	якъоцӏыщхъукӏ(хэ)
дэ	--	дыпкъоцӏыщхъукӏ	дыкъоцӏыщхъукӏ	--	дыфкъоцӏыщхъукӏ	дакъоцӏыщхъукӏ(хэ)
фэ	фыскъоцӏыщхъукӏ	--	фыкъоцӏыщхъукӏ	фыткъоцӏыщхъукӏ	--	факъоцӏыщхъукӏ(хэ)
ахэр	скъоцӏыщхъукӏ	пкъоцӏыщхъукӏ	къоцӏыщхъукӏ	ткъоцӏыщхъукӏ	фкъоцӏыщхъукӏ	якъоцӏыщхъукӏ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкъи[цӏыщхъукӏрэ]	сыкъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	сыфкъи[цӏыщхъукӏрэ]	сакъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]
уэ	ускъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	укъи[цӏыщхъукӏрэ]	уткъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	уакъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]
ар	скъи[цӏыщхъукӏрэ]	пкъи[цӏыщхъукӏрэ]	къи[цӏыщхъукӏрэ]	ткъи[цӏыщхъукӏрэ]	фкъи[цӏыщхъукӏрэ]	якъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]
дэ	--	дыпкъи[цӏыщхъукӏрэ]	дыкъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	дыфкъи[цӏыщхъукӏрэ]	дакъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]
фэ	фыскъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	фыпъэкъи[цӏыщхъукӏрэ]	фыткъи[цӏыщхъукӏрэ]	--	факъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]
ахэр	скъи[цӏыщхъукӏрэ]	пкъи[цӏыщхъукӏрэ]	къи[цӏыщхъукӏрэ]	ткъи[цӏыщхъукӏрэ]	фкъи[цӏыщхъукӏрэ]	якъи[цӏыщхъукӏ(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[цӏыщхъукӏ]	[цӏыщхъукӏ]ыр	--	[цӏыщхъукӏ]хэр
Эргативнэ:	[цӏыщхъукӏ]	[цӏыщхъукӏ]ым	--	[цӏыщхъукӏ]хэм
Послеложнэ:	[цӏыщхъукӏ]кӀэ	[цӏыщхъукӏ]ымкӀэ	[цӏыщхъукӏ]хэкӀэ	[цӏыщхъукӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[цӏыщхъукӏ]ыу	[цӏыщхъукӏ]ырауэ	[цӏыщхъукӏ]хэу	[цӏыщхъукӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[цӏыщхъукӏ]а	[цӏыщхъукӏ]ар	--	[цӏыщхъукӏ]ахэр
Эргативнэ:	[цӏыщхъукӏ]а	[цӏыщхъукӏ]ам	--	[цӏыщхъукӏ]ахэм
Послеложнэ:	[цӏыщхъукӏ]акӀэ	[цӏыщхъукӏ]амкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ахэкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[цӏыщхъукӏ]ауэ	[цӏыщхъукӏ]арауэ	[цӏыщхъукӏ]ахэу	[цӏыщхъукӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[цӏыщхъукӏ]ын	[цӏыщхъукӏ]ыныр	--	[цӏыщхъукӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[цӏыщхъукӏ]ын	[цӏыщхъукӏ]ыным	--	[цӏыщхъукӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[цӏыщхъукӏ]ынкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынымкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынхэкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[цӏыщхъукӏ]ыну	[цӏыщхъукӏ]ынырауэ	[цӏыщхъукӏ]ынхэу	[цӏыщхъукӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[цӏыщхъукӏ]ыну	[цӏыщхъукӏ]ынур	--	[цӏыщхъукӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[цӏыщхъукӏ]ыну	[цӏыщхъукӏ]ынум	--	[цӏыщхъукӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[цӏыщхъукӏ]ынукӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынумкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынухэкӀэ	[цӏыщхъукӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[цӏыщхъукӏ]ынууэ	[цӏыщхъукӏ]ынурауэ	[цӏыщхъукӏ]ынухэу	[цӏыщхъукӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Еплъ псалъафэ зэпыщӀахэр.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къицӏыщхъукӏын: see псалъафэ зэпыщӀахэр

УРЫСЫБЗЭ

• къицӏыщхъукӏын: см. псалъафэ зэпыщӀахэр

псалъафэ зэпыщӀахэр

нэр къицӀыщхъукӀын

  Мыхьэнэ:
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: sparkle, shine, gleam – about the eyes
     Урысыбзэ: блестеть сверкать - о глазах.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын