къичыжын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹi:tʂǝ'ᶎǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къи- + [ч] + -ы + -ж + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къичыжын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къичыжын
щымыӀэныгъэ:	къимычыжын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къисчыжын	къипчыжын	къричыжын	къитчыжын	къифчыжын	кърачыжын
щымыӀэныгъэ:	къизмычыжын	къыумычыжын	къримычыжын	къидмычыжын	къивмычыжын	кърамычыжын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къичыж!	къифчыж!
щымыӀэныгъэ:	къыумычыж!	къивмычыж!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъречыж	укъречыж	кърыречыж	дыкъречыж	фыкъречыж	кърыречыж
щымыӀэныгъэ:	сыкъремычыж	укъремычыж	кърыремычыж	дыкъремычыж	фыкъремычыж	кърыремычыж

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къызочыж(ыр)	къыбочыж(ыр)	къречыж(ыр)	къыдочыж(ыр)	къывочыж(ыр)	кърачыж(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыркъым	къипчыжыркъым	къричыжыркъым	къитчыжыркъым	къифчыжыркъым	кърачыжыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжырт	къипчыжырт	къричыжырт	къитчыжырт	къифчыжырт	кърачыжырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыртэкъым	къипчыжыртэкъым	къричыжыртэкъым	къитчыжыртэкъым	къифчыжыртэкъым	кърачыжыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжащ	къипчыжащ	къричыжащ	къитчыжащ	къифчыжащ	кърачыжащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжакъым	къипчыжакъым	къричыжакъым	къитчыжакъым	къифчыжакъым	кърачыжакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжат	къипчыжат	къричыжат	къитчыжат	къифчыжат	кърачыжат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжатэкъым	къипчыжатэкъым	къричыжатэкъым	къитчыжатэкъым	къифчыжатэкъым	кърачыжатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъащ	къипчыжыгъащ	къричыжыгъащ	къитчыжыгъащ	къифчыжыгъащ	кърачыжыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыгъакъым	къипчыжыгъакъым	къричыжыгъакъым	къитчыжыгъакъым	къифчыжыгъакъым	кърачыжыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъат	къипчыжыгъат	къричыжыгъат	къитчыжыгъат	къифчыжыгъат	кърачыжыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыгъатэкъым	къипчыжыгъатэкъым	къричыжыгъатэкъым	къитчыжыгъатэкъым	къифчыжыгъатэкъым	кърачыжыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къисчыжщ	къипчыжщ	къричыжщ	къитчыжщ	къифчыжщ	кърачыжщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къисчыжкъым	къипчыжкъым	къричыжкъым	къитчыжкъым	къифчыжкъым	кърачыжкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къисчыжт	къипчыжт	къричыжт	къитчыжт	къифчыжт	кърачыжт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къисчыжтэкъым	къипчыжтэкъым	къричыжтэкъым	къитчыжтэкъым	къифчыжтэкъым	кърачыжтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынщ	къипчыжынщ	къричыжынщ	къитчыжынщ	къифчыжынщ	кърачыжынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынкъым	къипчыжынкъым	къричыжынкъым	къитчыжынкъым	къифчыжынкъым	кърачыжынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынущ	къипчыжынущ	къричыжынущ	къитчыжынущ	къифчыжынущ	кърачыжынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынукъым	къипчыжынукъым	къричыжынукъым	къитчыжынукъым	къифчыжынукъым	кърачыжынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжрэ	къипчыжрэ	къричыжрэ	къитчыжрэ	къифчыжрэ	кърачыжрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыркъэ	къипчыжыркъэ	къричыжыркъэ	къитчыжыркъэ	къифчыжыркъэ	кърачыжыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжырт	къипчыжырт	къричыжырт	къитчыжырт	къифчыжырт	кърачыжырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыртэкъэ	къипчыжыртэкъэ	къричыжыртэкъэ	къитчыжыртэкъэ	къифчыжыртэкъэ	кърачыжыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжа	къипчыжа	къричыжа	къитчыжа	къифчыжа	кърачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжакъэ	къипчыжакъэ	къричыжакъэ	къитчыжакъэ	къифчыжакъэ	кърачыжакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжат	къипчыжат	къричыжат	къитчыжат	къифчыжат	кърачыжат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжатэкъэ	къипчыжатэкъэ	къричыжатэкъэ	къитчыжатэкъэ	къифчыжатэкъэ	кърачыжатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъа	къипчыжыгъа	къричыжыгъа	къитчыжыгъа	къифчыжыгъа	кърачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къисчыжыгъакъэ	къипчыжыгъакъэ	къричыжыгъакъэ	къитчыжыгъакъэ	къифчыжыгъакъэ	кърачыжыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъат	къипчыжыгъат	къричыжыгъат	къитчыжыгъат	къифчыжыгъат	кърачыжыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къисчыжыгъатэкъэ	къипчыжыгъатэкъэ	къричыжыгъатэкъэ	къитчыжыгъатэкъэ	къифчыжыгъатэкъэ	кърачыжыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къисчыж	къипчыж	къричыж	къитчыж	къифчыж	кърачыж
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къисчыжкъэ	къипчыжкъэ	къричыжкъэ	къитчыжкъэ	къифчыжкъэ	кърачыжкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къисчыжт	къипчыжт	къричыжт	къитчыжт	къифчыжт	кърачыжт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къисчыжтэкъэ	къипчыжтэкъэ	къричыжтэкъэ	къитчыжтэкъэ	къифчыжтэкъэ	кърачыжтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжын	къипчыжын	къричыжын	къитчыжын	къифчыжын	кърачыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынкъэ	къипчыжынкъэ	къричыжынкъэ	къитчыжынкъэ	къифчыжынкъэ	кърачыжынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжыну	къипчыжыну	къричыжыну	къитчыжыну	къифчыжыну	кърачыжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынукъэ	къипчыжынукъэ	къричыжынукъэ	къитчыжынукъэ	къифчыжынукъэ	кърачыжынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжмэ	къипчыжмэ	къричыжмэ	къитчыжмэ	къифчыжмэ	кърачыжмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжмэ	къыумычыжмэ	къримычыжмэ	къидмычыжмэ	къивмычыжмэ	кърамычыжмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжамэ	къипчыжамэ	къричыжамэ	къитчыжамэ	къифчыжамэ	кърачыжамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжамэ	къыумычыжамэ	къримычыжамэ	къидмычыжамэ	къивмычыжамэ	кърамычыжамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъамэ	къипчыжыгъамэ	къричыжыгъамэ	къитчыжыгъамэ	къифчыжыгъамэ	кърачыжыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжыгъамэ	къыумычыжыгъамэ	къримычыжыгъамэ	къидмычыжыгъамэ	къивмычыжыгъамэ	кърамычыжыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынмэ	къипчыжынмэ	къричыжынмэ	къитчыжынмэ	къифчыжынмэ	кърачыжынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынмэ	къыумычыжынмэ	къримычыжынмэ	къидмычыжынмэ	къивмычыжынмэ	кърамычыжынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынумэ	къипчыжынумэ	къричыжынумэ	къитчыжынумэ	къифчыжынумэ	кърачыжынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынумэ	къыумычыжынумэ	къримычыжынумэ	къидмычыжынумэ	къивмычыжынумэ	кърамычыжынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжтэмэ	къипчыжтэмэ	къричыжтэмэ	къитчыжтэмэ	къифчыжтэмэ	кърачыжтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжтэмэ	къыумычыжтэмэ	къримычыжтэмэ	къидмычыжтэмэ	къивмычыжтэмэ	кърамычыжтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжатэмэ	къипчыжатэмэ	къричыжатэмэ	къитчыжатэмэ	къифчыжатэмэ	кърачыжатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжатэмэ	къыумычыжатэмэ	къримычыжатэмэ	къидмычыжатэмэ	къивмычыжатэмэ	кърамычыжатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъатэмэ	къипчыжыгъатэмэ	къричыжыгъатэмэ	къитчыжыгъатэмэ	къифчыжыгъатэмэ	кърачыжыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжыгъатэмэ	къыумычыжыгъатэмэ	къримычыжыгъатэмэ	къидмычыжыгъатэмэ	къивмычыжыгъатэмэ	кърамычыжыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынтэмэ	къипчыжынтэмэ	къричыжынтэмэ	къитчыжынтэмэ	къифчыжынтэмэ	кърачыжынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынтэмэ	къыумычыжынтэмэ	къримычыжынтэмэ	къидмычыжынтэмэ	къивмычыжынтэмэ	кърамычыжынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынутэмэ	къипчыжынутэмэ	къричыжынутэмэ	къитчыжынутэмэ	къифчыжынутэмэ	кърачыжынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынутэмэ	къыумычыжынутэмэ	къримычыжынутэмэ	къидмычыжынутэмэ	къивмычыжынутэмэ	кърамычыжынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынт	къипчыжынт	къричыжынт	къитчыжынт	къифчыжынт	кърачыжынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынтэкъым	къипчыжынтэкъым	къричыжынтэкъым	къитчыжынтэкъым	къифчыжынтэкъым	кърачыжынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынут	къипчыжынут	къричыжынут	къитчыжынут	къифчыжынут	кърачыжынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къисчыжынутэкъым	къипчыжынутэкъым	къричыжынутэкъым	къитчыжынутэкъым	къифчыжынутэкъым	кърачыжынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжми	къипчыжми	къричыжми	къитчыжми	къифчыжми	кърачыжми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжми	къыумычыжми	къримычыжми	къидмычыжми	къивмычыжми	кърамычыжми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжами	къипчыжами	къричыжами	къитчыжами	къифчыжами	кърачыжами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжами	къыумычыжами	къримычыжами	къидмычыжами	къивмычыжами	кърамычыжами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъами	къипчыжыгъами	къричыжыгъами	къитчыжыгъами	къифчыжыгъами	кърачыжыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжыгъами	къыумычыжыгъами	къримычыжыгъами	къидмычыжыгъами	къивмычыжыгъами	кърамычыжыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынми	къипчыжынми	къричыжынми	къитчыжынми	къифчыжынми	кърачыжынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынми	къыумычыжынми	къримычыжынми	къидмычыжынми	къивмычыжынми	кърамычыжынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынуми	къипчыжынуми	къричыжынуми	къитчыжынуми	къифчыжынуми	кърачыжынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынуми	къыумычыжынуми	къримычыжынуми	къидмычыжынуми	къивмычыжынуми	кърамычыжынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжтэми	къипчыжтэми	къричыжтэми	къитчыжтэми	къифчыжтэми	кърачыжтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжтэми	къыумычыжтэми	къримычыжтэми	къидмычыжтэми	къивмычыжтэми	кърамычыжтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къисчыжатэми	къипчыжатэми	къричыжатэми	къитчыжатэми	къифчыжатэми	кърачыжатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжатэми	къыумычыжатэми	къримычыжатэми	къидмычыжатэми	къивмычыжатэми	кърамычыжатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къисчыжыгъатэми	къипчыжыгъатэми	къричыжыгъатэми	къитчыжыгъатэми	къифчыжыгъатэми	кърачыжыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжыгъатэми	къыумычыжыгъатэми	къримычыжыгъатэми	къидмычыжыгъатэми	къивмычыжыгъатэми	кърамычыжыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынтэми	къипчыжынтэми	къричыжынтэми	къитчыжынтэми	къифчыжынтэми	кърачыжынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынтэми	къыумычыжынтэми	къримычыжынтэми	къидмычыжынтэми	къивмычыжынтэми	кърамычыжынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къисчыжынутэми	къипчыжынутэми	къричыжынутэми	къитчыжынутэми	къифчыжэнутэми	кърачыжэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къизмычыжынутэми	къыумычыжынутэми	къримычыжынутэми	къидмычыжынутэми	къивмычыжынутэми	кърамычыжынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къисчыжаи	къипчыжаи	къричыжаи	къитчыжаи	къифчыжаи	кърачыжаи
щымыӀэныгъэ:	къисчыжакъыми	къипчыжакъыми	къричыжакъыми	къитчыжакъыми	къифчыжакъыми	кърачыжакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къисчыжащэрэт	къипчыжащэрэт	къричыжащэрэт	къитчыжащэрэт	къифчыжащэрэт	кърачыжащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къизмычыжащэрэт	къыумычыжащэрэт	къримычыжащэрэт	къидмычыжащэрэт	къивмычыжащэрэт	кърамычыжащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнщ	къипчыжагъэнщ	къричыжагъэнщ	къитчыжагъэнщ	къифчыжагъэнщ	кърачыжагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнкъым	къипчыжагъэнкъым	къричыжагъэнкъым	къитчыжагъэнкъым	къифчыжагъэнкъым	кърачыжагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнт	къипчыжагъэнт	къричыжагъэнт	къитчыжагъэнт	къифчыжагъэнт	кърачыжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнтэкъым	къипчыжагъэнтэкъым	къричыжагъэнтэкъым	къитчыжагъэнтэкъым	къифчыжагъэнтэкъым	кърачыжагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэн	къипчыжагъэн	къричыжагъэн	къитчыжагъэн	къифчыжагъэн	кърачыжагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнкъэ	къипчыжагъэнкъэ	къричыжагъэнкъэ	къитчыжагъэнкъэ	къифчыжагъэнкъэ	кърачыжагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнт	къипчыжагъэнт	къричыжагъэнт	къитчыжагъэнт	къифчыжагъэнт	кърачыжагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнтэкъэ	къипчыжагъэнтэкъэ	къричыжагъэнтэкъэ	къитчыжагъэнтэкъэ	къифчыжагъэнтэкъэ	кърачыжагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнущ	къипчыжагъэнущ	къричыжагъэнущ	къитчыжагъэнущ	къифчыжагъэнущ	кърачыжагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнукъым	къипчыжагъэнукъым	къричыжагъэнукъым	къитчыжагъэнукъым	къифчыжагъэнукъым	кърачыжагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнут	къипчыжагъэнут	къричыжагъэнут	къитчыжагъэнут	къифчыжагъэнут	кърачыжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнутэкъым	къипчыжагъэнутэкъым	къричыжагъэнутэкъым	къитчыжагъэнутэкъым	къифчыжагъэнутэкъым	кърачыжагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэну	къипчыжагъэну	къричыжагъэну	къитчыжагъэну	къифчыжагъэну	кърачыжагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнукъэ	къипчыжагъэнукъэ	къричыжагъэнукъэ	къитчыжагъэнукъэ	къифчыжагъэнукъэ	кърачыжагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнут	къипчыжагъэнут	къричыжагъэнут	къитчыжагъэнут	къифчыжагъэнут	кърачыжагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къисчыжагъэнутэкъэ	къипчыжагъэнутэкъэ	къричыжагъэнутэкъэ	къитчыжагъэнутэкъэ	къифчыжагъэнутэкъэ	кърачыжагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къизычыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизымычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизычыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизымычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къизычыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизымычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизычыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизымычыжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къизычыжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизымычыжыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къисчыж	къипчыж	къричыж	къитчыж	къифчыж	кърачыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыж	къыумычыж	къримычыж	къидмычыж	къивмычыж	кърамычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжа	къипчыжа	къричыжа	къитчыжа	къифчыжа	кърачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжа	къыумычыжа	къримычыжа	къидмычыжа	къивмычыжа	кърамычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжыгъа	къипчыжыгъа	къричыжыгъа	къитчыжыгъа	къифчыжыгъа	кърачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжыгъа	къыумычыжыгъа	къримычыжыгъа	къидмычыжыгъа	къивмычыжыгъа	кърамычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжын	къипчыжын	къричыжын	къитчыжын	къифчыжын	кърачыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжын	къыумычыжын	къримычыжын	къидмычыжын	къивмычыжын	кърамычыжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжыну	къипчыжыну	къричыжыну	къитчыжыну	къифчыжыну	кърачыжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжыну	къыумычыжыну	къримычыжыну	къидмычыжыну	къивмычыжыну	кърамычыжыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къичыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къимычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къичыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къимычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къичыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къимычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къичыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къимычыжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къичыжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къимычыжыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрисчыж	къызэрипчыж	къызэрыричыж	къызэритчыж	къызэрифчыж	къызэрырачыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмычыж	къызэрумычыж	къызэрыримычыж	къызэридмычыж	къызэривмычыж	къызэрырамычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрисчыжа	къызэрипчыжа	къызэрыричыжа	къызэритчыжа	къызэрифчыжа	къызэрырачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмычыжа	къызэрумычыжа	къызэрыримычыжа	къызэридмычыжа	къызэривмычыжа	къызэрырамычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрисчыжыгъа	къызэрипчыжыгъа	къызэрыричыжыгъа	къызэритчыжыгъа	къызэрифчыжыгъа	къызэрырачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмычыжыгъа	къызэрумычыжыгъа	къызэрыримычыжыгъа	къызэридмычыжыгъа	къызэривмычыжыгъа	къызэрырамычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрисчыжын	къызэрипчыжын	къызэрыричыжын	къызэритчыжын	къызэрифчыжын	къызэрырачыжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмычыжын	къызэрумычыжын	къызэрыримычыжын	къызэридмычыжын	къызэривмычыжын	къызэрырамычыжын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрисчыжыну	къызэрипчыжыну	къызэрыричыжыну	къызэритчыжыну	къызэрифчыжыну	къызэрырачыжыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэризмычыжыну	къызэрумычыжыну	къызэрыримычыжыну	къызэридмычыжыну	къызэривмычыжыну	къызэрырамычыжыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщисчыж	къыщипчыж	къыщричыж	къыщитчыж	къыщифчыж	къыщрачыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмычыж	къыщумычыж	къыщримычыж	къыщидмычыж	къыщивмычыж	къыщрамычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщисчыжа	къыщипчыжа	къыщричыжа	къыщитчыжа	къыщифчыжа	къыщрачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмычыжа	къыщумычыжа	къыщримычыжа	къыщидмычыжа	къыщивмычыжа	къыщрамычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщисчыжыгъа	къыщипчыжыгъа	къыщричыжыгъа	къыщитчыжыгъа	къыщифчыжыгъа	къыщрачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмычыжыгъа	къыщумычыжыгъа	къыщримычыжыгъа	къыщидмычыжыгъа	къыщивмычыжыгъа	къыщрамычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщисчыжын	къыщипчыжын	къыщричыжын	къыщитчыжын	къыщифчыжын	къыщрачыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмычыжын	къыщумычыжын	къыщримычыжын	къыщидмычыжын	къыщивмычыжын	къыщрамычыжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщисчыжыну	къыщипчыжыну	къыщричыжыну	къыщитчыжыну	къыщифчыжыну	къыщрачыжыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщизмычыжыну	къыщумычыжыну	къыщримычыжыну	къыщидмычыжыну	къыщивмычыжыну	къыщрамычыжыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздисчыж	къыздипчыж	къыздричыж	къыздитчыж	къыздифчыж	къыздрачыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмычыж	къыздумычыж	къыздримычыж	къыздидмычыж	къыздивмычыж	къыздрамычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздисчыжа	къыздипчыжа	къыздричыжа	къыздитчыжа	къыздифчыжа	къыздрачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмычыжа	къыздумычыжа	къыздримычыжа	къыздидмычыжа	къыздивмычыжа	къыздрамычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздисчыжыгъа	къыздипчыжыгъа	къыздричыжыгъа	къыздитчыжыгъа	къыздифчыжыгъа	къыздрачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмычыжыгъа	къыздумычыжыгъа	къыздримычыжыгъа	къыздидмычыжыгъа	къыздивмычыжыгъа	къыздрамычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздисчыжын	къыздипчыжын	къыздричыжын	къыздитчыжын	къыздифчыжын	къыздрачыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмычыжын	къыздумычыжын	къыздримычыжын	къыздидмычыжын	къыздивмычыжын	къыздрамычыжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздисчыжыну	къыздипчыжыну	къыздричыжыну	къыздитчыжыну	къыздифчыжыну	къыздрачыжыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздизмычыжыну	къыздумычыжыну	къыздримычыжыну	къыздидмычыжыну	къыздивмычыжыну	къыздрамычыжыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀисчыж	къыщӀипчыж	къыщӀричыж	къыщӀитчыж	къыщӀифчыж	къыщӀрачыж
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмычыж	къыщӀумычыж	къыщӀримычыж	къыщӀидмычыж	къыщӀивмычыж	къыщӀрамычыж
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀисчыжа	къыщӀипчыжа	къыщӀричыжа	къыщӀитчыжа	къыщӀифчыжа	къыщӀрачыжа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмычыжа	къыщӀумычыжа	къыщӀримычыжа	къыщӀидмычыжа	къыщӀивмычыжа	къыщӀрамычыжа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀисчыжыгъа	къыщӀипчыжыгъа	къыщӀричыжыгъа	къыщӀитчыжыгъа	къыщӀифчыжыгъа	къыщӀрачыжыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмычыжыгъа	къыщӀумычыжыгъа	къыщӀримычыжыгъа	къыщӀидмычыжыгъа	къыщӀивмычыжыгъа	къыщӀрамычыжыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀисчыжын	къыщӀипчыжын	къыщӀричыжын	къыщӀитчыжын	къыщӀифчыжын	къыщӀрачыжын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмычыжын	къыщӀумычыжын	къыщӀримычыжын	къыщӀидмычыжын	къыщӀивмычыжын	къыщӀрамычыжын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀисчыжыну	къыщӀипчыжыну	къыщӀричыжыну	къыщӀитчыжыну	къыщӀифчыжыну	къыщӀрачыжэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀизмычыжыну	къыщӀумычыжыну	къыщӀримычыжыну	къыщӀидмычыжыну	къыщӀивмычыжыну	къыщӀрамычыжыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжу	къипчыжу	къричыжу	къитчыжу	къифчыжу	кърачыжу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжу	къыумычыжу	къримычыжу	къидмычыжу	къивмычыжу	кърамычыжу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къисчыжауэ	къипчыжауэ	къричыжауэ	къитчыжауэ	къифчыжауэ	кърачыжауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къизмычыжауэ	къыумычыжауэ	къримычыжауэ	къидмычыжауэ	къивмычыжауэ	кърамычыжауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къисчыжурэ	къипчыжурэ	къричыжурэ	къитчыжурэ	къифчыжурэ	кърачыжурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къизмычыжурэ	къыумычыжурэ	къримычыжурэ	къидмычыжурэ	къивмычыжурэ	кърамычыжурэ

Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	пкъызочыж	къызочыж	--	фкъызочыж	якъызочыж(хэ)
уэ	скъыбочыж	--	къыбочыж	ткъыбочыж	--	якъыбочыж(хэ)
абы	скъречыж	пкъречыж	къречыж	ткъречыж	фкъречыж	якъречыж(хэ)
дэ	--	пкъыдочыж	къыдочыж	--	фкъыдочыж	якъыдочыж(хэ)
фэ	скъывочыж	--	къывочыж	ткъывочыж	--	якъывочыж(хэ)
абыхэм	скърачыж	пкърачыж	кърачыж	ткърачыж	фкърачыж	якърачыж(хэ)

Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ)			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	пкъис[чыжрэ]	къис[чыжрэ]	--	фкъис[чыжрэ]	якъис[чыж(хэ)рэ]
уэ	скъип[чыжрэ]	--	къип[чыжрэ]	ткъип[чыжрэ]	--	якъип[чыж(хэ)рэ]
абы	скъри[чыжрэ]	пкъри[чыжрэ]	къри[чыжрэ]	ткъри[чыжрэ]	фкъри[чыжрэ]	якъри[чыж(хэ)рэ]
дэ	--	пкъит[чыжрэ]	къит[чыжрэ]	--	фкъит[чыжрэ]	якъит[чыж(хэ)рэ]
фэ	скъиф[чыжрэ]	--	къиф[чыжрэ]	ткъиф[чыжрэ]	--	якъиф[чыж(хэ)рэ]
абыхэм	скъра[чыжрэ]	пкъра[чыжрэ]	къра[чыжрэ]	ткъра[чыжрэ]	фкъра[чыжрэ]	якъра[чыж(хэ)рэ]

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[чыж]	[чыж]ыр	--	[чыж]хэр
Эргативнэ:	[чыж]	[чыж]ым	--	[чыж]хэм
Послеложнэ:	[чыж]кӀэ	[чыж]ымкӀэ	[чыж]хэкӀэ	[чыж]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[чыж]у	[чыж]ырауэ	[чыж]хэу	[чыж]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[чыж]а	[чыж]ар	--	[чыж]ахэр
Эргативнэ:	[чыж]а	[чыж]ам	--	[чыж]ахэм
Послеложнэ:	[чыж]акӀэ	[чыж]амкӀэ	[чыж]ахэкӀэ	[чыж]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[чыж]ауэ	[чыж]арауэ	[чыж]ахэу	[чыж]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[чыж]ын	[чыж]ыныр	--	[чыж]ынхэр
Эргативнэ:	[чыж]ын	[чыж]ыным	--	[чыж]ынхэм
Послеложнэ:	[чыж]ынкӀэ	[чыж]ынымкӀэ	[чыж]ынхэкӀэ	[чыж]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[чыж]ыну	[чыж]ынырауэ	[чыж]ынхэу	[чыж]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[чыж]ыну	[чыж]ынур	--	[чыж]ынухэр
Эргативнэ:	[чыж]ыну	[чыж]ынум	--	[чыж]ынухэм
Послеложнэ:	[чыж]ынукӀэ	[чыж]ынумкӀэ	[чыж]ынухэкӀэ	[чыж]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[чыж]ынууэ	[чыж]ынурауэ	[чыж]ынухэу	[чыж]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. къехьэлӀэжын (п. п. бжьын).
2. КъифыщӀыкӀыжын (п. п. щхьэцыр).

ЩАПХЪЭХЭР

• Лацэ янэр кӀэлъыгъуэгыу И щхьэц хужьыр къречыж. ЩоджэнцӀыкӀу Алий

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Бжьыныр къичыжын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къичыжын: 1. harvest, gather, pick (for example, onions) 2. tear out (your own) (for example, hair)
• Бжьыныр къичыжын: harvest onions

УРЫСЫБЗЭ

• къичыжын: 1. убрать (напр. лук) 2. рвать на себе что-л. (напр. волосы)
• Бжьыныр къичыжын: убрать лук

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын