къупщхьэ

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

• 
  къупщхьэ

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA ['qʹʷǝpɕħɐ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• [къупщхь] + -э

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	къупщхьэ	къупщхьэр	--	къупщхьэхэр
Эргативнэ:	къупщхьэ	къупщхьэм	--	къупщхьэхэм
Послеложнэ:	къупщхьэкӀэ	къупщхьэмкӀэ	къупщхьэхэкӀэ	къупщхьэхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	къупщхьэу	къупщхьэрауэ	къупщхьэхэу	къупщхьэхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЦӀыхум, псэущхьэм я пкъым щыщу лыр зыкӀэрылъ пкъыгъуэ быдэ зэрыӀыгъхэр.

ЩАПХЪЭХЭР

• Хъуэжэ шы пэхужьым и къупщхьэ фӀэкӀа зыри игъуэтыжакъым. Къэбэрдей ӀуэрыӀуатэ, сборник

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къупщхьэ: bone

УРЫСЫБЗЭ

• къупщхьэ: кость

псалъафэ зэпыщӀахэр

Къупщхьэ гуащэ

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: beauty, doll
     Урысыбзэ: красавица, куколка.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Къупшхьэ хужь

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: blue blood, white-boned (about a person of noble descent)
     Урысыбзэ: белая кость, голубая кровь (о человеке знатного происхождения).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     А сыт мыгъуэр си дуней, уджыназ лъэпкъщ, къупщхьэ хужьым уащыщщ, дауэ мыгъуэ уи дуней Ӏыхьэр дэпхъыну пщылӀ лъэпкъым къыхэкӀам.  КӀыщокъуэ Алим

Къупщхьэ хъун

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: become the perpetuator of a bloodline
     Урысыбзэ: стать продолжателем рода.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     — ХьэжыщӀ сыкӀуэрэ псапэ сщӀэмэ, си гуэныхьыр тхьэм сщхьэщихынщи, си лъэпкъым къупщхьэ хуэхъуну, къуэ къызитынщ, — жиӀэри Янус Мэккэ кӀуащ.  КӀыщокъуэ Алим

[И] къупщхьэм щӀэфын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: exploit sb, live at sb’s expense
     Урысыбзэ: эксплуатировать кого-л., жить за счет кого-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Уэ узэрыпсэур сэ схуэдэхэм я къупщхьэм ущӀэфущ.  Къашыргъэ ХьэпащӀэ

Къупщхьэр и тэмакъым тенэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: pay dearly for sth (for a misdeed)
     Урысыбзэ: поплатиться за что-л.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Щэрданхэ я мылъку зышхым къупщхьэр и тэмакъ тенэнщ.  КӀыщокъуэ Алим

къупщхьэ куцӀ

  Мыхьэнэ: Къупщхьэ ку гъуанэм илъ куцӀ.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: bone marrow
     Урысыбзэ: костный мозг
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Лыр ишха иужь, лӀыжьым мэл лъэдийр икъутэри къупщхьэ куцӀыр кърихащ.  ӀуэрыӀуатэ, фольклор

къупщхьэ уз

  Мыхьэнэ: Къупщхьэм къефыкӀ узхэм ироджэ.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: bone disorders, osteological diseases
     Урысыбзэ: костные болезни
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын