къызэрехьэжьэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐre:ħɐ'ʑɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэре- + [хь] + -э + -жь + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэрехьэжьэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэрехьэжьэн
щымыӀэныгъэ:	къызэремыхьэжьэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэн	укъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн	дыкъызэрехьэжьэн	фыкъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэн	укъызэремыхьэжьэн	къызэремыхьэжьэн	дыкъызэремыхьэжьэн	фыкъызэремыхьэжьэн	къызэремыхьэжьэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэрехьэжьэ!	фыкъызэрехьэжьэ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэремыхьэжьэ!	фыкъызэремыхьэжьэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрырехьэжьэ	укъызэрырехьэжьэ	къызэрырехьэжьэ	дыкъызэрырехьэжьэ	фыкъызэрырехьэжьэ	къызэрырехьэжьэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыремыхьэжьэ	укъызэрыремыхьэжьэ	къызэрыремыхьэжьэ	дыкъызэрыремыхьэжьэ	фыкъызэрыремыхьэжьэ	къызэрыремыхьэжьэ

зэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрохьэжьэ(р)	укъызэрохьэжьэ(р)	къызэрохьэжьэ(р)	дыкъызэрохьэжьэ(р)	фыкъызэрохьэжьэ(р)	къызэрохьэжьэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэркъым	укъызэрехьэжьэркъым	къызэрехьэжьэркъым	дыкъызэрехьэжьэркъым	фыкъызэрехьэжьэркъым	къызэрехьэжьэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэ(р)т	укъызэрехьэжьэ(р)т	къызэрехьэжьэ(р)т	дыкъызэрехьэжьэ(р)т	фыкъызэрехьэжьэ(р)т	къызэрехьэжьэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъым	укъызэрехьэжьэ(р)тэкъым	къызэрехьэжьэ(р)тэкъым	дыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъым	фыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъым	къызэрехьэжьэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьащ	укъызэрехьэжьащ	къызэрехьэжьащ	дыкъызэрехьэжьащ	фыкъызэрехьэжьащ	къызэрехьэжьа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьакъым	укъызэрехьэжьакъым	къызэрехьэжьакъым	дыкъызэрехьэжьакъым	фыкъызэрехьэжьакъым	къызэрехьэжьа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьат	укъызэрехьэжьат	къызэрехьэжьат	дыкъызэрехьэжьат	фыкъызэрехьэжьат	къызэрехьэжьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьатэкъым	укъызэрехьэжьатэкъым	къызэрехьэжьатэкъым	дыкъызэрехьэжьатэкъым	фыкъызэрехьэжьатэкъым	къызэрехьэжьа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъащ	укъызэрехьэжьэгъащ	къызэрехьэжьэгъащ	дыкъызэрехьэжьэгъащ	фыкъызэрехьэжьэгъащ	къызэрехьэжьэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъакъым	укъызэрехьэжьэгъакъым	къызэрехьэжьэгъакъым	дыкъызэрехьэжьэгъакъым	фыкъызэрехьэжьэгъакъым	къызэрехьэжьэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъат	укъызэрехьэжьэгъат	къызэрехьэжьэгъат	дыкъызэрехьэжьэгъат	фыкъызэрехьэжьэгъат	къызэрехьэжьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъатэкъым	укъызэрехьэжьэгъатэкъым	къызэрехьэжьэгъатэкъым	дыкъызэрехьэжьэгъатэкъым	фыкъызэрехьэжьэгъатэкъым	къызэрехьэжьэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэщ	укъызэрехьэжьэщ	къызэрехьэжьэщ	дыкъызэрехьэжьэщ	фыкъызэрехьэжьэщ	къызэрехьэжьэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэкъым	укъызэрехьэжьэкъым	къызэрехьэжьэкъым	дыкъызэрехьэжьэкъым	фыкъызэрехьэжьэкъым	къызэрехьэжьэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэт	укъызэрехьэжьэт	къызэрехьэжьэт	дыкъызэрехьэжьэт	фыкъызэрехьэжьэт	къызэрехьэжьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэтэкъым	укъызэрехьэжьэтэкъым	къызэрехьэжьэтэкъым	дыкъызэрехьэжьэтэкъым	фыкъызэрехьэжьэтэкъым	къызэрехьэжьэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнщ	укъызэрехьэжьэнщ	къызэрехьэжьэнщ	дыкъызэрехьэжьэнщ	фыкъызэрехьэжьэнщ	къызэрехьэжьэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнкъым	укъызэрехьэжьэнкъым	къызэрехьэжьэнкъым	дыкъызэрехьэжьэнкъым	фыкъызэрехьэжьэнкъым	къызэрехьэжьэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнущ	укъызэрехьэжьэнущ	къызэрехьэжьэнущ	дыкъызэрехьэжьэнущ	фыкъызэрехьэжьэнущ	къызэрехьэжьэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнукъым	укъызэрехьэжьэнукъым	къызэрехьэжьэнукъым	дыкъызэрехьэжьэнукъым	фыкъызэрехьэжьэнукъым	къызэрехьэжьэну(хэ)къым

зэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэрэ	укъызэрехьэжьэрэ	къызэрехьэжьэрэ	дыкъызэрехьэжьэрэ	фыкъызэрехьэжьэрэ	къызэрехьэжьэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэркъэ	укъызэрехьэжьэркъэ	къызэрехьэжьэркъэ	дыкъызэрехьэжьэркъэ	фыкъызэрехьэжьэркъэ	къызэрехьэжьэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэ(р)т	укъызэрехьэжьэ(р)т	къызэрехьэжьэ(р)т	дыкъызэрехьэжьэ(р)т	фыкъызэрехьэжьэ(р)т	къызэрехьэжьэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъэ	укъызэрехьэжьэ(р)тэкъэ	къызэрехьэжьэ(р)тэкъэ	дыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъэ	фыкъызэрехьэжьэ(р)тэкъэ	къызэрехьэжьэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьа	укъызэрехьэжьа	къызэрехьэжьа	дыкъызэрехьэжьа	фыкъызэрехьэжьа	къызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьакъэ	укъызэрехьэжьакъэ	къызэрехьэжьакъэ	дыкъызэрехьэжьакъэ	фыкъызэрехьэжьакъэ	къызэрехьэжьа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьат	укъызэрехьэжьат	къызэрехьэжьат	дыкъызэрехьэжьат	фыкъызэрехьэжьат	къызэрехьэжьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьатэкъэ	укъызэрехьэжьатэкъэ	къызэрехьэжьатэкъэ	дыкъызэрехьэжьатэкъэ	фыкъызэрехьэжьатэкъэ	къызэрехьэжьа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъа	укъызэрехьэжьэгъа	къызэрехьэжьэгъа	дыкъызэрехьэжьэгъа	фыкъызэрехьэжьэгъа	къызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъакъэ	укъызэрехьэжьэгъакъэ	къызэрехьэжьэгъакъэ	дыкъызэрехьэжьэгъакъэ	фыкъызэрехьэжьэгъакъэ	къызэрехьэжьэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъат	укъызэрехьэжьэгъат	къызэрехьэжьэгъат	дыкъызэрехьэжьэгъат	фыкъызэрехьэжьэгъат	къызэрехьэжьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъатэкъэ	укъызэрехьэжьэгъатэкъэ	къызэрехьэжьэгъатэкъэ	дыкъызэрехьэжьэгъатэкъэ	фыкъызэрехьэжьэгъатэкъэ	къызэрехьэжьэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэ	укъызэрехьэжьэ	къызэрехьэжьэ	дыкъызэрехьэжьэ	фыкъызэрехьэжьэ	къызэрехьэжьэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэкъэ	укъызэрехьэжьэкъэ	къызэрехьэжьэкъэ	дыкъызэрехьэжьэкъэ	фыкъызэрехьэжьэкъэ	къызэрехьэжьэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэт	укъызэрехьэжьэт	къызэрехьэжьэт	дыкъызэрехьэжьэт	фыкъызэрехьэжьэт	къызэрехьэжьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэтэкъэ	укъызэрехьэжьэтэкъэ	къызэрехьэжьэтэкъэ	дыкъызэрехьэжьэтэкъэ	фыкъызэрехьэжьэтэкъэ	къызэрехьэжьэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэн	укъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн	дыкъызэрехьэжьэн	фыкъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнкъэ	укъызэрехьэжьэнкъэ	къызэрехьэжьэнкъэ	дыкъызэрехьэжьэнкъэ	фыкъызэрехьэжьэнкъэ	къызэрехьэжьэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэну	укъызэрехьэжьэну	къызэрехьэжьэну	дыкъызэрехьэжьэну	фыкъызэрехьэжьэну	къызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнукъэ	укъызэрехьэжьэнукъэ	къызэрехьэжьэнукъэ	дыкъызэрехьэжьэнукъэ	фыкъызэрехьэжьэнукъэ	къызэрехьэжьэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэмэ	укъызэрехьэжьэмэ	къызэрехьэжьэмэ	дыкъызэрехьэжьэмэ	фыкъызэрехьэжьэмэ	къызэрехьэжьэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэмэ	укъызэремыхьэжьэмэ	къызэремыхьэжьэмэ	дыкъызэремыхьэжьэмэ	фыкъызэремыхьэжьэмэ	къызэремыхьэжьэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьамэ	укъызэрехьэжьамэ	къызэрехьэжьамэ	дыкъызэрехьэжьамэ	фыкъызэрехьэжьамэ	къызэрехьэжьа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьамэ	укъызэремыхьэжьамэ	къызэремыхьэжьамэ	дыкъызэремыхьэжьамэ	фыкъызэремыхьэжьамэ	мыхьэжьа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъамэ	укъызэрехьэжьэгъамэ	къызэрехьэжьэгъамэ	дыкъызэрехьэжьэгъамэ	фыкъызэрехьэжьэгъамэ	къызэрехьэжьэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэгъамэ	укъызэремыхьэжьэгъамэ	къызэремыхьэжьэгъамэ	дыкъызэремыхьэжьэгъамэ	фыкъызэремыхьэжьэгъамэ	къызэремыхьэжьэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнмэ	укъызэрехьэжьэнмэ	къызэрехьэжьэнмэ	дыкъызэрехьэжьэнмэ	фыкъызэрехьэжьэнмэ	къызэрехьэжьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнмэ	укъызэремыхьэжьэнмэ	къызэремыхьэжьэнмэ	дыкъызэремыхьэжьэнмэ	фыкъызэремыхьэжьэнмэ	къызэремыхьэжьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнумэ	укъызэрехьэжьэнумэ	къызэрехьэжьэнумэ	дыкъызэрехьэжьэнумэ	фыкъызэрехьэжьэнумэ	къызэрехьэжьэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнумэ	укъызэремыхьэжьэнумэ	къызэремыхьэжьэнумэ	дыкъызэремыхьэжьэнумэ	фыкъызэремыхьэжьэнумэ	къызэремыхьэжьэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэтэмэ	укъызэрехьэжьэтэмэ	къызэрехьэжьэтэмэ	дыкъызэрехьэжьэтэмэ	фыкъызэрехьэжьэтэмэ	къызэрехьэжьэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэтэмэ	укъызэремыхьэжьэтэмэ	къызэремыхьэжьэтэмэ	дыкъызэремыхьэжьэтэмэ	фыкъызэремыхьэжьэтэмэ	къызэремыхьэжьэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьатэмэ	укъызэрехьэжьатэмэ	къызэрехьэжьатэмэ	дыкъызэрехьэжьатэмэ	фыкъызэрехьэжьатэмэ	къызэрехьэжьа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьатэмэ	укъызэремыхьэжьатэмэ	къызэремыхьэжьатэмэ	дыкъызэремыхьэжьатэмэ	фыкъызэремыхьэжьатэмэ	къызэремыхьэжьа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъатэмэ	укъызэрехьэжьэгъатэмэ	къызэрехьэжьэгъатэмэ	дыкъызэрехьэжьэгъатэмэ	фыкъызэрехьэжьэгъатэмэ	къызэрехьэжьэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэгъатэмэ	укъызэремыхьэжьэгъатэмэ	къызэремыхьэжьэгъатэмэ	дыкъызэремыхьэжьэгъатэмэ	фыкъызэремыхьэжьэгъатэмэ	къызэремыхьэжьэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнтэмэ	укъызэрехьэжьэнтэмэ	къызэрехьэжьэнтэмэ	дыкъызэрехьэжьэнтэмэ	фыкъызэрехьэжьэнтэмэ	къызэрехьэжьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнтэмэ	укъызэремыхьэжьэнтэмэ	къызэремыхьэжьэнтэмэ	дыкъызэремыхьэжьэнтэмэ	фыкъызэремыхьэжьэнтэмэ	къызэремыхьэжьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнутэмэ	укъызэрехьэжьэнутэмэ	къызэрехьэжьэнутэмэ	дыкъызэрехьэжьэнутэмэ	фыкъызэрехьэжьэнутэмэ	къызэрехьэжьэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнутэмэ	укъызэремыхьэжьэнутэмэ	къызэремыхьэжьэнутэмэ	дыкъызэремыхьэжьэнутэмэ	фыкъызэремыхьэжьэнутэмэ	къызэремыхьэжьэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнт	укъызэрехьэжьэнт	къызэрехьэжьэнт	дыкъызэрехьэжьэнт	фыкъызэрехьэжьэнт	къызэрехьэжьэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнтэкъым	укъызэрехьэжьэнтэкъым	къызэрехьэжьэнтэкъым	дыкъызэрехьэжьэнтэкъым	фыкъызэрехьэжьэнтэкъым	къызэрехьэжьэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнут	укъызэрехьэжьэнут	къызэрехьэжьэнут	дыкъызэрехьэжьэнут	фыкъызэрехьэжьэнут	къызэрехьэжьэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнутэкъым	укъызэрехьэжьэнутэкъым	къызэрехьэжьэнутэкъым	дыкъызэрехьэжьэнутэкъым	фыкъызэрехьэжьэнутэкъым	къызэрехьэжьэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэми	укъызэрехьэжьэми	къызэрехьэжьэми	дыкъызэрехьэжьэми	фыкъызэрехьэжьэми	къызэрехьэжьэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэми	укъызэремыхьэжьэми	къызэремыхьэжьэми	дыкъызэремыхьэжьэми	фыкъызэремыхьэжьэми	къызэремыхьэжьэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьами	укъызэрехьэжьами	къызэрехьэжьами	дыкъызэрехьэжьами	фыкъызэрехьэжьами	къызэрехьэжьа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьами	укъызэремыхьэжьами	къызэремыхьэжьами	дыкъызэремыхьэжьами	фыкъызэремыхьэжьами	къызэремыхьэжьа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъами	укъызэрехьэжьэгъами	къызэрехьэжьэгъами	дыкъызэрехьэжьэгъами	фыкъызэрехьэжьэгъами	къызэрехьэжьэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэгъами	укъызэремыхьэжьэгъами	къызэремыхьэжьэгъами	дыкъызэремыхьэжьэгъами	фыкъызэремыхьэжьэгъами	къызэремыхьэжьэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнми	укъызэрехьэжьэнми	къызэрехьэжьэнми	дыкъызэрехьэжьэнми	фыкъызэрехьэжьэнми	къызэрехьэжьэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнми	укъызэремыхьэжьэнми	къызэремыхьэжьэнми	дыкъызэремыхьэжьэнми	фыкъызэремыхьэжьэнми	къызэремыхьэжьэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнуми	укъызэрехьэжьэнуми	къызэрехьэжьэнуми	дыкъызэрехьэжьэнуми	фыкъызэрехьэжьэнуми	къызэрехьэжьэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнуми	укъызэремыхьэжьэнуми	къызэремыхьэжьэнуми	дыкъызэремыхьэжьэнуми	фыкъызэремыхьэжьэнуми	къызэремыхьэжьэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэтэми	укъызэрехьэжьэтэми	къызэрехьэжьэтэми	дыкъызэрехьэжьэтэми	фыкъызэрехьэжьэтэми	къызэрехьэжьэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэтэми	укъызэремыхьэжьэтэми	къызэремыхьэжьэтэми	дыкъызэремыхьэжьэтэми	фыкъызэремыхьэжьэтэми	къызэремыхьэжьэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьатэми	укъызэрехьэжьатэми	къызэрехьэжьатэми	дыкъызэрехьэжьатэми	фыкъызэрехьэжьатэми	къызэрехьэжьа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьатэми	укъызэремыхьэжьатэми	къызэремыхьэжьатэми	дыкъызэремыхьэжьатэми	фыкъызэремыхьэжьатэми	къызэремыхьэжьа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэгъатэми	укъызэрехьэжьэгъатэми	къызэрехьэжьэгъатэми	дыкъызэрехьэжьэгъатэми	фыкъызэрехьэжьэгъатэми	къызэрехьэжьэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэгъатэми	укъызэремыхьэжьэгъатэми	къызэремыхьэжьэгъатэми	дыкъызэремыхьэжьэгъатэми	фыкъызэремыхьэжьэгъатэми	къызэремыхьэжьэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнтэми	укъызэрехьэжьэнтэми	къызэрехьэжьэнтэми	дыкъызэрехьэжьэнтэми	фыкъызэрехьэжьэнтэми	къызэрехьэжьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнтэми	укъызэремыхьэжьэнтэми	къызэремыхьэжьэнтэми	дыкъызэремыхьэжьэнтэми	фыкъызэремыхьэжьэнтэми	къызэремыхьэжьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьэнутэми	укъызэрехьэжьэнутэми	къызэрехьэжьэнутэми	дыкъызэрехьэжьэнутэми	фыкъызэрехьэжьэнутэми	къызэрехьэжьэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьэнутэми	укъызэремыхьэжьэнутэми	къызэремыхьэжьэнутэми	дыкъызэремыхьэжьэнутэми	фыкъызэремыхьэжьэнутэми	къызэремыхьэжьэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьаи	укъызэрехьэжьаи	къызэрехьэжьаи	дыкъызэрехьэжьаи	фыкъызэрехьэжьаи	къызэрехьэжьаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьакъыми	укъызэрехьэжьакъыми	къызэрехьэжьакъыми	дыкъызэрехьэжьакъыми	фыкъызэрехьэжьакъыми	къызэрехьэжьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьащэрэт	укъызэрехьэжьащэрэт	къызэрехьэжьащэрэт	дыкъызэрехьэжьащэрэт	фыкъызэрехьэжьащэрэт	къызэрехьэжьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэремыхьэжьащэрэт	укъызэремыхьэжьащэрэт	къызэремыхьэжьащэрэт	дыкъызэремыхьэжьащэрэт	фыкъызэремыхьэжьащэрэт	къызэремыхьэжьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнщ	укъызэрехьэжьагъэнщ	къызэрехьэжьагъэнщ	дыкъызэрехьэжьагъэнщ	фыкъызэрехьэжьагъэнщ	къызэрехьэжьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнкъым	укъызэрехьэжьагъэнкъым	къызэрехьэжьагъэнкъым	дыкъызэрехьэжьагъэнкъым	фыкъызэрехьэжьагъэнкъым	къызэрехьэжьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнт	укъызэрехьэжьагъэнт	къызэрехьэжьагъэнт	дыкъызэрехьэжьагъэнт	фыкъызэрехьэжьагъэнт	къызэрехьэжьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнтэкъым	укъызэрехьэжьагъэнтэкъым	къызэрехьэжьагъэнтэкъым	дыкъызэрехьэжьагъэнтэкъым	фыкъызэрехьэжьагъэнтэкъым	къызэрехьэжьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэн	укъызэрехьэжьагъэн	къызэрехьэжьагъэн	дыкъызэрехьэжьагъэн	фыкъызэрехьэжьагъэн	къызэрехьэжьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнкъэ	укъызэрехьэжьагъэнкъэ	къызэрехьэжьагъэнкъэ	дыкъызэрехьэжьагъэнкъэ	фыкъызэрехьэжьагъэнкъэ	къызэрехьэжьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнт	укъызэрехьэжьагъэнт	къызэрехьэжьагъэнт	дыкъызэрехьэжьагъэнт	фыкъызэрехьэжьагъэнт	къызэрехьэжьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнтэкъэ	укъызэрехьэжьагъэнтэкъэ	къызэрехьэжьагъэнтэкъэ	дыкъызэрехьэжьагъэнтэкъэ	фыкъызэрехьэжьагъэнтэкъэ	къызэрехьэжьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнущ	укъызэрехьэжьагъэнущ	къызэрехьэжьагъэнущ	дыкъызэрехьэжьагъэнущ	фыкъызэрехьэжьагъэнущ	къызэрехьэжьагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнукъым	укъызэрехьэжьагъэнукъым	къызэрехьэжьагъэнукъым	дыкъызэрехьэжьагъэнукъым	фыкъызэрехьэжьагъэнукъым	къызэрехьэжьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнут	укъызэрехьэжьагъэнут	къызэрехьэжьагъэнут	дыкъызэрехьэжьагъэнут	фыкъызэрехьэжьагъэнут	къызэрехьэжьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнутэкъым	укъызэрехьэжьагъэнутэкъым	къызэрехьэжьагъэнутэкъым	дыкъызэрехьэжьагъэнутэкъым	фыкъызэрехьэжьагъэнутэкъым	къызэрехьэжьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэну	укъызэрехьэжьагъэну	къызэрехьэжьагъэну	дыкъызэрехьэжьагъэну	фыкъызэрехьэжьагъэну	къызэрехьэжьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнукъэ	укъызэрехьэжьагъэнукъэ	къызэрехьэжьагъэнукъэ	дыкъызэрехьэжьагъэнукъэ	фыкъызэрехьэжьагъэнукъэ	къызэрехьэжьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнут	укъызэрехьэжьагъэнут	къызэрехьэжьагъэнут	дыкъызэрехьэжьагъэнут	фыкъызэрехьэжьагъэнут	къызэрехьэжьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрехьэжьагъэнутэкъэ	укъызэрехьэжьагъэнутэкъэ	къызэрехьэжьагъэнутэкъэ	дыкъызэрехьэжьагъэнутэкъэ	фыкъызэрехьэжьагъэнутэкъэ	къызэрехьэжьагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэ	укъызэрехьэжьэ	къызэрехьэжьэ	дыкъызэрехьэжьэ	фыкъызэрехьэжьэ	къызэрехьэжьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэ	укъызэремыхьэжьэ	къызэремыхьэжьэ	дыкъызэремыхьэжьэ	фыкъызэремыхьэжьэ	къызэремыхьэжьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьа	укъызэрехьэжьа	къызэрехьэжьа	дыкъызэрехьэжьа	фыкъызэрехьэжьа	къызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьа	укъызэремыхьэжьа	къызэремыхьэжьа	дыкъызэремыхьэжьа	фыкъызэремыхьэжьа	къызэремыхьэжьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэгъа	укъызэрехьэжьэгъа	къызэрехьэжьэгъа	дыкъызэрехьэжьэгъа	фыкъызэрехьэжьэгъа	къызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэгъа	укъызэремыхьэжьэгъа	къызэремыхьэжьэгъа	дыкъызэремыхьэжьэгъа	фыкъызэремыхьэжьэгъа	къызэремыхьэжьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэн	укъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн	дыкъызэрехьэжьэн	фыкъызэрехьэжьэн	къызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэн	укъызэремыхьэжьэн	къызэремыхьэжьэн	дыкъызэремыхьэжьэн	фыкъызэремыхьэжьэн	къызэремыхьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэну	укъызэрехьэжьэну	къызэрехьэжьэну	дыкъызэрехьэжьэну	фыкъызэрехьэжьэну	къызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэну	укъызэремыхьэжьэну	къызэремыхьэжьэну	дыкъызэремыхьэжьэну	фыкъызэремыхьэжьэну	къызэремыхьэжьэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрехьэжьэ	укъызэрызэрехьэжьэ	къызэрызэрехьэжьэ	дыкъызэрызэрехьэжьэ	фыкъызэрызэрехьэжьэ	къызэрызэрехьэжьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэремыхьэжьэ	укъызэрызэремыхьэжьэ	къызэрызэремыхьэжьэ	дыкъызэрызэремыхьэжьэ	фыкъызэрызэремыхьэжьэ	къызэрызэремыхьэжьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрехьэжьа	укъызэрызэрехьэжьа	къызэрызэрехьэжьа	дыкъызэрызэрехьэжьа	фыкъызэрызэрехьэжьа	къызэрызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэремыхьэжьа	укъызэрызэремыхьэжьа	къызэрызэремыхьэжьа	дыкъызэрызэремыхьэжьа	фыкъызэрызэремыхьэжьа	къызэрызэремыхьэжьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрехьэжьэгъа	укъызэрызэрехьэжьэгъа	къызэрызэрехьэжьэгъа	дыкъызэрызэрехьэжьэгъа	фыкъызэрызэрехьэжьэгъа	къызэрызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэремыхьэжьэгъа	укъызэрызэремыхьэжьэгъа	къызэрызэремыхьэжьэгъа	дыкъызэрызэремыхьэжьэгъа	фыкъызэрызэремыхьэжьэгъа	къызэрызэремыхьэжьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрехьэжьэн	укъызэрызэрехьэжьэн	къызэрызэрехьэжьэн	дыкъызэрызэрехьэжьэн	фыкъызэрызэрехьэжьэн	къызэрызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэремыхьэжьэн	укъызэрызэремыхьэжьэн	къызэрызэремыхьэжьэн	дыкъызэрызэремыхьэжьэн	фыкъызэрызэремыхьэжьэн	къызэрызэремыхьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрехьэжьэну	укъызэрызэрехьэжьэну	къызэрызэрехьэжьэну	дыкъызэрызэрехьэжьэну	фыкъызэрызэрехьэжьэну	къызэрызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэремыхьэжьэну	укъызэрызэремыхьэжьэну	къызэрызэремыхьэжьэну	дыкъызэрызэремыхьэжьэну	фыкъызэрызэремыхьэжьэну	къызэрызэремыхьэжьэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрехьэжьэ	укъыщызэрехьэжьэ	къыщызэрехьэжьэ	дыкъыщызэрехьэжьэ	фыкъыщызэрехьэжьэ	къыщызэрехьэжьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэремыхьэжьэ	укъыщызэремыхьэжьэ	къыщызэремыхьэжьэ	дыкъыщызэремыхьэжьэ	фыкъыщызэремыхьэжьэ	къыщызэремыхьэжьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрехьэжьа	укъыщызэрехьэжьа	къыщызэрехьэжьа	дыкъыщызэрехьэжьа	фыкъыщызэрехьэжьа	къыщызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэремыхьэжьа	укъыщызэремыхьэжьа	къыщызэремыхьэжьа	дыкъыщызэремыхьэжьа	фыкъыщызэремыхьэжьа	къыщызэремыхьэжьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрехьэжьэгъа	укъыщызэрехьэжьэгъа	къыщызэрехьэжьэгъа	дыкъыщызэрехьэжьэгъа	фыкъыщызэрехьэжьэгъа	къыщызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэремыхьэжьэгъа	укъыщызэремыхьэжьэгъа	къыщызэремыхьэжьэгъа	дыкъыщызэремыхьэжьэгъа	фыкъыщызэремыхьэжьэгъа	къыщызэремыхьэжьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрехьэжьэн	укъыщызэрехьэжьэн	къыщызэрехьэжьэн	дыкъыщызэрехьэжьэн	фыкъыщызэрехьэжьэн	къыщызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэремыхьэжьэн	укъыщызэремыхьэжьэн	къыщызэремыхьэжьэн	дыкъыщызэремыхьэжьэн	фыкъыщызэремыхьэжьэн	къыщызэремыхьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрехьэжьэну	укъыщызэрехьэжьэну	къыщызэрехьэжьэну	дыкъыщызэрехьэжьэну	фыкъыщызэрехьэжьэну	къыщызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэремыхьэжьэну	укъыщызэремыхьэжьэну	къыщызэремыхьэжьэну	дыкъыщызэремыхьэжьэну	фыкъыщызэремыхьэжьэну	къыщызэремыхьэжьэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрехьэжьэ	укъыздызэрехьэжьэ	къыздызэрехьэжьэ	дыкъыздызэрехьэжьэ	фыкъыздызэрехьэжьэ	къыздызэрехьэжьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэремыхьэжьэ	укъыздызэремыхьэжьэ	къыздызэремыхьэжьэ	дыкъыздызэремыхьэжьэ	фыкъыздызэремыхьэжьэ	къыздызэремыхьэжьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрехьэжьа	укъыздызэрехьэжьа	къыздызэрехьэжьа	дыкъыздызэрехьэжьа	фыкъыздызэрехьэжьа	къыздызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэремыхьэжьа	укъыздызэремыхьэжьа	къыздызэремыхьэжьа	дыкъыздызэремыхьэжьа	фыкъыздызэремыхьэжьа	къыздызэремыхьэжьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрехьэжьэгъа	укъыздызэрехьэжьэгъа	къыздызэрехьэжьэгъа	дыкъыздызэрехьэжьэгъа	фыкъыздызэрехьэжьэгъа	къыздызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэремыхьэжьэгъа	укъыздызэремыхьэжьэгъа	къыздызэремыхьэжьэгъа	дыкъыздызэремыхьэжьэгъа	фыкъыздызэремыхьэжьэгъа	къыздызэремыхьэжьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрехьэжьэн	укъыздызэрехьэжьэн	къыздызэрехьэжьэн	дыкъыздызэрехьэжьэн	фыкъыздызэрехьэжьэн	къыздызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэремыхьэжьэн	укъыздызэремыхьэжьэн	къыздызэремыхьэжьэн	дыкъыздызэремыхьэжьэн	фыкъыздызэремыхьэжьэн	къыздызэремыхьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрехьэжьэну	укъыздызэрехьэжьэну	къыздызэрехьэжьэну	дыкъыздызэрехьэжьэну	фыкъыздызэрехьэжьэну	къыздызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэремыхьэжьэну	укъыздызэремыхьэжьэну	къыздызэремыхьэжьэну	дыкъыздызэремыхьэжьэну	фыкъыздызэремыхьэжьэну	къыздызэремыхьэжьэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрехьэжьэ	укъыщӀызэрехьэжьэ	къыщӀызэрехьэжьэ	дыкъыщӀызэрехьэжьэ	фыкъыщӀызэрехьэжьэ	къыщӀызэрехьэжьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэремыхьэжьэ	укъыщӀызэремыхьэжьэ	къыщӀызэремыхьэжьэ	дыкъыщӀызэремыхьэжьэ	фыкъыщӀызэремыхьэжьэ	къыщӀызэремыхьэжьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрехьэжьа	укъыщӀызэрехьэжьа	къыщӀызэрехьэжьа	дыкъыщӀызэрехьэжьа	фыкъыщӀызэрехьэжьа	къыщӀызэрехьэжьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэремыхьэжьа	укъыщӀызэремыхьэжьа	къыщӀызэремыхьэжьа	дыкъыщӀызэремыхьэжьа	фыкъыщӀызэремыхьэжьа	къыщӀызэремыхьэжьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрехьэжьэгъа	укъыщӀызэрехьэжьэгъа	къыщӀызэрехьэжьэгъа	дыкъыщӀызэрехьэжьэгъа	фыкъыщӀызэрехьэжьэгъа	къыщӀызэрехьэжьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэремыхьэжьэгъа	укъыщӀызэремыхьэжьэгъа	къыщӀызэремыхьэжьэгъа	дыкъыщӀызэремыхьэжьэгъа	фыкъыщӀызэремыхьэжьэгъа	къыщӀызэремыхьэжьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрехьэжьэн	укъыщӀызэрехьэжьэн	къыщӀызэрехьэжьэн	дыкъыщӀызэрехьэжьэн	фыкъыщӀызэрехьэжьэн	къыщӀызэрехьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэремыхьэжьэн	укъыщӀызэремыхьэжьэн	къыщӀызэремыхьэжьэн	дыкъыщӀызэремыхьэжьэн	фыкъыщӀызэремыхьэжьэн	къыщӀызэремыхьэжьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрехьэжьэну	укъыщӀызэрехьэжьэну	къыщӀызэрехьэжьэну	дыкъыщӀызэрехьэжьэну	фыкъыщӀызэрехьэжьэну	къыщӀызэрехьэжьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэремыхьэжьэну	укъыщӀызэремыхьэжьэну	къыщӀызэремыхьэжьэну	дыкъыщӀызэремыхьэжьэну	фыкъыщӀызэремыхьэжьэну	къыщӀызэремыхьэжьэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэу	укъызэрехьэжьэу	къызэрехьэжьэу	дыкъызэрехьэжьэу	фыкъызэрехьэжьэу	къызэрехьэжьэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэу	укъызэремыхьэжьэу	къызэремыхьэжьэу	дыкъызэремыхьэжьэу	фыкъызэремыхьэжьэу	къызэремыхьэжьэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьауэ	укъызэрехьэжьауэ	къызэрехьэжьауэ	дыкъызэрехьэжьауэ	фыкъызэрехьэжьауэ	къызэрехьэжьауэ / къызэрехьэжьа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьауэ	укъызэремыхьэжьауэ	къызэремыхьэжьауэ	дыкъызэремыхьэжьауэ	фыкъызэремыхьэжьауэ	къызэремыхьэжьауэ(хэ) / къызэремыхьэжьа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэрехьэжьэурэ	укъызэрехьэжьэурэ	къызэрехьэжьэурэ	дыкъызэрехьэжьэурэ	фыкъызэрехьэжьэурэ	къызэрехьэжьэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэремыхьэжьэурэ	укъызэремыхьэжьэурэ	къызэремыхьэжьэурэ	дыкъызэремыхьэжьэурэ	фыкъызэремыхьэжьэурэ	къызэремыхьэжьэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэрохьэжьэ	сыкъызэрохьэжьэ	--	сыкъывзэрохьэжьэ	сыкъазэрохьэжьэ
уэ	укъыззэрохьэжьэ	--	укъызэрохьэжьэ	укъыдзэрохьэжьэ	--	укъазэрохьэжьэ
ар	къыззэрохьэжьэ	къыбзэрохьэжьэ	къызэрохьэжьэ	къыдзэрохьэжьэ	къывзэрохьэжьэ	къазэрохьэжьэ
дэ	--	дыкъыбзэрохьэжьэ	дыкъызэрохьэжьэ	--	дыкъывзэрохьэжьэ	дыкъазэрохьэжьэ
фэ	фыкъыззэрохьэжьэ	--	фыкъызэрохьэжьэ	фыкъыдзэрохьэжьэ	--	фыкъазэрохьэжьэ
ахэр	къыззэрохьэжьэ(хэ)	къыбзэрохьэжьэ(хэ)	къызэрохьэжьэ(хэ)	къыдзэрохьэжьэ(хэ)	къывзэрохьэжьэ(хэ)	къазэрохьэжьэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хьэжь]э	[хьэжь]эр	--	[хьэжь]эхэр
Эргативнэ:	[хьэжь]э	[хьэжь]эм	--	[хьэжь]эхэм
Послеложнэ:	[хьэжь]экӀэ	[хьэжь]эмкӀэ	[хьэжь]эхэкӀэ	[хьэжь]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хьэжь]эуэ	[хьэжь]эрауэ	[хьэжь]эхэу	[хьэжь]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хьэжь]а	[хьэжь]ар	--	[хьэжь]ахэр
Эргативнэ:	[хьэжь]а	[хьэжь]ам	--	[хьэжь]ахэм
Послеложнэ:	[хьэжь]акӀэ	[хьэжь]амкӀэ	[хьэжь]ахэкӀэ	[хьэжь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хьэжь]ауэ	[хьэжь]арауэ	[хьэжь]ахэу	[хьэжь]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хьэжь]эн	[хьэжь]эныр	--	[хьэжь]энхэр
Эргативнэ:	[хьэжь]эн	[хьэжь]эным	--	[хьэжь]энхэм
Послеложнэ:	[хьэжь]энкӀэ	[хьэжь]энымкӀэ	[хьэжь]энхэкӀэ	[хьэжь]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[хьэжь]эну	[хьэжь]энырауэ	[хьэжь]энхэу	[хьэжь]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хьэжь]эну	[хьэжь]энур	--	[хьэжь]энухэр
Эргативнэ:	[хьэжь]эну	[хьэжь]энум	--	[хьэжь]энухэм
Послеложнэ:	[хьэжь]энукӀэ	[хьэжь]энумкӀэ	[хьэжь]энухэкӀэ	[хьэжь]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хьэжь]энууэ	[хьэжь]энурауэ	[хьэжь]энухэу	[хьэжь]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Псори зэщӀыгъуу щӀэпхъуэн е псынщӀэу кӀуэуэ ежьэн.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Хьэджафэхэр къызэрехьэжьащ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэрехьэжьэн: move all together at the same time (in the direction of the speaker)
• Хьэджафэхэр къызэрехьэжьащ:

УРЫСЫБЗЭ

• къызэрехьэжьэн: двинуться быстро всем вместе (сюда)
• Хьэджафэхэр къызэрехьэжьащ:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын