къызэрыдэхуэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐrǝdɐ'xʷɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэры- + дэ- + [ху] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэрыдэхуэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэрыдэхуэн
щымыӀэныгъэ:	къызэрыдэмыхуэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэн	укъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн	дыкъызэрыдэхуэн	фыкъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэн	укъызэрыдэмыхуэн	къызэрыдэмыхуэн	дыкъызэрыдэмыхуэн	фыкъызэрыдэмыхуэн	къызэрыдэмыхуэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэрыдэхуэ!	фыкъызэрыдэхуэ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэрыдэмыхуэ!	фыкъызэрыдэмыхуэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдрехуэ	укъызэрыдрехуэ	къызэрыдрехуэ	дыкъызэрыдрехуэ	фыкъызэрыдрехуэ	къызэрыдрехуэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдремыхуэ	укъызэрыдремыхуэ	къызэрыдремыхуэ	дыкъызэрыдремыхуэ	фыкъызэрыдремыхуэ	къызэрыдремыхуэ

зэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдохуэ(р)	укъызэрыдохуэ(р)	къызэрыдохуэ(р)	дыкъызэрыдохуэ(р)	фыкъызэрыдохуэ(р)	къызэрыдохуэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэркъым	укъызэрыдэхуэркъым	къызэрыдэхуэркъым	дыкъызэрыдэхуэркъым	фыкъызэрыдэхуэркъым	къызэрыдэхуэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэрт	укъызэрыдэхуэрт	къызэрыдэхуэрт	дыкъызэрыдэхуэрт	фыкъызэрыдэхуэрт	къызэрыдэхуэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэртэкъым	укъызэрыдэхуэртэкъым	къызэрыдэхуэртэкъым	дыкъызэрыдэхуэртэкъым	фыкъызэрыдэхуэртэкъым	къызэрыдэхуэ(хэ)ртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуащ	укъызэрыдэхуащ	къызэрыдэхуащ	дыкъызэрыдэхуащ	фыкъызэрыдэхуащ	къызэрыдэхуа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуакъым	укъызэрыдэхуакъым	къызэрыдэхуакъым	дыкъызэрыдэхуакъым	фыкъызэрыдэхуакъым	къызэрыдэхуа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуат	укъызэрыдэхуат	къызэрыдэхуат	дыкъызэрыдэхуат	фыкъызэрыдэхуат	къызэрыдэхуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуатэкъым	укъызэрыдэхуатэкъым	къызэрыдэхуатэкъым	дыкъызэрыдэхуатэкъым	фыкъызэрыдэхуатэкъым	къызэрыдэхуа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъащ	укъызэрыдэхуэгъащ	къызэрыдэхуэгъащ	дыкъызэрыдэхуэгъащ	фыкъызэрыдэхуэгъащ	къызэрыдэхуэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъакъым	укъызэрыдэхуэгъакъым	къызэрыдэхуэгъакъым	дыкъызэрыдэхуэгъакъым	фыкъызэрыдэхуэгъакъым	къызэрыдэхуэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъат	укъызэрыдэхуэгъат	къызэрыдэхуэгъат	дыкъызэрыдэхуэгъат	фыкъызэрыдэхуэгъат	къызэрыдэхуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъатэкъым	укъызэрыдэхуэгъатэкъым	къызэрыдэхуэгъатэкъым	дыкъызэрыдэхуэгъатэкъым	фыкъызэрыдэхуэгъатэкъым	къызэрыдэхуэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэщ	укъызэрыдэхуэщ	къызэрыдэхуэщ	дыкъызэрыдэхуэщ	фыкъызэрыдэхуэщ	къызэрыдэхуэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэкъым	укъызэрыдэхуэкъым	къызэрыдэхуэкъым	дыкъызэрыдэхуэкъым	фыкъызэрыдэхуэкъым	къызэрыдэхуэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэт	укъызэрыдэхуэт	къызэрыдэхуэт	дыкъызэрыдэхуэт	фыкъызэрыдэхуэт	къызэрыдэхуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэтэкъым	укъызэрыдэхуэтэкъым	къызэрыдэхуэтэкъым	дыкъызэрыдэхуэтэкъым	фыкъызэрыдэхуэтэкъым	къызэрыдэхуэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнщ	укъызэрыдэхуэнщ	къызэрыдэхуэнщ	дыкъызэрыдэхуэнщ	фыкъызэрыдэхуэнщ	къызэрыдэхуэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнкъым	укъызэрыдэхуэнкъым	къызэрыдэхуэнкъым	дыкъызэрыдэхуэнкъым	фыкъызэрыдэхуэнкъым	къызэрыдэхуэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнущ	укъызэрыдэхуэнущ	къызэрыдэхуэнущ	дыкъызэрыдэхуэнущ	фыкъызэрыдэхуэнущ	къызэрыдэхуэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнукъым	укъызэрыдэхуэнукъым	къызэрыдэхуэнукъым	дыкъызэрыдэхуэнукъым	фыкъызэрыдэхуэнукъым	къызэрыдэхуэну(хэ)къым

зэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэрэ	укъызэрыдэхуэрэ	къызэрыдэхуэрэ	дыкъызэрыдэхуэрэ	фыкъызэрыдэхуэрэ	къызэрыдэхуэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэркъэ	укъызэрыдэхуэркъэ	къызэрыдэхуэркъэ	дыкъызэрыдэхуэркъэ	фыкъызэрыдэхуэркъэ	къызэрыдэхуэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэрт	укъызэрыдэхуэрт	къызэрыдэхуэрт	дыкъызэрыдэхуэрт	фыкъызэрыдэхуэрт	къызэрыдэхуэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэртэкъэ	укъызэрыдэхуэртэкъэ	къызэрыдэхуэртэкъэ	дыкъызэрыдэхуэртэкъэ	фыкъызэрыдэхуэртэкъэ	къызэрыдэхуэ(хэ)ртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуа	укъызэрыдэхуа	къызэрыдэхуа	дыкъызэрыдэхуа	фыкъызэрыдэхуа	къызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуакъэ	укъызэрыдэхуакъэ	къызэрыдэхуакъэ	дыкъызэрыдэхуакъэ	фыкъызэрыдэхуакъэ	къызэрыдэхуа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуат	укъызэрыдэхуат	къызэрыдэхуат	дыкъызэрыдэхуат	фыкъызэрыдэхуат	къызэрыдэхуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуатэкъэ	укъызэрыдэхуатэкъэ	къызэрыдэхуатэкъэ	дыкъызэрыдэхуатэкъэ	фыкъызэрыдэхуатэкъэ	къызэрыдэхуа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъа	укъызэрыдэхуэгъа	къызэрыдэхуэгъа	дыкъызэрыдэхуэгъа	фыкъызэрыдэхуэгъа	къызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъакъэ	укъызэрыдэхуэгъакъэ	къызэрыдэхуэгъакъэ	дыкъызэрыдэхуэгъакъэ	фыкъызэрыдэхуэгъакъэ	къызэрыдэхуэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъат	укъызэрыдэхуэгъат	къызэрыдэхуэгъат	дыкъызэрыдэхуэгъат	фыкъызэрыдэхуэгъат	къызэрыдэхуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъатэкъэ	укъызэрыдэхуэгъатэкъэ	къызэрыдэхуэгъатэкъэ	дыкъызэрыдэхуэгъатэкъэ	фыкъызэрыдэхуэгъатэкъэ	къызэрыдэхуэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэ	укъызэрыдэхуэ	къызэрыдэхуэ	дыкъызэрыдэхуэ	фыкъызэрыдэхуэ	къызэрыдэхуэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэкъэ	укъызэрыдэхуэкъэ	къызэрыдэхуэкъэ	дыкъызэрыдэхуэкъэ	фыкъызэрыдэхуэкъэ	къызэрыдэхуэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэт	укъызэрыдэхуэт	къызэрыдэхуэт	дыкъызэрыдэхуэт	фыкъызэрыдэхуэт	къызэрыдэхуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэтэкъэ	укъызэрыдэхуэтэкъэ	къызэрыдэхуэтэкъэ	дыкъызэрыдэхуэтэкъэ	фыкъызэрыдэхуэтэкъэ	къызэрыдэхуэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэн	укъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн	дыкъызэрыдэхуэн	фыкъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнкъэ	укъызэрыдэхуэнкъэ	къызэрыдэхуэнкъэ	дыкъызэрыдэхуэнкъэ	фыкъызэрыдэхуэнкъэ	къызэрыдэхуэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэну	укъызэрыдэхуэну	къызэрыдэхуэну	дыкъызэрыдэхуэну	фыкъызэрыдэхуэну	къызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнукъэ	укъызэрыдэхуэнукъэ	къызэрыдэхуэнукъэ	дыкъызэрыдэхуэнукъэ	фыкъызэрыдэхуэнукъэ	къызэрыдэхуэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэмэ	укъызэрыдэхуэмэ	къызэрыдэхуэмэ	дыкъызэрыдэхуэмэ	фыкъызэрыдэхуэмэ	къызэрыдэхуэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэмэ	укъызэрыдэмыхуэмэ	къызэрыдэмыхуэмэ	дыкъызэрыдэмыхуэмэ	фыкъызэрыдэмыхуэмэ	къызэрыдэмыхуэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуамэ	укъызэрыдэхуамэ	къызэрыдэхуамэ	дыкъызэрыдэхуамэ	фыкъызэрыдэхуамэ	къызэрыдэхуа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуамэ	укъызэрыдэмыхуамэ	къызэрыдэмыхуамэ	дыкъызэрыдэмыхуамэ	фыкъызэрыдэмыхуамэ	мыгъэхуа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъамэ	укъызэрыдэхуэгъамэ	къызэрыдэхуэгъамэ	дыкъызэрыдэхуэгъамэ	фыкъызэрыдэхуэгъамэ	къызэрыдэхуэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэгъамэ	укъызэрыдэмыхуэгъамэ	къызэрыдэмыхуэгъамэ	дыкъызэрыдэмыхуэгъамэ	фыкъызэрыдэмыхуэгъамэ	къызэрыдэмыхуэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнмэ	укъызэрыдэхуэнмэ	къызэрыдэхуэнмэ	дыкъызэрыдэхуэнмэ	фыкъызэрыдэхуэнмэ	къызэрыдэхуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнмэ	укъызэрыдэмыхуэнмэ	къызэрыдэмыхуэнмэ	дыкъызэрыдэмыхуэнмэ	фыкъызэрыдэмыхуэнмэ	къызэрыдэмыхуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнумэ	укъызэрыдэхуэнумэ	къызэрыдэхуэнумэ	дыкъызэрыдэхуэнумэ	фыкъызэрыдэхуэнумэ	къызэрыдэхуэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнумэ	укъызэрыдэмыхуэнумэ	къызэрыдэмыхуэнумэ	дыкъызэрыдэмыхуэнумэ	фыкъызэрыдэмыхуэнумэ	къызэрыдэмыхуэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэтэмэ	укъызэрыдэхуэтэмэ	къызэрыдэхуэтэмэ	дыкъызэрыдэхуэтэмэ	фыкъызэрыдэхуэтэмэ	къызэрыдэхуэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэтэмэ	укъызэрыдэмыхуэтэмэ	къызэрыдэмыхуэтэмэ	дыкъызэрыдэмыхуэтэмэ	фыкъызэрыдэмыхуэтэмэ	къызэрыдэмыхуэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуатэмэ	укъызэрыдэхуатэмэ	къызэрыдэхуатэмэ	дыкъызэрыдэхуатэмэ	фыкъызэрыдэхуатэмэ	къызэрыдэхуа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуатэмэ	укъызэрыдэмыхуатэмэ	къызэрыдэмыхуатэмэ	дыкъызэрыдэмыхуатэмэ	фыкъызэрыдэмыхуатэмэ	къызэрыдэмыхуа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъатэмэ	укъызэрыдэхуэгъатэмэ	къызэрыдэхуэгъатэмэ	дыкъызэрыдэхуэгъатэмэ	фыкъызэрыдэхуэгъатэмэ	къызэрыдэхуэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэгъатэмэ	укъызэрыдэмыхуэгъатэмэ	къызэрыдэмыхуэгъатэмэ	дыкъызэрыдэмыхуэгъатэмэ	фыкъызэрыдэмыхуэгъатэмэ	къызэрыдэмыхуэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнтэмэ	укъызэрыдэхуэнтэмэ	къызэрыдэхуэнтэмэ	дыкъызэрыдэхуэнтэмэ	фыкъызэрыдэхуэнтэмэ	къызэрыдэхуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнтэмэ	укъызэрыдэмыхуэнтэмэ	къызэрыдэмыхуэнтэмэ	дыкъызэрыдэмыхуэнтэмэ	фыкъызэрыдэмыхуэнтэмэ	къызэрыдэмыхуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнутэмэ	укъызэрыдэхуэнутэмэ	къызэрыдэхуэнутэмэ	дыкъызэрыдэхуэнутэмэ	фыкъызэрыдэхуэнутэмэ	къызэрыдэхуэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнутэмэ	укъызэрыдэмыхуэнутэмэ	къызэрыдэмыхуэнутэмэ	дыкъызэрыдэмыхуэнутэмэ	фыкъызэрыдэмыхуэнутэмэ	къызэрыдэмыхуэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнт	укъызэрыдэхуэнт	къызэрыдэхуэнт	дыкъызэрыдэхуэнт	фыкъызэрыдэхуэнт	къызэрыдэхуэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнтэкъым	укъызэрыдэхуэнтэкъым	къызэрыдэхуэнтэкъым	дыкъызэрыдэхуэнтэкъым	фыкъызэрыдэхуэнтэкъым	къызэрыдэхуэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнут	укъызэрыдэхуэнут	къызэрыдэхуэнут	дыкъызэрыдэхуэнут	фыкъызэрыдэхуэнут	къызэрыдэхуэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнутэкъым	укъызэрыдэхуэнутэкъым	къызэрыдэхуэнутэкъым	дыкъызэрыдэхуэнутэкъым	фыкъызэрыдэхуэнутэкъым	къызэрыдэхуэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэми	укъызэрыдэхуэми	къызэрыдэхуэми	дыкъызэрыдэхуэми	фыкъызэрыдэхуэми	къызэрыдэхуэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэми	укъызэрыдэмыхуэми	къызэрыдэмыхуэми	дыкъызэрыдэмыхуэми	фыкъызэрыдэмыхуэми	къызэрыдэмыхуэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуами	укъызэрыдэхуами	къызэрыдэхуами	дыкъызэрыдэхуами	фыкъызэрыдэхуами	къызэрыдэхуа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуами	укъызэрыдэмыхуами	къызэрыдэмыхуами	дыкъызэрыдэмыхуами	фыкъызэрыдэмыхуами	къызэрыдэмыхуа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъами	укъызэрыдэхуэгъами	къызэрыдэхуэгъами	дыкъызэрыдэхуэгъами	фыкъызэрыдэхуэгъами	къызэрыдэхуэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэгъами	укъызэрыдэмыхуэгъами	къызэрыдэмыхуэгъами	дыкъызэрыдэмыхуэгъами	фыкъызэрыдэмыхуэгъами	къызэрыдэмыхуэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнми	укъызэрыдэхуэнми	къызэрыдэхуэнми	дыкъызэрыдэхуэнми	фыкъызэрыдэхуэнми	къызэрыдэхуэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнми	укъызэрыдэмыхуэнми	къызэрыдэмыхуэнми	дыкъызэрыдэмыхуэнми	фыкъызэрыдэмыхуэнми	къызэрыдэмыхуэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнуми	укъызэрыдэхуэнуми	къызэрыдэхуэнуми	дыкъызэрыдэхуэнуми	фыкъызэрыдэхуэнуми	къызэрыдэхуэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнуми	укъызэрыдэмыхуэнуми	къызэрыдэмыхуэнуми	дыкъызэрыдэмыхуэнуми	фыкъызэрыдэмыхуэнуми	къызэрыдэмыхуэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэтэми	укъызэрыдэхуэтэми	къызэрыдэхуэтэми	дыкъызэрыдэхуэтэми	фыкъызэрыдэхуэтэми	къызэрыдэхуэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэтэми	укъызэрыдэмыхуэтэми	къызэрыдэмыхуэтэми	дыкъызэрыдэмыхуэтэми	фыкъызэрыдэмыхуэтэми	къызэрыдэмыхуэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуатэми	укъызэрыдэхуатэми	къызэрыдэхуатэми	дыкъызэрыдэхуатэми	фыкъызэрыдэхуатэми	къызэрыдэхуа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуатэми	укъызэрыдэмыхуатэми	къызэрыдэмыхуатэми	дыкъызэрыдэмыхуатэми	фыкъызэрыдэмыхуатэми	къызэрыдэмыхуа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэгъатэми	укъызэрыдэхуэгъатэми	къызэрыдэхуэгъатэми	дыкъызэрыдэхуэгъатэми	фыкъызэрыдэхуэгъатэми	къызэрыдэхуэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэгъатэми	укъызэрыдэмыхуэгъатэми	къызэрыдэмыхуэгъатэми	дыкъызэрыдэмыхуэгъатэми	фыкъызэрыдэмыхуэгъатэми	къызэрыдэмыхуэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнтэми	укъызэрыдэхуэнтэми	къызэрыдэхуэнтэми	дыкъызэрыдэхуэнтэми	фыкъызэрыдэхуэнтэми	къызэрыдэхуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнтэми	укъызэрыдэмыхуэнтэми	къызэрыдэмыхуэнтэми	дыкъызэрыдэмыхуэнтэми	фыкъызэрыдэмыхуэнтэми	къызэрыдэмыхуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуэнутэми	укъызэрыдэхуэнутэми	къызэрыдэхуэнутэми	дыкъызэрыдэхуэнутэми	фыкъызэрыдэхуэнутэми	къызэрыдэхуэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуэнутэми	укъызэрыдэмыхуэнутэми	къызэрыдэмыхуэнутэми	дыкъызэрыдэмыхуэнутэми	фыкъызэрыдэмыхуэнутэми	къызэрыдэмыхуэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуаи	укъызэрыдэхуаи	къызэрыдэхуаи	дыкъызэрыдэхуаи	фыкъызэрыдэхуаи	къызэрыдэхуаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуакъыми	укъызэрыдэхуакъыми	къызэрыдэхуакъыми	дыкъызэрыдэхуакъыми	фыкъызэрыдэхуакъыми	къызэрыдэхуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуащэрэт	укъызэрыдэхуащэрэт	къызэрыдэхуащэрэт	дыкъызэрыдэхуащэрэт	фыкъызэрыдэхуащэрэт	къызэрыдэхуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэмыхуащэрэт	укъызэрыдэмыхуащэрэт	къызэрыдэмыхуащэрэт	дыкъызэрыдэмыхуащэрэт	фыкъызэрыдэмыхуащэрэт	къызэрыдэмыхуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнщ	укъызэрыдэхуагъэнщ	къызэрыдэхуагъэнщ	дыкъызэрыдэхуагъэнщ	фыкъызэрыдэхуагъэнщ	къызэрыдэхуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнкъым	укъызэрыдэхуагъэнкъым	къызэрыдэхуагъэнкъым	дыкъызэрыдэхуагъэнкъым	фыкъызэрыдэхуагъэнкъым	къызэрыдэхуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнт	укъызэрыдэхуагъэнт	къызэрыдэхуагъэнт	дыкъызэрыдэхуагъэнт	фыкъызэрыдэхуагъэнт	къызэрыдэхуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнтэкъым	укъызэрыдэхуагъэнтэкъым	къызэрыдэхуагъэнтэкъым	дыкъызэрыдэхуагъэнтэкъым	фыкъызэрыдэхуагъэнтэкъым	къызэрыдэхуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэн	укъызэрыдэхуагъэн	къызэрыдэхуагъэн	дыкъызэрыдэхуагъэн	фыкъызэрыдэхуагъэн	къызэрыдэхуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнкъэ	укъызэрыдэхуагъэнкъэ	къызэрыдэхуагъэнкъэ	дыкъызэрыдэхуагъэнкъэ	фыкъызэрыдэхуагъэнкъэ	къызэрыдэхуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнт	укъызэрыдэхуагъэнт	къызэрыдэхуагъэнт	дыкъызэрыдэхуагъэнт	фыкъызэрыдэхуагъэнт	къызэрыдэхуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнтэкъэ	укъызэрыдэхуагъэнтэкъэ	къызэрыдэхуагъэнтэкъэ	дыкъызэрыдэхуагъэнтэкъэ	фыкъызэрыдэхуагъэнтэкъэ	къызэрыдэхуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнущ	укъызэрыдэхуагъэнущ	къызэрыдэхуагъэнущ	дыкъызэрыдэхуагъэнущ	фыкъызэрыдэхуагъэнущ	къызэрыдэхуагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнукъым	укъызэрыдэхуагъэнукъым	къызэрыдэхуагъэнукъым	дыкъызэрыдэхуагъэнукъым	фыкъызэрыдэхуагъэнукъым	къызэрыдэхуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнут	укъызэрыдэхуагъэнут	къызэрыдэхуагъэнут	дыкъызэрыдэхуагъэнут	фыкъызэрыдэхуагъэнут	къызэрыдэхуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнутэкъым	укъызэрыдэхуагъэнутэкъым	къызэрыдэхуагъэнутэкъым	дыкъызэрыдэхуагъэнутэкъым	фыкъызэрыдэхуагъэнутэкъым	къызэрыдэхуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэну	укъызэрыдэхуагъэну	къызэрыдэхуагъэну	дыкъызэрыдэхуагъэну	фыкъызэрыдэхуагъэну	къызэрыдэхуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнукъэ	укъызэрыдэхуагъэнукъэ	къызэрыдэхуагъэнукъэ	дыкъызэрыдэхуагъэнукъэ	фыкъызэрыдэхуагъэнукъэ	къызэрыдэхуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнут	укъызэрыдэхуагъэнут	къызэрыдэхуагъэнут	дыкъызэрыдэхуагъэнут	фыкъызэрыдэхуагъэнут	къызэрыдэхуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыдэхуагъэнутэкъэ	укъызэрыдэхуагъэнутэкъэ	къызэрыдэхуагъэнутэкъэ	дыкъызэрыдэхуагъэнутэкъэ	фыкъызэрыдэхуагъэнутэкъэ	къызэрыдэхуагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэ	укъызэрыдэхуэ	къызэрыдэхуэ	дыкъызэрыдэхуэ	фыкъызэрыдэхуэ	къызэрыдэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэ	укъызэрыдэмыхуэ	къызэрыдэмыхуэ	дыкъызэрыдэмыхуэ	фыкъызэрыдэмыхуэ	къызэрыдэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуа	укъызэрыдэхуа	къызэрыдэхуа	дыкъызэрыдэхуа	фыкъызэрыдэхуа	къызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуа	укъызэрыдэмыхуа	къызэрыдэмыхуа	дыкъызэрыдэмыхуа	фыкъызэрыдэмыхуа	къызэрыдэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэгъа	укъызэрыдэхуэгъа	къызэрыдэхуэгъа	дыкъызэрыдэхуэгъа	фыкъызэрыдэхуэгъа	къызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэгъа	укъызэрыдэмыхуэгъа	къызэрыдэмыхуэгъа	дыкъызэрыдэмыхуэгъа	фыкъызэрыдэмыхуэгъа	къызэрыдэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэн	укъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн	дыкъызэрыдэхуэн	фыкъызэрыдэхуэн	къызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэн	укъызэрыдэмыхуэн	къызэрыдэмыхуэн	дыкъызэрыдэмыхуэн	фыкъызэрыдэмыхуэн	къызэрыдэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэну	укъызэрыдэхуэну	къызэрыдэхуэну	дыкъызэрыдэхуэну	фыкъызэрыдэхуэну	къызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэну	укъызэрыдэмыхуэну	къызэрыдэмыхуэну	дыкъызэрыдэмыхуэну	фыкъызэрыдэмыхуэну	къызэрыдэмыхуэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэхуэ	укъызэрызэрыдэхуэ	къызэрызэрыдэхуэ	дыкъызэрызэрыдэхуэ	фыкъызэрызэрыдэхуэ	къызэрызэрыдэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэмыхуэ	укъызэрызэрыдэмыхуэ	къызэрызэрыдэмыхуэ	дыкъызэрызэрыдэмыхуэ	фыкъызэрызэрыдэмыхуэ	къызэрызэрыдэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэхуа	укъызэрызэрыдэхуа	къызэрызэрыдэхуа	дыкъызэрызэрыдэхуа	фыкъызэрызэрыдэхуа	къызэрызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэмыхуа	укъызэрызэрыдэмыхуа	къызэрызэрыдэмыхуа	дыкъызэрызэрыдэмыхуа	фыкъызэрызэрыдэмыхуа	къызэрызэрыдэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэхуэгъа	укъызэрызэрыдэхуэгъа	къызэрызэрыдэхуэгъа	дыкъызэрызэрыдэхуэгъа	фыкъызэрызэрыдэхуэгъа	къызэрызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэмыхуэгъа	укъызэрызэрыдэмыхуэгъа	къызэрызэрыдэмыхуэгъа	дыкъызэрызэрыдэмыхуэгъа	фыкъызэрызэрыдэмыхуэгъа	къызэрызэрыдэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэхуэн	укъызэрызэрыдэхуэн	къызэрызэрыдэхуэн	дыкъызэрызэрыдэхуэн	фыкъызэрызэрыдэхуэн	къызэрызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэмыхуэн	укъызэрызэрыдэмыхуэн	къызэрызэрыдэмыхуэн	дыкъызэрызэрыдэмыхуэн	фыкъызэрызэрыдэмыхуэн	къызэрызэрыдэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэхуэну	укъызэрызэрыдэхуэну	къызэрызэрыдэхуэну	дыкъызэрызэрыдэхуэну	фыкъызэрызэрыдэхуэну	къызэрызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыдэмыхуэну	укъызэрызэрыдэмыхуэну	къызэрызэрыдэмыхуэну	дыкъызэрызэрыдэмыхуэну	фыкъызэрызэрыдэмыхуэну	къызэрызэрыдэмыхуэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэхуэ	укъыщызэрыдэхуэ	къыщызэрыдэхуэ	дыкъыщызэрыдэхуэ	фыкъыщызэрыдэхуэ	къыщызэрыдэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэмыхуэ	укъыщызэрыдэмыхуэ	къыщызэрыдэмыхуэ	дыкъыщызэрыдэмыхуэ	фыкъыщызэрыдэмыхуэ	къыщызэрыдэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэхуа	укъыщызэрыдэхуа	къыщызэрыдэхуа	дыкъыщызэрыдэхуа	фыкъыщызэрыдэхуа	къыщызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэмыхуа	укъыщызэрыдэмыхуа	къыщызэрыдэмыхуа	дыкъыщызэрыдэмыхуа	фыкъыщызэрыдэмыхуа	къыщызэрыдэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэхуэгъа	укъыщызэрыдэхуэгъа	къыщызэрыдэхуэгъа	дыкъыщызэрыдэхуэгъа	фыкъыщызэрыдэхуэгъа	къыщызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэмыхуэгъа	укъыщызэрыдэмыхуэгъа	къыщызэрыдэмыхуэгъа	дыкъыщызэрыдэмыхуэгъа	фыкъыщызэрыдэмыхуэгъа	къыщызэрыдэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэхуэн	укъыщызэрыдэхуэн	къыщызэрыдэхуэн	дыкъыщызэрыдэхуэн	фыкъыщызэрыдэхуэн	къыщызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэмыхуэн	укъыщызэрыдэмыхуэн	къыщызэрыдэмыхуэн	дыкъыщызэрыдэмыхуэн	фыкъыщызэрыдэмыхуэн	къыщызэрыдэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэхуэну	укъыщызэрыдэхуэну	къыщызэрыдэхуэну	дыкъыщызэрыдэхуэну	фыкъыщызэрыдэхуэну	къыщызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыдэмыхуэну	укъыщызэрыдэмыхуэну	къыщызэрыдэмыхуэну	дыкъыщызэрыдэмыхуэну	фыкъыщызэрыдэмыхуэну	къыщызэрыдэмыхуэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэхуэ	укъыздызэрыдэхуэ	къыздызэрыдэхуэ	дыкъыздызэрыдэхуэ	фыкъыздызэрыдэхуэ	къыздызэрыдэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэмыхуэ	укъыздызэрыдэмыхуэ	къыздызэрыдэмыхуэ	дыкъыздызэрыдэмыхуэ	фыкъыздызэрыдэмыхуэ	къыздызэрыдэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэхуа	укъыздызэрыдэхуа	къыздызэрыдэхуа	дыкъыздызэрыдэхуа	фыкъыздызэрыдэхуа	къыздызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэмыхуа	укъыздызэрыдэмыхуа	къыздызэрыдэмыхуа	дыкъыздызэрыдэмыхуа	фыкъыздызэрыдэмыхуа	къыздызэрыдэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэхуэгъа	укъыздызэрыдэхуэгъа	къыздызэрыдэхуэгъа	дыкъыздызэрыдэхуэгъа	фыкъыздызэрыдэхуэгъа	къыздызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэмыхуэгъа	укъыздызэрыдэмыхуэгъа	къыздызэрыдэмыхуэгъа	дыкъыздызэрыдэмыхуэгъа	фыкъыздызэрыдэмыхуэгъа	къыздызэрыдэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэхуэн	укъыздызэрыдэхуэн	къыздызэрыдэхуэн	дыкъыздызэрыдэхуэн	фыкъыздызэрыдэхуэн	къыздызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэмыхуэн	укъыздызэрыдэмыхуэн	къыздызэрыдэмыхуэн	дыкъыздызэрыдэмыхуэн	фыкъыздызэрыдэмыхуэн	къыздызэрыдэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэхуэну	укъыздызэрыдэхуэну	къыздызэрыдэхуэну	дыкъыздызэрыдэхуэну	фыкъыздызэрыдэхуэну	къыздызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыдэмыхуэну	укъыздызэрыдэмыхуэну	къыздызэрыдэмыхуэну	дыкъыздызэрыдэмыхуэну	фыкъыздызэрыдэмыхуэну	къыздызэрыдэмыхуэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэхуэ	укъыщӀызэрыдэхуэ	къыщӀызэрыдэхуэ	дыкъыщӀызэрыдэхуэ	фыкъыщӀызэрыдэхуэ	къыщӀызэрыдэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэмыхуэ	укъыщӀызэрыдэмыхуэ	къыщӀызэрыдэмыхуэ	дыкъыщӀызэрыдэмыхуэ	фыкъыщӀызэрыдэмыхуэ	къыщӀызэрыдэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэхуа	укъыщӀызэрыдэхуа	къыщӀызэрыдэхуа	дыкъыщӀызэрыдэхуа	фыкъыщӀызэрыдэхуа	къыщӀызэрыдэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэмыхуа	укъыщӀызэрыдэмыхуа	къыщӀызэрыдэмыхуа	дыкъыщӀызэрыдэмыхуа	фыкъыщӀызэрыдэмыхуа	къыщӀызэрыдэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэхуэгъа	укъыщӀызэрыдэхуэгъа	къыщӀызэрыдэхуэгъа	дыкъыщӀызэрыдэхуэгъа	фыкъыщӀызэрыдэхуэгъа	къыщӀызэрыдэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэмыхуэгъа	укъыщӀызэрыдэмыхуэгъа	къыщӀызэрыдэмыхуэгъа	дыкъыщӀызэрыдэмыхуэгъа	фыкъыщӀызэрыдэмыхуэгъа	къыщӀызэрыдэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэхуэн	укъыщӀызэрыдэхуэн	къыщӀызэрыдэхуэн	дыкъыщӀызэрыдэхуэн	фыкъыщӀызэрыдэхуэн	къыщӀызэрыдэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэмыхуэн	укъыщӀызэрыдэмыхуэн	къыщӀызэрыдэмыхуэн	дыкъыщӀызэрыдэмыхуэн	фыкъыщӀызэрыдэмыхуэн	къыщӀызэрыдэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэхуэну	укъыщӀызэрыдэхуэну	къыщӀызэрыдэхуэну	дыкъыщӀызэрыдэхуэну	фыкъыщӀызэрыдэхуэну	къыщӀызэрыдэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыдэмыхуэну	укъыщӀызэрыдэмыхуэну	къыщӀызэрыдэмыхуэну	дыкъыщӀызэрыдэмыхуэну	фыкъыщӀызэрыдэмыхуэну	къыщӀызэрыдэмыхуэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэу	укъызэрыдэхуэу	къызэрыдэхуэу	дыкъызэрыдэхуэу	фыкъызэрыдэхуэу	къызэрыдэхуэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэу	укъызэрыдэмыхуэу	къызэрыдэмыхуэу	дыкъызэрыдэмыхуэу	фыкъызэрыдэмыхуэу	къызэрыдэмыхуэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуауэ	укъызэрыдэхуауэ	къызэрыдэхуауэ	дыкъызэрыдэхуауэ	фыкъызэрыдэхуауэ	къызэрыдэхуауэ / къызэрыдэхуа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуауэ	укъызэрыдэмыхуауэ	къызэрыдэмыхуауэ	дыкъызэрыдэмыхуауэ	фыкъызэрыдэмыхуауэ	къызэрыдэмыхуауэ(хэ) / къызэрыдэмыхуа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэхуэурэ	укъызэрыдэхуэурэ	къызэрыдэхуэурэ	дыкъызэрыдэхуэурэ	фыкъызэрыдэхуэурэ	къызэрыдэхуэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыдэмыхуэурэ	укъызэрыдэмыхуэурэ	къызэрыдэмыхуэурэ	дыкъызэрыдэмыхуэурэ	фыкъызэрыдэмыхуэурэ	къызэрыдэмыхуэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэрыдохуэ	сыкъызэрыдохуэ	--	сыкъывзэрыдохуэ	сыкъазэрыдохуэ
уэ	укъыззэрыдохуэ	--	укъызэрыдохуэ	укъыдзэрыдохуэ	--	укъазэрыдохуэ
ар	къыззэрыдохуэ	къыбзэрыдохуэ	къызэрыдохуэ	къыдзэрыдохуэ	къывзэрыдохуэ	къазэрыдохуэ
дэ	--	дыкъыбзэрыдохуэ	дыкъызэрыдохуэ	--	дыкъывзэрыдохуэ	дыкъазэрыдохуэ
фэ	фыкъыззэрыдохуэ	--	фыкъызэрыдохуэ	фыкъыдзэрыдохуэ	--	фыкъазэрыдохуэ
ахэр	къыззэрыдохуэ(хэ)	къыбзэрыдохуэ(хэ)	къызэрыдохуэ(хэ)	къыдзэрыдохуэ(хэ)	къывзэрыдохуэ(хэ)	къазэрыдохуэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]э	[ху]эр	--	[ху]эхэр
Эргативнэ:	[ху]э	[ху]эм	--	[ху]эхэм
Послеложнэ:	[ху]экӀэ	[ху]эмкӀэ	[ху]эхэкӀэ	[ху]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]эуэ	[ху]эрауэ	[ху]эхэу	[ху]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]а	[ху]ар	--	[ху]ахэр
Эргативнэ:	[ху]а	[ху]ам	--	[ху]ахэм
Послеложнэ:	[ху]акӀэ	[ху]амкӀэ	[ху]ахэкӀэ	[ху]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]ауэ	[ху]арауэ	[ху]ахэу	[ху]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]эн	[ху]эныр	--	[ху]энхэр
Эргативнэ:	[ху]эн	[ху]эным	--	[ху]энхэм
Послеложнэ:	[ху]энкӀэ	[ху]энымкӀэ	[ху]энхэкӀэ	[ху]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[ху]эну	[ху]энырауэ	[ху]энхэу	[ху]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]эну	[ху]энур	--	[ху]энухэр
Эргативнэ:	[ху]эну	[ху]энум	--	[ху]энухэм
Послеложнэ:	[ху]энукӀэ	[ху]энумкӀэ	[ху]энухэкӀэ	[ху]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]энууэ	[ху]энурауэ	[ху]энухэу	[ху]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЗэщӀыгъуу псори зыщӀыпӀэ жэкӀэ дыхьэн.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• ПщӀантӀэм къызэрыдэхуэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэрыдэхуэн: rush, hurry, run into swh
• ПщӀантӀэм къызэрыдэхуэн: rush into the courtyard.

УРЫСЫБЗЭ

• къызэрыдэхуэн: внестись, вбежать куда-л.
• ПщӀантӀэм къызэрыдэхуэн: внестись во двор.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын