къызэрылъэлъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐrǝɬɐ'ɬǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэры- + [лъэлъ] + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэрылъэлъын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэрылъэлъын
щымыӀэныгъэ:	къызэрымылъэлъын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъын	укъызэрылъэлъын	къызэрылъэлъын	дыкъызэрылъэлъын	фыкъызэрылъэлъын	къызэрылъэлъын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъын	укъызэрымылъэлъын	къызэрымылъэлъын	дыкъызэрымылъэлъын	фыкъызэрымылъэлъын	къызэрымылъэлъын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэрылъэлъ!	фыкъызэрылъэлъ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэрымылъэлъ!	фыкъызэрымылъэлъ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрырелъэлъ	укъызэрырелъэлъ	къызэрырелъэлъ	дыкъызэрырелъэлъ	фыкъызэрырелъэлъ	къызэрырелъэлъ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыремылъэлъ	укъызэрыремылъэлъ	къызэрыремылъэлъ	дыкъызэрыремылъэлъ	фыкъызэрыремылъэлъ	къызэрыремылъэлъ

КъызэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэролъэлъ(ыр)	укъызэролъэлъ(ыр)	къызэролъэлъ(ыр)	дыкъызэролъэлъ(ыр)	фыкъызэролъэлъ(ыр)	къызэролъэлъ(ыр) / къызэролъэлъ(хэр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыркъым	укъызэрылъэлъыркъым	къызэрылъэлъыркъым	дыкъызэрылъэлъыркъым	фыкъызэрылъэлъыркъым	къызэрылъэлъыркъым / къызэрылъэлъхэркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъырт	укъызэрылъэлъырт	къызэрылъэлъырт	дыкъызэрылъэлъырт	фыкъызэрылъэлъырт	къызэрылъэлъырт / къызэрылъэлъхэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыртэкъым	укъызэрылъэлъыртэкъым	къызэрылъэлъыртэкъым	дыкъызэрылъэлъыртэкъым	фыкъызэрылъэлъыртэкъым	къызэрылъэлъыртэкъым / къызэрылъэлъхэртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъащ	укъызэрылъэлъащ	къызэрылъэлъащ	дыкъызэрылъэлъащ	фыкъызэрылъэлъащ	къызэрылъэлъа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъакъым	укъызэрылъэлъакъым	къызэрылъэлъакъым	дыкъызэрылъэлъакъым	фыкъызэрылъэлъакъым	къызэрылъэлъа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъат	укъызэрылъэлъат	къызэрылъэлъат	дыкъызэрылъэлъат	фыкъызэрылъэлъат	къызэрылъэлъа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъатэкъым	укъызэрылъэлъатэкъым	къызэрылъэлъатэкъым	дыкъызэрылъэлъатэкъым	фыкъызэрылъэлъатэкъым	къызэрылъэлъа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъащ	укъызэрылъэлъыгъащ	къызэрылъэлъыгъащ	дыкъызэрылъэлъыгъащ	фыкъызэрылъэлъыгъащ	къызэрылъэлъыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъакъым	укъызэрылъэлъыгъакъым	къызэрылъэлъыгъакъым	дыкъызэрылъэлъыгъакъым	фыкъызэрылъэлъыгъакъым	къызэрылъэлъыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъат	укъызэрылъэлъыгъат	къызэрылъэлъыгъат	дыкъызэрылъэлъыгъат	фыкъызэрылъэлъыгъат	къызэрылъэлъыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъатэкъым	укъызэрылъэлъыгъатэкъым	къызэрылъэлъыгъатэкъым	дыкъызэрылъэлъыгъатэкъым	фыкъызэрылъэлъыгъатэкъым	къызэрылъэлъыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъщ	укъызэрылъэлъщ	къызэрылъэлъщ	дыкъызэрылъэлъщ	фыкъызэрылъэлъщ	къызэрылъэлъ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъкъым	укъызэрылъэлъкъым	къызэрылъэлъкъым	дыкъызэрылъэлъкъым	фыкъызэрылъэлъкъым	къызэрылъэлъ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлът	укъызэрылъэлът	къызэрылъэлът	дыкъызэрылъэлът	фыкъызэрылъэлът	къызэрылъэлъ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлътэкъым	укъызэрылъэлътэкъым	къызэрылъэлътэкъым	дыкъызэрылъэлътэкъым	фыкъызэрылъэлътэкъым	къызэрылъэлъ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынщ	укъызэрылъэлъынщ	къызэрылъэлъынщ	дыкъызэрылъэлъынщ	фыкъызэрылъэлъынщ	къызэрылъэлъын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынкъым	укъызэрылъэлъынкъым	къызэрылъэлъынкъым	дыкъызэрылъэлъынкъым	фыкъызэрылъэлъынкъым	къызэрылъэлъын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынущ	укъызэрылъэлъынущ	къызэрылъэлъынущ	дыкъызэрылъэлъынущ	фыкъызэрылъэлъынущ	къызэрылъэлъыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынукъым	укъызэрылъэлъынукъым	къызэрылъэлъынукъым	дыкъызэрылъэлъынукъым	фыкъызэрылъэлъынукъым	къызэрылъэлъыну(хэ)къым

КъызэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлърэ	укъызэрылъэлърэ	къызэрылъэлърэ	дыкъызэрылъэлърэ	фыкъызэрылъэлърэ	къызэрылъэлъ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыркъэ	укъызэрылъэлъыркъэ	къызэрылъэлъыркъэ	дыкъызэрылъэлъыркъэ	фыкъызэрылъэлъыркъэ	къызэрылъэлъыркъэ / къызэрылъэлъхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъырт	укъызэрылъэлъырт	къызэрылъэлъырт	дыкъызэрылъэлъырт	фыкъызэрылъэлъырт	къызэрылъэлъырт / къызэрылъэлъхэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыртэкъэ	укъызэрылъэлъыртэкъэ	къызэрылъэлъыртэкъэ	дыкъызэрылъэлъыртэкъэ	фыкъызэрылъэлъыртэкъэ	къызэрылъэлъыртэкъэ / къызэрылъэлъхэртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъа	укъызэрылъэлъа	къызэрылъэлъа	дыкъызэрылъэлъа	фыкъызэрылъэлъа	къызэрылъэлъа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъакъэ	укъызэрылъэлъакъэ	къызэрылъэлъакъэ	дыкъызэрылъэлъакъэ	фыкъызэрылъэлъакъэ	къызэрылъэлъа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъат	укъызэрылъэлъат	къызэрылъэлъат	дыкъызэрылъэлъат	фыкъызэрылъэлъат	къызэрылъэлъа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъатэкъэ	укъызэрылъэлъатэкъэ	къызэрылъэлъатэкъэ	дыкъызэрылъэлъатэкъэ	фыкъызэрылъэлъатэкъэ	къызэрылъэлъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъа	укъызэрылъэлъыгъа	къызэрылъэлъыгъа	дыкъызэрылъэлъыгъа	фыкъызэрылъэлъыгъа	къызэрылъэлъыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъакъэ	укъызэрылъэлъыгъакъэ	къызэрылъэлъыгъакъэ	дыкъызэрылъэлъыгъакъэ	фыкъызэрылъэлъыгъакъэ	къызэрылъэлъыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъат	укъызэрылъэлъыгъат	къызэрылъэлъыгъат	дыкъызэрылъэлъыгъат	фыкъызэрылъэлъыгъат	къызэрылъэлъыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъатэкъэ	укъызэрылъэлъыгъатэкъэ	къызэрылъэлъыгъатэкъэ	дыкъызэрылъэлъыгъатэкъэ	фыкъызэрылъэлъыгъатэкъэ	къызэрылъэлъыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъ	укъызэрылъэлъ	къызэрылъэлъ	дыкъызэрылъэлъ	фыкъызэрылъэлъ	къызэрылъэлъ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъкъэ	укъызэрылъэлъкъэ	къызэрылъэлъкъэ	дыкъызэрылъэлъкъэ	фыкъызэрылъэлъкъэ	къызэрылъэлъ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлът	укъызэрылъэлът	къызэрылъэлът	дыкъызэрылъэлът	фыкъызэрылъэлът	къызэрылъэлъ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлътэкъэ	укъызэрылъэлътэкъэ	къызэрылъэлътэкъэ	дыкъызэрылъэлътэкъэ	фыкъызэрылъэлътэкъэ	къызэрылъэлъ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъын	укъызэрылъэлъын	къызэрылъэлъын	дыкъызэрылъэлъын	фыкъызэрылъэлъын	къызэрылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынкъэ	укъызэрылъэлъынкъэ	къызэрылъэлъынкъэ	дыкъызэрылъэлъынкъэ	фыкъызэрылъэлъынкъэ	къызэрылъэлъын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыну	укъызэрылъэлъыну	къызэрылъэлъыну	дыкъызэрылъэлъыну	фыкъызэрылъэлъыну	къызэрылъэлъыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынукъэ	укъызэрылъэлъынукъэ	къызэрылъэлъынукъэ	дыкъызэрылъэлъынукъэ	фыкъызэрылъэлъынукъэ	къызэрылъэлъыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъмэ	укъызэрылъэлъмэ	къызэрылъэлъмэ	дыкъызэрылъэлъмэ	фыкъызэрылъэлъмэ	къызэрылъэлъ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъмэ	укъызэрымылъэлъмэ	къызэрымылъэлъмэ	дыкъызэрымылъэлъмэ	фыкъызэрымылъэлъмэ	къызэрымылъэлъ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъамэ	укъызэрылъэлъамэ	къызэрылъэлъамэ	дыкъызэрылъэлъамэ	фыкъызэрылъэлъамэ	къызэрылъэлъа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъамэ	укъызэрымылъэлъамэ	къызэрымылъэлъамэ	дыкъызэрымылъэлъамэ	фыкъызэрымылъэлъамэ	къызэрымылъэлъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъамэ	укъызэрылъэлъыгъамэ	къызэрылъэлъыгъамэ	дыкъызэрылъэлъыгъамэ	фыкъызэрылъэлъыгъамэ	къызэрылъэлъыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъыгъамэ	укъызэрымылъэлъыгъамэ	къызэрымылъэлъыгъамэ	дыкъызэрымылъэлъыгъамэ	фыкъызэрымылъэлъыгъамэ	къызэрымылъэлъыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынмэ	укъызэрылъэлъынмэ	къызэрылъэлъынмэ	дыкъызэрылъэлъынмэ	фыкъызэрылъэлъынмэ	къызэрылъэлъын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынмэ	укъызэрымылъэлъынмэ	къызэрымылъэлъынмэ	дыкъызэрымылъэлъынмэ	фыкъызэрымылъэлъынмэ	къызэрымылъэлъын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынумэ	укъызэрылъэлъынумэ	къызэрылъэлъынумэ	дыкъызэрылъэлъынумэ	фыкъызэрылъэлъынумэ	къызэрылъэлъыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынумэ	укъызэрымылъэлъынумэ	къызэрымылъэлъынумэ	дыкъызэрымылъэлъынумэ	фыкъызэрымылъэлъынумэ	къызэрымылъэлъыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлътэмэ	укъызэрылъэлътэмэ	къызэрылъэлътэмэ	дыкъызэрылъэлътэмэ	фыкъызэрылъэлътэмэ	къызэрылъэлъ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлътэмэ	укъызэрымылъэлътэмэ	къызэрымылъэлътэмэ	дыкъызэрымылъэлътэмэ	фыкъызэрымылъэлътэмэ	къызэрымылъэлъ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъатэмэ	укъызэрылъэлъатэмэ	къызэрылъэлъатэмэ	дыкъызэрылъэлъатэмэ	фыкъызэрылъэлъатэмэ	къызэрылъэлъа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъатэмэ	укъызэрымылъэлъатэмэ	къызэрымылъэлъатэмэ	дыкъызэрымылъэлъатэмэ	фыкъызэрымылъэлъатэмэ	къызэрымылъэлъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъатэмэ	укъызэрылъэлъыгъатэмэ	къызэрылъэлъыгъатэмэ	дыкъызэрылъэлъыгъатэмэ	фыкъызэрылъэлъыгъатэмэ	къызэрылъэлъыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъыгъатэмэ	укъызэрымылъэлъыгъатэмэ	къызэрымылъэлъыгъатэмэ	дыкъызэрымылъэлъыгъатэмэ	фыкъызэрымылъэлъыгъатэмэ	къызэрымылъэлъыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынтэмэ	укъызэрылъэлъынтэмэ	къызэрылъэлъынтэмэ	дыкъызэрылъэлъынтэмэ	фыкъызэрылъэлъынтэмэ	къызэрылъэлъын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынтэмэ	укъызэрымылъэлъынтэмэ	къызэрымылъэлъынтэмэ	дыкъызэрымылъэлъынтэмэ	фыкъызэрымылъэлъынтэмэ	къызэрымылъэлъын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынутэмэ	укъызэрылъэлъынутэмэ	къызэрылъэлъынутэмэ	дыкъызэрылъэлъынутэмэ	фыкъызэрылъэлъынутэмэ	къызэрылъэлъыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынутэмэ	укъызэрымылъэлъынутэмэ	къызэрымылъэлъынутэмэ	дыкъызэрымылъэлъынутэмэ	фыкъызэрымылъэлъынутэмэ	къызэрымылъэлъыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынт	укъызэрылъэлъынт	къызэрылъэлъынт	дыкъызэрылъэлъынт	фыкъызэрылъэлъынт	къызэрылъэлъын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынтэкъым	укъызэрылъэлъынтэкъым	къызэрылъэлъынтэкъым	дыкъызэрылъэлъынтэкъым	фыкъызэрылъэлъынтэкъым	къызэрылъэлъын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынут	укъызэрылъэлъынут	къызэрылъэлъынут	дыкъызэрылъэлъынут	фыкъызэрылъэлъынут	къызэрылъэлъыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынутэкъым	укъызэрылъэлъынутэкъым	къызэрылъэлъынутэкъым	дыкъызэрылъэлъынутэкъым	фыкъызэрылъэлъынутэкъым	къызэрылъэлъыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъми	укъызэрылъэлъми	къызэрылъэлъми	дыкъызэрылъэлъми	фыкъызэрылъэлъми	къызэрылъэлъ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъми	укъызэрымылъэлъми	къызэрымылъэлъми	дыкъызэрымылъэлъми	фыкъызэрымылъэлъми	къызэрымылъэлъ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъами	укъызэрылъэлъами	къызэрылъэлъами	дыкъызэрылъэлъами	фыкъызэрылъэлъами	къызэрылъэлъа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъами	укъызэрымылъэлъами	къызэрымылъэлъами	дыкъызэрымылъэлъами	фыкъызэрымылъэлъами	къызэрымылъэлъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъами	укъызэрылъэлъыгъами	къызэрылъэлъыгъами	дыкъызэрылъэлъыгъами	фыкъызэрылъэлъыгъами	къызэрылъэлъыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъыгъами	укъызэрымылъэлъыгъами	къызэрымылъэлъыгъами	дыкъызэрымылъэлъыгъами	фыкъызэрымылъэлъыгъами	къызэрымылъэлъыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынми	укъызэрылъэлъынми	къызэрылъэлъынми	дыкъызэрылъэлъынми	фыкъызэрылъэлъынми	къызэрылъэлъын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынми	укъызэрымылъэлъынми	къызэрымылъэлъынми	дыкъызэрымылъэлъынми	фыкъызэрымылъэлъынми	къызэрымылъэлъын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынуми	укъызэрылъэлъынуми	къызэрылъэлъынуми	дыкъызэрылъэлъынуми	фыкъызэрылъэлъынуми	къызэрылъэлъыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынуми	укъызэрымылъэлъынуми	къызэрымылъэлъынуми	дыкъызэрымылъэлъынуми	фыкъызэрымылъэлъынуми	къызэрымылъэлъыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлътэми	укъызэрылъэлътэми	къызэрылъэлътэми	дыкъызэрылъэлътэми	фыкъызэрылъэлътэми	къызэрылъэлъ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлътэми	укъызэрымылъэлътэми	къызэрымылъэлътэми	дыкъызэрымылъэлътэми	фыкъызэрымылъэлътэми	къызэрымылъэлъ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъатэми	укъызэрылъэлъатэми	къызэрылъэлъатэми	дыкъызэрылъэлъатэми	фыкъызэрылъэлъатэми	къызэрылъэлъа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъатэми	укъызэрымылъэлъатэми	къызэрымылъэлъатэми	дыкъызэрымылъэлъатэми	фыкъызэрымылъэлъатэми	къызэрымылъэлъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъыгъатэми	укъызэрылъэлъыгъатэми	къызэрылъэлъыгъатэми	дыкъызэрылъэлъыгъатэми	фыкъызэрылъэлъыгъатэми	къызэрылъэлъыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъыгъатэми	укъызэрымылъэлъыгъатэми	къызэрымылъэлъыгъатэми	дыкъызэрымылъэлъыгъатэми	фыкъызэрымылъэлъыгъатэми	къызэрымылъэлъыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынтэми	укъызэрылъэлъынтэми	къызэрылъэлъынтэми	дыкъызэрылъэлъынтэми	фыкъызэрылъэлъынтэми	къызэрылъэлъын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынтэми	укъызэрымылъэлъынтэми	къызэрымылъэлъынтэми	дыкъызэрымылъэлъынтэми	фыкъызэрымылъэлъынтэми	къызэрымылъэлъын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъынутэми	укъызэрылъэлъынутэми	къызэрылъэлъынутэми	дыкъызэрылъэлъынутэми	фыкъызэрылъэлъынутэми	къызэрылъэлъыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъынутэми	укъызэрымылъэлъынутэми	къызэрымылъэлъынутэми	дыкъызэрымылъэлъынутэми	фыкъызэрымылъэлъынутэми	къызэрымылъэлъыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъаи	укъызэрылъэлъаи	къызэрылъэлъаи	дыкъызэрылъэлъаи	фыкъызэрылъэлъаи	къызэрылъэлъаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъакъыми	укъызэрылъэлъакъыми	къызэрылъэлъакъыми	дыкъызэрылъэлъакъыми	фыкъызэрылъэлъакъыми	къызэрылъэлъакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъащэрэт	укъызэрылъэлъащэрэт	къызэрылъэлъащэрэт	дыкъызэрылъэлъащэрэт	фыкъызэрылъэлъащэрэт	къызэрылъэлъащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрымылъэлъащэрэт	укъызэрымылъэлъащэрэт	къызэрымылъэлъащэрэт	дыкъызэрымылъэлъащэрэт	фыкъызэрымылъэлъащэрэт	къызэрымылъэлъащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнщ	укъызэрылъэлъагъэнщ	къызэрылъэлъагъэнщ	дыкъызэрылъэлъагъэнщ	фыкъызэрылъэлъагъэнщ	къызэрылъэлъагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнкъым	укъызэрылъэлъагъэнкъым	къызэрылъэлъагъэнкъым	дыкъызэрылъэлъагъэнкъым	фыкъызэрылъэлъагъэнкъым	къызэрылъэлъагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнт	укъызэрылъэлъагъэнт	къызэрылъэлъагъэнт	дыкъызэрылъэлъагъэнт	фыкъызэрылъэлъагъэнт	къызэрылъэлъагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнтэкъым	укъызэрылъэлъагъэнтэкъым	къызэрылъэлъагъэнтэкъым	дыкъызэрылъэлъагъэнтэкъым	фыкъызэрылъэлъагъэнтэкъым	къызэрылъэлъагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэн	укъызэрылъэлъагъэн	къызэрылъэлъагъэн	дыкъызэрылъэлъагъэн	фыкъызэрылъэлъагъэн	къызэрылъэлъагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнкъэ	укъызэрылъэлъагъэнкъэ	къызэрылъэлъагъэнкъэ	дыкъызэрылъэлъагъэнкъэ	фыкъызэрылъэлъагъэнкъэ	къызэрылъэлъагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнт	укъызэрылъэлъагъэнт	къызэрылъэлъагъэнт	дыкъызэрылъэлъагъэнт	фыкъызэрылъэлъагъэнт	къызэрылъэлъагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнтэкъэ	укъызэрылъэлъагъэнтэкъэ	къызэрылъэлъагъэнтэкъэ	дыкъызэрылъэлъагъэнтэкъэ	фыкъызэрылъэлъагъэнтэкъэ	къызэрылъэлъагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнлъэлъ	укъызэрылъэлъагъэнлъэлъ	къызэрылъэлъагъэнлъэлъ	дыкъызэрылъэлъагъэнлъэлъ	фыкъызэрылъэлъагъэнлъэлъ	къызэрылъэлъагъэнлъэлъ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнукъым	укъызэрылъэлъагъэнукъым	къызэрылъэлъагъэнукъым	дыкъызэрылъэлъагъэнукъым	фыкъызэрылъэлъагъэнукъым	къызэрылъэлъагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнут	укъызэрылъэлъагъэнут	къызэрылъэлъагъэнут	дыкъызэрылъэлъагъэнут	фыкъызэрылъэлъагъэнут	къызэрылъэлъагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнутэкъым	укъызэрылъэлъагъэнутэкъым	къызэрылъэлъагъэнутэкъым	дыкъызэрылъэлъагъэнутэкъым	фыкъызэрылъэлъагъэнутэкъым	къызэрылъэлъагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэну	укъызэрылъэлъагъэну	къызэрылъэлъагъэну	дыкъызэрылъэлъагъэну	фыкъызэрылъэлъагъэну	къызэрылъэлъагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнукъэ	укъызэрылъэлъагъэнукъэ	къызэрылъэлъагъэнукъэ	дыкъызэрылъэлъагъэнукъэ	фыкъызэрылъэлъагъэнукъэ	къызэрылъэлъагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнут	укъызэрылъэлъагъэнут	къызэрылъэлъагъэнут	дыкъызэрылъэлъагъэнут	фыкъызэрылъэлъагъэнут	къызэрылъэлъагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрылъэлъагъэнутэкъэ	укъызэрылъэлъагъэнутэкъэ	къызэрылъэлъагъэнутэкъэ	дыкъызэрылъэлъагъэнутэкъэ	фыкъызэрылъэлъагъэнутэкъэ	къызэрылъэлъагъэнутэкъэ

Причастиехэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрылъэлъ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрымылъэлъ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрылъэлъа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрымылъэлъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрылъэлъыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрымылъэлъыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрылъэлъын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрымылъэлъын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрылъэлъыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрымылъэлъыну

Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрылъэлъ	укъызэрызэрылъэлъ	къызэрызэрылъэлъ	дыкъызэрызэрылъэлъ	фыкъызэрызэрылъэлъ	къызэрызэрылъэлъ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрымылъэлъ	укъызэрызэрымылъэлъ	къызэрызэрымылъэлъ	дыкъызэрызэрымылъэлъ	фыкъызэрызэрымылъэлъ	къызэрызэрымылъэлъ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрылъэлъа	укъызэрызэрылъэлъа	къызэрызэрылъэлъа	дыкъызэрызэрылъэлъа	фыкъызэрызэрылъэлъа	къызэрызэрылъэлъа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрымылъэлъа	укъызэрызэрымылъэлъа	къызэрызэрымылъэлъа	дыкъызэрызэрымылъэлъа	фыкъызэрызэрымылъэлъа	къызэрызэрымылъэлъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрылъэлъыгъа	укъызэрызэрылъэлъыгъа	къызэрызэрылъэлъыгъа	дыкъызэрызэрылъэлъыгъа	фыкъызэрызэрылъэлъыгъа	къызэрызэрылъэлъыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрымылъэлъыгъа	укъызэрызэрымылъэлъыгъа	къызэрызэрымылъэлъыгъа	дыкъызэрызэрымылъэлъыгъа	фыкъызэрызэрымылъэлъыгъа	къызэрызэрымылъэлъыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрылъэлъын	укъызэрызэрылъэлъын	къызэрызэрылъэлъын	дыкъызэрызэрылъэлъын	фыкъызэрызэрылъэлъын	къызэрызэрылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрымылъэлъын	укъызэрызэрымылъэлъын	къызэрызэрымылъэлъын	дыкъызэрызэрымылъэлъын	фыкъызэрызэрымылъэлъын	къызэрызэрымылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрылъэлъыну	укъызэрызэрылъэлъыну	къызэрызэрылъэлъыну	дыкъызэрызэрылъэлъыну	фыкъызэрызэрылъэлъыну	къызэрызэрылъэлъыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрымылъэлъыну	укъызэрызэрымылъэлъыну	къызэрызэрымылъэлъыну	дыкъызэрызэрымылъэлъыну	фыкъызэрызэрымылъэлъыну	къызэрызэрымылъэлъыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрылъэлъ	укъыщызэрылъэлъ	къыщызэрылъэлъ	дыкъыщызэрылъэлъ	фыкъыщызэрылъэлъ	къыщызэрылъэлъ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрымылъэлъ	укъыщызэрымылъэлъ	къыщызэрымылъэлъ	дыкъыщызэрымылъэлъ	фыкъыщызэрымылъэлъ	къыщызэрымылъэлъ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрылъэлъа	укъыщызэрылъэлъа	укъыщызэрылъэлъа	дыкъыщызэрылъэлъа	фыкъыщызэрылъэлъа	къыщызэрылъэлъа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрымылъэлъа	укъыщызэрымылъэлъа	къыщызэрымылъэлъа	дыкъыщызэрымылъэлъа	фыкъыщызэрымылъэлъа	къыщызэрымылъэлъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрылъэлъыгъа	укъыщызэрылъэлъыгъа	къыщызэрылъэлъыгъа	дыкъыщызэрылъэлъыгъа	фыкъыщызэрылъэлъыгъа	къыщызэрылъэлъыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрымылъэлъыгъа	укъыщызэрымылъэлъыгъа	къыщызэрымылъэлъыгъа	дыкъыщызэрымылъэлъыгъа	фыкъыщызэрымылъэлъыгъа	къыщызэрымылъэлъыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрылъэлъын	укъыщызэрылъэлъын	къыщызэрылъэлъын	дыкъыщызэрылъэлъын	фыкъыщызэрылъэлъын	къыщызэрылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрымылъэлъын	укъыщызэрылъэлъын	къыщызэрымылъэлъын	дыкъыщызэрымылъэлъын	фыкъыщызэрымылъэлъын	къыщызэрымылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрылъэлъыну	укъыщызэрылъэлъыну	къыщызэрылъэлъыну	дыкъыщызэрылъэлъыну	фыкъыщызэрылъэлъыну	къыщызэрылъэлъыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрымылъэлъыну	укъыщызэрымылъэлъыну	къыщызэрымылъэлъыну	дыкъыщызэрымылъэлъыну	фыкъыщызэрымылъэлъыну	къыщызэрымылъэлъыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрылъэлъ	укъыздызэрылъэлъ	къыздызэрылъэлъ	дыкъыздызэрылъэлъ	фыкъыздызэрылъэлъ	къыздызэрылъэлъ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрымылъэлъ	укъыздызэрымылъэлъ	къыздызэрымылъэлъ	дыкъыздызэрымылъэлъ	фыкъыздызэрымылъэлъ	къыздызэрымылъэлъ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрылъэлъа	укъыздызэрылъэлъа	къыздызэрылъэлъа	дыкъыздызэрылъэлъа	фыкъыздызэрылъэлъа	къыздызэрылъэлъа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрымылъэлъа	укъыздызэрымылъэлъа	къыздызэрымылъэлъа	дыкъыздызэрымылъэлъа	фыкъыздызэрымылъэлъа	къыздызэрымылъэлъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрылъэлъыгъа	укъыздызэрылъэлъыгъа	къыздызэрылъэлъыгъа	дыкъыздызэрылъэлъыгъа	фыкъыздызэрылъэлъыгъа	къыздызэрылъэлъыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрымылъэлъыгъа	укъыздызэрымылъэлъыгъа	къыздызэрымылъэлъыгъа	дыкъыздызэрымылъэлъыгъа	фыкъыздызэрымылъэлъыгъа	къыздызэрымылъэлъыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрылъэлъын	укъыздызэрылъэлъын	къыздызэрылъэлъын	дыкъыздызэрылъэлъын	фыкъыздызэрылъэлъын	къыздызэрылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрымылъэлъын	укъыздызэрымылъэлъын	къыздызэрымылъэлъын	дыкъыздызэрымылъэлъын	фыкъыздызэрымылъэлъын	къыздызэрымылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрылъэлъыну	укъыздызэрылъэлъыну	къыздызэрылъэлъыну	дыкъыздызэрылъэлъыну	фыкъыздызэрылъэлъыну	къыздызэрылъэлъыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрымылъэлъыну	укъыздызэрымылъэлъыну	къыздызэрымылъэлъыну	дыкъыздызэрымылъэлъыну	фыкъыздызэрымылъэлъыну	къыздызэрымылъэлъыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрылъэлъ	укъыщӀызэрылъэлъ	къыщӀызэрылъэлъ	дыкъыщӀызэрылъэлъ	фыкъыщӀызэрылъэлъ	къыщӀызэрылъэлъ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрымылъэлъ	укъыщӀызэрымылъэлъ	къыщӀызэрымылъэлъ	дыкъыщӀызэрымылъэлъ	фыкъыщӀызэрымылъэлъ	къыщӀызэрымылъэлъ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрылъэлъа	укъыщӀызэрылъэлъӀэлъэлъа	къыщӀызэрылъэлъа	дыкъыщӀызэрылъэлъа	фыкъыщӀызэрылъэлъа	къыщӀызэрылъэлъа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрымылъэлъа	укъыщӀызэрымылъэлъа	къыщӀызэрымылъэлъа	дыкъыщӀызэрымылъэлъа	фыкъыщӀызэрымылъэлъа	къыщӀызэрымылъэлъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрылъэлъыгъа	укъыщӀызэрылъэлъыгъа	къыщӀызэрылъэлъыгъа	дыкъыщӀызэрылъэлъыгъа	фыкъыщӀызэрылъэлъыгъа	къыщӀызэрылъэлъыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрымылъэлъыгъа	укъыщӀызэрымылъэлъыгъа	къыщӀызэрымылъэлъыгъа	дыкъыщӀызэрымылъэлъыгъа	фыкъыщӀызэрымылъэлъыгъа	къыщӀызэрымылъэлъыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрылъэлъын	укъыщӀызэрылъэлъын	къыщӀызэрылъэлъын	дыкъыщӀызэрылъэлъын	фыкъыщӀызэрылъэлъын	къыщӀызэрылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрымылъэлъын	укъыщӀызэрымылъэлъын	къыщӀызэрымылъэлъын	дыкъыщӀызэрымылъэлъын	фыкъыщӀызэрымылъэлъын	къыщӀызэрымылъэлъын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрылъэлъыну	укъыщӀызэрылъэлъыну	къыщӀызэрылъэлъыну	дыкъыщӀызэрылъэлъыну	фыкъыщӀызэрылъэлъыну	къыщӀызэрылъэлъыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрымылъэлъыну	укъыщӀызэрымылъэлъыну	къыщӀызэрымылъэлъыну	дыкъыщӀызэрымылъэлъыну	фыкъыщӀызэрымылъэлъыну	къыщӀызэрымылъэлъыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрылъэлъу	укъызэрылъэлъу	къызэрылъэлъу	дыкъызэрылъэлъу	фыкъызэрылъэлъу	къызэрылъэлъ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрымылъэлъу	укъызэрымылъэлъу	къызэрымылъэлъу	дыкъызэрымылъэлъу	фыкъызэрымылъэлъу	къызэрымылъэлъ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрылъэлъауэ	укъызэрылъэлъауэ	къызэрылъэлъауэ	дыкъызэрылъэлъауэ	фыкъызэрылъэлъауэ	къызэрылъэлъауэ / къызэрылъэлъахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрымылъэлъауэ	укъызэрымылъэлъауэ	къызэрымылъэлъауэ	дыкъызэрымылъэлъауэ	фыкъызэрымылъэлъауэ	къызэрымылъэлъауэ / къызэрымылъэлъахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэрылъэлъурэ	укъызэрылъэлъурэ	къызэрылъэлъурэ	дыкъызэрылъэлъурэ	фыкъызэрылъэлъурэ	къызэрылъэлъ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрымылъэлъурэ	укъызэрымылъэлъурэ	къызэрымылъэлъурэ	дыкъызэрымылъэлъурэ	фыкъызэрымылъэлъурэ	къызэрымылъэлъ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэролъэлъ	сыкъызэролъэлъ	--	сыкъывзэролъэлъ	сыкъазэролъэлъ
уэ	укъыззэролъэлъ	--	укъызэролъэлъ	укъыдзэролъэлъ	--	укъазэролъэлъ
ар	къыззэролъэлъ	къыбзэролъэлъ	къызэролъэлъ	къыдзэролъэлъ	къывзэролъэлъ	къазэролъэлъ
дэ	--	дыкъыбзэролъэлъ	дыкъызэролъэлъ	--	дыкъывзэролъэлъ	дыкъазэролъэлъ
фэ	фыкъыззэролъэлъ	--	фыкъызэролъэлъ	фыкъыдзэролъэлъ	--	фыкъазэролъэлъ
ахэр	къыззэролъэлъ(хэ)	къыбзэролъэлъ(хэ)	къызэролъэлъ(хэ)	къыдзэролъэлъ(хэ)	къывзэролъэлъ(хэ)	къазэролъэлъ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэлъ]	[лъэлъ]ыр	--	[лъэлъ]хэр
Эргативнэ:	[лъэлъ]	[лъэлъ]ым	--	[лъэлъ]хэм
Послеложнэ:	[лъэлъ]кӀэ	[лъэлъ]ымкӀэ	[лъэлъ]хэкӀэ	[лъэлъ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэлъ]у	[лъэлъ]ырауэ	[лъэлъ]хэу	[лъэлъ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэлъ]а	[лъэлъ]ар	--	[лъэлъ]ахэр
Эргативнэ:	[лъэлъ]а	[лъэлъ]ам	--	[лъэлъ]ахэм
Послеложнэ:	[лъэлъ]акӀэ	[лъэлъ]амкӀэ	[лъэлъ]ахэкӀэ	[лъэлъ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэлъ]ауэ	[лъэлъ]арауэ	[лъэлъ]ахэу	[лъэлъ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэлъ]ын	[лъэлъ]ыныр	--	[лъэлъ]ынхэр
Эргативнэ:	[лъэлъ]ын	[лъэлъ]ыным	--	[лъэлъ]ынхэм
Послеложнэ:	[лъэлъ]ынкӀэ	[лъэлъ]ынымкӀэ	[лъэлъ]ынхэкӀэ	[лъэлъ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[лъэлъ]ыну	[лъэлъ]ынырауэ	[лъэлъ]ынхэу	[лъэлъ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэлъ]ыну	[лъэлъ]ынур	--	[лъэлъ]ынухэр
Эргативнэ:	[лъэлъ]ыну	[лъэлъ]ынум	--	[лъэлъ]ынухэм
Послеложнэ:	[лъэлъ]ынукӀэ	[лъэлъ]ынумкӀэ	[лъэлъ]ынухэкӀэ	[лъэлъ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэлъ]ынууэ	[лъэлъ]ынурауэ	[лъэлъ]ынухэу	[лъэлъ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. ЗэфӀэдза, зэрыдза гуэрыр зэрыкӀын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• ЩӀыӀу-нэщӀыӀущхьэхэр къызэролъэлъ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэрылъэлъын: disconnect, come apart (about sth tied or hooked together); come unbuttoned
• ЩӀыӀу-нэщӀыӀущхьэхэр къызэролъэлъ: the bottons woven from gold thread come undone.

УРЫСЫБЗЭ

• къызэрылъэлъын: разъединиться (о чём-л. связанном, сцепленном); расстегнуться
• ЩӀыӀу-нэщӀыӀущхьэхэр къызэролъэлъ: витые пуговицы из канители расстегиваются.

псалъафэ зэпыщӀахэр

Къызэрылъэлъу дыхьэшхын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: laugh sonorously, loudly
     Урысыбзэ: звонко смеяться.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын