къызэрыщӏэхуэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐrǝɕʹɐ'xʷɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэры- + щӏэ- + [ху] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэрыщӏэхуэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэрыщӏэхуэн
щымыӀэныгъэ:	къызэрыщӏэмыхуэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэн	укъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн	дыкъызэрыщӏэхуэн	фыкъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэн	укъызэрыщӏэмыхуэн	къызэрыщӏэмыхуэн	дыкъызэрыщӏэмыхуэн	фыкъызэрыщӏэмыхуэн	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэрыщӏэхуэ!	фыкъызэрыщӏэхуэ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэрыщӏэмыхуэ!	фыкъызэрыщӏэмыхуэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏрехуэ	укъызэрыщӏрехуэ	къызэрыщӏрехуэ	дыкъызэрыщӏрехуэ	фыкъызэрыщӏрехуэ	къызэрыщӏрехуэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏремыхуэ	укъызэрыщӏремыхуэ	къызэрыщӏремыхуэ	дыкъызэрыщӏремыхуэ	фыкъызэрыщӏремыхуэ	къызэрыщӏремыхуэ

зэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏохуэ(р)	укъызэрыщӏохуэ(р)	къызэрыщӏохуэ(р)	дыкъызэрыщӏохуэ(р)	фыкъызэрыщӏохуэ(р)	къызэрыщӏохуэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэркъым	укъызэрыщӏэхуэркъым	къызэрыщӏэхуэркъым	дыкъызэрыщӏэхуэркъым	фыкъызэрыщӏэхуэркъым	къызэрыщӏэхуэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэрт	укъызэрыщӏэхуэрт	къызэрыщӏэхуэрт	дыкъызэрыщӏэхуэрт	фыкъызэрыщӏэхуэрт	къызэрыщӏэхуэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэртэкъым	укъызэрыщӏэхуэртэкъым	къызэрыщӏэхуэртэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэртэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэртэкъым	къызэрыщӏэхуэ(хэ)ртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуащ	укъызэрыщӏэхуащ	къызэрыщӏэхуащ	дыкъызэрыщӏэхуащ	фыкъызэрыщӏэхуащ	къызэрыщӏэхуа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуакъым	укъызэрыщӏэхуакъым	къызэрыщӏэхуакъым	дыкъызэрыщӏэхуакъым	фыкъызэрыщӏэхуакъым	къызэрыщӏэхуа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуат	укъызэрыщӏэхуат	къызэрыщӏэхуат	дыкъызэрыщӏэхуат	фыкъызэрыщӏэхуат	къызэрыщӏэхуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуатэкъым	укъызэрыщӏэхуатэкъым	къызэрыщӏэхуатэкъым	дыкъызэрыщӏэхуатэкъым	фыкъызэрыщӏэхуатэкъым	къызэрыщӏэхуа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъащ	укъызэрыщӏэхуэгъащ	къызэрыщӏэхуэгъащ	дыкъызэрыщӏэхуэгъащ	фыкъызэрыщӏэхуэгъащ	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъакъым	укъызэрыщӏэхуэгъакъым	къызэрыщӏэхуэгъакъым	дыкъызэрыщӏэхуэгъакъым	фыкъызэрыщӏэхуэгъакъым	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъат	укъызэрыщӏэхуэгъат	къызэрыщӏэхуэгъат	дыкъызэрыщӏэхуэгъат	фыкъызэрыщӏэхуэгъат	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъым	укъызэрыщӏэхуэгъатэкъым	къызэрыщӏэхуэгъатэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъым	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэщ	укъызэрыщӏэхуэщ	къызэрыщӏэхуэщ	дыкъызэрыщӏэхуэщ	фыкъызэрыщӏэхуэщ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэкъым	укъызэрыщӏэхуэкъым	къызэрыщӏэхуэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэкъым	къызэрыщӏэхуэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэт	укъызэрыщӏэхуэт	къызэрыщӏэхуэт	дыкъызэрыщӏэхуэт	фыкъызэрыщӏэхуэт	къызэрыщӏэхуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэтэкъым	укъызэрыщӏэхуэтэкъым	къызэрыщӏэхуэтэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэтэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэтэкъым	къызэрыщӏэхуэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнщ	укъызэрыщӏэхуэнщ	къызэрыщӏэхуэнщ	дыкъызэрыщӏэхуэнщ	фыкъызэрыщӏэхуэнщ	къызэрыщӏэхуэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнкъым	укъызэрыщӏэхуэнкъым	къызэрыщӏэхуэнкъым	дыкъызэрыщӏэхуэнкъым	фыкъызэрыщӏэхуэнкъым	къызэрыщӏэхуэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнущ	укъызэрыщӏэхуэнущ	къызэрыщӏэхуэнущ	дыкъызэрыщӏэхуэнущ	фыкъызэрыщӏэхуэнущ	къызэрыщӏэхуэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнукъым	укъызэрыщӏэхуэнукъым	къызэрыщӏэхуэнукъым	дыкъызэрыщӏэхуэнукъым	фыкъызэрыщӏэхуэнукъым	къызэрыщӏэхуэну(хэ)къым

зэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэрэ	укъызэрыщӏэхуэрэ	къызэрыщӏэхуэрэ	дыкъызэрыщӏэхуэрэ	фыкъызэрыщӏэхуэрэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэркъэ	укъызэрыщӏэхуэркъэ	къызэрыщӏэхуэркъэ	дыкъызэрыщӏэхуэркъэ	фыкъызэрыщӏэхуэркъэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэрт	укъызэрыщӏэхуэрт	къызэрыщӏэхуэрт	дыкъызэрыщӏэхуэрт	фыкъызэрыщӏэхуэрт	къызэрыщӏэхуэ(хэ)рт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэртэкъэ	укъызэрыщӏэхуэртэкъэ	къызэрыщӏэхуэртэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуэртэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуэртэкъэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)ртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуа	укъызэрыщӏэхуа	къызэрыщӏэхуа	дыкъызэрыщӏэхуа	фыкъызэрыщӏэхуа	къызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуакъэ	укъызэрыщӏэхуакъэ	къызэрыщӏэхуакъэ	дыкъызэрыщӏэхуакъэ	фыкъызэрыщӏэхуакъэ	къызэрыщӏэхуа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуат	укъызэрыщӏэхуат	къызэрыщӏэхуат	дыкъызэрыщӏэхуат	фыкъызэрыщӏэхуат	къызэрыщӏэхуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуатэкъэ	укъызэрыщӏэхуатэкъэ	къызэрыщӏэхуатэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуатэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуатэкъэ	къызэрыщӏэхуа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъа	укъызэрыщӏэхуэгъа	къызэрыщӏэхуэгъа	дыкъызэрыщӏэхуэгъа	фыкъызэрыщӏэхуэгъа	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъакъэ	укъызэрыщӏэхуэгъакъэ	къызэрыщӏэхуэгъакъэ	дыкъызэрыщӏэхуэгъакъэ	фыкъызэрыщӏэхуэгъакъэ	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъат	укъызэрыщӏэхуэгъат	къызэрыщӏэхуэгъат	дыкъызэрыщӏэхуэгъат	фыкъызэрыщӏэхуэгъат	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъэ	укъызэрыщӏэхуэгъатэкъэ	къызэрыщӏэхуэгъатэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуэгъатэкъэ	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэ	укъызэрыщӏэхуэ	къызэрыщӏэхуэ	дыкъызэрыщӏэхуэ	фыкъызэрыщӏэхуэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэкъэ	укъызэрыщӏэхуэкъэ	къызэрыщӏэхуэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуэкъэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэт	укъызэрыщӏэхуэт	къызэрыщӏэхуэт	дыкъызэрыщӏэхуэт	фыкъызэрыщӏэхуэт	къызэрыщӏэхуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэтэкъэ	укъызэрыщӏэхуэтэкъэ	къызэрыщӏэхуэтэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуэтэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуэтэкъэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэн	укъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн	дыкъызэрыщӏэхуэн	фыкъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнкъэ	укъызэрыщӏэхуэнкъэ	къызэрыщӏэхуэнкъэ	дыкъызэрыщӏэхуэнкъэ	фыкъызэрыщӏэхуэнкъэ	къызэрыщӏэхуэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэну	укъызэрыщӏэхуэну	къызэрыщӏэхуэну	дыкъызэрыщӏэхуэну	фыкъызэрыщӏэхуэну	къызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнукъэ	укъызэрыщӏэхуэнукъэ	къызэрыщӏэхуэнукъэ	дыкъызэрыщӏэхуэнукъэ	фыкъызэрыщӏэхуэнукъэ	къызэрыщӏэхуэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэмэ	укъызэрыщӏэхуэмэ	къызэрыщӏэхуэмэ	дыкъызэрыщӏэхуэмэ	фыкъызэрыщӏэхуэмэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэмэ	укъызэрыщӏэмыхуэмэ	къызэрыщӏэмыхуэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэмэ	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуамэ	укъызэрыщӏэхуамэ	къызэрыщӏэхуамэ	дыкъызэрыщӏэхуамэ	фыкъызэрыщӏэхуамэ	къызэрыщӏэхуа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуамэ	укъызэрыщӏэмыхуамэ	къызэрыщӏэмыхуамэ	дыкъызэрыщӏэмыхуамэ	фыкъызэрыщӏэмыхуамэ	мыгъэхуа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъамэ	укъызэрыщӏэхуэгъамэ	къызэрыщӏэхуэгъамэ	дыкъызэрыщӏэхуэгъамэ	фыкъызэрыщӏэхуэгъамэ	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэгъамэ	укъызэрыщӏэмыхуэгъамэ	къызэрыщӏэмыхуэгъамэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэгъамэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэгъамэ	къызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнмэ	укъызэрыщӏэхуэнмэ	къызэрыщӏэхуэнмэ	дыкъызэрыщӏэхуэнмэ	фыкъызэрыщӏэхуэнмэ	къызэрыщӏэхуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнмэ	укъызэрыщӏэмыхуэнмэ	къызэрыщӏэмыхуэнмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэнмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэнмэ	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнумэ	укъызэрыщӏэхуэнумэ	къызэрыщӏэхуэнумэ	дыкъызэрыщӏэхуэнумэ	фыкъызэрыщӏэхуэнумэ	къызэрыщӏэхуэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнумэ	укъызэрыщӏэмыхуэнумэ	къызэрыщӏэмыхуэнумэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэнумэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэнумэ	къызэрыщӏэмыхуэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэтэмэ	укъызэрыщӏэхуэтэмэ	къызэрыщӏэхуэтэмэ	дыкъызэрыщӏэхуэтэмэ	фыкъызэрыщӏэхуэтэмэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэтэмэ	укъызэрыщӏэмыхуэтэмэ	къызэрыщӏэмыхуэтэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэтэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэтэмэ	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуатэмэ	укъызэрыщӏэхуатэмэ	къызэрыщӏэхуатэмэ	дыкъызэрыщӏэхуатэмэ	фыкъызэрыщӏэхуатэмэ	къызэрыщӏэхуа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуатэмэ	укъызэрыщӏэмыхуатэмэ	къызэрыщӏэмыхуатэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуатэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуатэмэ	къызэрыщӏэмыхуа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъатэмэ	укъызэрыщӏэхуэгъатэмэ	къызэрыщӏэхуэгъатэмэ	дыкъызэрыщӏэхуэгъатэмэ	фыкъызэрыщӏэхуэгъатэмэ	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэмэ	укъызэрыщӏэмыхуэгъатэмэ	къызэрыщӏэмыхуэгъатэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэмэ	къызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнтэмэ	укъызэрыщӏэхуэнтэмэ	къызэрыщӏэхуэнтэмэ	дыкъызэрыщӏэхуэнтэмэ	фыкъызэрыщӏэхуэнтэмэ	къызэрыщӏэхуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнтэмэ	укъызэрыщӏэмыхуэнтэмэ	къызэрыщӏэмыхуэнтэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэнтэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэнтэмэ	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнутэмэ	укъызэрыщӏэхуэнутэмэ	къызэрыщӏэхуэнутэмэ	дыкъызэрыщӏэхуэнутэмэ	фыкъызэрыщӏэхуэнутэмэ	къызэрыщӏэхуэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнутэмэ	укъызэрыщӏэмыхуэнутэмэ	къызэрыщӏэмыхуэнутэмэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэнутэмэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэнутэмэ	къызэрыщӏэмыхуэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнт	укъызэрыщӏэхуэнт	къызэрыщӏэхуэнт	дыкъызэрыщӏэхуэнт	фыкъызэрыщӏэхуэнт	къызэрыщӏэхуэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнтэкъым	укъызэрыщӏэхуэнтэкъым	къызэрыщӏэхуэнтэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэнтэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэнтэкъым	къызэрыщӏэхуэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнут	укъызэрыщӏэхуэнут	къызэрыщӏэхуэнут	дыкъызэрыщӏэхуэнут	фыкъызэрыщӏэхуэнут	къызэрыщӏэхуэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнутэкъым	укъызэрыщӏэхуэнутэкъым	къызэрыщӏэхуэнутэкъым	дыкъызэрыщӏэхуэнутэкъым	фыкъызэрыщӏэхуэнутэкъым	къызэрыщӏэхуэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэми	укъызэрыщӏэхуэми	къызэрыщӏэхуэми	дыкъызэрыщӏэхуэми	фыкъызэрыщӏэхуэми	къызэрыщӏэхуэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэми	укъызэрыщӏэмыхуэми	къызэрыщӏэмыхуэми	дыкъызэрыщӏэмыхуэми	фыкъызэрыщӏэмыхуэми	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуами	укъызэрыщӏэхуами	къызэрыщӏэхуами	дыкъызэрыщӏэхуами	фыкъызэрыщӏэхуами	къызэрыщӏэхуа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуами	укъызэрыщӏэмыхуами	къызэрыщӏэмыхуами	дыкъызэрыщӏэмыхуами	фыкъызэрыщӏэмыхуами	къызэрыщӏэмыхуа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъами	укъызэрыщӏэхуэгъами	къызэрыщӏэхуэгъами	дыкъызэрыщӏэхуэгъами	фыкъызэрыщӏэхуэгъами	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэгъами	укъызэрыщӏэмыхуэгъами	къызэрыщӏэмыхуэгъами	дыкъызэрыщӏэмыхуэгъами	фыкъызэрыщӏэмыхуэгъами	къызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнми	укъызэрыщӏэхуэнми	къызэрыщӏэхуэнми	дыкъызэрыщӏэхуэнми	фыкъызэрыщӏэхуэнми	къызэрыщӏэхуэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнми	укъызэрыщӏэмыхуэнми	къызэрыщӏэмыхуэнми	дыкъызэрыщӏэмыхуэнми	фыкъызэрыщӏэмыхуэнми	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнуми	укъызэрыщӏэхуэнуми	къызэрыщӏэхуэнуми	дыкъызэрыщӏэхуэнуми	фыкъызэрыщӏэхуэнуми	къызэрыщӏэхуэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнуми	укъызэрыщӏэмыхуэнуми	къызэрыщӏэмыхуэнуми	дыкъызэрыщӏэмыхуэнуми	фыкъызэрыщӏэмыхуэнуми	къызэрыщӏэмыхуэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэтэми	укъызэрыщӏэхуэтэми	къызэрыщӏэхуэтэми	дыкъызэрыщӏэхуэтэми	фыкъызэрыщӏэхуэтэми	къызэрыщӏэхуэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэтэми	укъызэрыщӏэмыхуэтэми	къызэрыщӏэмыхуэтэми	дыкъызэрыщӏэмыхуэтэми	фыкъызэрыщӏэмыхуэтэми	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуатэми	укъызэрыщӏэхуатэми	къызэрыщӏэхуатэми	дыкъызэрыщӏэхуатэми	фыкъызэрыщӏэхуатэми	къызэрыщӏэхуа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуатэми	укъызэрыщӏэмыхуатэми	къызэрыщӏэмыхуатэми	дыкъызэрыщӏэмыхуатэми	фыкъызэрыщӏэмыхуатэми	къызэрыщӏэмыхуа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэгъатэми	укъызэрыщӏэхуэгъатэми	къызэрыщӏэхуэгъатэми	дыкъызэрыщӏэхуэгъатэми	фыкъызэрыщӏэхуэгъатэми	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэми	укъызэрыщӏэмыхуэгъатэми	къызэрыщӏэмыхуэгъатэми	дыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэми	фыкъызэрыщӏэмыхуэгъатэми	къызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнтэми	укъызэрыщӏэхуэнтэми	къызэрыщӏэхуэнтэми	дыкъызэрыщӏэхуэнтэми	фыкъызэрыщӏэхуэнтэми	къызэрыщӏэхуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнтэми	укъызэрыщӏэмыхуэнтэми	къызэрыщӏэмыхуэнтэми	дыкъызэрыщӏэмыхуэнтэми	фыкъызэрыщӏэмыхуэнтэми	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуэнутэми	укъызэрыщӏэхуэнутэми	къызэрыщӏэхуэнутэми	дыкъызэрыщӏэхуэнутэми	фыкъызэрыщӏэхуэнутэми	къызэрыщӏэхуэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуэнутэми	укъызэрыщӏэмыхуэнутэми	къызэрыщӏэмыхуэнутэми	дыкъызэрыщӏэмыхуэнутэми	фыкъызэрыщӏэмыхуэнутэми	къызэрыщӏэмыхуэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуаи	укъызэрыщӏэхуаи	къызэрыщӏэхуаи	дыкъызэрыщӏэхуаи	фыкъызэрыщӏэхуаи	къызэрыщӏэхуаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуакъыми	укъызэрыщӏэхуакъыми	къызэрыщӏэхуакъыми	дыкъызэрыщӏэхуакъыми	фыкъызэрыщӏэхуакъыми	къызэрыщӏэхуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуащэрэт	укъызэрыщӏэхуащэрэт	къызэрыщӏэхуащэрэт	дыкъызэрыщӏэхуащэрэт	фыкъызэрыщӏэхуащэрэт	къызэрыщӏэхуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэмыхуащэрэт	укъызэрыщӏэмыхуащэрэт	къызэрыщӏэмыхуащэрэт	дыкъызэрыщӏэмыхуащэрэт	фыкъызэрыщӏэмыхуащэрэт	къызэрыщӏэмыхуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнщ	укъызэрыщӏэхуагъэнщ	къызэрыщӏэхуагъэнщ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнщ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнщ	къызэрыщӏэхуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнкъым	укъызэрыщӏэхуагъэнкъым	къызэрыщӏэхуагъэнкъым	дыкъызэрыщӏэхуагъэнкъым	фыкъызэрыщӏэхуагъэнкъым	къызэрыщӏэхуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнт	укъызэрыщӏэхуагъэнт	къызэрыщӏэхуагъэнт	дыкъызэрыщӏэхуагъэнт	фыкъызэрыщӏэхуагъэнт	къызэрыщӏэхуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъым	укъызэрыщӏэхуагъэнтэкъым	къызэрыщӏэхуагъэнтэкъым	дыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъым	фыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъым	къызэрыщӏэхуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэн	укъызэрыщӏэхуагъэн	къызэрыщӏэхуагъэн	дыкъызэрыщӏэхуагъэн	фыкъызэрыщӏэхуагъэн	къызэрыщӏэхуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнкъэ	укъызэрыщӏэхуагъэнкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнкъэ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнкъэ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнт	укъызэрыщӏэхуагъэнт	къызэрыщӏэхуагъэнт	дыкъызэрыщӏэхуагъэнт	фыкъызэрыщӏэхуагъэнт	къызэрыщӏэхуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ	укъызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнущ	укъызэрыщӏэхуагъэнущ	къызэрыщӏэхуагъэнущ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнущ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнущ	къызэрыщӏэхуагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнукъым	укъызэрыщӏэхуагъэнукъым	къызэрыщӏэхуагъэнукъым	дыкъызэрыщӏэхуагъэнукъым	фыкъызэрыщӏэхуагъэнукъым	къызэрыщӏэхуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнут	укъызэрыщӏэхуагъэнут	къызэрыщӏэхуагъэнут	дыкъызэрыщӏэхуагъэнут	фыкъызэрыщӏэхуагъэнут	къызэрыщӏэхуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъым	укъызэрыщӏэхуагъэнутэкъым	къызэрыщӏэхуагъэнутэкъым	дыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъым	фыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъым	къызэрыщӏэхуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэну	укъызэрыщӏэхуагъэну	къызэрыщӏэхуагъэну	дыкъызэрыщӏэхуагъэну	фыкъызэрыщӏэхуагъэну	къызэрыщӏэхуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнукъэ	укъызэрыщӏэхуагъэнукъэ	къызэрыщӏэхуагъэнукъэ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнукъэ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнукъэ	къызэрыщӏэхуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнут	укъызэрыщӏэхуагъэнут	къызэрыщӏэхуагъэнут	дыкъызэрыщӏэхуагъэнут	фыкъызэрыщӏэхуагъэнут	къызэрыщӏэхуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла къызэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ	укъызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ	дыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ	фыкъызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ	къызэрыщӏэхуагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэ	укъызэрыщӏэхуэ	къызэрыщӏэхуэ	дыкъызэрыщӏэхуэ	фыкъызэрыщӏэхуэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэ	укъызэрыщӏэмыхуэ	къызэрыщӏэмыхуэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэ	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуа	укъызэрыщӏэхуа	къызэрыщӏэхуа	дыкъызэрыщӏэхуа	фыкъызэрыщӏэхуа	къызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуа	укъызэрыщӏэмыхуа	къызэрыщӏэмыхуа	дыкъызэрыщӏэмыхуа	фыкъызэрыщӏэмыхуа	къызэрыщӏэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэгъа	укъызэрыщӏэхуэгъа	къызэрыщӏэхуэгъа	дыкъызэрыщӏэхуэгъа	фыкъызэрыщӏэхуэгъа	къызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэгъа	укъызэрыщӏэмыхуэгъа	къызэрыщӏэмыхуэгъа	дыкъызэрыщӏэмыхуэгъа	фыкъызэрыщӏэмыхуэгъа	къызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэн	укъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн	дыкъызэрыщӏэхуэн	фыкъызэрыщӏэхуэн	къызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэн	укъызэрыщӏэмыхуэн	къызэрыщӏэмыхуэн	дыкъызэрыщӏэмыхуэн	фыкъызэрыщӏэмыхуэн	къызэрыщӏэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэну	укъызэрыщӏэхуэну	къызэрыщӏэхуэну	дыкъызэрыщӏэхуэну	фыкъызэрыщӏэхуэну	къызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэну	укъызэрыщӏэмыхуэну	къызэрыщӏэмыхуэну	дыкъызэрыщӏэмыхуэну	фыкъызэрыщӏэмыхуэну	къызэрыщӏэмыхуэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэхуэ	укъызэрызэрыщӏэхуэ	къызэрызэрыщӏэхуэ	дыкъызэрызэрыщӏэхуэ	фыкъызэрызэрыщӏэхуэ	къызэрызэрыщӏэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэмыхуэ	укъызэрызэрыщӏэмыхуэ	къызэрызэрыщӏэмыхуэ	дыкъызэрызэрыщӏэмыхуэ	фыкъызэрызэрыщӏэмыхуэ	къызэрызэрыщӏэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэхуа	укъызэрызэрыщӏэхуа	къызэрызэрыщӏэхуа	дыкъызэрызэрыщӏэхуа	фыкъызэрызэрыщӏэхуа	къызэрызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэмыхуа	укъызэрызэрыщӏэмыхуа	къызэрызэрыщӏэмыхуа	дыкъызэрызэрыщӏэмыхуа	фыкъызэрызэрыщӏэмыхуа	къызэрызэрыщӏэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэхуэгъа	укъызэрызэрыщӏэхуэгъа	къызэрызэрыщӏэхуэгъа	дыкъызэрызэрыщӏэхуэгъа	фыкъызэрызэрыщӏэхуэгъа	къызэрызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэмыхуэгъа	укъызэрызэрыщӏэмыхуэгъа	къызэрызэрыщӏэмыхуэгъа	дыкъызэрызэрыщӏэмыхуэгъа	фыкъызэрызэрыщӏэмыхуэгъа	къызэрызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэхуэн	укъызэрызэрыщӏэхуэн	къызэрызэрыщӏэхуэн	дыкъызэрызэрыщӏэхуэн	фыкъызэрызэрыщӏэхуэн	къызэрызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэмыхуэн	укъызэрызэрыщӏэмыхуэн	къызэрызэрыщӏэмыхуэн	дыкъызэрызэрыщӏэмыхуэн	фыкъызэрызэрыщӏэмыхуэн	къызэрызэрыщӏэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэхуэну	укъызэрызэрыщӏэхуэну	къызэрызэрыщӏэхуэну	дыкъызэрызэрыщӏэхуэну	фыкъызэрызэрыщӏэхуэну	къызэрызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэрыщӏэмыхуэну	укъызэрызэрыщӏэмыхуэну	къызэрызэрыщӏэмыхуэну	дыкъызэрызэрыщӏэмыхуэну	фыкъызэрызэрыщӏэмыхуэну	къызэрызэрыщӏэмыхуэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэхуэ	укъыщызэрыщӏэхуэ	къыщызэрыщӏэхуэ	дыкъыщызэрыщӏэхуэ	фыкъыщызэрыщӏэхуэ	къыщызэрыщӏэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэмыхуэ	укъыщызэрыщӏэмыхуэ	къыщызэрыщӏэмыхуэ	дыкъыщызэрыщӏэмыхуэ	фыкъыщызэрыщӏэмыхуэ	къыщызэрыщӏэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэхуа	укъыщызэрыщӏэхуа	къыщызэрыщӏэхуа	дыкъыщызэрыщӏэхуа	фыкъыщызэрыщӏэхуа	къыщызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэмыхуа	укъыщызэрыщӏэмыхуа	къыщызэрыщӏэмыхуа	дыкъыщызэрыщӏэмыхуа	фыкъыщызэрыщӏэмыхуа	къыщызэрыщӏэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэхуэгъа	укъыщызэрыщӏэхуэгъа	къыщызэрыщӏэхуэгъа	дыкъыщызэрыщӏэхуэгъа	фыкъыщызэрыщӏэхуэгъа	къыщызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэмыхуэгъа	укъыщызэрыщӏэмыхуэгъа	къыщызэрыщӏэмыхуэгъа	дыкъыщызэрыщӏэмыхуэгъа	фыкъыщызэрыщӏэмыхуэгъа	къыщызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэхуэн	укъыщызэрыщӏэхуэн	къыщызэрыщӏэхуэн	дыкъыщызэрыщӏэхуэн	фыкъыщызэрыщӏэхуэн	къыщызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэмыхуэн	укъыщызэрыщӏэмыхуэн	къыщызэрыщӏэмыхуэн	дыкъыщызэрыщӏэмыхуэн	фыкъыщызэрыщӏэмыхуэн	къыщызэрыщӏэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэхуэну	укъыщызэрыщӏэхуэну	къыщызэрыщӏэхуэну	дыкъыщызэрыщӏэхуэну	фыкъыщызэрыщӏэхуэну	къыщызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэрыщӏэмыхуэну	укъыщызэрыщӏэмыхуэну	къыщызэрыщӏэмыхуэну	дыкъыщызэрыщӏэмыхуэну	фыкъыщызэрыщӏэмыхуэну	къыщызэрыщӏэмыхуэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэхуэ	укъыздызэрыщӏэхуэ	къыздызэрыщӏэхуэ	дыкъыздызэрыщӏэхуэ	фыкъыздызэрыщӏэхуэ	къыздызэрыщӏэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэмыхуэ	укъыздызэрыщӏэмыхуэ	къыздызэрыщӏэмыхуэ	дыкъыздызэрыщӏэмыхуэ	фыкъыздызэрыщӏэмыхуэ	къыздызэрыщӏэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэхуа	укъыздызэрыщӏэхуа	къыздызэрыщӏэхуа	дыкъыздызэрыщӏэхуа	фыкъыздызэрыщӏэхуа	къыздызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэмыхуа	укъыздызэрыщӏэмыхуа	къыздызэрыщӏэмыхуа	дыкъыздызэрыщӏэмыхуа	фыкъыздызэрыщӏэмыхуа	къыздызэрыщӏэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэхуэгъа	укъыздызэрыщӏэхуэгъа	къыздызэрыщӏэхуэгъа	дыкъыздызэрыщӏэхуэгъа	фыкъыздызэрыщӏэхуэгъа	къыздызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэмыхуэгъа	укъыздызэрыщӏэмыхуэгъа	къыздызэрыщӏэмыхуэгъа	дыкъыздызэрыщӏэмыхуэгъа	фыкъыздызэрыщӏэмыхуэгъа	къыздызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэхуэн	укъыздызэрыщӏэхуэн	къыздызэрыщӏэхуэн	дыкъыздызэрыщӏэхуэн	фыкъыздызэрыщӏэхуэн	къыздызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэмыхуэн	укъыздызэрыщӏэмыхуэн	къыздызэрыщӏэмыхуэн	дыкъыздызэрыщӏэмыхуэн	фыкъыздызэрыщӏэмыхуэн	къыздызэрыщӏэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэхуэну	укъыздызэрыщӏэхуэну	къыздызэрыщӏэхуэну	дыкъыздызэрыщӏэхуэну	фыкъыздызэрыщӏэхуэну	къыздызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэрыщӏэмыхуэну	укъыздызэрыщӏэмыхуэну	къыздызэрыщӏэмыхуэну	дыкъыздызэрыщӏэмыхуэну	фыкъыздызэрыщӏэмыхуэну	къыздызэрыщӏэмыхуэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэхуэ	укъыщӀызэрыщӏэхуэ	къыщӀызэрыщӏэхуэ	дыкъыщӀызэрыщӏэхуэ	фыкъыщӀызэрыщӏэхуэ	къыщӀызэрыщӏэхуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэ	укъыщӀызэрыщӏэмыхуэ	къыщӀызэрыщӏэмыхуэ	дыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэ	фыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэ	къыщӀызэрыщӏэмыхуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэхуа	укъыщӀызэрыщӏэхуа	къыщӀызэрыщӏэхуа	дыкъыщӀызэрыщӏэхуа	фыкъыщӀызэрыщӏэхуа	къыщӀызэрыщӏэхуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэмыхуа	укъыщӀызэрыщӏэмыхуа	къыщӀызэрыщӏэмыхуа	дыкъыщӀызэрыщӏэмыхуа	фыкъыщӀызэрыщӏэмыхуа	къыщӀызэрыщӏэмыхуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэхуэгъа	укъыщӀызэрыщӏэхуэгъа	къыщӀызэрыщӏэхуэгъа	дыкъыщӀызэрыщӏэхуэгъа	фыкъыщӀызэрыщӏэхуэгъа	къыщӀызэрыщӏэхуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа	укъыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа	къыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа	дыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа	фыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа	къыщӀызэрыщӏэмыхуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэхуэн	укъыщӀызэрыщӏэхуэн	къыщӀызэрыщӏэхуэн	дыкъыщӀызэрыщӏэхуэн	фыкъыщӀызэрыщӏэхуэн	къыщӀызэрыщӏэхуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэн	укъыщӀызэрыщӏэмыхуэн	къыщӀызэрыщӏэмыхуэн	дыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэн	фыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэн	къыщӀызэрыщӏэмыхуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэхуэну	укъыщӀызэрыщӏэхуэну	къыщӀызэрыщӏэхуэну	дыкъыщӀызэрыщӏэхуэну	фыкъыщӀызэрыщӏэхуэну	къыщӀызэрыщӏэхуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэну	укъыщӀызэрыщӏэмыхуэну	къыщӀызэрыщӏэмыхуэну	дыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэну	фыкъыщӀызэрыщӏэмыхуэну	къыщӀызэрыщӏэмыхуэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэу	укъызэрыщӏэхуэу	къызэрыщӏэхуэу	дыкъызэрыщӏэхуэу	фыкъызэрыщӏэхуэу	къызэрыщӏэхуэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэу	укъызэрыщӏэмыхуэу	къызэрыщӏэмыхуэу	дыкъызэрыщӏэмыхуэу	фыкъызэрыщӏэмыхуэу	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуауэ	укъызэрыщӏэхуауэ	къызэрыщӏэхуауэ	дыкъызэрыщӏэхуауэ	фыкъызэрыщӏэхуауэ	къызэрыщӏэхуауэ / къызэрыщӏэхуа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуауэ	укъызэрыщӏэмыхуауэ	къызэрыщӏэмыхуауэ	дыкъызэрыщӏэмыхуауэ	фыкъызэрыщӏэмыхуауэ	къызэрыщӏэмыхуауэ(хэ) / къызэрыщӏэмыхуа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэхуэурэ	укъызэрыщӏэхуэурэ	къызэрыщӏэхуэурэ	дыкъызэрыщӏэхуэурэ	фыкъызэрыщӏэхуэурэ	къызэрыщӏэхуэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыщӏэмыхуэурэ	укъызэрыщӏэмыхуэурэ	къызэрыщӏэмыхуэурэ	дыкъызэрыщӏэмыхуэурэ	фыкъызэрыщӏэмыхуэурэ	къызэрыщӏэмыхуэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэрыщӏохуэ	сыкъызэрыщӏохуэ	--	сыкъывзэрыщӏохуэ	сыкъазэрыщӏохуэ
уэ	укъыззэрыщӏохуэ	--	укъызэрыщӏохуэ	укъыдзэрыщӏохуэ	--	укъазэрыщӏохуэ
ар	къыззэрыщӏохуэ	къыбзэрыщӏохуэ	къызэрыщӏохуэ	къыдзэрыщӏохуэ	къывзэрыщӏохуэ	къазэрыщӏохуэ
дэ	--	дыкъыбзэрыщӏохуэ	дыкъызэрыщӏохуэ	--	дыкъывзэрыщӏохуэ	дыкъазэрыщӏохуэ
фэ	фыкъыззэрыщӏохуэ	--	фыкъызэрыщӏохуэ	фыкъыдзэрыщӏохуэ	--	фыкъазэрыщӏохуэ
ахэр	къыззэрыщӏохуэ(хэ)	къыбзэрыщӏохуэ(хэ)	къызэрыщӏохуэ(хэ)	къыдзэрыщӏохуэ(хэ)	къывзэрыщӏохуэ(хэ)	къазэрыщӏохуэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]э	[ху]эр	--	[ху]эхэр
Эргативнэ:	[ху]э	[ху]эм	--	[ху]эхэм
Послеложнэ:	[ху]экӀэ	[ху]эмкӀэ	[ху]эхэкӀэ	[ху]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]эуэ	[ху]эрауэ	[ху]эхэу	[ху]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]а	[ху]ар	--	[ху]ахэр
Эргативнэ:	[ху]а	[ху]ам	--	[ху]ахэм
Послеложнэ:	[ху]акӀэ	[ху]амкӀэ	[ху]ахэкӀэ	[ху]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]ауэ	[ху]арауэ	[ху]ахэу	[ху]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]эн	[ху]эныр	--	[ху]энхэр
Эргативнэ:	[ху]эн	[ху]эным	--	[ху]энхэм
Послеложнэ:	[ху]энкӀэ	[ху]энымкӀэ	[ху]энхэкӀэ	[ху]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[ху]эну	[ху]энырауэ	[ху]энхэу	[ху]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[ху]эну	[ху]энур	--	[ху]энухэр
Эргативнэ:	[ху]эну	[ху]энум	--	[ху]энухэм
Послеложнэ:	[ху]энукӀэ	[ху]энумкӀэ	[ху]энухэкӀэ	[ху]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[ху]энууэ	[ху]энурауэ	[ху]энухэу	[ху]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зым зыр ихуурэ зыщӀыпӀэ щӀигъэхьэн; щӀэлъэдэн, псынщӀэу кӀуэурэ, зыщӀыпӀэ щӀыхьэн, тӀу е нэхъыбэ хъууэ.

ЩАПХЪЭХЭР

• Гулацу жейуэ гущэм хэлъу, я гъунэгъу сабий цӀыкӀухэр зэщӀэгуауэу унэм къызэрыщӀэхуахэщ. Анэдэлъхубзэ, учебник

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэрыщӏэхуэн: run, hop or jump into swh one after the other (in the direction of the speaker)

УРЫСЫБЗЭ

• къызэрыщӏэхуэн: забежать, заскочить куда-л. друг за другом (сюда)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын