къызэфӏэщэхэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐfʹɐɕɐ'xɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэ- + фӏэ- + [щэх] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэфӏэщэхэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэфӏэщэхэн
щымыӀэныгъэ:	къызэфӏэмыщэхэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэн	укъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн	дыкъызэфӏэщэхэн	фыкъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэн	укъызэфӏэмыщэхэн	къызэфӏэмыщэхэн	дыкъызэфӏэмыщэхэн	фыкъызэфӏэмыщэхэн	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэфӏэщахэ!	фыкъызэфӏэщахэ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэфӏэмыщахэ!	фыкъызэфӏэмыщахэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏрещахэ	укъызэфӏрещахэ	къызэфӏрещахэ	дыкъызэфӏрещахэ	фыкъызэфӏрещахэ	къызэфӏрещахэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏремыщахэ	укъызэфӏремыщахэ	къызэфӏремыщахэ	дыкъызэфӏремыщахэ	фыкъызэфӏремыщахэ	къызэфӏремыщахэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏощахэ(р)	укъызэфӏощахэ(р)	къызэфӏощахэ(р)	дыкъызэфӏощахэ(р)	фыкъызэфӏощахэ(р)	къызэфӏощахэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэркъым	укъызэфӏэщахэркъым	къызэфӏэщахэркъым	дыкъызэфӏэщахэркъым	фыкъызэфӏэщахэркъым	къызэфӏэщахэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэ(р)т	укъызэфӏэщахэ(р)т	къызэфӏэщахэ(р)т	дыкъызэфӏэщахэ(р)т	фыкъызэфӏэщахэ(р)т	къызэфӏэщахэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъым	укъызэфӏэщахэ(р)тэкъым	къызэфӏэщахэ(р)тэкъым	дыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъым	фыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъым	къызэфӏэщахэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхащ	укъызэфӏэщэхащ	къызэфӏэщэхащ	дыкъызэфӏэщэхащ	фыкъызэфӏэщэхащ	къызэфӏэщэха(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхакъым	укъызэфӏэщэхакъым	къызэфӏэщэхакъым	дыкъызэфӏэщэхакъым	фыкъызэфӏэщэхакъым	къызэфӏэщэха(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхат	укъызэфӏэщэхат	къызэфӏэщэхат	дыкъызэфӏэщэхат	фыкъызэфӏэщэхат	къызэфӏэщэха(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхатэкъым	укъызэфӏэщэхатэкъым	къызэфӏэщэхатэкъым	дыкъызэфӏэщэхатэкъым	фыкъызэфӏэщэхатэкъым	къызэфӏэщэха(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъащ	укъызэфӏэщэхэгъащ	къызэфӏэщэхэгъащ	дыкъызэфӏэщэхэгъащ	фыкъызэфӏэщэхэгъащ	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъакъым	укъызэфӏэщэхэгъакъым	къызэфӏэщэхэгъакъым	дыкъызэфӏэщэхэгъакъым	фыкъызэфӏэщэхэгъакъым	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъат	укъызэфӏэщэхэгъат	къызэфӏэщэхэгъат	дыкъызэфӏэщэхэгъат	фыкъызэфӏэщэхэгъат	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъатэкъым	укъызэфӏэщэхэгъатэкъым	къызэфӏэщэхэгъатэкъым	дыкъызэфӏэщэхэгъатэкъым	фыкъызэфӏэщэхэгъатэкъым	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэщ	укъызэфӏэщахэщ	къызэфӏэщахэщ	дыкъызэфӏэщахэщ	фыкъызэфӏэщахэщ	къызэфӏэщахэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэкъым	укъызэфӏэщахэкъым	къызэфӏэщахэкъым	дыкъызэфӏэщахэкъым	фыкъызэфӏэщахэкъым	къызэфӏэщахэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэт	укъызэфӏэщахэт	къызэфӏэщахэт	дыкъызэфӏэщахэт	фыкъызэфӏэщахэт	къызэфӏэщахэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэтэкъым	укъызэфӏэщахэтэкъым	къызэфӏэщахэтэкъым	дыкъызэфӏэщахэтэкъым	фыкъызэфӏэщахэтэкъым	къызэфӏэщахэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнщ	укъызэфӏэщэхэнщ	къызэфӏэщэхэнщ	дыкъызэфӏэщэхэнщ	фыкъызэфӏэщэхэнщ	къызэфӏэщэхэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнкъым	укъызэфӏэщэхэнкъым	къызэфӏэщэхэнкъым	дыкъызэфӏэщэхэнкъым	фыкъызэфӏэщэхэнкъым	къызэфӏэщэхэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнущ	укъызэфӏэщэхэнущ	къызэфӏэщэхэнущ	дыкъызэфӏэщэхэнущ	фыкъызэфӏэщэхэнущ	къызэфӏэщэхэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнукъым	укъызэфӏэщэхэнукъым	къызэфӏэщэхэнукъым	дыкъызэфӏэщэхэнукъым	фыкъызэфӏэщэхэнукъым	къызэфӏэщэхэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэрэ	укъызэфӏэщахэрэ	къызэфӏэщахэрэ	дыкъызэфӏэщахэрэ	фыкъызэфӏэщахэрэ	къызэфӏэщахэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэркъэ	укъызэфӏэщахэркъэ	къызэфӏэщахэркъэ	дыкъызэфӏэщахэркъэ	фыкъызэфӏэщахэркъэ	къызэфӏэщахэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэ(р)т	укъызэфӏэщахэ(р)т	къызэфӏэщахэ(р)т	дыкъызэфӏэщахэ(р)т	фыкъызэфӏэщахэ(р)т	къызэфӏэщахэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъэ	укъызэфӏэщахэ(р)тэкъэ	къызэфӏэщахэ(р)тэкъэ	дыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъэ	фыкъызэфӏэщахэ(р)тэкъэ	къызэфӏэщахэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэха	укъызэфӏэщэха	къызэфӏэщэха	дыкъызэфӏэщэха	фыкъызэфӏэщэха	къызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхакъэ	укъызэфӏэщэхакъэ	къызэфӏэщэхакъэ	дыкъызэфӏэщэхакъэ	фыкъызэфӏэщэхакъэ	къызэфӏэщэха(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхат	укъызэфӏэщэхат	къызэфӏэщэхат	дыкъызэфӏэщэхат	фыкъызэфӏэщэхат	къызэфӏэщэха(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхатэкъэ	укъызэфӏэщэхатэкъэ	къызэфӏэщэхатэкъэ	дыкъызэфӏэщэхатэкъэ	фыкъызэфӏэщэхатэкъэ	къызэфӏэщэха(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъа	укъызэфӏэщэхэгъа	къызэфӏэщэхэгъа	дыкъызэфӏэщэхэгъа	фыкъызэфӏэщэхэгъа	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъакъэ	укъызэфӏэщэхэгъакъэ	къызэфӏэщэхэгъакъэ	дыкъызэфӏэщэхэгъакъэ	фыкъызэфӏэщэхэгъакъэ	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъат	укъызэфӏэщэхэгъат	къызэфӏэщэхэгъат	дыкъызэфӏэщэхэгъат	фыкъызэфӏэщэхэгъат	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъатэкъэ	укъызэфӏэщэхэгъатэкъэ	къызэфӏэщэхэгъатэкъэ	дыкъызэфӏэщэхэгъатэкъэ	фыкъызэфӏэщэхэгъатэкъэ	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэ	укъызэфӏэщахэ	къызэфӏэщахэ	дыкъызэфӏэщахэ	фыкъызэфӏэщахэ	къызэфӏэщахэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэкъэ	укъызэфӏэщахэкъэ	къызэфӏэщахэкъэ	дыкъызэфӏэщахэкъэ	фыкъызэфӏэщахэкъэ	къызэфӏэщахэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэт	укъызэфӏэщахэт	къызэфӏэщахэт	дыкъызэфӏэщахэт	фыкъызэфӏэщахэт	къызэфӏэщахэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэтэкъэ	укъызэфӏэщахэтэкъэ	къызэфӏэщахэтэкъэ	дыкъызэфӏэщахэтэкъэ	фыкъызэфӏэщахэтэкъэ	къызэфӏэщахэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэн	укъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн	дыкъызэфӏэщэхэн	фыкъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнкъэ	укъызэфӏэщэхэнкъэ	къызэфӏэщэхэнкъэ	дыкъызэфӏэщэхэнкъэ	фыкъызэфӏэщэхэнкъэ	къызэфӏэщэхэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэну	укъызэфӏэщэхэну	къызэфӏэщэхэну	дыкъызэфӏэщэхэну	фыкъызэфӏэщэхэну	къызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнукъэ	укъызэфӏэщэхэнукъэ	къызэфӏэщэхэнукъэ	дыкъызэфӏэщэхэнукъэ	фыкъызэфӏэщэхэнукъэ	къызэфӏэщэхэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэмэ	укъызэфӏэщахэмэ	къызэфӏэщахэмэ	дыкъызэфӏэщахэмэ	фыкъызэфӏэщахэмэ	къызэфӏэщахэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщахэмэ	укъызэфӏэмыщахэмэ	къызэфӏэмыщахэмэ	дыкъызэфӏэмыщахэмэ	фыкъызэфӏэмыщахэмэ	къызэфӏэмыщахэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхамэ	укъызэфӏэщэхамэ	къызэфӏэщэхамэ	дыкъызэфӏэщэхамэ	фыкъызэфӏэщэхамэ	къызэфӏэщэха(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхамэ	укъызэфӏэмыщэхамэ	къызэфӏэмыщэхамэ	дыкъызэфӏэмыщэхамэ	фыкъызэфӏэмыщэхамэ	мыщэха(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъамэ	укъызэфӏэщэхэгъамэ	къызэфӏэщэхэгъамэ	дыкъызэфӏэщэхэгъамэ	фыкъызэфӏэщэхэгъамэ	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэгъамэ	укъызэфӏэмыщэхэгъамэ	къызэфӏэмыщэхэгъамэ	дыкъызэфӏэмыщэхэгъамэ	фыкъызэфӏэмыщэхэгъамэ	къызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнмэ	укъызэфӏэщэхэнмэ	къызэфӏэщэхэнмэ	дыкъызэфӏэщэхэнмэ	фыкъызэфӏэщэхэнмэ	къызэфӏэщэхэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнмэ	укъызэфӏэмыщэхэнмэ	къызэфӏэмыщэхэнмэ	дыкъызэфӏэмыщэхэнмэ	фыкъызэфӏэмыщэхэнмэ	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнумэ	укъызэфӏэщэхэнумэ	къызэфӏэщэхэнумэ	дыкъызэфӏэщэхэнумэ	фыкъызэфӏэщэхэнумэ	къызэфӏэщэхэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнумэ	укъызэфӏэмыщэхэнумэ	къызэфӏэмыщэхэнумэ	дыкъызэфӏэмыщэхэнумэ	фыкъызэфӏэмыщэхэнумэ	къызэфӏэмыщэхэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэтэмэ	укъызэфӏэщахэтэмэ	къызэфӏэщахэтэмэ	дыкъызэфӏэщахэтэмэ	фыкъызэфӏэщахэтэмэ	къызэфӏэщахэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщахэтэмэ	укъызэфӏэмыщахэтэмэ	къызэфӏэмыщахэтэмэ	дыкъызэфӏэмыщахэтэмэ	фыкъызэфӏэмыщахэтэмэ	къызэфӏэмыщахэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхатэмэ	укъызэфӏэщэхатэмэ	къызэфӏэщэхатэмэ	дыкъызэфӏэщэхатэмэ	фыкъызэфӏэщэхатэмэ	къызэфӏэщэха(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхатэмэ	укъызэфӏэмыщэхатэмэ	къызэфӏэмыщэхатэмэ	дыкъызэфӏэмыщэхатэмэ	фыкъызэфӏэмыщэхатэмэ	къызэфӏэмыщэха(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъатэмэ	укъызэфӏэщэхэгъатэмэ	къызэфӏэщэхэгъатэмэ	дыкъызэфӏэщэхэгъатэмэ	фыкъызэфӏэщэхэгъатэмэ	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэгъатэмэ	укъызэфӏэмыщэхэгъатэмэ	къызэфӏэмыщэхэгъатэмэ	дыкъызэфӏэмыщэхэгъатэмэ	фыкъызэфӏэмыщэхэгъатэмэ	къызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнтэмэ	укъызэфӏэщэхэнтэмэ	къызэфӏэщэхэнтэмэ	дыкъызэфӏэщэхэнтэмэ	фыкъызэфӏэщэхэнтэмэ	къызэфӏэщэхэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнтэмэ	укъызэфӏэмыщэхэнтэмэ	къызэфӏэмыщэхэнтэмэ	дыкъызэфӏэмыщэхэнтэмэ	фыкъызэфӏэмыщэхэнтэмэ	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнутэмэ	укъызэфӏэщэхэнутэмэ	къызэфӏэщэхэнутэмэ	дыкъызэфӏэщэхэнутэмэ	фыкъызэфӏэщэхэнутэмэ	къызэфӏэщэхэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнутэмэ	укъызэфӏэмыщэхэнутэмэ	къызэфӏэмыщэхэнутэмэ	дыкъызэфӏэмыщэхэнутэмэ	фыкъызэфӏэмыщэхэнутэмэ	къызэфӏэмыщэхэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнт	укъызэфӏэщэхэнт	къызэфӏэщэхэнт	дыкъызэфӏэщэхэнт	фыкъызэфӏэщэхэнт	къызэфӏэщэхэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнтэкъым	укъызэфӏэщэхэнтэкъым	къызэфӏэщэхэнтэкъым	дыкъызэфӏэщэхэнтэкъым	фыкъызэфӏэщэхэнтэкъым	къызэфӏэщэхэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнут	укъызэфӏэщэхэнут	къызэфӏэщэхэнут	дыкъызэфӏэщэхэнут	фыкъызэфӏэщэхэнут	къызэфӏэщэхэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнутэкъым	укъызэфӏэщэхэнутэкъым	къызэфӏэщэхэнутэкъым	дыкъызэфӏэщэхэнутэкъым	фыкъызэфӏэщэхэнутэкъым	къызэфӏэщэхэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэми	укъызэфӏэщахэми	къызэфӏэщахэми	дыкъызэфӏэщахэми	фыкъызэфӏэщахэми	къызэфӏэщахэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщахэми	укъызэфӏэмыщахэми	къызэфӏэмыщахэми	дыкъызэфӏэмыщахэми	фыкъызэфӏэмыщахэми	къызэфӏэмыщахэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхами	укъызэфӏэщэхами	къызэфӏэщэхами	дыкъызэфӏэщэхами	фыкъызэфӏэщэхами	къызэфӏэщэха(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхами	укъызэфӏэмыщэхами	къызэфӏэмыщэхами	дыкъызэфӏэмыщэхами	фыкъызэфӏэмыщэхами	къызэфӏэмыщэха(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъами	укъызэфӏэщэхэгъами	къызэфӏэщэхэгъами	дыкъызэфӏэщэхэгъами	фыкъызэфӏэщэхэгъами	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэгъами	укъызэфӏэмыщэхэгъами	къызэфӏэмыщэхэгъами	дыкъызэфӏэмыщэхэгъами	фыкъызэфӏэмыщэхэгъами	къызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнми	укъызэфӏэщэхэнми	къызэфӏэщэхэнми	дыкъызэфӏэщэхэнми	фыкъызэфӏэщэхэнми	къызэфӏэщэхэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнми	укъызэфӏэмыщэхэнми	къызэфӏэмыщэхэнми	дыкъызэфӏэмыщэхэнми	фыкъызэфӏэмыщэхэнми	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнуми	укъызэфӏэщэхэнуми	къызэфӏэщэхэнуми	дыкъызэфӏэщэхэнуми	фыкъызэфӏэщэхэнуми	къызэфӏэщэхэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнуми	укъызэфӏэмыщэхэнуми	къызэфӏэмыщэхэнуми	дыкъызэфӏэмыщэхэнуми	фыкъызэфӏэмыщэхэнуми	къызэфӏэмыщэхэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщахэтэми	укъызэфӏэщахэтэми	къызэфӏэщахэтэми	дыкъызэфӏэщахэтэми	фыкъызэфӏэщахэтэми	къызэфӏэщахэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщахэтэми	укъызэфӏэмыщахэтэми	къызэфӏэмыщахэтэми	дыкъызэфӏэмыщахэтэми	фыкъызэфӏэмыщахэтэми	къызэфӏэмыщахэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхатэми	укъызэфӏэщэхатэми	къызэфӏэщэхатэми	дыкъызэфӏэщэхатэми	фыкъызэфӏэщэхатэми	къызэфӏэщэха(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхатэми	укъызэфӏэмыщэхатэми	къызэфӏэмыщэхатэми	дыкъызэфӏэмыщэхатэми	фыкъызэфӏэмыщэхатэми	къызэфӏэмыщэха(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэгъатэми	укъызэфӏэщэхэгъатэми	къызэфӏэщэхэгъатэми	дыкъызэфӏэщэхэгъатэми	фыкъызэфӏэщэхэгъатэми	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэгъатэми	укъызэфӏэмыщэхэгъатэми	къызэфӏэмыщэхэгъатэми	дыкъызэфӏэмыщэхэгъатэми	фыкъызэфӏэмыщэхэгъатэми	къызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнтэми	укъызэфӏэщэхэнтэми	къызэфӏэщэхэнтэми	дыкъызэфӏэщэхэнтэми	фыкъызэфӏэщэхэнтэми	къызэфӏэщэхэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнтэми	укъызэфӏэмыщэхэнтэми	къызэфӏэмыщэхэнтэми	дыкъызэфӏэмыщэхэнтэми	фыкъызэфӏэмыщэхэнтэми	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхэнутэми	укъызэфӏэщэхэнутэми	къызэфӏэщэхэнутэми	дыкъызэфӏэщэхэнутэми	фыкъызэфӏэщэхэнутэми	къызэфӏэщэхэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхэнутэми	укъызэфӏэмыщэхэнутэми	къызэфӏэмыщэхэнутэми	дыкъызэфӏэмыщэхэнутэми	фыкъызэфӏэмыщэхэнутэми	къызэфӏэмыщэхэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхаи	укъызэфӏэщэхаи	къызэфӏэщэхаи	дыкъызэфӏэщэхаи	фыкъызэфӏэщэхаи	къызэфӏэщэхаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхакъыми	укъызэфӏэщэхакъыми	къызэфӏэщэхакъыми	дыкъызэфӏэщэхакъыми	фыкъызэфӏэщэхакъыми	къызэфӏэщэхакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхащэрэт	укъызэфӏэщэхащэрэт	къызэфӏэщэхащэрэт	дыкъызэфӏэщэхащэрэт	фыкъызэфӏэщэхащэрэт	къызэфӏэщэхащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэмыщэхащэрэт	укъызэфӏэмыщэхащэрэт	къызэфӏэмыщэхащэрэт	дыкъызэфӏэмыщэхащэрэт	фыкъызэфӏэмыщэхащэрэт	къызэфӏэмыщэхащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнщ	укъызэфӏэщэхагъэнщ	къызэфӏэщэхагъэнщ	дыкъызэфӏэщэхагъэнщ	фыкъызэфӏэщэхагъэнщ	къызэфӏэщэхагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнкъым	укъызэфӏэщэхагъэнкъым	къызэфӏэщэхагъэнкъым	дыкъызэфӏэщэхагъэнкъым	фыкъызэфӏэщэхагъэнкъым	къызэфӏэщэхагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнт	укъызэфӏэщэхагъэнт	къызэфӏэщэхагъэнт	дыкъызэфӏэщэхагъэнт	фыкъызэфӏэщэхагъэнт	къызэфӏэщэхагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъым	укъызэфӏэщэхагъэнтэкъым	къызэфӏэщэхагъэнтэкъым	дыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъым	фыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъым	къызэфӏэщэхагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэн	укъызэфӏэщэхагъэн	къызэфӏэщэхагъэн	дыкъызэфӏэщэхагъэн	фыкъызэфӏэщэхагъэн	къызэфӏэщэхагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнкъэ	укъызэфӏэщэхагъэнкъэ	къызэфӏэщэхагъэнкъэ	дыкъызэфӏэщэхагъэнкъэ	фыкъызэфӏэщэхагъэнкъэ	къызэфӏэщэхагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнт	укъызэфӏэщэхагъэнт	къызэфӏэщэхагъэнт	дыкъызэфӏэщэхагъэнт	фыкъызэфӏэщэхагъэнт	къызэфӏэщэхагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъэ	укъызэфӏэщэхагъэнтэкъэ	къызэфӏэщэхагъэнтэкъэ	дыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъэ	фыкъызэфӏэщэхагъэнтэкъэ	къызэфӏэщэхагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнущ	укъызэфӏэщэхагъэнущ	къызэфӏэщэхагъэнущ	дыкъызэфӏэщэхагъэнущ	фыкъызэфӏэщэхагъэнущ	къызэфӏэщэхагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнукъым	укъызэфӏэщэхагъэнукъым	къызэфӏэщэхагъэнукъым	дыкъызэфӏэщэхагъэнукъым	фыкъызэфӏэщэхагъэнукъым	къызэфӏэщэхагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнут	укъызэфӏэщэхагъэнут	къызэфӏэщэхагъэнут	дыкъызэфӏэщэхагъэнут	фыкъызэфӏэщэхагъэнут	къызэфӏэщэхагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъым	укъызэфӏэщэхагъэнутэкъым	къызэфӏэщэхагъэнутэкъым	дыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъым	фыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъым	къызэфӏэщэхагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэну	укъызэфӏэщэхагъэну	къызэфӏэщэхагъэну	дыкъызэфӏэщэхагъэну	фыкъызэфӏэщэхагъэну	къызэфӏэщэхагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнукъэ	укъызэфӏэщэхагъэнукъэ	къызэфӏэщэхагъэнукъэ	дыкъызэфӏэщэхагъэнукъэ	фыкъызэфӏэщэхагъэнукъэ	къызэфӏэщэхагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнут	укъызэфӏэщэхагъэнут	къызэфӏэщэхагъэнут	дыкъызэфӏэщэхагъэнут	фыкъызэфӏэщэхагъэнут	къызэфӏэщэхагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъэ	укъызэфӏэщэхагъэнутэкъэ	къызэфӏэщэхагъэнутэкъэ	дыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъэ	фыкъызэфӏэщэхагъэнутэкъэ	къызэфӏэщэхагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщахэ	укъызэфӏэщахэ	къызэфӏэщахэ	дыкъызэфӏэщахэ	фыкъызэфӏэщахэ	къызэфӏэщахэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщахэ	укъызэфӏэмыщахэ	къызэфӏэмыщахэ	дыкъызэфӏэмыщахэ	фыкъызэфӏэмыщахэ	къызэфӏэмыщахэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщэха	укъызэфӏэщэха	къызэфӏэщэха	дыкъызэфӏэщэха	фыкъызэфӏэщэха	къызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщэха	укъызэфӏэмыщэха	къызэфӏэмыщэха	дыкъызэфӏэмыщэха	фыкъызэфӏэмыщэха	къызэфӏэмыщэха(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщэхэгъа	укъызэфӏэщэхэгъа	къызэфӏэщэхэгъа	дыкъызэфӏэщэхэгъа	фыкъызэфӏэщэхэгъа	къызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщэхэгъа	укъызэфӏэмыщэхэгъа	къызэфӏэмыщэхэгъа	дыкъызэфӏэмыщэхэгъа	фыкъызэфӏэмыщэхэгъа	къызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщэхэн	укъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн	дыкъызэфӏэщэхэн	фыкъызэфӏэщэхэн	къызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщэхэн	укъызэфӏэмыщэхэн	къызэфӏэмыщэхэн	дыкъызэфӏэмыщэхэн	фыкъызэфӏэмыщэхэн	къызэфӏэмыщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщэхэну	укъызэфӏэщэхэну	къызэфӏэщэхэну	дыкъызэфӏэщэхэну	фыкъызэфӏэщэхэну	къызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщэхэну	укъызэфӏэмыщэхэну	къызэфӏэмыщэхэну	дыкъызэфӏэмыщэхэну	фыкъызэфӏэмыщэхэну	къызэфӏэмыщэхэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэщахэ	укъызэрызэфӏэщахэ	къызэрызэфӏэщахэ	дыкъызэрызэфӏэщахэ	фыкъызэрызэфӏэщахэ	къызэрызэфӏэщахэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэмыщахэ	укъызэрызэфӏэмыщахэ	къызэрызэфӏэмыщахэ	дыкъызэрызэфӏэмыщахэ	фыкъызэрызэфӏэмыщахэ	къызэрызэфӏэмыщахэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэщэха	укъызэрызэфӏэщэха	къызэрызэфӏэщэха	дыкъызэрызэфӏэщэха	фыкъызэрызэфӏэщэха	къызэрызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэмыщэха	укъызэрызэфӏэмыщэха	къызэрызэфӏэмыщэха	дыкъызэрызэфӏэмыщэха	фыкъызэрызэфӏэмыщэха	къызэрызэфӏэмыщэха(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэщэхэгъа	укъызэрызэфӏэщэхэгъа	къызэрызэфӏэщэхэгъа	дыкъызэрызэфӏэщэхэгъа	фыкъызэрызэфӏэщэхэгъа	къызэрызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэмыщэхэгъа	укъызэрызэфӏэмыщэхэгъа	къызэрызэфӏэмыщэхэгъа	дыкъызэрызэфӏэмыщэхэгъа	фыкъызэрызэфӏэмыщэхэгъа	къызэрызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэщэхэн	укъызэрызэфӏэщэхэн	къызэрызэфӏэщэхэн	дыкъызэрызэфӏэщэхэн	фыкъызэрызэфӏэщэхэн	къызэрызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэмыщэхэн	укъызэрызэфӏэмыщэхэн	къызэрызэфӏэмыщэхэн	дыкъызэрызэфӏэмыщэхэн	фыкъызэрызэфӏэмыщэхэн	къызэрызэфӏэмыщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэщэхэну	укъызэрызэфӏэщэхэну	къызэрызэфӏэщэхэну	дыкъызэрызэфӏэщэхэну	фыкъызэрызэфӏэщэхэну	къызэрызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэфӏэмыщэхэну	укъызэрызэфӏэмыщэхэну	къызэрызэфӏэмыщэхэну	дыкъызэрызэфӏэмыщэхэну	фыкъызэрызэфӏэмыщэхэну	къызэрызэфӏэмыщэхэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэщахэ	укъыщызэфӏэщахэ	къыщызэфӏэщахэ	дыкъыщызэфӏэщахэ	фыкъыщызэфӏэщахэ	къыщызэфӏэщахэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэмыщахэ	укъыщызэфӏэмыщахэ	къыщызэфӏэмыщахэ	дыкъыщызэфӏэмыщахэ	фыкъыщызэфӏэмыщахэ	къыщызэфӏэмыщахэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэщэха	укъыщызэфӏэщэха	къыщызэфӏэщэха	дыкъыщызэфӏэщэха	фыкъыщызэфӏэщэха	къыщызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэмыщэха	укъыщызэфӏэмыщэха	къыщызэфӏэмыщэха	дыкъыщызэфӏэмыщэха	фыкъыщызэфӏэмыщэха	къыщызэфӏэмыщэха(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэщэхэгъа	укъыщызэфӏэщэхэгъа	къыщызэфӏэщэхэгъа	дыкъыщызэфӏэщэхэгъа	фыкъыщызэфӏэщэхэгъа	къыщызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэмыщэхэгъа	укъыщызэфӏэмыщэхэгъа	къыщызэфӏэмыщэхэгъа	дыкъыщызэфӏэмыщэхэгъа	фыкъыщызэфӏэмыщэхэгъа	къыщызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэщэхэн	укъыщызэфӏэщэхэн	къыщызэфӏэщэхэн	дыкъыщызэфӏэщэхэн	фыкъыщызэфӏэщэхэн	къыщызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэмыщэхэн	укъыщызэфӏэмыщэхэн	къыщызэфӏэмыщэхэн	дыкъыщызэфӏэмыщэхэн	фыкъыщызэфӏэмыщэхэн	къыщызэфӏэмыщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэщэхэну	укъыщызэфӏэщэхэну	къыщызэфӏэщэхэну	дыкъыщызэфӏэщэхэну	фыкъыщызэфӏэщэхэну	къыщызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэфӏэмыщэхэну	укъыщызэфӏэмыщэхэну	къыщызэфӏэмыщэхэну	дыкъыщызэфӏэмыщэхэну	фыкъыщызэфӏэмыщэхэну	къыщызэфӏэмыщэхэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэщахэ	укъыздызэфӏэщахэ	къыздызэфӏэщахэ	дыкъыздызэфӏэщахэ	фыкъыздызэфӏэщахэ	къыздызэфӏэщахэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэмыщахэ	укъыздызэфӏэмыщахэ	къыздызэфӏэмыщахэ	дыкъыздызэфӏэмыщахэ	фыкъыздызэфӏэмыщахэ	къыздызэфӏэмыщахэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэщэха	укъыздызэфӏэщэха	къыздызэфӏэщэха	дыкъыздызэфӏэщэха	фыкъыздызэфӏэщэха	къыздызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэмыщэха	укъыздызэфӏэмыщэха	къыздызэфӏэмыщэха	дыкъыздызэфӏэмыщэха	фыкъыздызэфӏэмыщэха	къыздызэфӏэмыщэха(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэщэхэгъа	укъыздызэфӏэщэхэгъа	къыздызэфӏэщэхэгъа	дыкъыздызэфӏэщэхэгъа	фыкъыздызэфӏэщэхэгъа	къыздызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэмыщэхэгъа	укъыздызэфӏэмыщэхэгъа	къыздызэфӏэмыщэхэгъа	дыкъыздызэфӏэмыщэхэгъа	фыкъыздызэфӏэмыщэхэгъа	къыздызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэщэхэн	укъыздызэфӏэщэхэн	къыздызэфӏэщэхэн	дыкъыздызэфӏэщэхэн	фыкъыздызэфӏэщэхэн	къыздызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэмыщэхэн	укъыздызэфӏэмыщэхэн	къыздызэфӏэмыщэхэн	дыкъыздызэфӏэмыщэхэн	фыкъыздызэфӏэмыщэхэн	къыздызэфӏэмыщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэщэхэну	укъыздызэфӏэщэхэну	къыздызэфӏэщэхэну	дыкъыздызэфӏэщэхэну	фыкъыздызэфӏэщэхэну	къыздызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэфӏэмыщэхэну	укъыздызэфӏэмыщэхэну	къыздызэфӏэмыщэхэну	дыкъыздызэфӏэмыщэхэну	фыкъыздызэфӏэмыщэхэну	къыздызэфӏэмыщэхэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэщахэ	укъыщӀызэфӏэщахэ	къыщӀызэфӏэщахэ	дыкъыщӀызэфӏэщахэ	фыкъыщӀызэфӏэщахэ	къыщӀызэфӏэщахэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэмыщахэ	укъыщӀызэфӏэмыщахэ	къыщӀызэфӏэмыщахэ	дыкъыщӀызэфӏэмыщахэ	фыкъыщӀызэфӏэмыщахэ	къыщӀызэфӏэмыщахэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэщэха	укъыщӀызэфӏэщэха	къыщӀызэфӏэщэха	дыкъыщӀызэфӏэщэха	фыкъыщӀызэфӏэщэха	къыщӀызэфӏэщэха(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэмыщэха	укъыщӀызэфӏэмыщэха	къыщӀызэфӏэмыщэха	дыкъыщӀызэфӏэмыщэха	фыкъыщӀызэфӏэмыщэха	къыщӀызэфӏэмыщэха(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэщэхэгъа	укъыщӀызэфӏэщэхэгъа	къыщӀызэфӏэщэхэгъа	дыкъыщӀызэфӏэщэхэгъа	фыкъыщӀызэфӏэщэхэгъа	къыщӀызэфӏэщэхэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэмыщэхэгъа	укъыщӀызэфӏэмыщэхэгъа	къыщӀызэфӏэмыщэхэгъа	дыкъыщӀызэфӏэмыщэхэгъа	фыкъыщӀызэфӏэмыщэхэгъа	къыщӀызэфӏэмыщэхэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэщэхэн	укъыщӀызэфӏэщэхэн	къыщӀызэфӏэщэхэн	дыкъыщӀызэфӏэщэхэн	фыкъыщӀызэфӏэщэхэн	къыщӀызэфӏэщэхэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэмыщэхэн	укъыщӀызэфӏэмыщэхэн	къыщӀызэфӏэмыщэхэн	дыкъыщӀызэфӏэмыщэхэн	фыкъыщӀызэфӏэмыщэхэн	къыщӀызэфӏэмыщэхэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэщэхэну	укъыщӀызэфӏэщэхэну	къыщӀызэфӏэщэхэну	дыкъыщӀызэфӏэщэхэну	фыкъыщӀызэфӏэщэхэну	къыщӀызэфӏэщэхэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэфӏэмыщэхэну	укъыщӀызэфӏэмыщэхэну	къыщӀызэфӏэмыщэхэну	дыкъыщӀызэфӏэмыщэхэну	фыкъыщӀызэфӏэмыщэхэну	къыщӀызэфӏэмыщэхэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщахэу	укъызэфӏэщахэу	къызэфӏэщахэу	дыкъызэфӏэщахэу	фыкъызэфӏэщахэу	къызэфӏэщахэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщахэу	укъызэфӏэмыщахэу	къызэфӏэмыщахэу	дыкъызэфӏэмыщахэу	фыкъызэфӏэмыщахэу	къызэфӏэмыщахэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщэхауэ	укъызэфӏэщэхауэ	къызэфӏэщэхауэ	дыкъызэфӏэщэхауэ	фыкъызэфӏэщэхауэ	къызэфӏэщэхауэ / къызэфӏэщэха(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщэхауэ	укъызэфӏэмыщэхауэ	къызэфӏэмыщэхауэ	дыкъызэфӏэмыщэхауэ	фыкъызэфӏэмыщэхауэ	къызэфӏэмыщэхауэ(хэ) / къызэфӏэмыщэха(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэщахэурэ	укъызэфӏэщахэурэ	къызэфӏэщахэурэ	дыкъызэфӏэщахэурэ	фыкъызэфӏэщахэурэ	къызэфӏэщахэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэфӏэмыщахэурэ	укъызэфӏэмыщахэурэ	къызэфӏэмыщахэурэ	дыкъызэфӏэмыщахэурэ	фыкъызэфӏэмыщахэурэ	къызэфӏэмыщахэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэфӏощахэ	сыкъызэфӏощахэ	--	сыкъывзэфӏощахэ	сыкъазэфӏощахэ
уэ	укъыззэфӏощахэ	--	укъызэфӏощахэ	укъыдзэфӏощахэ	--	укъазэфӏощахэ
ар	къыззэфӏощахэ	къыбзэфӏощахэ	къызэфӏощахэ	къыдзэфӏощахэ	къывзэфӏощахэ	къазэфӏощахэ
дэ	--	дыкъыбзэфӏощахэ	дыкъызэфӏощахэ	--	дыкъывзэфӏощахэ	дыкъазэфӏощахэ
фэ	фыкъыззэфӏощахэ	--	фыкъызэфӏощахэ	фыкъыдзэфӏощахэ	--	фыкъазэфӏощахэ
ахэр	къыззэфӏощахэ(хэ)	къыбзэфӏощахэ(хэ)	къызэфӏощахэ(хэ)	къыдзэфӏощахэ(хэ)	къывзэфӏощахэ(хэ)	къазэфӏощахэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[щах]э	[щах]эр	--	[щах]эхэр
Эргативнэ:	[щах]э	[щах]эм	--	[щах]эхэм
Послеложнэ:	[щах]экӀэ	[щах]эмкӀэ	[щах]эхэкӀэ	[щах]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[щах]эуэ	[щах]эрауэ	[щах]эхэу	[щах]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[щэх]а	[щэх]ар	--	[щэх]ахэр
Эргативнэ:	[щэх]а	[щэх]ам	--	[щэх]ахэм
Послеложнэ:	[щэх]акӀэ	[щэх]амкӀэ	[щэх]ахэкӀэ	[щэх]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[щэх]ауэ	[щэх]арауэ	[щэх]ахэу	[щэх]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[щэх]эн	[щэх]эныр	--	[щэх]энхэр
Эргативнэ:	[щэх]эн	[щэх]эным	--	[щэх]энхэм
Послеложнэ:	[щэх]энкӀэ	[щэх]энымкӀэ	[щэх]энхэкӀэ	[щэх]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[щэх]эну	[щэх]энырауэ	[щэх]энхэу	[щэх]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[щэх]эну	[щэх]энур	--	[щэх]энухэр
Эргативнэ:	[щэх]эну	[щэх]энум	--	[щэх]энухэм
Послеложнэ:	[щэх]энукӀэ	[щэх]энумкӀэ	[щэх]энухэкӀэ	[щэх]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[щэх]энууэ	[щэх]энурауэ	[щэх]энухэу	[щэх]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. КъызэфӀэлӀэн, къэджэлэн.
2. Къызэтекъутэн, къызэхэщэщэн.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Къарур щӀэкӀыу къызэфӀэщэхэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэфӏэщэхэн: 1. collapse, fall down (about a person) 2. break, fall apart
• Къарур щӀэкӀыу къызэфӀэщэхэн: collapse from exhaustion.

УРЫСЫБЗЭ

• къызэфӏэщэхэн: 1. рухнуть, упасть (о человеке) 2. сломаться, развалиться
• Къарур щӀэкӀыу къызэфӀэщэхэн: падать от изнеможения.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын