къызэхэлъэдэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝzɐxɐɬɐ'dɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + зэ- + хэ- + [лъэд] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къызэхэлъэдэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къызэхэлъэдэн
щымыӀэныгъэ:	къызэхэмылъэдэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэн	укъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн	дыкъызэхэлъэдэн	фыкъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэн	укъызэхэмылъэдэн	къызэхэмылъэдэн	дыкъызэхэмылъэдэн	фыкъызэхэмылъэдэн	къызэхэмылъэдэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къызэхэлъадэ!	фыкъызэхэлъадэ!
щымыӀэныгъэ:	укъызэхэмылъадэ!	фыкъызэхэмылъадэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэхрелъадэ	укъызэхрелъадэ	къызэхрелъадэ	дыкъызэхрелъадэ	фыкъызэхрелъадэ	къызэхрелъадэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхремылъадэ	укъызэхремылъадэ	къызэхремылъадэ	дыкъызэхремылъадэ	фыкъызэхремылъадэ	къызэхремылъадэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхолъадэ(р)	укъызэхолъадэ(р)	къызэхолъадэ(р)	дыкъызэхолъадэ(р)	фыкъызэхолъадэ(р)	къызэхолъадэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэркъым	укъызэхэлъадэркъым	къызэхэлъадэркъым	дыкъызэхэлъадэркъым	фыкъызэхэлъадэркъым	къызэхэлъадэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэ(р)т	укъызэхэлъадэ(р)т	къызэхэлъадэ(р)т	дыкъызэхэлъадэ(р)т	фыкъызэхэлъадэ(р)т	къызэхэлъадэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэ(р)тэкъым	укъызэхэлъадэ(р)тэкъым	къызэхэлъадэ(р)тэкъым	дыкъызэхэлъадэ(р)тэкъым	фыкъызэхэлъадэ(р)тэкъым	къызэхэлъадэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдащ	укъызэхэлъэдащ	къызэхэлъэдащ	дыкъызэхэлъэдащ	фыкъызэхэлъэдащ	къызэхэлъэда(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдакъым	укъызэхэлъэдакъым	къызэхэлъэдакъым	дыкъызэхэлъэдакъым	фыкъызэхэлъэдакъым	къызэхэлъэда(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдат	укъызэхэлъэдат	къызэхэлъэдат	дыкъызэхэлъэдат	фыкъызэхэлъэдат	къызэхэлъэда(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдатэкъым	укъызэхэлъэдатэкъым	къызэхэлъэдатэкъым	дыкъызэхэлъэдатэкъым	фыкъызэхэлъэдатэкъым	къызэхэлъэда(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъащ	укъызэхэлъэдэгъащ	къызэхэлъэдэгъащ	дыкъызэхэлъэдэгъащ	фыкъызэхэлъэдэгъащ	къызэхэлъэдэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъакъым	укъызэхэлъэдэгъакъым	къызэхэлъэдэгъакъым	дыкъызэхэлъэдэгъакъым	фыкъызэхэлъэдэгъакъым	къызэхэлъэдэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъат	укъызэхэлъэдэгъат	къызэхэлъэдэгъат	дыкъызэхэлъэдэгъат	фыкъызэхэлъэдэгъат	къызэхэлъэдэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъатэкъым	укъызэхэлъэдэгъатэкъым	къызэхэлъэдэгъатэкъым	дыкъызэхэлъэдэгъатэкъым	фыкъызэхэлъэдэгъатэкъым	къызэхэлъэдэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэщ	укъызэхэлъадэщ	къызэхэлъадэщ	дыкъызэхэлъадэщ	фыкъызэхэлъадэщ	къызэхэлъадэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэкъым	укъызэхэлъадэкъым	къызэхэлъадэкъым	дыкъызэхэлъадэкъым	фыкъызэхэлъадэкъым	къызэхэлъадэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэт	укъызэхэлъадэт	къызэхэлъадэт	дыкъызэхэлъадэт	фыкъызэхэлъадэт	къызэхэлъадэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэтэкъым	укъызэхэлъадэтэкъым	къызэхэлъадэтэкъым	дыкъызэхэлъадэтэкъым	фыкъызэхэлъадэтэкъым	къызэхэлъадэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнщ	укъызэхэлъэдэнщ	къызэхэлъэдэнщ	дыкъызэхэлъэдэнщ	фыкъызэхэлъэдэнщ	къызэхэлъэдэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнкъым	укъызэхэлъэдэнкъым	къызэхэлъэдэнкъым	дыкъызэхэлъэдэнкъым	фыкъызэхэлъэдэнкъым	къызэхэлъэдэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнущ	укъызэхэлъэдэнущ	къызэхэлъэдэнущ	дыкъызэхэлъэдэнущ	фыкъызэхэлъэдэнущ	къызэхэлъэдэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнукъым	укъызэхэлъэдэнукъым	къызэхэлъэдэнукъым	дыкъызэхэлъэдэнукъым	фыкъызэхэлъэдэнукъым	къызэхэлъэдэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэрэ	укъызэхэлъадэрэ	къызэхэлъадэрэ	дыкъызэхэлъадэрэ	фыкъызэхэлъадэрэ	къызэхэлъадэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэркъэ	укъызэхэлъадэркъэ	къызэхэлъадэркъэ	дыкъызэхэлъадэркъэ	фыкъызэхэлъадэркъэ	къызэхэлъадэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэ(р)т	укъызэхэлъадэ(р)т	къызэхэлъадэ(р)т	дыкъызэхэлъадэ(р)т	фыкъызэхэлъадэ(р)т	къызэхэлъадэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэ(р)тэкъэ	укъызэхэлъадэ(р)тэкъэ	къызэхэлъадэ(р)тэкъэ	дыкъызэхэлъадэ(р)тэкъэ	фыкъызэхэлъадэ(р)тэкъэ	къызэхэлъадэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэда	укъызэхэлъэда	къызэхэлъэда	дыкъызэхэлъэда	фыкъызэхэлъэда	къызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдакъэ	укъызэхэлъэдакъэ	къызэхэлъэдакъэ	дыкъызэхэлъэдакъэ	фыкъызэхэлъэдакъэ	къызэхэлъэда(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдат	укъызэхэлъэдат	къызэхэлъэдат	дыкъызэхэлъэдат	фыкъызэхэлъэдат	къызэхэлъэда(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдатэкъэ	укъызэхэлъэдатэкъэ	къызэхэлъэдатэкъэ	дыкъызэхэлъэдатэкъэ	фыкъызэхэлъэдатэкъэ	къызэхэлъэда(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъа	укъызэхэлъэдэгъа	къызэхэлъэдэгъа	дыкъызэхэлъэдэгъа	фыкъызэхэлъэдэгъа	къызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъакъэ	укъызэхэлъэдэгъакъэ	къызэхэлъэдэгъакъэ	дыкъызэхэлъэдэгъакъэ	фыкъызэхэлъэдэгъакъэ	къызэхэлъэдэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъат	укъызэхэлъэдэгъат	къызэхэлъэдэгъат	дыкъызэхэлъэдэгъат	фыкъызэхэлъэдэгъат	къызэхэлъэдэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъатэкъэ	укъызэхэлъэдэгъатэкъэ	къызэхэлъэдэгъатэкъэ	дыкъызэхэлъэдэгъатэкъэ	фыкъызэхэлъэдэгъатэкъэ	къызэхэлъэдэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэ	укъызэхэлъадэ	къызэхэлъадэ	дыкъызэхэлъадэ	фыкъызэхэлъадэ	къызэхэлъадэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэкъэ	укъызэхэлъадэкъэ	къызэхэлъадэкъэ	дыкъызэхэлъадэкъэ	фыкъызэхэлъадэкъэ	къызэхэлъадэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэт	укъызэхэлъадэт	къызэхэлъадэт	дыкъызэхэлъадэт	фыкъызэхэлъадэт	къызэхэлъадэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэтэкъэ	укъызэхэлъадэтэкъэ	къызэхэлъадэтэкъэ	дыкъызэхэлъадэтэкъэ	фыкъызэхэлъадэтэкъэ	къызэхэлъадэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэн	укъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн	дыкъызэхэлъэдэн	фыкъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнкъэ	укъызэхэлъэдэнкъэ	къызэхэлъэдэнкъэ	дыкъызэхэлъэдэнкъэ	фыкъызэхэлъэдэнкъэ	къызэхэлъэдэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэну	укъызэхэлъэдэну	къызэхэлъэдэну	дыкъызэхэлъэдэну	фыкъызэхэлъэдэну	къызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнукъэ	укъызэхэлъэдэнукъэ	къызэхэлъэдэнукъэ	дыкъызэхэлъэдэнукъэ	фыкъызэхэлъэдэнукъэ	къызэхэлъэдэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэмэ	укъызэхэлъадэмэ	къызэхэлъадэмэ	дыкъызэхэлъадэмэ	фыкъызэхэлъадэмэ	къызэхэлъадэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъадэмэ	укъызэхэмылъадэмэ	къызэхэмылъадэмэ	дыкъызэхэмылъадэмэ	фыкъызэхэмылъадэмэ	къызэхэмылъадэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдамэ	укъызэхэлъэдамэ	къызэхэлъэдамэ	дыкъызэхэлъэдамэ	фыкъызэхэлъэдамэ	къызэхэлъэда(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдамэ	укъызэхэмылъэдамэ	къызэхэмылъэдамэ	дыкъызэхэмылъэдамэ	фыкъызэхэмылъэдамэ	мылъэда(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъамэ	укъызэхэлъэдэгъамэ	къызэхэлъэдэгъамэ	дыкъызэхэлъэдэгъамэ	фыкъызэхэлъэдэгъамэ	къызэхэлъэдэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэгъамэ	укъызэхэмылъэдэгъамэ	къызэхэмылъэдэгъамэ	дыкъызэхэмылъэдэгъамэ	фыкъызэхэмылъэдэгъамэ	къызэхэмылъэдэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнмэ	укъызэхэлъэдэнмэ	къызэхэлъэдэнмэ	дыкъызэхэлъэдэнмэ	фыкъызэхэлъэдэнмэ	къызэхэлъэдэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнмэ	укъызэхэмылъэдэнмэ	къызэхэмылъэдэнмэ	дыкъызэхэмылъэдэнмэ	фыкъызэхэмылъэдэнмэ	къызэхэмылъэдэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнумэ	укъызэхэлъэдэнумэ	къызэхэлъэдэнумэ	дыкъызэхэлъэдэнумэ	фыкъызэхэлъэдэнумэ	къызэхэлъэдэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнумэ	укъызэхэмылъэдэнумэ	къызэхэмылъэдэнумэ	дыкъызэхэмылъэдэнумэ	фыкъызэхэмылъэдэнумэ	къызэхэмылъэдэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэтэмэ	укъызэхэлъадэтэмэ	къызэхэлъадэтэмэ	дыкъызэхэлъадэтэмэ	фыкъызэхэлъадэтэмэ	къызэхэлъадэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъадэтэмэ	укъызэхэмылъадэтэмэ	къызэхэмылъадэтэмэ	дыкъызэхэмылъадэтэмэ	фыкъызэхэмылъадэтэмэ	къызэхэмылъадэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдатэмэ	укъызэхэлъэдатэмэ	къызэхэлъэдатэмэ	дыкъызэхэлъэдатэмэ	фыкъызэхэлъэдатэмэ	къызэхэлъэда(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдатэмэ	укъызэхэмылъэдатэмэ	къызэхэмылъэдатэмэ	дыкъызэхэмылъэдатэмэ	фыкъызэхэмылъэдатэмэ	къызэхэмылъэда(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъатэмэ	укъызэхэлъэдэгъатэмэ	къызэхэлъэдэгъатэмэ	дыкъызэхэлъэдэгъатэмэ	фыкъызэхэлъэдэгъатэмэ	къызэхэлъэдэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэгъатэмэ	укъызэхэмылъэдэгъатэмэ	къызэхэмылъэдэгъатэмэ	дыкъызэхэмылъэдэгъатэмэ	фыкъызэхэмылъэдэгъатэмэ	къызэхэмылъэдэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнтэмэ	укъызэхэлъэдэнтэмэ	къызэхэлъэдэнтэмэ	дыкъызэхэлъэдэнтэмэ	фыкъызэхэлъэдэнтэмэ	къызэхэлъэдэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнтэмэ	укъызэхэмылъэдэнтэмэ	къызэхэмылъэдэнтэмэ	дыкъызэхэмылъэдэнтэмэ	фыкъызэхэмылъэдэнтэмэ	къызэхэмылъэдэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнутэмэ	укъызэхэлъэдэнутэмэ	къызэхэлъэдэнутэмэ	дыкъызэхэлъэдэнутэмэ	фыкъызэхэлъэдэнутэмэ	къызэхэлъэдэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнутэмэ	укъызэхэмылъэдэнутэмэ	къызэхэмылъэдэнутэмэ	дыкъызэхэмылъэдэнутэмэ	фыкъызэхэмылъэдэнутэмэ	къызэхэмылъэдэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнт	укъызэхэлъэдэнт	къызэхэлъэдэнт	дыкъызэхэлъэдэнт	фыкъызэхэлъэдэнт	къызэхэлъэдэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнтэкъым	укъызэхэлъэдэнтэкъым	къызэхэлъэдэнтэкъым	дыкъызэхэлъэдэнтэкъым	фыкъызэхэлъэдэнтэкъым	къызэхэлъэдэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнут	укъызэхэлъэдэнут	къызэхэлъэдэнут	дыкъызэхэлъэдэнут	фыкъызэхэлъэдэнут	къызэхэлъэдэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнутэкъым	укъызэхэлъэдэнутэкъым	къызэхэлъэдэнутэкъым	дыкъызэхэлъэдэнутэкъым	фыкъызэхэлъэдэнутэкъым	къызэхэлъэдэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэми	укъызэхэлъадэми	къызэхэлъадэми	дыкъызэхэлъадэми	фыкъызэхэлъадэми	къызэхэлъадэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъадэми	укъызэхэмылъадэми	къызэхэмылъадэми	дыкъызэхэмылъадэми	фыкъызэхэмылъадэми	къызэхэмылъадэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдами	укъызэхэлъэдами	къызэхэлъэдами	дыкъызэхэлъэдами	фыкъызэхэлъэдами	къызэхэлъэда(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдами	укъызэхэмылъэдами	къызэхэмылъэдами	дыкъызэхэмылъэдами	фыкъызэхэмылъэдами	къызэхэмылъэда(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъами	укъызэхэлъэдэгъами	къызэхэлъэдэгъами	дыкъызэхэлъэдэгъами	фыкъызэхэлъэдэгъами	къызэхэлъэдэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэгъами	укъызэхэмылъэдэгъами	къызэхэмылъэдэгъами	дыкъызэхэмылъэдэгъами	фыкъызэхэмылъэдэгъами	къызэхэмылъэдэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнми	укъызэхэлъэдэнми	къызэхэлъэдэнми	дыкъызэхэлъэдэнми	фыкъызэхэлъэдэнми	къызэхэлъэдэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнми	укъызэхэмылъэдэнми	къызэхэмылъэдэнми	дыкъызэхэмылъэдэнми	фыкъызэхэмылъэдэнми	къызэхэмылъэдэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнуми	укъызэхэлъэдэнуми	къызэхэлъэдэнуми	дыкъызэхэлъэдэнуми	фыкъызэхэлъэдэнуми	къызэхэлъэдэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнуми	укъызэхэмылъэдэнуми	къызэхэмылъэдэнуми	дыкъызэхэмылъэдэнуми	фыкъызэхэмылъэдэнуми	къызэхэмылъэдэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъадэтэми	укъызэхэлъадэтэми	къызэхэлъадэтэми	дыкъызэхэлъадэтэми	фыкъызэхэлъадэтэми	къызэхэлъадэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъадэтэми	укъызэхэмылъадэтэми	къызэхэмылъадэтэми	дыкъызэхэмылъадэтэми	фыкъызэхэмылъадэтэми	къызэхэмылъадэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдатэми	укъызэхэлъэдатэми	къызэхэлъэдатэми	дыкъызэхэлъэдатэми	фыкъызэхэлъэдатэми	къызэхэлъэда(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдатэми	укъызэхэмылъэдатэми	къызэхэмылъэдатэми	дыкъызэхэмылъэдатэми	фыкъызэхэмылъэдатэми	къызэхэмылъэда(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэгъатэми	укъызэхэлъэдэгъатэми	къызэхэлъэдэгъатэми	дыкъызэхэлъэдэгъатэми	фыкъызэхэлъэдэгъатэми	къызэхэлъэдэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэгъатэми	укъызэхэмылъэдэгъатэми	къызэхэмылъэдэгъатэми	дыкъызэхэмылъэдэгъатэми	фыкъызэхэмылъэдэгъатэми	къызэхэмылъэдэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнтэми	укъызэхэлъэдэнтэми	къызэхэлъэдэнтэми	дыкъызэхэлъэдэнтэми	фыкъызэхэлъэдэнтэми	къызэхэлъэдэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнтэми	укъызэхэмылъэдэнтэми	къызэхэмылъэдэнтэми	дыкъызэхэмылъэдэнтэми	фыкъызэхэмылъэдэнтэми	къызэхэмылъэдэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдэнутэми	укъызэхэлъэдэнутэми	къызэхэлъэдэнутэми	дыкъызэхэлъэдэнутэми	фыкъызэхэлъэдэнутэми	къызэхэлъэдэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдэнутэми	укъызэхэмылъэдэнутэми	къызэхэмылъэдэнутэми	дыкъызэхэмылъэдэнутэми	фыкъызэхэмылъэдэнутэми	къызэхэмылъэдэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдаи	укъызэхэлъэдаи	къызэхэлъэдаи	дыкъызэхэлъэдаи	фыкъызэхэлъэдаи	къызэхэлъэдаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдакъыми	укъызэхэлъэдакъыми	къызэхэлъэдакъыми	дыкъызэхэлъэдакъыми	фыкъызэхэлъэдакъыми	къызэхэлъэдакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдащэрэт	укъызэхэлъэдащэрэт	къызэхэлъэдащэрэт	дыкъызэхэлъэдащэрэт	фыкъызэхэлъэдащэрэт	къызэхэлъэдащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэмылъэдащэрэт	укъызэхэмылъэдащэрэт	къызэхэмылъэдащэрэт	дыкъызэхэмылъэдащэрэт	фыкъызэхэмылъэдащэрэт	къызэхэмылъэдащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнщ	укъызэхэлъэдагъэнщ	къызэхэлъэдагъэнщ	дыкъызэхэлъэдагъэнщ	фыкъызэхэлъэдагъэнщ	къызэхэлъэдагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнкъым	укъызэхэлъэдагъэнкъым	къызэхэлъэдагъэнкъым	дыкъызэхэлъэдагъэнкъым	фыкъызэхэлъэдагъэнкъым	къызэхэлъэдагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнт	укъызэхэлъэдагъэнт	къызэхэлъэдагъэнт	дыкъызэхэлъэдагъэнт	фыкъызэхэлъэдагъэнт	къызэхэлъэдагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнтэкъым	укъызэхэлъэдагъэнтэкъым	къызэхэлъэдагъэнтэкъым	дыкъызэхэлъэдагъэнтэкъым	фыкъызэхэлъэдагъэнтэкъым	къызэхэлъэдагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэн	укъызэхэлъэдагъэн	къызэхэлъэдагъэн	дыкъызэхэлъэдагъэн	фыкъызэхэлъэдагъэн	къызэхэлъэдагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнкъэ	укъызэхэлъэдагъэнкъэ	къызэхэлъэдагъэнкъэ	дыкъызэхэлъэдагъэнкъэ	фыкъызэхэлъэдагъэнкъэ	къызэхэлъэдагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнт	укъызэхэлъэдагъэнт	къызэхэлъэдагъэнт	дыкъызэхэлъэдагъэнт	фыкъызэхэлъэдагъэнт	къызэхэлъэдагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнтэкъэ	укъызэхэлъэдагъэнтэкъэ	къызэхэлъэдагъэнтэкъэ	дыкъызэхэлъэдагъэнтэкъэ	фыкъызэхэлъэдагъэнтэкъэ	къызэхэлъэдагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнущ	укъызэхэлъэдагъэнущ	къызэхэлъэдагъэнущ	дыкъызэхэлъэдагъэнущ	фыкъызэхэлъэдагъэнущ	къызэхэлъэдагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнукъым	укъызэхэлъэдагъэнукъым	къызэхэлъэдагъэнукъым	дыкъызэхэлъэдагъэнукъым	фыкъызэхэлъэдагъэнукъым	къызэхэлъэдагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнут	укъызэхэлъэдагъэнут	къызэхэлъэдагъэнут	дыкъызэхэлъэдагъэнут	фыкъызэхэлъэдагъэнут	къызэхэлъэдагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнутэкъым	укъызэхэлъэдагъэнутэкъым	къызэхэлъэдагъэнутэкъым	дыкъызэхэлъэдагъэнутэкъым	фыкъызэхэлъэдагъэнутэкъым	къызэхэлъэдагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэну	укъызэхэлъэдагъэну	къызэхэлъэдагъэну	дыкъызэхэлъэдагъэну	фыкъызэхэлъэдагъэну	къызэхэлъэдагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнукъэ	укъызэхэлъэдагъэнукъэ	къызэхэлъэдагъэнукъэ	дыкъызэхэлъэдагъэнукъэ	фыкъызэхэлъэдагъэнукъэ	къызэхэлъэдагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнут	укъызэхэлъэдагъэнут	къызэхэлъэдагъэнут	дыкъызэхэлъэдагъэнут	фыкъызэхэлъэдагъэнут	къызэхэлъэдагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъызэхэлъэдагъэнутэкъэ	укъызэхэлъэдагъэнутэкъэ	къызэхэлъэдагъэнутэкъэ	дыкъызэхэлъэдагъэнутэкъэ	фыкъызэхэлъэдагъэнутэкъэ	къызэхэлъэдагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъадэ	укъызэхэлъадэ	къызэхэлъадэ	дыкъызэхэлъадэ	фыкъызэхэлъадэ	къызэхэлъадэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъадэ	укъызэхэмылъадэ	къызэхэмылъадэ	дыкъызэхэмылъадэ	фыкъызэхэмылъадэ	къызэхэмылъадэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъэда	укъызэхэлъэда	къызэхэлъэда	дыкъызэхэлъэда	фыкъызэхэлъэда	къызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъэда	укъызэхэмылъэда	къызэхэмылъэда	дыкъызэхэмылъэда	фыкъызэхэмылъэда	къызэхэмылъэда(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъэдэгъа	укъызэхэлъэдэгъа	къызэхэлъэдэгъа	дыкъызэхэлъэдэгъа	фыкъызэхэлъэдэгъа	къызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъэдэгъа	укъызэхэмылъэдэгъа	къызэхэмылъэдэгъа	дыкъызэхэмылъэдэгъа	фыкъызэхэмылъэдэгъа	къызэхэмылъэдэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъэдэн	укъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн	дыкъызэхэлъэдэн	фыкъызэхэлъэдэн	къызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъэдэн	укъызэхэмылъэдэн	къызэхэмылъэдэн	дыкъызэхэмылъэдэн	фыкъызэхэмылъэдэн	къызэхэмылъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъэдэну	укъызэхэлъэдэну	къызэхэлъэдэну	дыкъызэхэлъэдэну	фыкъызэхэлъэдэну	къызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъэдэну	укъызэхэмылъэдэну	къызэхэмылъэдэну	дыкъызэхэмылъэдэну	фыкъызэхэмылъэдэну	къызэхэмылъэдэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэлъадэ	укъызэрызэхэлъадэ	къызэрызэхэлъадэ	дыкъызэрызэхэлъадэ	фыкъызэрызэхэлъадэ	къызэрызэхэлъадэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэмылъадэ	укъызэрызэхэмылъадэ	къызэрызэхэмылъадэ	дыкъызэрызэхэмылъадэ	фыкъызэрызэхэмылъадэ	къызэрызэхэмылъадэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэлъэда	укъызэрызэхэлъэда	къызэрызэхэлъэда	дыкъызэрызэхэлъэда	фыкъызэрызэхэлъэда	къызэрызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэмылъэда	укъызэрызэхэмылъэда	къызэрызэхэмылъэда	дыкъызэрызэхэмылъэда	фыкъызэрызэхэмылъэда	къызэрызэхэмылъэда(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэлъэдэгъа	укъызэрызэхэлъэдэгъа	къызэрызэхэлъэдэгъа	дыкъызэрызэхэлъэдэгъа	фыкъызэрызэхэлъэдэгъа	къызэрызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэмылъэдэгъа	укъызэрызэхэмылъэдэгъа	къызэрызэхэмылъэдэгъа	дыкъызэрызэхэмылъэдэгъа	фыкъызэрызэхэмылъэдэгъа	къызэрызэхэмылъэдэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэлъэдэн	укъызэрызэхэлъэдэн	къызэрызэхэлъэдэн	дыкъызэрызэхэлъэдэн	фыкъызэрызэхэлъэдэн	къызэрызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэмылъэдэн	укъызэрызэхэмылъэдэн	къызэрызэхэмылъэдэн	дыкъызэрызэхэмылъэдэн	фыкъызэрызэхэмылъэдэн	къызэрызэхэмылъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэлъэдэну	укъызэрызэхэлъэдэну	къызэрызэхэлъэдэну	дыкъызэрызэхэлъэдэну	фыкъызэрызэхэлъэдэну	къызэрызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрызэхэмылъэдэну	укъызэрызэхэмылъэдэну	къызэрызэхэмылъэдэну	дыкъызэрызэхэмылъэдэну	фыкъызэрызэхэмылъэдэну	къызэрызэхэмылъэдэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэлъадэ	укъыщызэхэлъадэ	къыщызэхэлъадэ	дыкъыщызэхэлъадэ	фыкъыщызэхэлъадэ	къыщызэхэлъадэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэмылъадэ	укъыщызэхэмылъадэ	къыщызэхэмылъадэ	дыкъыщызэхэмылъадэ	фыкъыщызэхэмылъадэ	къыщызэхэмылъадэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэлъэда	укъыщызэхэлъэда	къыщызэхэлъэда	дыкъыщызэхэлъэда	фыкъыщызэхэлъэда	къыщызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэмылъэда	укъыщызэхэмылъэда	къыщызэхэмылъэда	дыкъыщызэхэмылъэда	фыкъыщызэхэмылъэда	къыщызэхэмылъэда(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэлъэдэгъа	укъыщызэхэлъэдэгъа	къыщызэхэлъэдэгъа	дыкъыщызэхэлъэдэгъа	фыкъыщызэхэлъэдэгъа	къыщызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэмылъэдэгъа	укъыщызэхэмылъэдэгъа	къыщызэхэмылъэдэгъа	дыкъыщызэхэмылъэдэгъа	фыкъыщызэхэмылъэдэгъа	къыщызэхэмылъэдэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэлъэдэн	укъыщызэхэлъэдэн	къыщызэхэлъэдэн	дыкъыщызэхэлъэдэн	фыкъыщызэхэлъэдэн	къыщызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэмылъэдэн	укъыщызэхэмылъэдэн	къыщызэхэмылъэдэн	дыкъыщызэхэмылъэдэн	фыкъыщызэхэмылъэдэн	къыщызэхэмылъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэлъэдэну	укъыщызэхэлъэдэну	къыщызэхэлъэдэну	дыкъыщызэхэлъэдэну	фыкъыщызэхэлъэдэну	къыщызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщызэхэмылъэдэну	укъыщызэхэмылъэдэну	къыщызэхэмылъэдэну	дыкъыщызэхэмылъэдэну	фыкъыщызэхэмылъэдэну	къыщызэхэмылъэдэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэлъадэ	укъыздызэхэлъадэ	къыздызэхэлъадэ	дыкъыздызэхэлъадэ	фыкъыздызэхэлъадэ	къыздызэхэлъадэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэмылъадэ	укъыздызэхэмылъадэ	къыздызэхэмылъадэ	дыкъыздызэхэмылъадэ	фыкъыздызэхэмылъадэ	къыздызэхэмылъадэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэлъэда	укъыздызэхэлъэда	къыздызэхэлъэда	дыкъыздызэхэлъэда	фыкъыздызэхэлъэда	къыздызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэмылъэда	укъыздызэхэмылъэда	къыздызэхэмылъэда	дыкъыздызэхэмылъэда	фыкъыздызэхэмылъэда	къыздызэхэмылъэда(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэлъэдэгъа	укъыздызэхэлъэдэгъа	къыздызэхэлъэдэгъа	дыкъыздызэхэлъэдэгъа	фыкъыздызэхэлъэдэгъа	къыздызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэмылъэдэгъа	укъыздызэхэмылъэдэгъа	къыздызэхэмылъэдэгъа	дыкъыздызэхэмылъэдэгъа	фыкъыздызэхэмылъэдэгъа	къыздызэхэмылъэдэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэлъэдэн	укъыздызэхэлъэдэн	къыздызэхэлъэдэн	дыкъыздызэхэлъэдэн	фыкъыздызэхэлъэдэн	къыздызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэмылъэдэн	укъыздызэхэмылъэдэн	къыздызэхэмылъэдэн	дыкъыздызэхэмылъэдэн	фыкъыздызэхэмылъэдэн	къыздызэхэмылъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэлъэдэну	укъыздызэхэлъэдэну	къыздызэхэлъэдэну	дыкъыздызэхэлъэдэну	фыкъыздызэхэлъэдэну	къыздызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздызэхэмылъэдэну	укъыздызэхэмылъэдэну	къыздызэхэмылъэдэну	дыкъыздызэхэмылъэдэну	фыкъыздызэхэмылъэдэну	къыздызэхэмылъэдэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэлъадэ	укъыщӀызэхэлъадэ	къыщӀызэхэлъадэ	дыкъыщӀызэхэлъадэ	фыкъыщӀызэхэлъадэ	къыщӀызэхэлъадэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэмылъадэ	укъыщӀызэхэмылъадэ	къыщӀызэхэмылъадэ	дыкъыщӀызэхэмылъадэ	фыкъыщӀызэхэмылъадэ	къыщӀызэхэмылъадэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэлъэда	укъыщӀызэхэлъэда	къыщӀызэхэлъэда	дыкъыщӀызэхэлъэда	фыкъыщӀызэхэлъэда	къыщӀызэхэлъэда(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэмылъэда	укъыщӀызэхэмылъэда	къыщӀызэхэмылъэда	дыкъыщӀызэхэмылъэда	фыкъыщӀызэхэмылъэда	къыщӀызэхэмылъэда(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэлъэдэгъа	укъыщӀызэхэлъэдэгъа	къыщӀызэхэлъэдэгъа	дыкъыщӀызэхэлъэдэгъа	фыкъыщӀызэхэлъэдэгъа	къыщӀызэхэлъэдэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэмылъэдэгъа	укъыщӀызэхэмылъэдэгъа	къыщӀызэхэмылъэдэгъа	дыкъыщӀызэхэмылъэдэгъа	фыкъыщӀызэхэмылъэдэгъа	къыщӀызэхэмылъэдэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэлъэдэн	укъыщӀызэхэлъэдэн	къыщӀызэхэлъэдэн	дыкъыщӀызэхэлъэдэн	фыкъыщӀызэхэлъэдэн	къыщӀызэхэлъэдэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэмылъэдэн	укъыщӀызэхэмылъэдэн	къыщӀызэхэмылъэдэн	дыкъыщӀызэхэмылъэдэн	фыкъыщӀызэхэмылъэдэн	къыщӀызэхэмылъэдэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэлъэдэну	укъыщӀызэхэлъэдэну	къыщӀызэхэлъэдэну	дыкъыщӀызэхэлъэдэну	фыкъыщӀызэхэлъэдэну	къыщӀызэхэлъэдэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀызэхэмылъэдэну	укъыщӀызэхэмылъэдэну	къыщӀызэхэмылъэдэну	дыкъыщӀызэхэмылъэдэну	фыкъыщӀызэхэмылъэдэну	къыщӀызэхэмылъэдэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъадэу	укъызэхэлъадэу	къызэхэлъадэу	дыкъызэхэлъадэу	фыкъызэхэлъадэу	къызэхэлъадэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъадэу	укъызэхэмылъадэу	къызэхэмылъадэу	дыкъызэхэмылъадэу	фыкъызэхэмылъадэу	къызэхэмылъадэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъэдауэ	укъызэхэлъэдауэ	къызэхэлъэдауэ	дыкъызэхэлъэдауэ	фыкъызэхэлъэдауэ	къызэхэлъэдауэ / къызэхэлъэда(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъэдауэ	укъызэхэмылъэдауэ	къызэхэмылъэдауэ	дыкъызэхэмылъэдауэ	фыкъызэхэмылъэдауэ	къызэхэмылъэдауэ(хэ) / къызэхэмылъэда(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъызэхэлъадэурэ	укъызэхэлъадэурэ	къызэхэлъадэурэ	дыкъызэхэлъадэурэ	фыкъызэхэлъадэурэ	къызэхэлъадэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъызэхэмылъадэурэ	укъызэхэмылъадэурэ	къызэхэмылъадэурэ	дыкъызэхэмылъадэурэ	фыкъызэхэмылъадэурэ	къызэхэмылъадэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыбзэхолъадэ	сыкъызэхолъадэ	--	сыкъывзэхолъадэ	сыкъазэхолъадэ
уэ	укъыззэхолъадэ	--	укъызэхолъадэ	укъыдзэхолъадэ	--	укъазэхолъадэ
ар	къыззэхолъадэ	къыбзэхолъадэ	къызэхолъадэ	къыдзэхолъадэ	къывзэхолъадэ	къазэхолъадэ
дэ	--	дыкъыбзэхолъадэ	дыкъызэхолъадэ	--	дыкъывзэхолъадэ	дыкъазэхолъадэ
фэ	фыкъыззэхолъадэ	--	фыкъызэхолъадэ	фыкъыдзэхолъадэ	--	фыкъазэхолъадэ
ахэр	къыззэхолъадэ(хэ)	къыбзэхолъадэ(хэ)	къызэхолъадэ(хэ)	къыдзэхолъадэ(хэ)	къывзэхолъадэ(хэ)	къазэхолъадэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъад]э	[лъад]эр	--	[лъад]эхэр
Эргативнэ:	[лъад]э	[лъад]эм	--	[лъад]эхэм
Послеложнэ:	[лъад]экӀэ	[лъад]эмкӀэ	[лъад]эхэкӀэ	[лъад]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъад]эуэ	[лъад]эрауэ	[лъад]эхэу	[лъад]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэд]а	[лъэд]ар	--	[лъэд]ахэр
Эргативнэ:	[лъэд]а	[лъэд]ам	--	[лъэд]ахэм
Послеложнэ:	[лъэд]акӀэ	[лъэд]амкӀэ	[лъэд]ахэкӀэ	[лъэд]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэд]ауэ	[лъэд]арауэ	[лъэд]ахэу	[лъэд]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэд]эн	[лъэд]эныр	--	[лъэд]энхэр
Эргативнэ:	[лъэд]эн	[лъэд]эным	--	[лъэд]энхэм
Послеложнэ:	[лъэд]энкӀэ	[лъэд]энымкӀэ	[лъэд]энхэкӀэ	[лъэд]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[лъэд]эну	[лъэд]энырауэ	[лъэд]энхэу	[лъэд]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лъэд]эну	[лъэд]энур	--	[лъэд]энухэр
Эргативнэ:	[лъэд]эну	[лъэд]энум	--	[лъэд]энухэм
Послеложнэ:	[лъэд]энукӀэ	[лъэд]энумкӀэ	[лъэд]энухэкӀэ	[лъэд]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лъэд]энууэ	[лъэд]энурауэ	[лъэд]энухэу	[лъэд]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зэхэхуэн, зэхэхьэн (п. п. псы цӀыкӀухэр).
2. ЖэкӀэ къызэхуэсын, къызэхуэжэсын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Псыхэр къызэхэлъэдэн.
• Гъунэгъухэр къызэхэлъэдащ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къызэхэлъэдэн: 1. flow or run together, connect, merge (about streams, etc.) 2. run together, assemble, gather (about many)
• Псыхэр къызэхэлъэдэн: the rivers merge.
• Гъунэгъухэр къызэхэлъэдащ: running, the neighbours gathered.

УРЫСЫБЗЭ

• къызэхэлъэдэн: 1. стечься, соединиться (о ручьях и т.п.) 2. сбежаться (о многих)
• Псыхэр къызэхэлъэдэн: соединяться (реки)
• Гъунэгъухэр къызэхэлъэдащ: соседи сбежались.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын