къыфӏэнэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝfʹɐ'nɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + фӏэ- + [н] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыфӏэнэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыфӏэнэн
щымыӀэныгъэ:	къыфӏэмынэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэн	укъыфӏэнэн	къыфӏэнэн	дыкъыфӏэнэн	фыкъыфӏэнэн	къыфӏэнэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэн	укъыфӏэмынэн	къыфӏэмынэн	дыкъыфӏэмынэн	фыкъыфӏэмынэн	къыфӏэмынэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыфӏэнэ!	фыкъыфӏэнэ!
щымыӀэныгъэ:	укъыфӏэмынэ!	фыкъыфӏэмынэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏренэ	укъыфӏренэ	къыфӏренэ	дыкъыфӏренэ	фыкъыфӏренэ	къыфӏренэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏремынэ	укъыфӏремынэ	къыфӏремынэ	дыкъыфӏремынэ	фыкъыфӏремынэ	къыфӏремынэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏонэ(р)	укъыфӏонэ(р)	къыфӏонэ(р)	дыкъыфӏонэ(р)	фыкъыфӏонэ(р)	къыфӏонэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэркъым	укъыфӏэнэркъым	къыфӏэнэркъым	дыкъыфӏэнэркъым	фыкъыфӏэнэркъым	къыфӏэнэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэ(р)т	укъыфӏэнэ(р)т	къыфӏэнэ(р)т	дыкъыфӏэнэ(р)т	фыкъыфӏэнэ(р)т	къыфӏэнэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэ(р)тэкъым	укъыфӏэнэ(р)тэкъым	къыфӏэнэ(р)тэкъым	дыкъыфӏэнэ(р)тэкъым	фыкъыфӏэнэ(р)тэкъым	къыфӏэнэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнащ	укъыфӏэнащ	къыфӏэнащ	дыкъыфӏэнащ	фыкъыфӏэнащ	къыфӏэна(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнакъым	укъыфӏэнакъым	къыфӏэнакъым	дыкъыфӏэнакъым	фыкъыфӏэнакъым	къыфӏэна(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнат	укъыфӏэнат	къыфӏэнат	дыкъыфӏэнат	фыкъыфӏэнат	къыфӏэна(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнатэкъым	укъыфӏэнатэкъым	къыфӏэнатэкъым	дыкъыфӏэнатэкъым	фыкъыфӏэнатэкъым	къыфӏэна(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъащ	укъыфӏэнэгъащ	къыфӏэнэгъащ	дыкъыфӏэнэгъащ	фыкъыфӏэнэгъащ	къыфӏэнэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъакъым	укъыфӏэнэгъакъым	къыфӏэнэгъакъым	дыкъыфӏэнэгъакъым	фыкъыфӏэнэгъакъым	къыфӏэнэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъат	укъыфӏэнэгъат	къыфӏэнэгъат	дыкъыфӏэнэгъат	фыкъыфӏэнэгъат	къыфӏэнэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъатэкъым	укъыфӏэнэгъатэкъым	къыфӏэнэгъатэкъым	дыкъыфӏэнэгъатэкъым	фыкъыфӏэнэгъатэкъым	къыфӏэнэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэфӏа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэщ	укъыфӏэнэщ	къыфӏэнэщ	дыкъыфӏэнэщ	фыкъыфӏэнэщ	къыфӏэнэ(хэ)щ
блэкӀа гъэфӏа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэкъым	укъыфӏэнэкъым	къыфӏэнэкъым	дыкъыфӏэнэкъым	фыкъыфӏэнэкъым	къыфӏэнэ(хэ)къым
блэкӀа гъэфӏа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэт	укъыфӏэнэт	къыфӏэнэт	дыкъыфӏэнэт	фыкъыфӏэнэт	къыфӏэнэ(хэ)т
блэкӀа гъэфӏа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэтэкъым	укъыфӏэнэтэкъым	къыфӏэнэтэкъым	дыкъыфӏэнэтэкъым	фыкъыфӏэнэтэкъым	къыфӏэнэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнщ	укъыфӏэнэнщ	къыфӏэнэнщ	дыкъыфӏэнэнщ	фыкъыфӏэнэнщ	къыфӏэнэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнкъым	укъыфӏэнэнкъым	къыфӏэнэнкъым	дыкъыфӏэнэнкъым	фыкъыфӏэнэнкъым	къыфӏэнэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнущ	укъыфӏэнэнущ	къыфӏэнэнущ	дыкъыфӏэнэнущ	фыкъыфӏэнэнущ	къыфӏэнэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнукъым	укъыфӏэнэнукъым	къыфӏэнэнукъым	дыкъыфӏэнэнукъым	фыкъыфӏэнэнукъым	къыфӏэнэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэрэ	укъыфӏэнэрэ	къыфӏэнэрэ	дыкъыфӏэнэрэ	фыкъыфӏэнэрэ	къыфӏэнэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэркъэ	укъыфӏэнэркъэ	къыфӏэнэркъэ	дыкъыфӏэнэркъэ	фыкъыфӏэнэркъэ	къыфӏэнэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэ(р)т	укъыфӏэнэ(р)т	къыфӏэнэ(р)т	дыкъыфӏэнэ(р)т	фыкъыфӏэнэ(р)т	къыфӏэнэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэ(р)тэкъэ	укъыфӏэнэ(р)тэкъэ	къыфӏэнэ(р)тэкъэ	дыкъыфӏэнэ(р)тэкъэ	фыкъыфӏэнэ(р)тэкъэ	къыфӏэнэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэна	укъыфӏэна	къыфӏэна	дыкъыфӏэна	фыкъыфӏэна	къыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнакъэ	укъыфӏэнакъэ	къыфӏэнакъэ	дыкъыфӏэнакъэ	фыкъыфӏэнакъэ	къыфӏэна(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнат	укъыфӏэнат	къыфӏэнат	дыкъыфӏэнат	фыкъыфӏэнат	къыфӏэна(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнатэкъэ	укъыфӏэнатэкъэ	къыфӏэнатэкъэ	дыкъыфӏэнатэкъэ	фыкъыфӏэнатэкъэ	къыфӏэна(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъа	укъыфӏэнэгъа	къыфӏэнэгъа	дыкъыфӏэнэгъа	фыкъыфӏэнэгъа	къыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъакъэ	укъыфӏэнэгъакъэ	къыфӏэнэгъакъэ	дыкъыфӏэнэгъакъэ	фыкъыфӏэнэгъакъэ	къыфӏэнэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъат	укъыфӏэнэгъат	къыфӏэнэгъат	дыкъыфӏэнэгъат	фыкъыфӏэнэгъат	къыфӏэнэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъатэкъэ	укъыфӏэнэгъатэкъэ	къыфӏэнэгъатэкъэ	дыкъыфӏэнэгъатэкъэ	фыкъыфӏэнэгъатэкъэ	къыфӏэнэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэфӏа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэ	укъыфӏэнэ	къыфӏэнэ	дыкъыфӏэнэ	фыкъыфӏэнэ	къыфӏэнэ(хэ)
блэкӀа гъэфӏа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэкъэ	укъыфӏэнэкъэ	къыфӏэнэкъэ	дыкъыфӏэнэкъэ	фыкъыфӏэнэкъэ	къыфӏэнэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэфӏа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэт	укъыфӏэнэт	къыфӏэнэт	дыкъыфӏэнэт	фыкъыфӏэнэт	къыфӏэнэ(хэ)т
блэкӀа гъэфӏа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэтэкъэ	укъыфӏэнэтэкъэ	къыфӏэнэтэкъэ	дыкъыфӏэнэтэкъэ	фыкъыфӏэнэтэкъэ	къыфӏэнэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэн	укъыфӏэнэн	къыфӏэнэн	дыкъыфӏэнэн	фыкъыфӏэнэн	къыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнкъэ	укъыфӏэнэнкъэ	къыфӏэнэнкъэ	дыкъыфӏэнэнкъэ	фыкъыфӏэнэнкъэ	къыфӏэнэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэну	укъыфӏэнэну	къыфӏэнэну	дыкъыфӏэнэну	фыкъыфӏэнэну	къыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнукъэ	укъыфӏэнэнукъэ	къыфӏэнэнукъэ	дыкъыфӏэнэнукъэ	фыкъыфӏэнэнукъэ	къыфӏэнэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэмэ	укъыфӏэнэмэ	къыфӏэнэмэ	дыкъыфӏэнэмэ	фыкъыфӏэнэмэ	къыфӏэнэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэмэ	укъыфӏэмынэмэ	къыфӏэмынэмэ	дыкъыфӏэмынэмэ	фыкъыфӏэмынэмэ	къыфӏэмынэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнамэ	укъыфӏэнамэ	къыфӏэнамэ	дыкъыфӏэнамэ	фыкъыфӏэнамэ	къыфӏэна(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынамэ	укъыфӏэмынамэ	къыфӏэмынамэ	дыкъыфӏэмынамэ	фыкъыфӏэмынамэ	мына(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъамэ	укъыфӏэнэгъамэ	къыфӏэнэгъамэ	дыкъыфӏэнэгъамэ	фыкъыфӏэнэгъамэ	къыфӏэнэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэгъамэ	укъыфӏэмынэгъамэ	къыфӏэмынэгъамэ	дыкъыфӏэмынэгъамэ	фыкъыфӏэмынэгъамэ	къыфӏэмынэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнмэ	укъыфӏэнэнмэ	къыфӏэнэнмэ	дыкъыфӏэнэнмэ	фыкъыфӏэнэнмэ	къыфӏэнэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнмэ	укъыфӏэмынэнмэ	къыфӏэмынэнмэ	дыкъыфӏэмынэнмэ	фыкъыфӏэмынэнмэ	къыфӏэмынэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнумэ	укъыфӏэнэнумэ	къыфӏэнэнумэ	дыкъыфӏэнэнумэ	фыкъыфӏэнэнумэ	къыфӏэнэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнумэ	укъыфӏэмынэнумэ	къыфӏэмынэнумэ	дыкъыфӏэмынэнумэ	фыкъыфӏэмынэнумэ	къыфӏэмынэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэтэмэ	укъыфӏэнэтэмэ	къыфӏэнэтэмэ	дыкъыфӏэнэтэмэ	фыкъыфӏэнэтэмэ	къыфӏэнэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэтэмэ	укъыфӏэмынэтэмэ	къыфӏэмынэтэмэ	дыкъыфӏэмынэтэмэ	фыкъыфӏэмынэтэмэ	къыфӏэмынэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнатэмэ	укъыфӏэнатэмэ	къыфӏэнатэмэ	дыкъыфӏэнатэмэ	фыкъыфӏэнатэмэ	къыфӏэна(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынатэмэ	укъыфӏэмынатэмэ	къыфӏэмынатэмэ	дыкъыфӏэмынатэмэ	фыкъыфӏэмынатэмэ	къыфӏэмына(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъатэмэ	укъыфӏэнэгъатэмэ	къыфӏэнэгъатэмэ	дыкъыфӏэнэгъатэмэ	фыкъыфӏэнэгъатэмэ	къыфӏэнэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэгъатэмэ	укъыфӏэмынэгъатэмэ	къыфӏэмынэгъатэмэ	дыкъыфӏэмынэгъатэмэ	фыкъыфӏэмынэгъатэмэ	къыфӏэмынэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнтэмэ	укъыфӏэнэнтэмэ	къыфӏэнэнтэмэ	дыкъыфӏэнэнтэмэ	фыкъыфӏэнэнтэмэ	къыфӏэнэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнтэмэ	укъыфӏэмынэнтэмэ	къыфӏэмынэнтэмэ	дыкъыфӏэмынэнтэмэ	фыкъыфӏэмынэнтэмэ	къыфӏэмынэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнутэмэ	укъыфӏэнэнутэмэ	къыфӏэнэнутэмэ	дыкъыфӏэнэнутэмэ	фыкъыфӏэнэнутэмэ	къыфӏэнэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнутэмэ	укъыфӏэмынэнутэмэ	къыфӏэмынэнутэмэ	дыкъыфӏэмынэнутэмэ	фыкъыфӏэмынэнутэмэ	къыфӏэмынэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнт	укъыфӏэнэнт	къыфӏэнэнт	дыкъыфӏэнэнт	фыкъыфӏэнэнт	къыфӏэнэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнтэкъым	укъыфӏэнэнтэкъым	къыфӏэнэнтэкъым	дыкъыфӏэнэнтэкъым	фыкъыфӏэнэнтэкъым	къыфӏэнэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнут	укъыфӏэнэнут	къыфӏэнэнут	дыкъыфӏэнэнут	фыкъыфӏэнэнут	къыфӏэнэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнутэкъым	укъыфӏэнэнутэкъым	къыфӏэнэнутэкъым	дыкъыфӏэнэнутэкъым	фыкъыфӏэнэнутэкъым	къыфӏэнэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэми	укъыфӏэнэми	къыфӏэнэми	дыкъыфӏэнэми	фыкъыфӏэнэми	къыфӏэнэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэми	укъыфӏэмынэми	къыфӏэмынэми	дыкъыфӏэмынэми	фыкъыфӏэмынэми	къыфӏэмынэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнами	укъыфӏэнами	къыфӏэнами	дыкъыфӏэнами	фыкъыфӏэнами	къыфӏэна(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынами	укъыфӏэмынами	къыфӏэмынами	дыкъыфӏэмынами	фыкъыфӏэмынами	къыфӏэмына(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъами	укъыфӏэнэгъами	къыфӏэнэгъами	дыкъыфӏэнэгъами	фыкъыфӏэнэгъами	къыфӏэнэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэгъами	укъыфӏэмынэгъами	къыфӏэмынэгъами	дыкъыфӏэмынэгъами	фыкъыфӏэмынэгъами	къыфӏэмынэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнми	укъыфӏэнэнми	къыфӏэнэнми	дыкъыфӏэнэнми	фыкъыфӏэнэнми	къыфӏэнэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнми	укъыфӏэмынэнми	къыфӏэмынэнми	дыкъыфӏэмынэнми	фыкъыфӏэмынэнми	къыфӏэмынэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнуми	укъыфӏэнэнуми	къыфӏэнэнуми	дыкъыфӏэнэнуми	фыкъыфӏэнэнуми	къыфӏэнэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнуми	укъыфӏэмынэнуми	къыфӏэмынэнуми	дыкъыфӏэмынэнуми	фыкъыфӏэмынэнуми	къыфӏэмынэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэтэми	укъыфӏэнэтэми	къыфӏэнэтэми	дыкъыфӏэнэтэми	фыкъыфӏэнэтэми	къыфӏэнэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэтэми	укъыфӏэмынэтэми	къыфӏэмынэтэми	дыкъыфӏэмынэтэми	фыкъыфӏэмынэтэми	къыфӏэмынэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнатэми	укъыфӏэнатэми	къыфӏэнатэми	дыкъыфӏэнатэми	фыкъыфӏэнатэми	къыфӏэна(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынатэми	укъыфӏэмынатэми	къыфӏэмынатэми	дыкъыфӏэмынатэми	фыкъыфӏэмынатэми	къыфӏэмына(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэгъатэми	укъыфӏэнэгъатэми	къыфӏэнэгъатэми	дыкъыфӏэнэгъатэми	фыкъыфӏэнэгъатэми	къыфӏэнэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэгъатэми	укъыфӏэмынэгъатэми	къыфӏэмынэгъатэми	дыкъыфӏэмынэгъатэми	фыкъыфӏэмынэгъатэми	къыфӏэмынэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнтэми	укъыфӏэнэнтэми	къыфӏэнэнтэми	дыкъыфӏэнэнтэми	фыкъыфӏэнэнтэми	къыфӏэнэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнтэми	укъыфӏэмынэнтэми	къыфӏэмынэнтэми	дыкъыфӏэмынэнтэми	фыкъыфӏэмынэнтэми	къыфӏэмынэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнэнутэми	укъыфӏэнэнутэми	къыфӏэнэнутэми	дыкъыфӏэнэнутэми	фыкъыфӏэнэнутэми	къыфӏэнэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынэнутэми	укъыфӏэмынэнутэми	къыфӏэмынэнутэми	дыкъыфӏэмынэнутэми	фыкъыфӏэмынэнутэми	къыфӏэмынэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнаи	укъыфӏэнаи	къыфӏэнаи	дыкъыфӏэнаи	фыкъыфӏэнаи	къыфӏэнаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынаи	укъыфӏэмынаи	къыфӏэмынаи	дыкъыфӏэмынаи	фыкъыфӏэмынаи	къыфӏэмынаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнащэрэт	укъыфӏэнащэрэт	къыфӏэнащэрэт	дыкъыфӏэнащэрэт	фыкъыфӏэнащэрэт	къыфӏэнащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэмынащэрэт	укъыфӏэмынащэрэт	къыфӏэмынащэрэт	дыкъыфӏэмынащэрэт	фыкъыфӏэмынащэрэт	къыфӏэмынащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнщ	укъыфӏэнагъэнщ	къыфӏэнагъэнщ	дыкъыфӏэнагъэнщ	фыкъыфӏэнагъэнщ	къыфӏэнагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнкъым	укъыфӏэнагъэнкъым	къыфӏэнагъэнкъым	дыкъыфӏэнагъэнкъым	фыкъыфӏэнагъэнкъым	къыфӏэнагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнт	укъыфӏэнагъэнт	къыфӏэнагъэнт	дыкъыфӏэнагъэнт	фыкъыфӏэнагъэнт	къыфӏэнагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнтэкъым	укъыфӏэнагъэнтэкъым	къыфӏэнагъэнтэкъым	дыкъыфӏэнагъэнтэкъым	фыкъыфӏэнагъэнтэкъым	къыфӏэнагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэн	укъыфӏэнагъэн	къыфӏэнагъэн	дыкъыфӏэнагъэн	фыкъыфӏэнагъэн	къыфӏэнагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнкъэ	укъыфӏэнагъэнкъэ	къыфӏэнагъэнкъэ	дыкъыфӏэнагъэнкъэ	фыкъыфӏэнагъэнкъэ	къыфӏэнагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнт	укъыфӏэнагъэнт	къыфӏэнагъэнт	дыкъыфӏэнагъэнт	фыкъыфӏэнагъэнт	къыфӏэнагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнтэкъэ	укъыфӏэнагъэнтэкъэ	къыфӏэнагъэнтэкъэ	дыкъыфӏэнагъэнтэкъэ	фыкъыфӏэнагъэнтэкъэ	къыфӏэнагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнущ	укъыфӏэнагъэнущ	къыфӏэнагъэнущ	дыкъыфӏэнагъэнущ	фыкъыфӏэнагъэнущ	къыфӏэнагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнукъым	укъыфӏэнагъэнукъым	къыфӏэнагъэнукъым	дыкъыфӏэнагъэнукъым	фыкъыфӏэнагъэнукъым	къыфӏэнагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнут	укъыфӏэнагъэнут	къыфӏэнагъэнут	дыкъыфӏэнагъэнут	фыкъыфӏэнагъэнут	къыфӏэнагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнутэкъым	укъыфӏэнагъэнутэкъым	къыфӏэнагъэнутэкъым	дыкъыфӏэнагъэнутэкъым	фыкъыфӏэнагъэнутэкъым	къыфӏэнагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэну	укъыфӏэнагъэну	къыфӏэнагъэну	дыкъыфӏэнагъэну	фыкъыфӏэнагъэну	къыфӏэнагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнукъэ	укъыфӏэнагъэнукъэ	къыфӏэнагъэнукъэ	дыкъыфӏэнагъэнукъэ	фыкъыфӏэнагъэнукъэ	къыфӏэнагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнут	укъыфӏэнагъэнут	къыфӏэнагъэнут	дыкъыфӏэнагъэнут	фыкъыфӏэнагъэнут	къыфӏэнагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыфӏэнагъэнутэкъэ	укъыфӏэнагъэнутэкъэ	къыфӏэнагъэнутэкъэ	дыкъыфӏэнагъэнутэкъэ	фыкъыфӏэнагъэнутэкъэ	къыфӏэнагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэ	укъыфӏэнэ	къыфӏэнэ	дыкъыфӏэнэ	фыкъыфӏэнэ	къыфӏэнэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэ	укъыфӏэмынэ	къыфӏэмынэ	дыкъыфӏэмынэ	фыкъыфӏэмынэ	къыфӏэмынэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэна	укъыфӏэна	къыфӏэна	дыкъыфӏэна	фыкъыфӏэна	къыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмына	укъыфӏэмына	къыфӏэмына	дыкъыфӏэмына	фыкъыфӏэмына	къыфӏэмына(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэгъа	укъыфӏэнэгъа	къыфӏэнэгъа	дыкъыфӏэнэгъа	фыкъыфӏэнэгъа	къыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэгъа	укъыфӏэмынэгъа	къыфӏэмынэгъа	дыкъыфӏэмынэгъа	фыкъыфӏэмынэгъа	къыфӏэмынэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэн	укъыфӏэнэн	къыфӏэнэн	дыкъыфӏэнэн	фыкъыфӏэнэн	къыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэн	укъыфӏэмынэн	къыфӏэмынэн	дыкъыфӏэмынэн	фыкъыфӏэмынэн	къыфӏэмынэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэну	укъыфӏэнэну	къыфӏэнэну	дыкъыфӏэнэну	фыкъыфӏэнэну	къыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэну	укъыфӏэмынэну	къыфӏэмынэну	дыкъыфӏэмынэну	фыкъыфӏэмынэну	къыфӏэмынэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэнэ	укъызэрыфӏэнэ	къызэрыфӏэнэ	дыкъызэрыфӏэнэ	фыкъызэрыфӏэнэ	къызэрыфӏэнэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэмынэ	укъызэрыфӏэмынэ	къызэрыфӏэмынэ	дыкъызэрыфӏэмынэ	фыкъызэрыфӏэмынэ	мыкъызэрыфӏэнэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэна	укъызэрыфӏэна	къызэрыфӏэна	дыкъызэрыфӏэна	фыкъызэрыфӏэна	къызэрыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэмына	укъызэрыфӏэмына	къызэрыфӏэмына	дыкъызэрыфӏэмына	фыкъызэрыфӏэмына	къызэрыфӏэмына(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэнэгъа	укъызэрыфӏэнэгъа	къызэрыфӏэнэгъа	дыкъызэрыфӏэнэгъа	фыкъызэрыфӏэнэгъа	къызэрыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэмынэгъа	укъызэрыфӏэмынэгъа	къызэрыфӏэмынэгъа	дыкъызэрыфӏэмынэгъа	фыкъызэрыфӏэмынэгъа	къызэрыфӏэмынэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэнэн	укъызэрыфӏэнэн	къызэрыфӏэнэн	дыкъызэрыфӏэнэн	фыкъызэрыфӏэнэн	къызэрыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэмынэн	укъызэрыфӏэмынэн	къызэрыфӏэмынэн	дыкъызэрыфӏэмынэн	фыкъызэрыфӏэмынэн	къызэрыфӏэмынэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэнэну	укъызэрыфӏэнэну	къызэрыфӏэнэну	дыкъызэрыфӏэнэну	фыкъызэрыфӏэнэну	къызэрыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыфӏэмынэну	укъызэрыфӏэмынэну	къызэрыфӏэмынэну	дыкъызэрыфӏэмынэну	фыкъызэрыфӏэмынэну	къызэрыфӏэмынэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэнэ	укъыщыфӏэнэ	къыщыфӏэнэ	дыкъыщыфӏэнэ	фыкъыщыфӏэнэ	къыщыфӏэнэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэмынэ	укъыщыфӏэмынэ	къыщыфӏэмынэ	дыкъыщыфӏэмынэ	фыкъыщыфӏэмынэ	къыщыфӏэмынэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэна	укъыщыфӏэна	къыщыфӏэна	дыкъыщыфӏэна	фыкъыщыфӏэна	къыщыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэмына	укъыщыфӏэмына	къыщыфӏэмына	дыкъыщыфӏэмына	фыкъыщыфӏэмына	къыщыфӏэмына(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэнэгъа	укъыщыфӏэнэгъа	къыщыфӏэнэгъа	дыкъыщыфӏэнэгъа	фыкъыщыфӏэнэгъа	къыщыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэмынэгъа	укъыщыфӏэмынэгъа	къыщыфӏэмынэгъа	дыкъыщыфӏэмынэгъа	фыкъыщыфӏэмынэгъа	къыщыфӏэмынэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэнэн	укъыщыфӏэнэн	къыщыфӏэнэн	дыкъыщыфӏэнэн	фыкъыщыфӏэнэн	къыщыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэмынэн	укъыщыфӏэмынэн	къыщыфӏэмынэн	дыкъыщыфӏэмынэн	фыкъыщыфӏэмынэн	къыщыфӏэмынэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэнэну	укъыщыфӏэнэну	къыщыфӏэнэну	дыкъыщыфӏэнэну	фыкъыщыфӏэнэну	къыщыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщыфӏэмынэну	укъыщыфӏэмынэну	къыщыфӏэмынэну	дыкъыщыфӏэмынэну	фыкъыщыфӏэмынэну	къыщыфӏэмынэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэнэ	укъыздыфӏэнэ	къыздыфӏэнэ	дыкъыздыфӏэнэ	фыкъыздыфӏэнэ	къыздыфӏэнэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэмынэ	укъыздыфӏэмынэ	къыздыфӏэмынэ	дыкъыздыфӏэмынэ	фыкъыздыфӏэмынэ	къыздыфӏэмынэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэна	укъыздыфӏэна	къыздыфӏэна	дыкъыздыфӏэна	фыкъыздыфӏэна	къыздыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэмына	укъыздыфӏэмына	къыздыфӏэмына	дыкъыздыфӏэмына	фыкъыздыфӏэмына	къыздыфӏэмына(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэнэгъа	укъыздыфӏэнэгъа	къыздыфӏэнэгъа	дыкъыздыфӏэнэгъа	фыкъыздыфӏэнэгъа	къыздыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэмынэгъа	укъыздыфӏэмынэгъа	къыздыфӏэмынэгъа	дыкъыздыфӏэмынэгъа	фыкъыздыфӏэмынэгъа	къыздыфӏэмынэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэнэн	укъыздыфӏэнэн	къыздыфӏэнэн	дыкъыздыфӏэнэн	фыкъыздыфӏэнэн	къыздыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэмынэн	укъыздыфӏэмынэн	къыздыфӏэмынэн	дыкъыздыфӏэмынэн	фыкъыздыфӏэмынэн	къыздыфӏэмынэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэнэну	укъыздыфӏэнэну	къыздыфӏэнэну	дыкъыздыфӏэнэну	фыкъыздыфӏэнэну	къыздыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыфӏэмынэну	укъыздыфӏэмынэну	къыздыфӏэмынэну	дыкъыздыфӏэмынэну	фыкъыздыфӏэмынэну	къыздыфӏэмынэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэнэ	укъыщӀыфӏэнэ	къыщӀыфӏэнэ	дыкъыщӀыфӏэнэ	фыкъыщӀыфӏэнэ	къыщӀыфӏэнэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэмынэ	укъыщӀыфӏэмынэ	къыщӀыфӏэмынэ	дыкъыщӀыфӏэмынэ	фыкъыщӀыфӏэмынэ	къыщӀыфӏэмынэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэна	укъыщӀыфӏэна	къыщӀыфӏэна	дыкъыщӀыфӏэна	фыкъыщӀыфӏэна	къыщӀыфӏэна(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэмына	укъыщӀыфӏэмына	къыщӀыфӏэмына	дыкъыщӀыфӏэмына	фыкъыщӀыфӏэмына	къыщӀыфӏэмына(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэнэгъа	укъыщӀыфӏэнэгъа	къыщӀыфӏэнэгъа	дыкъыщӀыфӏэнэгъа	фыкъыщӀыфӏэнэгъа	къыщӀыфӏэнэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэмынэгъа	укъыщӀыфӏэмынэгъа	къыщӀыфӏэмынэгъа	дыкъыщӀыфӏэмынэгъа	фыкъыщӀыфӏэмынэгъа	къыщӀыфӏэмынэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэнэн	укъыщӀыфӏэнэн	къыщӀыфӏэнэн	дыкъыщӀыфӏэнэн	фыкъыщӀыфӏэнэн	къыщӀыфӏэнэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэмынэн	укъыщӀыфӏэмынэн	къыщӀыфӏэмынэн	дыкъыщӀыфӏэмынэн	фыкъыщӀыфӏэмынэн	къыщӀыфӏэмынэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэнэну	укъыщӀыфӏэнэну	къыщӀыфӏэнэну	дыкъыщӀыфӏэнэну	фыкъыщӀыфӏэнэну	къыщӀыфӏэнэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыфӏэмынэну	укъыщӀыфӏэмынэну	къыщӀыфӏэмынэну	дыкъыщӀыфӏэмынэну	фыкъыщӀыфӏэмынэну	къыщӀыфӏэмынэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэу	укъыфӏэнэу	къыфӏэнэу	дыкъыфӏэнэу	фыкъыфӏэнэу	къыфӏэнэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэу	укъыфӏэмынэу	къыфӏэмынэу	дыкъыфӏэмынэу	фыкъыфӏэмынэу	къыфӏэмынэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнауэ	укъыфӏэнауэ	къыфӏэнауэ	дыкъыфӏэнауэ	фыкъыфӏэнауэ	къыфӏэнауэ / къыфӏэна(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынауэ	укъыфӏэмынауэ	къыфӏэмынауэ	дыкъыфӏэмынауэ	фыкъыфӏэмынауэ	къыфӏэмынауэ(хэ) / къыфӏэмына(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыфӏэнэурэ	укъыфӏэнэурэ	къыфӏэнэурэ	дыкъыфӏэнэурэ	фыкъыфӏэнэурэ	къыфӏэнэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыфӏэмынэурэ	укъыфӏэмынэурэ	къыфӏэмынэурэ	дыкъыфӏэмынэурэ	фыкъыфӏэмынэурэ	къыфӏэмынэ(хэ)урэ

Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпфӏонэ	сыкъыфӏонэ	--	сыкъыффӏонэ	сыкъафӏонэ(хэ)
уэ	укъысфӏонэ	--	укъыфӏонэ	укъытфӏонэ	--	укъафӏонэ(хэ)
ар	къысфӏонэ	къыпфӏонэ	къыфӏонэ	къытфӏонэ	къыффӏонэ	къафӏонэ(хэ)
дэ	--	дыкъыпфӏонэ	дыкъыфӏонэ	--	дыкъыффӏонэ	дыкъафӏонэ(хэ)
фэ	фыкъысфӏонэ	--	фыкъыфӏонэ	фыкъытфӏонэ	--	фыкъафӏонэ(хэ)
ахэр	къысфӏонэ	къыпфӏонэ	къыфӏонэ	къытфӏонэ	къыффӏонэ	къафӏонэ(хэ)

Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ)			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпфӏэ[нэрэ]	сыкъыфӏэ[нэрэ]	--	сыкъыффӏэ[нэрэ]	сыкъафӏэ[нэ(хэ)рэ]
уэ	укъысфӏэ[нэрэ]	--	укъыфӏэ[нэрэ]	укъытфӏэ[нэрэ]	--	укъафӏэ[нэ(хэ)рэ]
ар	къысфӏэ[нэрэ]	къыпфӏэ[нэрэ]	къыфӏэ[нэрэ]	къытфӏэ[нэрэ]	къыффӏэ[нэрэ]	къафӏэ[нэ(хэ)рэ]
дэ	--	дыкъыпфӏэ[нэрэ]	дыкъыфӏэ[нэрэ]	--	дыкъыффӏэ[нэрэ]	дыкъафӏэ[нэ(хэ)рэ]
фэ	фыкъысфӏэ[нэрэ]	--	фыбъэдэ[нэрэ]	фыкъытфӏэ[нэрэ]	--	фыкъафӏэ[нэ(хэ)рэ]
ахэр	къысфӏэ[нэрэ]	къыпфӏэ[нэрэ]	къыфӏэ[нэрэ]	къытфӏэ[нэрэ]	къыффӏэ[нэрэ]	къафӏэ[нэ(хэ)рэ]

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[н]э	[н]эр	--	[н]эхэр
Эргативнэ:	[н]э	[н]эм	--	[н]эхэм
Послеложнэ:	[н]экӀэ	[н]эмкӀэ	[н]эхэкӀэ	[н]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[н]эуэ	[н]эрауэ	[н]эхэу	[н]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[н]а	[н]ар	--	[н]ахэр
Эргативнэ:	[н]а	[н]ам	--	[н]ахэм
Послеложнэ:	[н]акӀэ	[н]амкӀэ	[н]ахэкӀэ	[н]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[н]ауэ	[н]арауэ	[н]ахэу	[н]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[н]эн	[н]эныр	--	[н]энхэр
Эргативнэ:	[н]эн	[н]эным	--	[н]энхэм
Послеложнэ:	[н]энкӀэ	[н]энымкӀэ	[н]энхэкӀэ	[н]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[н]эну	[н]энырауэ	[н]энхэу	[н]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[н]эну	[н]энур	--	[н]энухэр
Эргативнэ:	[н]эну	[н]энум	--	[н]энухэм
Послеложнэ:	[н]энукӀэ	[н]энумкӀэ	[н]энухэкӀэ	[н]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[н]энууэ	[н]энурауэ	[н]энухэу	[н]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым жьэхэуэу къигъэувыӀэн, кӀэрыщӀа хъун, фӀэнэн.
2. Щыхьэн, фӀэнэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыфӏэнэн: 1. hook or catch on sth, snag 2. argue, quarrel with sb

УРЫСЫБЗЭ

• къыфӏэнэн: 1. цепляться за что-л. 2. ссориться, ругаться с кем-л.

псалъафэ зэпыщӀахэр

Нэм къыфӀэнэн

  Мыхьэнэ:
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: please, catch sb’s eye 
     Урысыбзэ: приглянуться, понравиться кому-л. (букв. зацепиться за глаза).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын