къыхэбзыкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐbzǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [бз] + -ы + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэбзыкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэбзыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыбзыкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏын	къыхэббзыкӏын	къыхибзыкӏын	къыхэдбзыкӏын	къыхэвбзыкӏын	къыхабзыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏын	къыхыумыбзыкӏын	къыхимыбзыкӏын	къыхэдмыбзыкӏын	къыхэвмыбзыкӏын	къыхамыбзыкӏын

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэбзыкӏ!	къыхэвбзыкӏ!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыбзыкӏ!	къыхэвмыбзыкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхребзыкӏ	укъыхребзыкӏ	къыхребзыкӏ	дыкъыхребзыкӏ	фыкъыхребзыкӏ	къыхребзыкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыбзыкӏ	укъыхремыбзыкӏ	къыхремыбзыкӏ	дыкъыхремыбзыкӏ	фыкъыхремыбзыкӏ	къыхремыбзыкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызобзыкӏ(ыр)	къыхыбобзыкӏ(ыр)	къыхебзыкӏ(ыр)	къыхыдобзыкӏ(ыр)	къыхывобзыкӏ(ыр)	къыхабзыкӏ(ыр)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыркъым	къыхэббзыкӏыркъым	къыхибзыкӏыркъым	къыхэдбзыкӏыркъым	къыхэвбзыкӏыркъым	къыхабзыкӏыркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏырт	къыхэббзыкӏырт	къыхибзыкӏырт	къыхэдбзыкӏырт	къыхэвбзыкӏырт	къыхабзыкӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыртэкъым	къыхэббзыкӏыртэкъым	къыхибзыкӏыртэкъым	къыхэдбзыкӏыртэкъым	къыхэвбзыкӏыртэкъым	къыхабзыкӏыртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏащ	къыхэббзыкӏащ	къыхибзыкӏащ	къыхэдбзыкӏащ	къыхэвбзыкӏащ	къыхабзыкӏащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏакъым	къыхэббзыкӏакъым	къыхибзыкӏакъым	къыхэдбзыкӏакъым	къыхэвбзыкӏакъым	къыхабзыкӏакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏат	къыхэббзыкӏат	къыхибзыкӏат	къыхэдбзыкӏат	къыхэвбзыкӏат	къыхабзыкӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏатэкъым	къыхэббзыкӏатэкъым	къыхибзыкӏатэкъым	къыхэдбзыкӏатэкъым	къыхэвбзыкӏатэкъым	къыхабзыкӏатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъащ	къыхэббзыкӏыгъащ	къыхибзыкӏыгъащ	къыхэдбзыкӏыгъащ	къыхэвбзыкӏыгъащ	къыхабзыкӏыгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъакъым	къыхэббзыкӏыгъакъым	къыхибзыкӏыгъакъым	къыхэдбзыкӏыгъакъым	къыхэвбзыкӏыгъакъым	къыхабзыкӏыгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъат	къыхэббзыкӏыгъат	къыхибзыкӏыгъат	къыхэдбзыкӏыгъат	къыхэвбзыкӏыгъат	къыхабзыкӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъатэкъым	къыхэббзыкӏыгъатэкъым	къыхибзыкӏыгъатэкъым	къыхэдбзыкӏыгъатэкъым	къыхэвбзыкӏыгъатэкъым	къыхабзыкӏыгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏщ	къыхэббзыкӏщ	къыхибзыкӏщ	къыхэдбзыкӏщ	къыхэвбзыкӏщ	къыхабзыкӏщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏкъым	къыхэббзыкӏкъым	къыхибзыкӏкъым	къыхэдбзыкӏкъым	къыхэвбзыкӏкъым	къыхабзыкӏкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏт	къыхэббзыкӏт	къыхибзыкӏт	къыхэдбзыкӏт	къыхэвбзыкӏт	къыхабзыкӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏтэкъым	къыхэббзыкӏтэкъым	къыхибзыкӏтэкъым	къыхэдбзыкӏтэкъым	къыхэвбзыкӏтэкъым	къыхабзыкӏтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынщ	къыхэббзыкӏынщ	къыхибзыкӏынщ	къыхэдбзыкӏынщ	къыхэвбзыкӏынщ	къыхабзыкӏынщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынкъым	къыхэббзыкӏынкъым	къыхибзыкӏынкъым	къыхэдбзыкӏынкъым	къыхэвбзыкӏынкъым	къыхабзыкӏынкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынущ	къыхэббзыкӏынущ	къыхибзыкӏынущ	къыхэдбзыкӏынущ	къыхэвбзыкӏынущ	къыхабзыкӏынущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынукъым	къыхэббзыкӏынукъым	къыхибзыкӏынукъым	къыхэдбзыкӏынукъым	къыхэвбзыкӏынукъым	къыхабзыкӏынукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏрэ	къыхэббзыкӏрэ	къыхибзыкӏрэ	къыхэдбзыкӏрэ	къыхэвбзыкӏрэ	къыхабзыкӏрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыркъэ	къыхэббзыкӏыркъэ	къыхибзыкӏыркъэ	къыхэдбзыкӏыркъэ	къыхэвбзыкӏыркъэ	къыхабзыкӏыркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏырт	къыхэббзыкӏырт	къыхибзыкӏырт	къыхэдбзыкӏырт	къыхэвбзыкӏырт	къыхабзыкӏырт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыртэкъэ	къыхэббзыкӏыртэкъэ	къыхибзыкӏыртэкъэ	къыхэдбзыкӏыртэкъэ	къыхэвбзыкӏыртэкъэ	къыхабзыкӏыртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏа	къыхэббзыкӏа	къыхибзыкӏа	къыхэдбзыкӏа	къыхэвбзыкӏа	къыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏакъэ	къыхэббзыкӏакъэ	къыхибзыкӏакъэ	къыхэдбзыкӏакъэ	къыхэвбзыкӏакъэ	къыхабзыкӏакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏат	къыхэббзыкӏат	къыхибзыкӏат	къыхэдбзыкӏат	къыхэвбзыкӏат	къыхабзыкӏат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏатэкъэ	къыхэббзыкӏатэкъэ	къыхибзыкӏатэкъэ	къыхэдбзыкӏатэкъэ	къыхэвбзыкӏатэкъэ	къыхабзыкӏатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъа	къыхэббзыкӏыгъа	къыхибзыкӏыгъа	къыхэдбзыкӏыгъа	къыхэвбзыкӏыгъа	къыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъакъэ	къыхэббзыкӏыгъакъэ	къыхибзыкӏыгъакъэ	къыхэдбзыкӏыгъакъэ	къыхэвбзыкӏыгъакъэ	къыхабзыкӏыгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъат	къыхэббзыкӏыгъат	къыхибзыкӏыгъат	къыхэдбзыкӏыгъат	къыхэвбзыкӏыгъат	къыхабзыкӏыгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъатэкъэ	къыхэббзыкӏыгъатэкъэ	къыхибзыкӏыгъатэкъэ	къыхэдбзыкӏыгъатэкъэ	къыхэвбзыкӏыгъатэкъэ	къыхабзыкӏыгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏ	къыхэббзыкӏ	къыхибзыкӏ	къыхэдбзыкӏ	къыхэвбзыкӏ	къыхабзыкӏ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏкъэ	къыхэббзыкӏкъэ	къыхибзыкӏкъэ	къыхэдбзыкӏкъэ	къыхэвбзыкӏкъэ	къыхабзыкӏкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏт	къыхэббзыкӏт	къыхибзыкӏт	къыхэдбзыкӏт	къыхэвбзыкӏт	къыхабзыкӏт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏтэкъэ	къыхэббзыкӏтэкъэ	къыхибзыкӏтэкъэ	къыхэдбзыкӏтэкъэ	къыхэвбзыкӏтэкъэ	къыхабзыкӏтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏын	къыхэббзыкӏын	къыхибзыкӏын	къыхэдбзыкӏын	къыхэвбзыкӏын	къыхабзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынкъэ	къыхэббзыкӏынкъэ	къыхибзыкӏынкъэ	къыхэдбзыкӏынкъэ	къыхэвбзыкӏынкъэ	къыхабзыкӏынкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыну	къыхэббзыкӏыну	къыхибзыкӏыну	къыхэдбзыкӏыну	къыхэвбзыкӏыну	къыхабзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынукъэ	къыхэббзыкӏынукъэ	къыхибзыкӏынукъэ	къыхэдбзыкӏынукъэ	къыхэвбзыкӏынукъэ	къыхабзыкӏынукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏмэ	къыхэббзыкӏмэ	къыхибзыкӏмэ	къыхэдбзыкӏмэ	къыхэвбзыкӏмэ	къыхабзыкӏмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏмэ	къыхыумыбзыкӏмэ	къыхимыбзыкӏмэ	къыхэдмыбзыкӏмэ	къыхэвмыбзыкӏмэ	къыхамыбзыкӏмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏамэ	къыхэббзыкӏамэ	къыхибзыкӏамэ	къыхэдбзыкӏамэ	къыхэвбзыкӏамэ	къыхабзыкӏамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏамэ	къыхыумыбзыкӏамэ	къыхимыбзыкӏамэ	къыхэдмыбзыкӏамэ	къыхэвмыбзыкӏамэ	къыхамыбзыкӏамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъамэ	къыхэббзыкӏыгъамэ	къыхибзыкӏыгъамэ	къыхэдбзыкӏыгъамэ	къыхэвбзыкӏыгъамэ	къыхабзыкӏыгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏыгъамэ	къыхыумыбзыкӏыгъамэ	къыхимыбзыкӏыгъамэ	къыхэдмыбзыкӏыгъамэ	къыхэвмыбзыкӏыгъамэ	къыхамыбзыкӏыгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынмэ	къыхэббзыкӏынмэ	къыхибзыкӏынмэ	къыхэдбзыкӏынмэ	къыхэвбзыкӏынмэ	къыхабзыкӏынмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынмэ	къыхыумыбзыкӏынмэ	къыхимыбзыкӏынмэ	къыхэдмыбзыкӏынмэ	къыхэвмыбзыкӏынмэ	къыхамыбзыкӏынмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынумэ	къыхэббзыкӏынумэ	къыхибзыкӏынумэ	къыхэдбзыкӏынумэ	къыхэвбзыкӏынумэ	къыхабзыкӏынумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынумэ	къыхыумыбзыкӏынумэ	къыхимыбзыкӏынумэ	къыхэдмыбзыкӏынумэ	къыхэвмыбзыкӏынумэ	къыхамыбзыкӏынумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏтэмэ	къыхэббзыкӏтэмэ	къыхибзыкӏтэмэ	къыхэдбзыкӏтэмэ	къыхэвбзыкӏтэмэ	къыхабзыкӏтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏтэмэ	къыхыумыбзыкӏтэмэ	къыхимыбзыкӏтэмэ	къыхэдмыбзыкӏтэмэ	къыхэвмыбзыкӏтэмэ	къыхамыбзыкӏтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏатэмэ	къыхэббзыкӏатэмэ	къыхибзыкӏатэмэ	къыхэдбзыкӏатэмэ	къыхэвбзыкӏатэмэ	къыхабзыкӏатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏатэмэ	къыхыумыбзыкӏатэмэ	къыхимыбзыкӏатэмэ	къыхэдмыбзыкӏатэмэ	къыхэвмыбзыкӏатэмэ	къыхамыбзыкӏатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъатэмэ	къыхэббзыкӏыгъатэмэ	къыхибзыкӏыгъатэмэ	къыхэдбзыкӏыгъатэмэ	къыхэвбзыкӏыгъатэмэ	къыхабзыкӏыгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏыгъатэмэ	къыхыумыбзыкӏыгъатэмэ	къыхимыбзыкӏыгъатэмэ	къыхэдмыбзыкӏыгъатэмэ	къыхэвмыбзыкӏыгъатэмэ	къыхамыбзыкӏыгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынтэмэ	къыхэббзыкӏынтэмэ	къыхибзыкӏынтэмэ	къыхэдбзыкӏынтэмэ	къыхэвбзыкӏынтэмэ	къыхабзыкӏынтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынтэмэ	къыхыумыбзыкӏынтэмэ	къыхимыбзыкӏынтэмэ	къыхэдмыбзыкӏынтэмэ	къыхэвмыбзыкӏынтэмэ	къыхамыбзыкӏынтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынутэмэ	къыхэббзыкӏынутэмэ	къыхибзыкӏынутэмэ	къыхэдбзыкӏынутэмэ	къыхэвбзыкӏынутэмэ	къыхабзыкӏынутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынутэмэ	къыхыумыбзыкӏынутэмэ	къыхимыбзыкӏынутэмэ	къыхэдмыбзыкӏынутэмэ	къыхэвмыбзыкӏынутэмэ	къыхамыбзыкӏынутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынт	къыхэббзыкӏынт	къыхибзыкӏынт	къыхэдбзыкӏынт	къыхэвбзыкӏынт	къыхабзыкӏынт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынтэкъым	къыхэббзыкӏынтэкъым	къыхибзыкӏынтэкъым	къыхэдбзыкӏынтэкъым	къыхэвбзыкӏынтэкъым	къыхабзыкӏынтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынут	къыхэббзыкӏынут	къыхибзыкӏынут	къыхэдбзыкӏынут	къыхэвбзыкӏынут	къыхабзыкӏынут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынутэкъым	къыхэббзыкӏынутэкъым	къыхибзыкӏынутэкъым	къыхэдбзыкӏынутэкъым	къыхэвбзыкӏынутэкъым	къыхабзыкӏынутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏми	къыхэббзыкӏми	къыхибзыкӏми	къыхэдбзыкӏми	къыхэвбзыкӏми	къыхабзыкӏми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏми	къыхыумыбзыкӏми	къыхимыбзыкӏми	къыхэдмыбзыкӏми	къыхэвмыбзыкӏми	къыхамыбзыкӏми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏами	къыхэббзыкӏами	къыхибзыкӏами	къыхэдбзыкӏами	къыхэвбзыкӏами	къыхабзыкӏами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏами	къыхыумыбзыкӏами	къыхимыбзыкӏами	къыхэдмыбзыкӏами	къыхэвмыбзыкӏами	къыхамыбзыкӏами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъами	къыхэббзыкӏыгъами	къыхибзыкӏыгъами	къыхэдбзыкӏыгъами	къыхэвбзыкӏыгъами	къыхабзыкӏыгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏыгъами	къыхыумыбзыкӏыгъами	къыхимыбзыкӏыгъами	къыхэдмыбзыкӏыгъами	къыхэвмыбзыкӏыгъами	къыхамыбзыкӏыгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынми	къыхэббзыкӏынми	къыхибзыкӏынми	къыхэдбзыкӏынми	къыхэвбзыкӏынми	къыхабзыкӏынми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынми	къыхыумыбзыкӏынми	къыхимыбзыкӏынми	къыхэдмыбзыкӏынми	къыхэвмыбзыкӏынми	къыхамыбзыкӏынми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынуми	къыхэббзыкӏынуми	къыхибзыкӏынуми	къыхэдбзыкӏынуми	къыхэвбзыкӏынуми	къыхабзыкӏынуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынуми	къыхыумыбзыкӏынуми	къыхимыбзыкӏынуми	къыхэдмыбзыкӏынуми	къыхэвмыбзыкӏынуми	къыхамыбзыкӏынуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏтэми	къыхэббзыкӏтэми	къыхибзыкӏтэми	къыхэдбзыкӏтэми	къыхэвбзыкӏтэми	къыхабзыкӏтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏтэми	къыхыумыбзыкӏтэми	къыхимыбзыкӏтэми	къыхэдмыбзыкӏтэми	къыхэвмыбзыкӏтэми	къыхамыбзыкӏтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏатэми	къыхэббзыкӏатэми	къыхибзыкӏатэми	къыхэдбзыкӏатэми	къыхэвбзыкӏатэми	къыхабзыкӏатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏатэми	къыхыумыбзыкӏатэми	къыхимыбзыкӏатэми	къыхэдмыбзыкӏатэми	къыхэвмыбзыкӏатэми	къыхамыбзыкӏатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏыгъатэми	къыхэббзыкӏыгъатэми	къыхибзыкӏыгъатэми	къыхэдбзыкӏыгъатэми	къыхэвбзыкӏыгъатэми	къыхабзыкӏыгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏыгъатэми	къыхыумыбзыкӏыгъатэми	къыхимыбзыкӏыгъатэми	къыхэдмыбзыкӏыгъатэми	къыхэвмыбзыкӏыгъатэми	къыхамыбзыкӏыгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынтэми	къыхэббзыкӏынтэми	къыхибзыкӏынтэми	къыхэдбзыкӏынтэми	къыхэвбзыкӏынтэми	къыхабзыкӏынтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынтэми	къыхыумыбзыкӏынтэми	къыхимыбзыкӏынтэми	къыхэдмыбзыкӏынтэми	къыхэвмыбзыкӏынтэми	къыхамыбзыкӏынтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏынутэми	къыхэббзыкӏынутэми	къыхибзыкӏынутэми	къыхэдбзыкӏынутэми	къыхэвбзыкӏэнутэми	къыхабзыкӏэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏынутэми	къыхыумыбзыкӏынутэми	къыхимыбзыкӏынутэми	къыхэдмыбзыкӏынутэми	къыхэвмыбзыкӏынутэми	къыхамыбзыкӏынутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏаи	къыхэббзыкӏаи	къыхибзыкӏаи	къыхэдбзыкӏаи	къыхэвбзыкӏаи	къыхабзыкӏаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏакъыми	къыхэббзыкӏакъыми	къыхибзыкӏакъыми	къыхэдбзыкӏакъыми	къыхэвбзыкӏакъыми	къыхабзыкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏащэрэт	къыхэббзыкӏащэрэт	къыхибзыкӏащэрэт	къыхэдбзыкӏащэрэт	къыхэвбзыкӏащэрэт	къыхабзыкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыбзыкӏащэрэт	къыхыумыбзыкӏащэрэт	къыхимыбзыкӏащэрэт	къыхэдмыбзыкӏащэрэт	къыхэвмыбзыкӏащэрэт	къыхамыбзыкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнщ	къыхэббзыкӏагъэнщ	къыхибзыкӏагъэнщ	къыхэдбзыкӏагъэнщ	къыхэвбзыкӏагъэнщ	къыхабзыкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнкъым	къыхэббзыкӏагъэнкъым	къыхибзыкӏагъэнкъым	къыхэдбзыкӏагъэнкъым	къыхэвбзыкӏагъэнкъым	къыхабзыкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнт	къыхэббзыкӏагъэнт	къыхибзыкӏагъэнт	къыхэдбзыкӏагъэнт	къыхэвбзыкӏагъэнт	къыхабзыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнтэкъым	къыхэббзыкӏагъэнтэкъым	къыхибзыкӏагъэнтэкъым	къыхэдбзыкӏагъэнтэкъым	къыхэвбзыкӏагъэнтэкъым	къыхабзыкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэн	къыхэббзыкӏагъэн	къыхибзыкӏагъэн	къыхэдбзыкӏагъэн	къыхэвбзыкӏагъэн	къыхабзыкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнкъэ	къыхэббзыкӏагъэнкъэ	къыхибзыкӏагъэнкъэ	къыхэдбзыкӏагъэнкъэ	къыхэвбзыкӏагъэнкъэ	къыхабзыкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнт	къыхэббзыкӏагъэнт	къыхибзыкӏагъэнт	къыхэдбзыкӏагъэнт	къыхэвбзыкӏагъэнт	къыхабзыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнтэкъэ	къыхэббзыкӏагъэнтэкъэ	къыхибзыкӏагъэнтэкъэ	къыхэдбзыкӏагъэнтэкъэ	къыхэвбзыкӏагъэнтэкъэ	къыхабзыкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнущ	къыхэббзыкӏагъэнущ	къыхибзыкӏагъэнущ	къыхэдбзыкӏагъэнущ	къыхэвбзыкӏагъэнущ	къыхабзыкӏагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнукъым	къыхэббзыкӏагъэнукъым	къыхибзыкӏагъэнукъым	къыхэдбзыкӏагъэнукъым	къыхэвбзыкӏагъэнукъым	къыхабзыкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнут	къыхэббзыкӏагъэнут	къыхибзыкӏагъэнут	къыхэдбзыкӏагъэнут	къыхэвбзыкӏагъэнут	къыхабзыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнутэкъым	къыхэббзыкӏагъэнутэкъым	къыхибзыкӏагъэнутэкъым	къыхэдбзыкӏагъэнутэкъым	къыхэвбзыкӏагъэнутэкъым	къыхабзыкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэну	къыхэббзыкӏагъэну	къыхибзыкӏагъэну	къыхэдбзыкӏагъэну	къыхэвбзыкӏагъэну	къыхабзыкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнукъэ	къыхэббзыкӏагъэнукъэ	къыхибзыкӏагъэнукъэ	къыхэдбзыкӏагъэнукъэ	къыхэвбзыкӏагъэнукъэ	къыхабзыкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнут	къыхэббзыкӏагъэнут	къыхибзыкӏагъэнут	къыхэдбзыкӏагъэнут	къыхэвбзыкӏагъэнут	къыхабзыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзбзыкӏагъэнутэкъэ	къыхэббзыкӏагъэнутэкъэ	къыхибзыкӏагъэнутэкъэ	къыхэдбзыкӏагъэнутэкъэ	къыхэвбзыкӏагъэнутэкъэ	къыхабзыкӏагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыбзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыбзыкӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏ	къыхэббзыкӏ	къыхибзыкӏ	къыхэдбзыкӏ	къыхэвбзыкӏ	къыхабзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏ	къыхыумыбзыкӏ	къыхимыбзыкӏ	къыхэдмыбзыкӏ	къыхэвмыбзыкӏ	къыхамыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏа	къыхэббзыкӏа	къыхибзыкӏа	къыхэдбзыкӏа	къыхэвбзыкӏа	къыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏа	къыхыумыбзыкӏа	къыхимыбзыкӏа	къыхэдмыбзыкӏа	къыхэвмыбзыкӏа	къыхамыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏыгъа	къыхэббзыкӏыгъа	къыхибзыкӏыгъа	къыхэдбзыкӏыгъа	къыхэвбзыкӏыгъа	къыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏыгъа	къыхыумыбзыкӏыгъа	къыхимыбзыкӏыгъа	къыхэдмыбзыкӏыгъа	къыхэвмыбзыкӏыгъа	къыхамыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏын	къыхэббзыкӏын	къыхибзыкӏын	къыхэдбзыкӏын	къыхэвбзыкӏын	къыхабзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏын	къыхыумыбзыкӏын	къыхимыбзыкӏын	къыхэдмыбзыкӏын	къыхэвмыбзыкӏын	къыхамыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏыну	къыхэббзыкӏыну	къыхибзыкӏыну	къыхэдбзыкӏыну	къыхэвбзыкӏыну	къыхабзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏыну	къыхыумыбзыкӏыну	къыхимыбзыкӏыну	къыхэдмыбзыкӏыну	къыхэвмыбзыкӏыну	къыхамыбзыкӏыну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэбзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыбзыкӏыну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбзыкӏ	къызэрыхэббзыкӏ	къызэрыхибзыкӏ	къызэрыхэдбзыкӏ	къызэрыхэвбзыкӏ	къызэрыхабзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбзыкӏ	къызэрыхыумыбзыкӏ	къызэрыхимыбзыкӏ	къызэрыхэдмыбзыкӏ	къызэрыхэвмыбзыкӏ	къызэрыхамыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбзыкӏа	къызэрыхэббзыкӏа	къызэрыхибзыкӏа	къызэрыхэдбзыкӏа	къызэрыхэвбзыкӏа	къызэрыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбзыкӏа	къызэрыхыумыбзыкӏа	къызэрыхимыбзыкӏа	къызэрыхэдмыбзыкӏа	къызэрыхэвмыбзыкӏа	къызэрыхамыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбзыкӏыгъа	къызэрыхэббзыкӏыгъа	къызэрыхибзыкӏыгъа	къызэрыхэдбзыкӏыгъа	къызэрыхэвбзыкӏыгъа	къызэрыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбзыкӏыгъа	къызэрыхыумыбзыкӏыгъа	къызэрыхимыбзыкӏыгъа	къызэрыхэдмыбзыкӏыгъа	къызэрыхэвмыбзыкӏыгъа	къызэрыхамыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбзыкӏын	къызэрыхэббзыкӏын	къызэрыхибзыкӏын	къызэрыхэдбзыкӏын	къызэрыхэвбзыкӏын	къызэрыхабзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбзыкӏын	къызэрыхыумыбзыкӏын	къызэрыхимыбзыкӏын	къызэрыхэдмыбзыкӏын	къызэрыхэвмыбзыкӏын	къызэрыхамыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзбзыкӏыну	къызэрыхэббзыкӏыну	къызэрыхибзыкӏыну	къызэрыхэдбзыкӏыну	къызэрыхэвбзыкӏыну	къызэрыхабзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыбзыкӏыну	къызэрыхыумыбзыкӏыну	къызэрыхимыбзыкӏыну	къызэрыхэдмыбзыкӏыну	къызэрыхэвмыбзыкӏыну	къызэрыхамыбзыкӏыну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбзыкӏ	къыщыхэббзыкӏ	къыщыхибзыкӏ	къыщыхэдбзыкӏ	къыщыхэвбзыкӏ	къыщыхабзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбзыкӏ	къыщыхыумыбзыкӏ	къыщыхимыбзыкӏ	къыщыхэдмыбзыкӏ	къыщыхэвмыбзыкӏ	къыщыхамыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбзыкӏа	къыщыхэббзыкӏа	къыщыхибзыкӏа	къыщыхэдбзыкӏа	къыщыхэвбзыкӏа	къыщыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбзыкӏа	къыщыхыумыбзыкӏа	къыщыхимыбзыкӏа	къыщыхэдмыбзыкӏа	къыщыхэвмыбзыкӏа	къыщыхамыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбзыкӏыгъа	къыщыхэббзыкӏыгъа	къыщыхибзыкӏыгъа	къыщыхэдбзыкӏыгъа	къыщыхэвбзыкӏыгъа	къыщыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбзыкӏыгъа	къыщыхыумыбзыкӏыгъа	къыщыхимыбзыкӏыгъа	къыщыхэдмыбзыкӏыгъа	къыщыхэвмыбзыкӏыгъа	къыщыхамыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбзыкӏын	къыщыхэббзыкӏын	къыщыхибзыкӏын	къыщыхэдбзыкӏын	къыщыхэвбзыкӏын	къыщыхабзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбзыкӏын	къыщыхыумыбзыкӏын	къыщыхимыбзыкӏын	къыщыхэдмыбзыкӏын	къыщыхэвмыбзыкӏын	къыщыхамыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзбзыкӏыну	къыщыхэббзыкӏыну	къыщыхибзыкӏыну	къыщыхэдбзыкӏыну	къыщыхэвбзыкӏыну	къыщыхабзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыбзыкӏыну	къыщыхыумыбзыкӏыну	къыщыхимыбзыкӏыну	къыщыхэдмыбзыкӏыну	къыщыхэвмыбзыкӏыну	къыщыхамыбзыкӏыну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбзыкӏ	къыздыхэббзыкӏ	къыздыхибзыкӏ	къыздыхэдбзыкӏ	къыздыхэвбзыкӏ	къыздыхабзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбзыкӏ	къыздыхыумыбзыкӏ	къыздыхимыбзыкӏ	къыздыхэдмыбзыкӏ	къыздыхэвмыбзыкӏ	къыздыхамыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбзыкӏа	къыздыхэббзыкӏа	къыздыхибзыкӏа	къыздыхэдбзыкӏа	къыздыхэвбзыкӏа	къыздыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбзыкӏа	къыздыхыумыбзыкӏа	къыздыхимыбзыкӏа	къыздыхэдмыбзыкӏа	къыздыхэвмыбзыкӏа	къыздыхамыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбзыкӏыгъа	къыздыхэббзыкӏыгъа	къыздыхибзыкӏыгъа	къыздыхэдбзыкӏыгъа	къыздыхэвбзыкӏыгъа	къыздыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбзыкӏыгъа	къыздыхыумыбзыкӏыгъа	къыздыхимыбзыкӏыгъа	къыздыхэдмыбзыкӏыгъа	къыздыхэвмыбзыкӏыгъа	къыздыхамыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбзыкӏын	къыздыхэббзыкӏын	къыздыхибзыкӏын	къыздыхэдбзыкӏын	къыздыхэвбзыкӏын	къыздыхабзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбзыкӏын	къыздыхыумыбзыкӏын	къыздыхимыбзыкӏын	къыздыхэдмыбзыкӏын	къыздыхэвмыбзыкӏын	къыздыхамыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзбзыкӏыну	къыздыхэббзыкӏыну	къыздыхибзыкӏыну	къыздыхэдбзыкӏыну	къыздыхэвбзыкӏыну	къыздыхабзыкӏыну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыбзыкӏыну	къыздыхыумыбзыкӏыну	къыздыхимыбзыкӏыну	къыздыхэдмыбзыкӏыну	къыздыхэвмыбзыкӏыну	къыздыхамыбзыкӏыну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбзыкӏ	къыщӀыхэббзыкӏ	къыщӀыхибзыкӏ	къыщӀыхэдбзыкӏ	къыщӀыхэвбзыкӏ	къыщӀыхабзыкӏ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбзыкӏ	къыщӀыхыумыбзыкӏ	къыщӀыхимыбзыкӏ	къыщӀыхэдмыбзыкӏ	къыщӀыхэвмыбзыкӏ	къыщӀыхамыбзыкӏ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбзыкӏа	къыщӀыхэббзыкӏа	къыщӀыхибзыкӏа	къыщӀыхэдбзыкӏа	къыщӀыхэвбзыкӏа	къыщӀыхабзыкӏа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбзыкӏа	къыщӀыхыумыбзыкӏа	къыщӀыхимыбзыкӏа	къыщӀыхэдмыбзыкӏа	къыщӀыхэвмыбзыкӏа	къыщӀыхамыбзыкӏа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбзыкӏыгъа	къыщӀыхэббзыкӏыгъа	къыщӀыхибзыкӏыгъа	къыщӀыхэдбзыкӏыгъа	къыщӀыхэвбзыкӏыгъа	къыщӀыхабзыкӏыгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбзыкӏыгъа	къыщӀыхыумыбзыкӏыгъа	къыщӀыхимыбзыкӏыгъа	къыщӀыхэдмыбзыкӏыгъа	къыщӀыхэвмыбзыкӏыгъа	къыщӀыхамыбзыкӏыгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбзыкӏын	къыщӀыхэббзыкӏын	къыщӀыхибзыкӏын	къыщӀыхэдбзыкӏын	къыщӀыхэвбзыкӏын	къыщӀыхабзыкӏын
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбзыкӏын	къыщӀыхыумыбзыкӏын	къыщӀыхимыбзыкӏын	къыщӀыхэдмыбзыкӏын	къыщӀыхэвмыбзыкӏын	къыщӀыхамыбзыкӏын
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзбзыкӏыну	къыщӀыхэббзыкӏыну	къыщӀыхибзыкӏыну	къыщӀыхэдбзыкӏыну	къыщӀыхэвбзыкӏыну	къыщӀыхабзыкӏэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыбзыкӏыну	къыщӀыхыумыбзыкӏыну	къыщӀыхимыбзыкӏыну	къыщӀыхэдмыбзыкӏыну	къыщӀыхэвмыбзыкӏыну	къыщӀыхамыбзыкӏыну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏыу	къыхэббзыкӏыу	къыхибзыкӏыу	къыхэдбзыкӏыу	къыхэвбзыкӏыу	къыхабзыкӏыу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏыу	къыхыумыбзыкӏыу	къыхимыбзыкӏыу	къыхэдмыбзыкӏыу	къыхэвмыбзыкӏыу	къыхамыбзыкӏыу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏауэ	къыхэббзыкӏауэ	къыхибзыкӏауэ	къыхэдбзыкӏауэ	къыхэвбзыкӏауэ	къыхабзыкӏауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏауэ	къыхыумыбзыкӏауэ	къыхимыбзыкӏауэ	къыхэдмыбзыкӏауэ	къыхэвмыбзыкӏауэ	къыхамыбзыкӏауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэзбзыкӏыурэ	къыхэббзыкӏыурэ	къыхибзыкӏыурэ	къыхэдбзыкӏыурэ	къыхэвбзыкӏыурэ	къыхабзыкӏыурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыбзыкӏыурэ	къыхыумыбзыкӏыурэ	къыхимыбзыкӏыурэ	къыхэдмыбзыкӏыурэ	къыхэвмыбзыкӏыурэ	къыхамыбзыкӏыурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызобзыкӏ			укъахызобзыкӏ
ар		къыпхызобзыкӏ	къыхызобзыкӏ		къыфхызобзыкӏ	къахызобзыкӏ
дэ
фэ			фыкъыхызобзыкӏ			фыкъахызобзыкӏ
ахэр		къыпхызобзыкӏ(хэ)	къыхызобзыкӏ(хэ)		къыфхызобзыкӏ(хэ	къахызобзыкӏ(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбобзыкӏ			сыкъахыбобзыкӏ
уэ
ар	къысхыбобзыкӏ		къыхыбобзыкӏ	къытхыбобзыкӏ		къахыбобзыкӏ
дэ			дыкъыхыбобзыкӏ			дыкъахыбобзыкӏ
фэ
ахэр	къысхыбобзыкӏ(хэ)		къыхыбобзыкӏ(хэ)	къытхыбобзыкӏ(хэ)		къахыбобзыкӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхебзыкӏ	сыкъыхебзыкӏ		сыкъыфхебзыкӏ	сыкъахебзыкӏ
уэ	укъысхебзыкӏ		укъыхебзыкӏ	укъытхебзыкӏ		укъахебзыкӏ
ар	къысхебзыкӏ	къыпхебзыкӏ	къыхебзыкӏ	къытхебзыкӏ	къыфхебзыкӏ	къахебзыкӏ
дэ		дыкъыпхебзыкӏ	дыкъыхебзыкӏ		дыкъыфхебзыкӏ	дыкъахебзыкӏ
фэ	фыкъысхебзыкӏ		фыкъыхебзыкӏ	фыкъытхебзыкӏ		фыкъахебзыкӏ
ахэр	къысхебзыкӏ(хэ)	къыпхебзыкӏ(хэ)	къыхебзыкӏ(хэ)	къытхебзыкӏ(хэ)	къыфхебзыкӏ(хэ)	къахебзыкӏ(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдобзыкӏ			укъахыдобзыкӏ
ар		къыпхыдобзыкӏ	къыхыдобзыкӏ		къыфхыдобзыкӏ	къахыдобзыкӏ
дэ
фэ			фыкъыхыдобзыкӏ			фыкъахыдобзыкӏ
ахэр		къыпхыдобзыкӏ(хэ)	къыхыдобзыкӏ(хэ)		къыфхыдобзыкӏ(хэ)	къахыдобзыкӏ(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывобзыкӏ			сыкъахывобзыкӏ
уэ
ар	къысхывобзыкӏ		къыхывобзыкӏ	къытхывобзыкӏ		къахывобзыкӏ
дэ			дыкъыхывобзыкӏ			дыкъахывобзыкӏ
фэ
ахэр	къысхывобзыкӏ(хэ)		къыхывобзыкӏ(хэ)	къытхывобзыкӏ(хэ)		къахывобзыкӏ(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхабзыкӏ	сыкъыхабзыкӏ		сыкъыфхабзыкӏ	сыкъахабзыкӏ
уэ	укъысхабзыкӏ		укъыхабзыкӏ	укъытхабзыкӏ		укъахабзыкӏ
ар	къысхабзыкӏ	къыпхабзыкӏ	къыхабзыкӏ	къытхабзыкӏ	къыфхабзыкӏ	къахабзыкӏ
дэ		дыкъыпхабзыкӏ	дыкъыхабзыкӏ		дыкъыфхабзыкӏ	дыкъахабзыкӏ
фэ	фыкъысхабзыкӏ		фыкъыхабзыкӏ	фыкъытхабзыкӏ		фыкъахабзыкӏ
ахэр	къысхабзыкӏ(хэ)	къыпхабзыкӏ(хэ)	къыхабзыкӏ(хэ)	къытхабзыкӏ(хэ)	къыфхабзыкӏ(хэ)	къахабзыкӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бзыкӏ]	[бзыкӏ]ыр	--	[бзыкӏ]хэр
Эргативнэ:	[бзыкӏ]	[бзыкӏ]ым	--	[бзыкӏ]хэм
Послеложнэ:	[бзыкӏ]кӀэ	[бзыкӏ]ымкӀэ	[бзыкӏ]хэкӀэ	[бзыкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бзыкӏ]ыу	[бзыкӏ]ырауэ	[бзыкӏ]хэу	[бзыкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бзыкӏ]а	[бзыкӏ]ар	--	[бзыкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[бзыкӏ]а	[бзыкӏ]ам	--	[бзыкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[бзыкӏ]акӀэ	[бзыкӏ]амкӀэ	[бзыкӏ]ахэкӀэ	[бзыкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бзыкӏ]ауэ	[бзыкӏ]арауэ	[бзыкӏ]ахэу	[бзыкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бзыкӏ]ын	[бзыкӏ]ыныр	--	[бзыкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[бзыкӏ]ын	[бзыкӏ]ыным	--	[бзыкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[бзыкӏ]ынкӀэ	[бзыкӏ]ынымкӀэ	[бзыкӏ]ынхэкӀэ	[бзыкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[бзыкӏ]ыну	[бзыкӏ]ынырауэ	[бзыкӏ]ынхэу	[бзыкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бзыкӏ]ыну	[бзыкӏ]ынур	--	[бзыкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[бзыкӏ]ыну	[бзыкӏ]ынум	--	[бзыкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[бзыкӏ]ынукӀэ	[бзыкӏ]ынумкӀэ	[бзыкӏ]ынухэкӀэ	[бзыкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бзыкӏ]ынууэ	[бзыкӏ]ынурауэ	[бзыкӏ]ынухэу	[бзыкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Бзауэ, къэбзыхьауэ къыхэхын, къыхэгъэкӀын.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• ТхылъымпӀэм бзыпхьэ къыхэбзыкӀын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэбзыкӏын: cut sth out of sth
• ТхылъымпӀэм бзыпхьэ къыхэбзыкӀын: cut a pattern out of paper

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэбзыкӏын: вырезать, выкроить что-л. из чего-л.
• ТхылъымпӀэм бзыпхьэ къыхэбзыкӀын: вырезать выкройку из бумаги

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын