къыхэбэтыкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐbɐtǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [бэт] + -ы + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэбэтыкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэбэтыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыбэтыкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏын	укъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын	дыкъыхэбэтыкӏын	фыкъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏын	укъыхэмыбэтыкӏын	къыхэмыбэтыкӏын	дыкъыхэмыбэтыкӏын	фыкъыхэмыбэтыкӏын	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэбэтыкӏ!	фыкъыхэбэтыкӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыбэтыкӏ!	фыкъыхэмыбэтыкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхребэтыкӏ	укъыхребэтыкӏ	къыхребэтыкӏ	дыкъыхребэтыкӏ	фыкъыхребэтыкӏ	къыхребэтыкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыбэтыкӏ	укъыхремыбэтыкӏ	къыхремыбэтыкӏ	дыкъыхремыбэтыкӏ	фыкъыхремыбэтыкӏ	къыхремыбэтыкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхобэтыкӏ(ыр)	укъыхобэтыкӏ(ыр)	къыхобэтыкӏ(ыр)	дыкъыхобэтыкӏ(ыр)	фыкъыхобэтыкӏ(ыр)	къыхобэтыкӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыркъым	укъыхэбэтыкӏыркъым	къыхэбэтыкӏыркъым	дыкъыхэбэтыкӏыркъым	фыкъыхэбэтыкӏыркъым	къыхэбэтыкӏы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	укъыхэбэтыкӏ(ыр)т	къыхэбэтыкӏ(ыр)т	дыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	фыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	къыхэбэтыкӏ(ыр)т / къыхэбэтыкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым	укъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым	къыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым	дыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым	фыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым	къыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъым / къыхэбэтыкӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏащ	укъыхэбэтыкӏащ	къыхэбэтыкӏащ	дыкъыхэбэтыкӏащ	фыкъыхэбэтыкӏащ	къыхэбэтыкӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏакъым	укъыхэбэтыкӏакъым	къыхэбэтыкӏакъым	дыкъыхэбэтыкӏакъым	фыкъыхэбэтыкӏакъым	къыхэбэтыкӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏат	укъыхэбэтыкӏат	къыхэбэтыкӏат	дыкъыхэбэтыкӏат	фыкъыхэбэтыкӏат	къыхэбэтыкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏатэкъым	укъыхэбэтыкӏатэкъым	къыхэбэтыкӏатэкъым	дыкъыхэбэтыкӏатэкъым	фыкъыхэбэтыкӏатэкъым	къыхэбэтыкӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъащ	укъыхэбэтыкӏыгъащ	къыхэбэтыкӏыгъащ	дыкъыхэбэтыкӏыгъащ	фыкъыхэбэтыкӏыгъащ	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъакъым	укъыхэбэтыкӏыгъакъым	къыхэбэтыкӏыгъакъым	дыкъыхэбэтыкӏыгъакъым	фыкъыхэбэтыкӏыгъакъым	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъат	укъыхэбэтыкӏыгъат	къыхэбэтыкӏыгъат	дыкъыхэбэтыкӏыгъат	фыкъыхэбэтыкӏыгъат	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъым	укъыхэбэтыкӏыгъатэкъым	къыхэбэтыкӏыгъатэкъым	дыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъым	фыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъым	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏщ	укъыхэбэтыкӏщ	къыхэбэтыкӏщ	дыкъыхэбэтыкӏщ	фыкъыхэбэтыкӏщ	къыхэбэтыкӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏкъым	укъыхэбэтыкӏкъым	къыхэбэтыкӏкъым	дыкъыхэбэтыкӏкъым	фыкъыхэбэтыкӏкъым	къыхэбэтыкӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏт	укъыхэбэтыкӏт	къыхэбэтыкӏт	дыкъыхэбэтыкӏт	фыкъыхэбэтыкӏт	къыхэбэтыкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏтэкъым	укъыхэбэтыкӏтэкъым	къыхэбэтыкӏтэкъым	дыкъыхэбэтыкӏтэкъым	фыкъыхэбэтыкӏтэкъым	къыхэбэтыкӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынщ	укъыхэбэтыкӏынщ	къыхэбэтыкӏынщ	дыкъыхэбэтыкӏынщ	фыкъыхэбэтыкӏынщ	къыхэбэтыкӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынкъым	укъыхэбэтыкӏынкъым	къыхэбэтыкӏынкъым	дыкъыхэбэтыкӏынкъым	фыкъыхэбэтыкӏынкъым	къыхэбэтыкӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынущ	укъыхэбэтыкӏынущ	къыхэбэтыкӏынущ	дыкъыхэбэтыкӏынущ	фыкъыхэбэтыкӏынущ	къыхэбэтыкӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынукъым	укъыхэбэтыкӏынукъым	къыхэбэтыкӏынукъым	дыкъыхэбэтыкӏынукъым	фыкъыхэбэтыкӏынукъым	къыхэбэтыкӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏрэ	укъыхэбэтыкӏрэ	къыхэбэтыкӏрэ	дыкъыхэбэтыкӏрэ	фыкъыхэбэтыкӏрэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыркъэ	укъыхэбэтыкӏыркъэ	къыхэбэтыкӏыркъэ	дыкъыхэбэтыкӏыркъэ	фыкъыхэбэтыкӏыркъэ	къыхэбэтыкӏыркъэ / къыхэбэтыкӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	укъыхэбэтыкӏ(ыр)т	къыхэбэтыкӏ(ыр)т	дыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	фыкъыхэбэтыкӏ(ыр)т	къыхэбэтыкӏ(ыр)т / къыхэбэтыкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ	укъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэбэтыкӏ(ыр)тэкъэ / къыхэбэтыкӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏа	укъыхэбэтыкӏа	къыхэбэтыкӏа	дыкъыхэбэтыкӏа	фыкъыхэбэтыкӏа	къыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏакъэ	укъыхэбэтыкӏакъэ	къыхэбэтыкӏакъэ	дыкъыхэбэтыкӏакъэ	фыкъыхэбэтыкӏакъэ	къыхэбэтыкӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏат	укъыхэбэтыкӏат	къыхэбэтыкӏат	дыкъыхэбэтыкӏат	фыкъыхэбэтыкӏат	къыхэбэтыкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏатэкъэ	укъыхэбэтыкӏатэкъэ	къыхэбэтыкӏатэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏатэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏатэкъэ	къыхэбэтыкӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъа	укъыхэбэтыкӏыгъа	къыхэбэтыкӏыгъа	дыкъыхэбэтыкӏыгъа	фыкъыхэбэтыкӏыгъа	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъакъэ	укъыхэбэтыкӏыгъакъэ	къыхэбэтыкӏыгъакъэ	дыкъыхэбэтыкӏыгъакъэ	фыкъыхэбэтыкӏыгъакъэ	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъат	укъыхэбэтыкӏыгъат	къыхэбэтыкӏыгъат	дыкъыхэбэтыкӏыгъат	фыкъыхэбэтыкӏыгъат	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъэ	укъыхэбэтыкӏыгъатэкъэ	къыхэбэтыкӏыгъатэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏыгъатэкъэ	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏ	укъыхэбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏ	дыкъыхэбэтыкӏ	фыкъыхэбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏкъэ	укъыхэбэтыкӏкъэ	къыхэбэтыкӏкъэ	дыкъыхэбэтыкӏкъэ	фыкъыхэбэтыкӏкъэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏт	укъыхэбэтыкӏт	къыхэбэтыкӏт	дыкъыхэбэтыкӏт	фыкъыхэбэтыкӏт	къыхэбэтыкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏтэкъэ	укъыхэбэтыкӏтэкъэ	къыхэбэтыкӏтэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏтэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏтэкъэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏын	укъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын	дыкъыхэбэтыкӏын	фыкъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынкъэ	укъыхэбэтыкӏынкъэ	къыхэбэтыкӏынкъэ	дыкъыхэбэтыкӏынкъэ	фыкъыхэбэтыкӏынкъэ	къыхэбэтыкӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыну	укъыхэбэтыкӏыну	къыхэбэтыкӏыну	дыкъыхэбэтыкӏыну	фыкъыхэбэтыкӏыну	къыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынукъэ	укъыхэбэтыкӏынукъэ	къыхэбэтыкӏынукъэ	дыкъыхэбэтыкӏынукъэ	фыкъыхэбэтыкӏынукъэ	къыхэбэтыкӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏмэ	укъыхэбэтыкӏмэ	къыхэбэтыкӏмэ	дыкъыхэбэтыкӏмэ	фыкъыхэбэтыкӏмэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏмэ	укъыхэмыбэтыкӏмэ	къыхэмыбэтыкӏмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏмэ	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏамэ	укъыхэбэтыкӏамэ	къыхэбэтыкӏамэ	дыкъыхэбэтыкӏамэ	фыкъыхэбэтыкӏамэ	къыхэбэтыкӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏамэ	укъыхэмыбэтыкӏамэ	къыхэмыбэтыкӏамэ	дыкъыхэмыбэтыкӏамэ	фыкъыхэмыбэтыкӏамэ	къыхэмыбэтыкӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъамэ	укъыхэбэтыкӏыгъамэ	къыхэбэтыкӏыгъамэ	дыкъыхэбэтыкӏыгъамэ	фыкъыхэбэтыкӏыгъамэ	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏыгъамэ	укъыхэмыбэтыкӏыгъамэ	къыхэмыбэтыкӏыгъамэ	дыкъыхэмыбэтыкӏыгъамэ	фыкъыхэмыбэтыкӏыгъамэ	къыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынмэ	укъыхэбэтыкӏынмэ	къыхэбэтыкӏынмэ	дыкъыхэбэтыкӏынмэ	фыкъыхэбэтыкӏынмэ	къыхэбэтыкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынмэ	укъыхэмыбэтыкӏынмэ	къыхэмыбэтыкӏынмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏынмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏынмэ	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынумэ	укъыхэбэтыкӏынумэ	къыхэбэтыкӏынумэ	дыкъыхэбэтыкӏынумэ	фыкъыхэбэтыкӏынумэ	къыхэбэтыкӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынумэ	укъыхэмыбэтыкӏынумэ	къыхэмыбэтыкӏынумэ	дыкъыхэмыбэтыкӏынумэ	фыкъыхэмыбэтыкӏынумэ	къыхэмыбэтыкӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏтэмэ	укъыхэбэтыкӏтэмэ	къыхэбэтыкӏтэмэ	дыкъыхэбэтыкӏтэмэ	фыкъыхэбэтыкӏтэмэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏтэмэ	укъыхэмыбэтыкӏтэмэ	къыхэмыбэтыкӏтэмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏтэмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏтэмэ	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏатэмэ	укъыхэбэтыкӏатэмэ	къыхэбэтыкӏатэмэ	дыкъыхэбэтыкӏатэмэ	фыкъыхэбэтыкӏатэмэ	къыхэбэтыкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏатэмэ	укъыхэмыбэтыкӏатэмэ	къыхэмыбэтыкӏатэмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏатэмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏатэмэ	къыхэмыбэтыкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъатэмэ	укъыхэбэтыкӏыгъатэмэ	къыхэбэтыкӏыгъатэмэ	дыкъыхэбэтыкӏыгъатэмэ	фыкъыхэбэтыкӏыгъатэмэ	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэмэ	укъыхэмыбэтыкӏыгъатэмэ	къыхэмыбэтыкӏыгъатэмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэмэ	къыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынтэмэ	укъыхэбэтыкӏынтэмэ	къыхэбэтыкӏынтэмэ	дыкъыхэбэтыкӏынтэмэ	фыкъыхэбэтыкӏынтэмэ	къыхэбэтыкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынтэмэ	укъыхэмыбэтыкӏынтэмэ	къыхэмыбэтыкӏынтэмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏынтэмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏынтэмэ	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынутэмэ	укъыхэбэтыкӏынутэмэ	къыхэбэтыкӏынутэмэ	дыкъыхэбэтыкӏынутэмэ	фыкъыхэбэтыкӏынутэмэ	къыхэбэтыкӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынутэмэ	укъыхэмыбэтыкӏынутэмэ	къыхэмыбэтыкӏынутэмэ	дыкъыхэмыбэтыкӏынутэмэ	фыкъыхэмыбэтыкӏынутэмэ	къыхэмыбэтыкӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынт	укъыхэбэтыкӏынт	къыхэбэтыкӏынт	дыкъыхэбэтыкӏынт	фыкъыхэбэтыкӏынт	къыхэбэтыкӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынтэкъым	укъыхэбэтыкӏынтэкъым	къыхэбэтыкӏынтэкъым	дыкъыхэбэтыкӏынтэкъым	фыкъыхэбэтыкӏынтэкъым	къыхэбэтыкӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынут	укъыхэбэтыкӏынут	къыхэбэтыкӏынут	дыкъыхэбэтыкӏынут	фыкъыхэбэтыкӏынут	къыхэбэтыкӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынутэкъым	укъыхэбэтыкӏынутэкъым	къыхэбэтыкӏынутэкъым	дыкъыхэбэтыкӏынутэкъым	фыкъыхэбэтыкӏынутэкъым	къыхэбэтыкӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏми	укъыхэбэтыкӏми	къыхэбэтыкӏми	дыкъыхэбэтыкӏми	фыкъыхэбэтыкӏми	къыхэбэтыкӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏми	укъыхэмыбэтыкӏми	къыхэмыбэтыкӏми	дыкъыхэмыбэтыкӏми	фыкъыхэмыбэтыкӏми	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏами	укъыхэбэтыкӏами	къыхэбэтыкӏами	дыкъыхэбэтыкӏами	фыкъыхэбэтыкӏами	къыхэбэтыкӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏами	укъыхэмыбэтыкӏами	къыхэмыбэтыкӏами	дыкъыхэмыбэтыкӏами	фыкъыхэмыбэтыкӏами	къыхэмыбэтыкӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъами	укъыхэбэтыкӏыгъами	къыхэбэтыкӏыгъами	дыкъыхэбэтыкӏыгъами	фыкъыхэбэтыкӏыгъами	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏыгъами	укъыхэмыбэтыкӏыгъами	къыхэмыбэтыкӏыгъами	дыкъыхэмыбэтыкӏыгъами	фыкъыхэмыбэтыкӏыгъами	къыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынми	укъыхэбэтыкӏынми	къыхэбэтыкӏынми	дыкъыхэбэтыкӏынми	фыкъыхэбэтыкӏынми	къыхэбэтыкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынми	укъыхэмыбэтыкӏынми	къыхэмыбэтыкӏынми	дыкъыхэмыбэтыкӏынми	фыкъыхэмыбэтыкӏынми	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынуми	укъыхэбэтыкӏынуми	къыхэбэтыкӏынуми	дыкъыхэбэтыкӏынуми	фыкъыхэбэтыкӏынуми	къыхэбэтыкӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынуми	укъыхэмыбэтыкӏынуми	къыхэмыбэтыкӏынуми	дыкъыхэмыбэтыкӏынуми	фыкъыхэмыбэтыкӏынуми	къыхэмыбэтыкӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏтэми	укъыхэбэтыкӏтэми	къыхэбэтыкӏтэми	дыкъыхэбэтыкӏтэми	фыкъыхэбэтыкӏтэми	къыхэбэтыкӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏтэми	укъыхэмыбэтыкӏтэми	къыхэмыбэтыкӏтэми	дыкъыхэмыбэтыкӏтэми	фыкъыхэмыбэтыкӏтэми	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏатэми	укъыхэбэтыкӏатэми	къыхэбэтыкӏатэми	дыкъыхэбэтыкӏатэми	фыкъыхэбэтыкӏатэми	къыхэбэтыкӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏатэми	укъыхэмыбэтыкӏатэми	къыхэмыбэтыкӏатэми	дыкъыхэмыбэтыкӏатэми	фыкъыхэмыбэтыкӏатэми	къыхэмыбэтыкӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏыгъатэми	укъыхэбэтыкӏыгъатэми	къыхэбэтыкӏыгъатэми	дыкъыхэбэтыкӏыгъатэми	фыкъыхэбэтыкӏыгъатэми	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэми	укъыхэмыбэтыкӏыгъатэми	къыхэмыбэтыкӏыгъатэми	дыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэми	фыкъыхэмыбэтыкӏыгъатэми	къыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынтэми	укъыхэбэтыкӏынтэми	къыхэбэтыкӏынтэми	дыкъыхэбэтыкӏынтэми	фыкъыхэбэтыкӏынтэми	къыхэбэтыкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынтэми	укъыхэмыбэтыкӏынтэми	къыхэмыбэтыкӏынтэми	дыкъыхэмыбэтыкӏынтэми	фыкъыхэмыбэтыкӏынтэми	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏынутэми	укъыхэбэтыкӏынутэми	къыхэбэтыкӏынутэми	дыкъыхэбэтыкӏынутэми	фыкъыхэбэтыкӏынутэми	къыхэбэтыкӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏынутэми	укъыхэмыбэтыкӏынутэми	къыхэмыбэтыкӏынутэми	дыкъыхэмыбэтыкӏынутэми	фыкъыхэмыбэтыкӏынутэми	къыхэмыбэтыкӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏаи	укъыхэбэтыкӏаи	къыхэбэтыкӏаи	дыкъыхэбэтыкӏаи	фыкъыхэбэтыкӏаи	къыхэбэтыкӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏакъыми	укъыхэбэтыкӏакъыми	къыхэбэтыкӏакъыми	дыкъыхэбэтыкӏакъыми	фыкъыхэбэтыкӏакъыми	къыхэбэтыкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏащэрэт	укъыхэбэтыкӏащэрэт	къыхэбэтыкӏащэрэт	дыкъыхэбэтыкӏащэрэт	фыкъыхэбэтыкӏащэрэт	къыхэбэтыкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыбэтыкӏащэрэт	укъыхэмыбэтыкӏащэрэт	къыхэмыбэтыкӏащэрэт	дыкъыхэмыбэтыкӏащэрэт	фыкъыхэмыбэтыкӏащэрэт	къыхэмыбэтыкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнщ	укъыхэбэтыкӏагъэнщ	къыхэбэтыкӏагъэнщ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнщ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнщ	къыхэбэтыкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнкъым	укъыхэбэтыкӏагъэнкъым	къыхэбэтыкӏагъэнкъым	дыкъыхэбэтыкӏагъэнкъым	фыкъыхэбэтыкӏагъэнкъым	къыхэбэтыкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнт	укъыхэбэтыкӏагъэнт	къыхэбэтыкӏагъэнт	дыкъыхэбэтыкӏагъэнт	фыкъыхэбэтыкӏагъэнт	къыхэбэтыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъым	укъыхэбэтыкӏагъэнтэкъым	къыхэбэтыкӏагъэнтэкъым	дыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъым	фыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъым	къыхэбэтыкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэн	укъыхэбэтыкӏагъэн	къыхэбэтыкӏагъэн	дыкъыхэбэтыкӏагъэн	фыкъыхэбэтыкӏагъэн	къыхэбэтыкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнкъэ	укъыхэбэтыкӏагъэнкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнкъэ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнкъэ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнт	укъыхэбэтыкӏагъэнт	къыхэбэтыкӏагъэнт	дыкъыхэбэтыкӏагъэнт	фыкъыхэбэтыкӏагъэнт	къыхэбэтыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ	укъыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ	укъыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏагъэнбэтыкӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнукъым	укъыхэбэтыкӏагъэнукъым	къыхэбэтыкӏагъэнукъым	дыкъыхэбэтыкӏагъэнукъым	фыкъыхэбэтыкӏагъэнукъым	къыхэбэтыкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнут	укъыхэбэтыкӏагъэнут	къыхэбэтыкӏагъэнут	дыкъыхэбэтыкӏагъэнут	фыкъыхэбэтыкӏагъэнут	къыхэбэтыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъым	укъыхэбэтыкӏагъэнутэкъым	къыхэбэтыкӏагъэнутэкъым	дыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъым	фыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъым	къыхэбэтыкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэну	укъыхэбэтыкӏагъэну	къыхэбэтыкӏагъэну	дыкъыхэбэтыкӏагъэну	фыкъыхэбэтыкӏагъэну	къыхэбэтыкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнукъэ	укъыхэбэтыкӏагъэнукъэ	къыхэбэтыкӏагъэнукъэ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнукъэ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнукъэ	къыхэбэтыкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнут	укъыхэбэтыкӏагъэнут	къыхэбэтыкӏагъэнут	дыкъыхэбэтыкӏагъэнут	фыкъыхэбэтыкӏагъэнут	къыхэбэтыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ	укъыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ	дыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ	фыкъыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ	къыхэбэтыкӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏ	укъыхэбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏ	дыкъыхэбэтыкӏ	фыкъыхэбэтыкӏ	къыхэбэтыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏ	укъыхэмыбэтыкӏ	къыхэмыбэтыкӏ	дыкъыхэмыбэтыкӏ	фыкъыхэмыбэтыкӏ	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏа	укъыхэбэтыкӏа	къыхэбэтыкӏа	дыкъыхэбэтыкӏа	фыкъыхэбэтыкӏа	къыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏа	укъыхэмыбэтыкӏа	къыхэмыбэтыкӏа	дыкъыхэмыбэтыкӏа	фыкъыхэмыбэтыкӏа	къыхэмыбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏыгъа	укъыхэбэтыкӏыгъа	къыхэбэтыкӏыгъа	дыкъыхэбэтыкӏыгъа	фыкъыхэбэтыкӏыгъа	къыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	укъыхэмыбэтыкӏыгъа	къыхэмыбэтыкӏыгъа	дыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	фыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	къыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏын	укъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын	дыкъыхэбэтыкӏын	фыкъыхэбэтыкӏын	къыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏын	укъыхэмыбэтыкӏын	къыхэмыбэтыкӏын	дыкъыхэмыбэтыкӏын	фыкъыхэмыбэтыкӏын	къыхэмыбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏыну	укъыхэбэтыкӏыну	къыхэбэтыкӏыну	дыкъыхэбэтыкӏыну	фыкъыхэбэтыкӏыну	къыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏыну	укъыхэмыбэтыкӏыну	къыхэмыбэтыкӏыну	дыкъыхэмыбэтыкӏыну	фыкъыхэмыбэтыкӏыну	къыхэмыбэтыкӏыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэбэтыкӏ	укъызэрыхэбэтыкӏ	къызэрыхэбэтыкӏ	дыкъызэрыхэбэтыкӏ	фыкъызэрыхэбэтыкӏ	къызэрыхэбэтыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыбэтыкӏ	укъызэрыхэмыбэтыкӏ	къызэрыхэмыбэтыкӏ	дыкъызэрыхэмыбэтыкӏ	фыкъызэрыхэмыбэтыкӏ	къызэрыхэмыбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэбэтыкӏа	укъызэрыхэбэтыкӏа	къызэрыхэбэтыкӏа	дыкъызэрыхэбэтыкӏа	фыкъызэрыхэбэтыкӏа	къызэрыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыбэтыкӏа	укъызэрыхэмыбэтыкӏа	къызэрыхэмыбэтыкӏа	дыкъызэрыхэмыбэтыкӏа	фыкъызэрыхэмыбэтыкӏа	къызэрыхэмыбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэбэтыкӏыгъа	укъызэрыхэбэтыкӏыгъа	къызэрыхэбэтыкӏыгъа	дыкъызэрыхэбэтыкӏыгъа	фыкъызэрыхэбэтыкӏыгъа	къызэрыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыбэтыкӏыгъа	укъызэрыхэмыбэтыкӏыгъа	къызэрыхэмыбэтыкӏыгъа	дыкъызэрыхэмыбэтыкӏыгъа	фыкъызэрыхэмыбэтыкӏыгъа	къызэрыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэбэтыкӏын	укъызэрыхэбэтыкӏын	къызэрыхэбэтыкӏын	дыкъызэрыхэбэтыкӏын	фыкъызэрыхэбэтыкӏын	къызэрыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыбэтыкӏын	укъызэрыхэмыбэтыкӏын	къызэрыхэмыбэтыкӏын	дыкъызэрыхэмыбэтыкӏын	фыкъызэрыхэмыбэтыкӏын	къызэрыхэмыбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэбэтыкӏыну	укъызэрыхэбэтыкӏыну	къызэрыхэбэтыкӏыну	дыкъызэрыхэбэтыкӏыну	фыкъызэрыхэбэтыкӏыну	къызэрыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыбэтыкӏыну	укъызэрыхэмыбэтыкӏыну	къызэрыхэмыбэтыкӏыну	дыкъызэрыхэмыбэтыкӏыну	фыкъызэрыхэмыбэтыкӏыну	къызэрыхэмыбэтыкӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэбэтыкӏ	ущыкъыхэбэтыкӏ	щыкъыхэбэтыкӏ	дыщыкъыхэбэтыкӏ	фыщыкъыхэбэтыкӏ	щыкъыхэбэтыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыбэтыкӏ	ущыкъыхэмыбэтыкӏ	щыкъыхэмыбэтыкӏ	дыщыкъыхэмыбэтыкӏ	фыщыкъыхэмыбэтыкӏ	щыкъыхэмыбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэбэтыкӏа	ущыкъыхэбэтыкӏа	щыкъыхэбэтыкӏа	дыщыкъыхэбэтыкӏа	фыщыкъыхэбэтыкӏа	щыкъыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыбэтыкӏа	укъыщыхэмыбэтыкӏа	щыкъыхэмыбэтыкӏа	дыщыкъыхэмыбэтыкӏа	фыщыкъыхэмыбэтыкӏа	щыкъыхэмыбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэбэтыкӏыгъа	ущыкъыхэбэтыкӏыгъа	щыкъыхэбэтыкӏыгъа	дыщыкъыхэбэтыкӏыгъа	фыщыкъыхэбэтыкӏыгъа	щыкъыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	ущыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	щыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	дыщыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	фыщыкъыхэмыбэтыкӏыгъа	щыкъыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэбэтыкӏын	ущыкъыхэбэтыкӏын	щыкъыхэбэтыкӏын	дыщыкъыхэбэтыкӏын	фыщыкъыхэбэтыкӏын	щыкъыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыбэтыкӏын	ущыкъыхэбэтыкӏын	щыкъыхэмыбэтыкӏын	дыщыкъыхэмыбэтыкӏын	фыщыкъыхэмыбэтыкӏын	щыкъыхэмыбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэбэтыкӏыну	ущыкъыхэбэтыкӏыну	щыкъыхэбэтыкӏыну	дыщыкъыхэбэтыкӏыну	фыщыкъыхэбэтыкӏыну	щыкъыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыбэтыкӏыну	ущыкъыхэмыбэтыкӏыну	щыкъыхэмыбэтыкӏыну	дыщыкъыхэмыбэтыкӏыну	фыщыкъыхэмыбэтыкӏыну	щыкъыхэмыбэтыкӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэбэтыкӏ	укъыздыхэбэтыкӏ	къыздыхэбэтыкӏ	дыкъыздыхэбэтыкӏ	фыкъыздыхэбэтыкӏ	къыздыхэбэтыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыбэтыкӏ	укъыздыхэмыбэтыкӏ	къыздыхэмыбэтыкӏ	дыкъыздыхэмыбэтыкӏ	фыкъыздыхэмыбэтыкӏ	къыздыхэмыбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэбэтыкӏа	укъыздыхэбэтыкӏа	къыздыхэбэтыкӏа	дыкъыздыхэбэтыкӏа	фыкъыздыхэбэтыкӏа	къыздыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыбэтыкӏа	укъыздыхэмыбэтыкӏа	къыздыхэмыбэтыкӏа	дыкъыздыхэмыбэтыкӏа	фыкъыздыхэмыбэтыкӏа	къыздыхэмыбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэбэтыкӏыгъа	укъыздыхэбэтыкӏыгъа	къыздыхэбэтыкӏыгъа	дыкъыздыхэбэтыкӏыгъа	фыкъыздыхэбэтыкӏыгъа	къыздыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыбэтыкӏыгъа	укъыздыхэмыбэтыкӏыгъа	къыздыхэмыбэтыкӏыгъа	дыкъыздыхэмыбэтыкӏыгъа	фыкъыздыхэмыбэтыкӏыгъа	къыздыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэбэтыкӏын	укъыздыхэбэтыкӏын	къыздыхэбэтыкӏын	дыкъыздыхэбэтыкӏын	фыкъыздыхэбэтыкӏын	къыздыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыбэтыкӏын	укъыздыхэмыбэтыкӏын	къыздыхэмыбэтыкӏын	дыкъыздыхэмыбэтыкӏын	фыкъыздыхэмыбэтыкӏын	къыздыхэмыбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэбэтыкӏыну	укъыздыхэбэтыкӏыну	къыздыхэбэтыкӏыну	дыкъыздыхэбэтыкӏыну	фыкъыздыхэбэтыкӏыну	къыздыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыбэтыкӏыну	укъыздыхэмыбэтыкӏыну	къыздыхэмыбэтыкӏыну	дыкъыздыхэмыбэтыкӏыну	фыкъыздыхэмыбэтыкӏыну	къыздыхэмыбэтыкӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэбэтыкӏ	укъыщӀыхэбэтыкӏ	къыщӀыхэбэтыкӏ	дыкъыщӀыхэбэтыкӏ	фыкъыщӀыхэбэтыкӏ	къыщӀыхэбэтыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыбэтыкӏ	укъыщӀыхэмыбэтыкӏ	къыщӀыхэмыбэтыкӏ	дыкъыщӀыхэмыбэтыкӏ	фыкъыщӀыхэмыбэтыкӏ	къыщӀыхэмыбэтыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэбэтыкӏа	укъыщӀыхэбэтыкӏӀэбэтыкӏа	къыщӀыхэбэтыкӏа	дыкъыщӀыхэбэтыкӏа	фыкъыщӀыхэбэтыкӏа	къыщӀыхэбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыбэтыкӏа	укъыщӀыхэмыбэтыкӏа	къыщӀыхэмыбэтыкӏа	дыкъыщӀыхэмыбэтыкӏа	фыкъыщӀыхэмыбэтыкӏа	къыщӀыхэмыбэтыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэбэтыкӏыгъа	укъыщӀыхэбэтыкӏыгъа	къыщӀыхэбэтыкӏыгъа	дыкъыщӀыхэбэтыкӏыгъа	фыкъыщӀыхэбэтыкӏыгъа	къыщӀыхэбэтыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа	укъыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа	къыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа	дыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа	фыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа	къыщӀыхэмыбэтыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэбэтыкӏын	укъыщӀыхэбэтыкӏын	къыщӀыхэбэтыкӏын	дыкъыщӀыхэбэтыкӏын	фыкъыщӀыхэбэтыкӏын	къыщӀыхэбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыбэтыкӏын	укъыщӀыхэмыбэтыкӏын	къыщӀыхэмыбэтыкӏын	дыкъыщӀыхэмыбэтыкӏын	фыкъыщӀыхэмыбэтыкӏын	къыщӀыхэмыбэтыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэбэтыкӏыну	укъыщӀыхэбэтыкӏыну	къыщӀыхэбэтыкӏыну	дыкъыщӀыхэбэтыкӏыну	фыкъыщӀыхэбэтыкӏыну	къыщӀыхэбэтыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыну	укъыщӀыхэмыбэтыкӏыну	къыщӀыхэмыбэтыкӏыну	дыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыну	фыкъыщӀыхэмыбэтыкӏыну	къыщӀыхэмыбэтыкӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏыу	укъыхэбэтыкӏыу	къыхэбэтыкӏыу	дыкъыхэбэтыкӏыу	фыкъыхэбэтыкӏыу	къыхэбэтыкӏ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏыу	укъыхэмыбэтыкӏыу	къыхэмыбэтыкӏыу	дыкъыхэмыбэтыкӏыу	фыкъыхэмыбэтыкӏыу	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏауэ	укъыхэбэтыкӏауэ	къыхэбэтыкӏауэ	дыкъыхэбэтыкӏауэ	фыкъыхэбэтыкӏауэ	къыхэбэтыкӏауэ / къыхэбэтыкӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏауэ	укъыхэмыбэтыкӏауэ	къыхэмыбэтыкӏауэ	дыкъыхэмыбэтыкӏауэ	фыкъыхэмыбэтыкӏауэ	къыхэмыбэтыкӏауэ / къыхэмыбэтыкӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэбэтыкӏыурэ	укъыхэбэтыкӏыурэ	къыхэбэтыкӏыурэ	дыкъыхэбэтыкӏыурэ	фыкъыхэбэтыкӏыурэ	къыхэбэтыкӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыбэтыкӏыурэ	укъыхэмыбэтыкӏыурэ	къыхэмыбэтыкӏыурэ	дыкъыхэмыбэтыкӏыурэ	фыкъыхэмыбэтыкӏыурэ	къыхэмыбэтыкӏ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхобэтыкӏ	сыкъыхобэтыкӏ	--	сыкъыфхобэтыкӏ	сыкъахобэтыкӏ
уэ	укъысхобэтыкӏ	--	укъыхобэтыкӏ	укъытхобэтыкӏ	--	укъахобэтыкӏ
ар	къысхобэтыкӏ	къыпхобэтыкӏ	къыхобэтыкӏ	къытхобэтыкӏ	къыфхобэтыкӏ	къахобэтыкӏ
дэ	--	дыкъыпхобэтыкӏ	дыкъыхобэтыкӏ	--	дыкъыфхобэтыкӏ	дыкъахобэтыкӏ
фэ	фыкъысхобэтыкӏ	--	фыкъыхобэтыкӏ	фыкъытхобэтыкӏ	--	фыкъахобэтыкӏ
ахэр	къысхобэтыкӏ(хэ)	къыпхобэтыкӏ(хэ)	къыхобэтыкӏ(хэ)	къытхобэтыкӏ(хэ)	къыфхобэтыкӏ(хэ)	къахобэтыкӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэтыкӏ]	[бэтыкӏ]ыр	--	[бэтыкӏ]хэр
Эргативнэ:	[бэтыкӏ]	[бэтыкӏ]ым	--	[бэтыкӏ]хэм
Послеложнэ:	[бэтыкӏ]кӀэ	[бэтыкӏ]ымкӀэ	[бэтыкӏ]хэкӀэ	[бэтыкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бэтыкӏ]ыу	[бэтыкӏ]ырауэ	[бэтыкӏ]хэу	[бэтыкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэтыкӏ]а	[бэтыкӏ]ар	--	[бэтыкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[бэтыкӏ]а	[бэтыкӏ]ам	--	[бэтыкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[бэтыкӏ]акӀэ	[бэтыкӏ]амкӀэ	[бэтыкӏ]ахэкӀэ	[бэтыкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бэтыкӏ]ауэ	[бэтыкӏ]арауэ	[бэтыкӏ]ахэу	[бэтыкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэтыкӏ]ын	[бэтыкӏ]ыныр	--	[бэтыкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[бэтыкӏ]ын	[бэтыкӏ]ыным	--	[бэтыкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[бэтыкӏ]ынкӀэ	[бэтыкӏ]ынымкӀэ	[бэтыкӏ]ынхэкӀэ	[бэтыкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[бэтыкӏ]ыну	[бэтыкӏ]ынырауэ	[бэтыкӏ]ынхэу	[бэтыкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[бэтыкӏ]ыну	[бэтыкӏ]ынур	--	[бэтыкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[бэтыкӏ]ыну	[бэтыкӏ]ынум	--	[бэтыкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[бэтыкӏ]ынукӀэ	[бэтыкӏ]ынумкӀэ	[бэтыкӏ]ынухэкӀэ	[бэтыкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[бэтыкӏ]ынууэ	[бэтыкӏ]ынурауэ	[бэтыкӏ]ынухэу	[бэтыкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Къибэту, зыкъыдришейуэ нэхъ лъагэу къыхэщ хъун.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэбэтыкӏын: bulge out, protrude

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэбэтыкӏын: выпучиться, выпятиться

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын