къыхэгуоукӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐgʷo:wǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [гуоу] + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэгуоукӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгуоукӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгуоукӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏын	укъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын	дыкъыхэгуоукӏын	фыкъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏын	укъыхэмыгуоукӏын	къыхэмыгуоукӏын	дыкъыхэмыгуоукӏын	фыкъыхэмыгуоукӏын	къыхэмыгуоукӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгуоукӏ!	фыкъыхэгуоукӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыгуоукӏ!	фыкъыхэмыгуоукӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегуоукӏ	укъыхрегуоукӏ	къыхрегуоукӏ	дыкъыхрегуоукӏ	фыкъыхрегуоукӏ	къыхрегуоукӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгуоукӏ	укъыхремыгуоукӏ	къыхремыгуоукӏ	дыкъыхремыгуоукӏ	фыкъыхремыгуоукӏ	къыхремыгуоукӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхогуоукӏ(ыр)	укъыхогуоукӏ(ыр)	къыхогуоукӏ(ыр)	дыкъыхогуоукӏ(ыр)	фыкъыхогуоукӏ(ыр)	къыхогуоукӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыркъым	укъыхэгуоукӏыркъым	къыхэгуоукӏыркъым	дыкъыхэгуоукӏыркъым	фыкъыхэгуоукӏыркъым	къыхэгуоукӏы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	укъыхэгуоукӏ(ыр)т	къыхэгуоукӏ(ыр)т	дыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	фыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	къыхэгуоукӏ(ыр)т / къыхэгуоукӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым	укъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым	къыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым	дыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым	фыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым	къыхэгуоукӏ(ыр)тэкъым / къыхэгуоукӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏащ	укъыхэгуоукӏащ	къыхэгуоукӏащ	дыкъыхэгуоукӏащ	фыкъыхэгуоукӏащ	къыхэгуоукӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏакъым	укъыхэгуоукӏакъым	къыхэгуоукӏакъым	дыкъыхэгуоукӏакъым	фыкъыхэгуоукӏакъым	къыхэгуоукӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏат	укъыхэгуоукӏат	къыхэгуоукӏат	дыкъыхэгуоукӏат	фыкъыхэгуоукӏат	къыхэгуоукӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏатэкъым	укъыхэгуоукӏатэкъым	къыхэгуоукӏатэкъым	дыкъыхэгуоукӏатэкъым	фыкъыхэгуоукӏатэкъым	къыхэгуоукӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъащ	укъыхэгуоукӏыгъащ	къыхэгуоукӏыгъащ	дыкъыхэгуоукӏыгъащ	фыкъыхэгуоукӏыгъащ	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъакъым	укъыхэгуоукӏыгъакъым	къыхэгуоукӏыгъакъым	дыкъыхэгуоукӏыгъакъым	фыкъыхэгуоукӏыгъакъым	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъат	укъыхэгуоукӏыгъат	къыхэгуоукӏыгъат	дыкъыхэгуоукӏыгъат	фыкъыхэгуоукӏыгъат	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъатэкъым	укъыхэгуоукӏыгъатэкъым	къыхэгуоукӏыгъатэкъым	дыкъыхэгуоукӏыгъатэкъым	фыкъыхэгуоукӏыгъатэкъым	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏщ	укъыхэгуоукӏщ	къыхэгуоукӏщ	дыкъыхэгуоукӏщ	фыкъыхэгуоукӏщ	къыхэгуоукӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏкъым	укъыхэгуоукӏкъым	къыхэгуоукӏкъым	дыкъыхэгуоукӏкъым	фыкъыхэгуоукӏкъым	къыхэгуоукӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏт	укъыхэгуоукӏт	къыхэгуоукӏт	дыкъыхэгуоукӏт	фыкъыхэгуоукӏт	къыхэгуоукӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏтэкъым	укъыхэгуоукӏтэкъым	къыхэгуоукӏтэкъым	дыкъыхэгуоукӏтэкъым	фыкъыхэгуоукӏтэкъым	къыхэгуоукӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынщ	укъыхэгуоукӏынщ	къыхэгуоукӏынщ	дыкъыхэгуоукӏынщ	фыкъыхэгуоукӏынщ	къыхэгуоукӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынкъым	укъыхэгуоукӏынкъым	къыхэгуоукӏынкъым	дыкъыхэгуоукӏынкъым	фыкъыхэгуоукӏынкъым	къыхэгуоукӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынущ	укъыхэгуоукӏынущ	къыхэгуоукӏынущ	дыкъыхэгуоукӏынущ	фыкъыхэгуоукӏынущ	къыхэгуоукӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынукъым	укъыхэгуоукӏынукъым	къыхэгуоукӏынукъым	дыкъыхэгуоукӏынукъым	фыкъыхэгуоукӏынукъым	къыхэгуоукӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏрэ	укъыхэгуоукӏрэ	къыхэгуоукӏрэ	дыкъыхэгуоукӏрэ	фыкъыхэгуоукӏрэ	къыхэгуоукӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыркъэ	укъыхэгуоукӏыркъэ	къыхэгуоукӏыркъэ	дыкъыхэгуоукӏыркъэ	фыкъыхэгуоукӏыркъэ	къыхэгуоукӏыркъэ / къыхэгуоукӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	укъыхэгуоукӏ(ыр)т	къыхэгуоукӏ(ыр)т	дыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	фыкъыхэгуоукӏ(ыр)т	къыхэгуоукӏ(ыр)т / къыхэгуоукӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ	укъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ	къыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ	дыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ	фыкъыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ	къыхэгуоукӏ(ыр)тэкъэ / къыхэгуоукӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏа	укъыхэгуоукӏа	къыхэгуоукӏа	дыкъыхэгуоукӏа	фыкъыхэгуоукӏа	къыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏакъэ	укъыхэгуоукӏакъэ	къыхэгуоукӏакъэ	дыкъыхэгуоукӏакъэ	фыкъыхэгуоукӏакъэ	къыхэгуоукӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏат	укъыхэгуоукӏат	къыхэгуоукӏат	дыкъыхэгуоукӏат	фыкъыхэгуоукӏат	къыхэгуоукӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏатэкъэ	укъыхэгуоукӏатэкъэ	къыхэгуоукӏатэкъэ	дыкъыхэгуоукӏатэкъэ	фыкъыхэгуоукӏатэкъэ	къыхэгуоукӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъа	укъыхэгуоукӏыгъа	къыхэгуоукӏыгъа	дыкъыхэгуоукӏыгъа	фыкъыхэгуоукӏыгъа	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъакъэ	укъыхэгуоукӏыгъакъэ	къыхэгуоукӏыгъакъэ	дыкъыхэгуоукӏыгъакъэ	фыкъыхэгуоукӏыгъакъэ	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъат	укъыхэгуоукӏыгъат	къыхэгуоукӏыгъат	дыкъыхэгуоукӏыгъат	фыкъыхэгуоукӏыгъат	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъатэкъэ	укъыхэгуоукӏыгъатэкъэ	къыхэгуоукӏыгъатэкъэ	дыкъыхэгуоукӏыгъатэкъэ	фыкъыхэгуоукӏыгъатэкъэ	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏ	укъыхэгуоукӏ	къыхэгуоукӏ	дыкъыхэгуоукӏ	фыкъыхэгуоукӏ	къыхэгуоукӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏкъэ	укъыхэгуоукӏкъэ	къыхэгуоукӏкъэ	дыкъыхэгуоукӏкъэ	фыкъыхэгуоукӏкъэ	къыхэгуоукӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏт	укъыхэгуоукӏт	къыхэгуоукӏт	дыкъыхэгуоукӏт	фыкъыхэгуоукӏт	къыхэгуоукӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏтэкъэ	укъыхэгуоукӏтэкъэ	къыхэгуоукӏтэкъэ	дыкъыхэгуоукӏтэкъэ	фыкъыхэгуоукӏтэкъэ	къыхэгуоукӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏын	укъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын	дыкъыхэгуоукӏын	фыкъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынкъэ	укъыхэгуоукӏынкъэ	къыхэгуоукӏынкъэ	дыкъыхэгуоукӏынкъэ	фыкъыхэгуоукӏынкъэ	къыхэгуоукӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыну	укъыхэгуоукӏыну	къыхэгуоукӏыну	дыкъыхэгуоукӏыну	фыкъыхэгуоукӏыну	къыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынукъэ	укъыхэгуоукӏынукъэ	къыхэгуоукӏынукъэ	дыкъыхэгуоукӏынукъэ	фыкъыхэгуоукӏынукъэ	къыхэгуоукӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏмэ	укъыхэгуоукӏмэ	къыхэгуоукӏмэ	дыкъыхэгуоукӏмэ	фыкъыхэгуоукӏмэ	къыхэгуоукӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏмэ	укъыхэмыгуоукӏмэ	къыхэмыгуоукӏмэ	дыкъыхэмыгуоукӏмэ	фыкъыхэмыгуоукӏмэ	къыхэмыгуоукӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏамэ	укъыхэгуоукӏамэ	къыхэгуоукӏамэ	дыкъыхэгуоукӏамэ	фыкъыхэгуоукӏамэ	къыхэгуоукӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏамэ	укъыхэмыгуоукӏамэ	къыхэмыгуоукӏамэ	дыкъыхэмыгуоукӏамэ	фыкъыхэмыгуоукӏамэ	къыхэмыгуоукӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъамэ	укъыхэгуоукӏыгъамэ	къыхэгуоукӏыгъамэ	дыкъыхэгуоукӏыгъамэ	фыкъыхэгуоукӏыгъамэ	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏыгъамэ	укъыхэмыгуоукӏыгъамэ	къыхэмыгуоукӏыгъамэ	дыкъыхэмыгуоукӏыгъамэ	фыкъыхэмыгуоукӏыгъамэ	къыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынмэ	укъыхэгуоукӏынмэ	къыхэгуоукӏынмэ	дыкъыхэгуоукӏынмэ	фыкъыхэгуоукӏынмэ	къыхэгуоукӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынмэ	укъыхэмыгуоукӏынмэ	къыхэмыгуоукӏынмэ	дыкъыхэмыгуоукӏынмэ	фыкъыхэмыгуоукӏынмэ	къыхэмыгуоукӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынумэ	укъыхэгуоукӏынумэ	къыхэгуоукӏынумэ	дыкъыхэгуоукӏынумэ	фыкъыхэгуоукӏынумэ	къыхэгуоукӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынумэ	укъыхэмыгуоукӏынумэ	къыхэмыгуоукӏынумэ	дыкъыхэмыгуоукӏынумэ	фыкъыхэмыгуоукӏынумэ	къыхэмыгуоукӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏтэмэ	укъыхэгуоукӏтэмэ	къыхэгуоукӏтэмэ	дыкъыхэгуоукӏтэмэ	фыкъыхэгуоукӏтэмэ	къыхэгуоукӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏтэмэ	укъыхэмыгуоукӏтэмэ	къыхэмыгуоукӏтэмэ	дыкъыхэмыгуоукӏтэмэ	фыкъыхэмыгуоукӏтэмэ	къыхэмыгуоукӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏатэмэ	укъыхэгуоукӏатэмэ	къыхэгуоукӏатэмэ	дыкъыхэгуоукӏатэмэ	фыкъыхэгуоукӏатэмэ	къыхэгуоукӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏатэмэ	укъыхэмыгуоукӏатэмэ	къыхэмыгуоукӏатэмэ	дыкъыхэмыгуоукӏатэмэ	фыкъыхэмыгуоукӏатэмэ	къыхэмыгуоукӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъатэмэ	укъыхэгуоукӏыгъатэмэ	къыхэгуоукӏыгъатэмэ	дыкъыхэгуоукӏыгъатэмэ	фыкъыхэгуоукӏыгъатэмэ	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏыгъатэмэ	укъыхэмыгуоукӏыгъатэмэ	къыхэмыгуоукӏыгъатэмэ	дыкъыхэмыгуоукӏыгъатэмэ	фыкъыхэмыгуоукӏыгъатэмэ	къыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынтэмэ	укъыхэгуоукӏынтэмэ	къыхэгуоукӏынтэмэ	дыкъыхэгуоукӏынтэмэ	фыкъыхэгуоукӏынтэмэ	къыхэгуоукӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынтэмэ	укъыхэмыгуоукӏынтэмэ	къыхэмыгуоукӏынтэмэ	дыкъыхэмыгуоукӏынтэмэ	фыкъыхэмыгуоукӏынтэмэ	къыхэмыгуоукӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынутэмэ	укъыхэгуоукӏынутэмэ	къыхэгуоукӏынутэмэ	дыкъыхэгуоукӏынутэмэ	фыкъыхэгуоукӏынутэмэ	къыхэгуоукӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынутэмэ	укъыхэмыгуоукӏынутэмэ	къыхэмыгуоукӏынутэмэ	дыкъыхэмыгуоукӏынутэмэ	фыкъыхэмыгуоукӏынутэмэ	къыхэмыгуоукӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынт	укъыхэгуоукӏынт	къыхэгуоукӏынт	дыкъыхэгуоукӏынт	фыкъыхэгуоукӏынт	къыхэгуоукӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынтэкъым	укъыхэгуоукӏынтэкъым	къыхэгуоукӏынтэкъым	дыкъыхэгуоукӏынтэкъым	фыкъыхэгуоукӏынтэкъым	къыхэгуоукӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынут	укъыхэгуоукӏынут	къыхэгуоукӏынут	дыкъыхэгуоукӏынут	фыкъыхэгуоукӏынут	къыхэгуоукӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынутэкъым	укъыхэгуоукӏынутэкъым	къыхэгуоукӏынутэкъым	дыкъыхэгуоукӏынутэкъым	фыкъыхэгуоукӏынутэкъым	къыхэгуоукӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏми	укъыхэгуоукӏми	къыхэгуоукӏми	дыкъыхэгуоукӏми	фыкъыхэгуоукӏми	къыхэгуоукӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏми	укъыхэмыгуоукӏми	къыхэмыгуоукӏми	дыкъыхэмыгуоукӏми	фыкъыхэмыгуоукӏми	къыхэмыгуоукӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏами	укъыхэгуоукӏами	къыхэгуоукӏами	дыкъыхэгуоукӏами	фыкъыхэгуоукӏами	къыхэгуоукӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏами	укъыхэмыгуоукӏами	къыхэмыгуоукӏами	дыкъыхэмыгуоукӏами	фыкъыхэмыгуоукӏами	къыхэмыгуоукӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъами	укъыхэгуоукӏыгъами	къыхэгуоукӏыгъами	дыкъыхэгуоукӏыгъами	фыкъыхэгуоукӏыгъами	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏыгъами	укъыхэмыгуоукӏыгъами	къыхэмыгуоукӏыгъами	дыкъыхэмыгуоукӏыгъами	фыкъыхэмыгуоукӏыгъами	къыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынми	укъыхэгуоукӏынми	къыхэгуоукӏынми	дыкъыхэгуоукӏынми	фыкъыхэгуоукӏынми	къыхэгуоукӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынми	укъыхэмыгуоукӏынми	къыхэмыгуоукӏынми	дыкъыхэмыгуоукӏынми	фыкъыхэмыгуоукӏынми	къыхэмыгуоукӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынуми	укъыхэгуоукӏынуми	къыхэгуоукӏынуми	дыкъыхэгуоукӏынуми	фыкъыхэгуоукӏынуми	къыхэгуоукӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынуми	укъыхэмыгуоукӏынуми	къыхэмыгуоукӏынуми	дыкъыхэмыгуоукӏынуми	фыкъыхэмыгуоукӏынуми	къыхэмыгуоукӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏтэми	укъыхэгуоукӏтэми	къыхэгуоукӏтэми	дыкъыхэгуоукӏтэми	фыкъыхэгуоукӏтэми	къыхэгуоукӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏтэми	укъыхэмыгуоукӏтэми	къыхэмыгуоукӏтэми	дыкъыхэмыгуоукӏтэми	фыкъыхэмыгуоукӏтэми	къыхэмыгуоукӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏатэми	укъыхэгуоукӏатэми	къыхэгуоукӏатэми	дыкъыхэгуоукӏатэми	фыкъыхэгуоукӏатэми	къыхэгуоукӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏатэми	укъыхэмыгуоукӏатэми	къыхэмыгуоукӏатэми	дыкъыхэмыгуоукӏатэми	фыкъыхэмыгуоукӏатэми	къыхэмыгуоукӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏыгъатэми	укъыхэгуоукӏыгъатэми	къыхэгуоукӏыгъатэми	дыкъыхэгуоукӏыгъатэми	фыкъыхэгуоукӏыгъатэми	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏыгъатэми	укъыхэмыгуоукӏыгъатэми	къыхэмыгуоукӏыгъатэми	дыкъыхэмыгуоукӏыгъатэми	фыкъыхэмыгуоукӏыгъатэми	къыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынтэми	укъыхэгуоукӏынтэми	къыхэгуоукӏынтэми	дыкъыхэгуоукӏынтэми	фыкъыхэгуоукӏынтэми	къыхэгуоукӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынтэми	укъыхэмыгуоукӏынтэми	къыхэмыгуоукӏынтэми	дыкъыхэмыгуоукӏынтэми	фыкъыхэмыгуоукӏынтэми	къыхэмыгуоукӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏынутэми	укъыхэгуоукӏынутэми	къыхэгуоукӏынутэми	дыкъыхэгуоукӏынутэми	фыкъыхэгуоукӏынутэми	къыхэгуоукӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏынутэми	укъыхэмыгуоукӏынутэми	къыхэмыгуоукӏынутэми	дыкъыхэмыгуоукӏынутэми	фыкъыхэмыгуоукӏынутэми	къыхэмыгуоукӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏаи	укъыхэгуоукӏаи	къыхэгуоукӏаи	дыкъыхэгуоукӏаи	фыкъыхэгуоукӏаи	къыхэгуоукӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏакъыми	укъыхэгуоукӏакъыми	къыхэгуоукӏакъыми	дыкъыхэгуоукӏакъыми	фыкъыхэгуоукӏакъыми	къыхэгуоукӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏащэрэт	укъыхэгуоукӏащэрэт	къыхэгуоукӏащэрэт	дыкъыхэгуоукӏащэрэт	фыкъыхэгуоукӏащэрэт	къыхэгуоукӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгуоукӏащэрэт	укъыхэмыгуоукӏащэрэт	къыхэмыгуоукӏащэрэт	дыкъыхэмыгуоукӏащэрэт	фыкъыхэмыгуоукӏащэрэт	къыхэмыгуоукӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнщ	укъыхэгуоукӏагъэнщ	къыхэгуоукӏагъэнщ	дыкъыхэгуоукӏагъэнщ	фыкъыхэгуоукӏагъэнщ	къыхэгуоукӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнкъым	укъыхэгуоукӏагъэнкъым	къыхэгуоукӏагъэнкъым	дыкъыхэгуоукӏагъэнкъым	фыкъыхэгуоукӏагъэнкъым	къыхэгуоукӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнт	укъыхэгуоукӏагъэнт	къыхэгуоукӏагъэнт	дыкъыхэгуоукӏагъэнт	фыкъыхэгуоукӏагъэнт	къыхэгуоукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъым	укъыхэгуоукӏагъэнтэкъым	къыхэгуоукӏагъэнтэкъым	дыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъым	фыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъым	къыхэгуоукӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэн	укъыхэгуоукӏагъэн	къыхэгуоукӏагъэн	дыкъыхэгуоукӏагъэн	фыкъыхэгуоукӏагъэн	къыхэгуоукӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнкъэ	укъыхэгуоукӏагъэнкъэ	къыхэгуоукӏагъэнкъэ	дыкъыхэгуоукӏагъэнкъэ	фыкъыхэгуоукӏагъэнкъэ	къыхэгуоукӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнт	укъыхэгуоукӏагъэнт	къыхэгуоукӏагъэнт	дыкъыхэгуоукӏагъэнт	фыкъыхэгуоукӏагъэнт	къыхэгуоукӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъэ	укъыхэгуоукӏагъэнтэкъэ	къыхэгуоукӏагъэнтэкъэ	дыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъэ	фыкъыхэгуоукӏагъэнтэкъэ	къыхэгуоукӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ	укъыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ	къыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ	дыкъыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ	фыкъыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ	къыхэгуоукӏагъэнгуоукӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнукъым	укъыхэгуоукӏагъэнукъым	къыхэгуоукӏагъэнукъым	дыкъыхэгуоукӏагъэнукъым	фыкъыхэгуоукӏагъэнукъым	къыхэгуоукӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнут	укъыхэгуоукӏагъэнут	къыхэгуоукӏагъэнут	дыкъыхэгуоукӏагъэнут	фыкъыхэгуоукӏагъэнут	къыхэгуоукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъым	укъыхэгуоукӏагъэнутэкъым	къыхэгуоукӏагъэнутэкъым	дыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъым	фыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъым	къыхэгуоукӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэну	укъыхэгуоукӏагъэну	къыхэгуоукӏагъэну	дыкъыхэгуоукӏагъэну	фыкъыхэгуоукӏагъэну	къыхэгуоукӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнукъэ	укъыхэгуоукӏагъэнукъэ	къыхэгуоукӏагъэнукъэ	дыкъыхэгуоукӏагъэнукъэ	фыкъыхэгуоукӏагъэнукъэ	къыхэгуоукӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнут	укъыхэгуоукӏагъэнут	къыхэгуоукӏагъэнут	дыкъыхэгуоукӏагъэнут	фыкъыхэгуоукӏагъэнут	къыхэгуоукӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъэ	укъыхэгуоукӏагъэнутэкъэ	къыхэгуоукӏагъэнутэкъэ	дыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъэ	фыкъыхэгуоукӏагъэнутэкъэ	къыхэгуоукӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏ	укъыхэгуоукӏ	къыхэгуоукӏ	дыкъыхэгуоукӏ	фыкъыхэгуоукӏ	къыхэгуоукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏ	укъыхэмыгуоукӏ	къыхэмыгуоукӏ	дыкъыхэмыгуоукӏ	фыкъыхэмыгуоукӏ	къыхэмыгуоукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏа	укъыхэгуоукӏа	къыхэгуоукӏа	дыкъыхэгуоукӏа	фыкъыхэгуоукӏа	къыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏа	укъыхэмыгуоукӏа	къыхэмыгуоукӏа	дыкъыхэмыгуоукӏа	фыкъыхэмыгуоукӏа	къыхэмыгуоукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏыгъа	укъыхэгуоукӏыгъа	къыхэгуоукӏыгъа	дыкъыхэгуоукӏыгъа	фыкъыхэгуоукӏыгъа	къыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏыгъа	укъыхэмыгуоукӏыгъа	къыхэмыгуоукӏыгъа	дыкъыхэмыгуоукӏыгъа	фыкъыхэмыгуоукӏыгъа	къыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏын	укъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын	дыкъыхэгуоукӏын	фыкъыхэгуоукӏын	къыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏын	укъыхэмыгуоукӏын	къыхэмыгуоукӏын	дыкъыхэмыгуоукӏын	фыкъыхэмыгуоукӏын	къыхэмыгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏыну	укъыхэгуоукӏыну	къыхэгуоукӏыну	дыкъыхэгуоукӏыну	фыкъыхэгуоукӏыну	къыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏыну	укъыхэмыгуоукӏыну	къыхэмыгуоукӏыну	дыкъыхэмыгуоукӏыну	фыкъыхэмыгуоукӏыну	къыхэмыгуоукӏыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгуоукӏ	укъызэрыхэгуоукӏ	къызэрыхэгуоукӏ	дыкъызэрыхэгуоукӏ	фыкъызэрыхэгуоукӏ	къызэрыхэгуоукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгуоукӏ	укъызэрыхэмыгуоукӏ	къызэрыхэмыгуоукӏ	дыкъызэрыхэмыгуоукӏ	фыкъызэрыхэмыгуоукӏ	къызэрыхэмыгуоукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгуоукӏа	укъызэрыхэгуоукӏа	къызэрыхэгуоукӏа	дыкъызэрыхэгуоукӏа	фыкъызэрыхэгуоукӏа	къызэрыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгуоукӏа	укъызэрыхэмыгуоукӏа	къызэрыхэмыгуоукӏа	дыкъызэрыхэмыгуоукӏа	фыкъызэрыхэмыгуоукӏа	къызэрыхэмыгуоукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгуоукӏыгъа	укъызэрыхэгуоукӏыгъа	къызэрыхэгуоукӏыгъа	дыкъызэрыхэгуоукӏыгъа	фыкъызэрыхэгуоукӏыгъа	къызэрыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгуоукӏыгъа	укъызэрыхэмыгуоукӏыгъа	къызэрыхэмыгуоукӏыгъа	дыкъызэрыхэмыгуоукӏыгъа	фыкъызэрыхэмыгуоукӏыгъа	къызэрыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгуоукӏын	укъызэрыхэгуоукӏын	къызэрыхэгуоукӏын	дыкъызэрыхэгуоукӏын	фыкъызэрыхэгуоукӏын	къызэрыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгуоукӏын	укъызэрыхэмыгуоукӏын	къызэрыхэмыгуоукӏын	дыкъызэрыхэмыгуоукӏын	фыкъызэрыхэмыгуоукӏын	къызэрыхэмыгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгуоукӏыну	укъызэрыхэгуоукӏыну	къызэрыхэгуоукӏыну	дыкъызэрыхэгуоукӏыну	фыкъызэрыхэгуоукӏыну	къызэрыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгуоукӏыну	укъызэрыхэмыгуоукӏыну	къызэрыхэмыгуоукӏыну	дыкъызэрыхэмыгуоукӏыну	фыкъызэрыхэмыгуоукӏыну	къызэрыхэмыгуоукӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгуоукӏ	ущыкъыхэгуоукӏ	щыкъыхэгуоукӏ	дыщыкъыхэгуоукӏ	фыщыкъыхэгуоукӏ	щыкъыхэгуоукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгуоукӏ	ущыкъыхэмыгуоукӏ	щыкъыхэмыгуоукӏ	дыщыкъыхэмыгуоукӏ	фыщыкъыхэмыгуоукӏ	щыкъыхэмыгуоукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгуоукӏа	ущыкъыхэгуоукӏа	щыкъыхэгуоукӏа	дыщыкъыхэгуоукӏа	фыщыкъыхэгуоукӏа	щыкъыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгуоукӏа	укъыщыхэмыгуоукӏа	щыкъыхэмыгуоукӏа	дыщыкъыхэмыгуоукӏа	фыщыкъыхэмыгуоукӏа	щыкъыхэмыгуоукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгуоукӏыгъа	ущыкъыхэгуоукӏыгъа	щыкъыхэгуоукӏыгъа	дыщыкъыхэгуоукӏыгъа	фыщыкъыхэгуоукӏыгъа	щыкъыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгуоукӏыгъа	ущыкъыхэмыгуоукӏыгъа	щыкъыхэмыгуоукӏыгъа	дыщыкъыхэмыгуоукӏыгъа	фыщыкъыхэмыгуоукӏыгъа	щыкъыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгуоукӏын	ущыкъыхэгуоукӏын	щыкъыхэгуоукӏын	дыщыкъыхэгуоукӏын	фыщыкъыхэгуоукӏын	щыкъыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгуоукӏын	ущыкъыхэгуоукӏын	щыкъыхэмыгуоукӏын	дыщыкъыхэмыгуоукӏын	фыщыкъыхэмыгуоукӏын	щыкъыхэмыгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгуоукӏыну	ущыкъыхэгуоукӏыну	щыкъыхэгуоукӏыну	дыщыкъыхэгуоукӏыну	фыщыкъыхэгуоукӏыну	щыкъыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгуоукӏыну	ущыкъыхэмыгуоукӏыну	щыкъыхэмыгуоукӏыну	дыщыкъыхэмыгуоукӏыну	фыщыкъыхэмыгуоукӏыну	щыкъыхэмыгуоукӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгуоукӏ	укъыздыхэгуоукӏ	къыздыхэгуоукӏ	дыкъыздыхэгуоукӏ	фыкъыздыхэгуоукӏ	къыздыхэгуоукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгуоукӏ	укъыздыхэмыгуоукӏ	къыздыхэмыгуоукӏ	дыкъыздыхэмыгуоукӏ	фыкъыздыхэмыгуоукӏ	къыздыхэмыгуоукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгуоукӏа	укъыздыхэгуоукӏа	къыздыхэгуоукӏа	дыкъыздыхэгуоукӏа	фыкъыздыхэгуоукӏа	къыздыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгуоукӏа	укъыздыхэмыгуоукӏа	къыздыхэмыгуоукӏа	дыкъыздыхэмыгуоукӏа	фыкъыздыхэмыгуоукӏа	къыздыхэмыгуоукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгуоукӏыгъа	укъыздыхэгуоукӏыгъа	къыздыхэгуоукӏыгъа	дыкъыздыхэгуоукӏыгъа	фыкъыздыхэгуоукӏыгъа	къыздыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгуоукӏыгъа	укъыздыхэмыгуоукӏыгъа	къыздыхэмыгуоукӏыгъа	дыкъыздыхэмыгуоукӏыгъа	фыкъыздыхэмыгуоукӏыгъа	къыздыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгуоукӏын	укъыздыхэгуоукӏын	къыздыхэгуоукӏын	дыкъыздыхэгуоукӏын	фыкъыздыхэгуоукӏын	къыздыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгуоукӏын	укъыздыхэмыгуоукӏын	къыздыхэмыгуоукӏын	дыкъыздыхэмыгуоукӏын	фыкъыздыхэмыгуоукӏын	къыздыхэмыгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгуоукӏыну	укъыздыхэгуоукӏыну	къыздыхэгуоукӏыну	дыкъыздыхэгуоукӏыну	фыкъыздыхэгуоукӏыну	къыздыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгуоукӏыну	укъыздыхэмыгуоукӏыну	къыздыхэмыгуоукӏыну	дыкъыздыхэмыгуоукӏыну	фыкъыздыхэмыгуоукӏыну	къыздыхэмыгуоукӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгуоукӏ	укъыщӀыхэгуоукӏ	къыщӀыхэгуоукӏ	дыкъыщӀыхэгуоукӏ	фыкъыщӀыхэгуоукӏ	къыщӀыхэгуоукӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгуоукӏ	укъыщӀыхэмыгуоукӏ	къыщӀыхэмыгуоукӏ	дыкъыщӀыхэмыгуоукӏ	фыкъыщӀыхэмыгуоукӏ	къыщӀыхэмыгуоукӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгуоукӏа	укъыщӀыхэгуоукӏӀэгуоукӏа	къыщӀыхэгуоукӏа	дыкъыщӀыхэгуоукӏа	фыкъыщӀыхэгуоукӏа	къыщӀыхэгуоукӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгуоукӏа	укъыщӀыхэмыгуоукӏа	къыщӀыхэмыгуоукӏа	дыкъыщӀыхэмыгуоукӏа	фыкъыщӀыхэмыгуоукӏа	къыщӀыхэмыгуоукӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгуоукӏыгъа	укъыщӀыхэгуоукӏыгъа	къыщӀыхэгуоукӏыгъа	дыкъыщӀыхэгуоукӏыгъа	фыкъыщӀыхэгуоукӏыгъа	къыщӀыхэгуоукӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгуоукӏыгъа	укъыщӀыхэмыгуоукӏыгъа	къыщӀыхэмыгуоукӏыгъа	дыкъыщӀыхэмыгуоукӏыгъа	фыкъыщӀыхэмыгуоукӏыгъа	къыщӀыхэмыгуоукӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгуоукӏын	укъыщӀыхэгуоукӏын	къыщӀыхэгуоукӏын	дыкъыщӀыхэгуоукӏын	фыкъыщӀыхэгуоукӏын	къыщӀыхэгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгуоукӏын	укъыщӀыхэмыгуоукӏын	къыщӀыхэмыгуоукӏын	дыкъыщӀыхэмыгуоукӏын	фыкъыщӀыхэмыгуоукӏын	къыщӀыхэмыгуоукӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгуоукӏыну	укъыщӀыхэгуоукӏыну	къыщӀыхэгуоукӏыну	дыкъыщӀыхэгуоукӏыну	фыкъыщӀыхэгуоукӏыну	къыщӀыхэгуоукӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгуоукӏыну	укъыщӀыхэмыгуоукӏыну	къыщӀыхэмыгуоукӏыну	дыкъыщӀыхэмыгуоукӏыну	фыкъыщӀыхэмыгуоукӏыну	къыщӀыхэмыгуоукӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏыу	укъыхэгуоукӏыу	къыхэгуоукӏыу	дыкъыхэгуоукӏыу	фыкъыхэгуоукӏыу	къыхэгуоукӏ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏыу	укъыхэмыгуоукӏыу	къыхэмыгуоукӏыу	дыкъыхэмыгуоукӏыу	фыкъыхэмыгуоукӏыу	къыхэмыгуоукӏ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏауэ	укъыхэгуоукӏауэ	къыхэгуоукӏауэ	дыкъыхэгуоукӏауэ	фыкъыхэгуоукӏауэ	къыхэгуоукӏауэ / къыхэгуоукӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏауэ	укъыхэмыгуоукӏауэ	къыхэмыгуоукӏауэ	дыкъыхэмыгуоукӏауэ	фыкъыхэмыгуоукӏауэ	къыхэмыгуоукӏауэ / къыхэмыгуоукӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгуоукӏыурэ	укъыхэгуоукӏыурэ	къыхэгуоукӏыурэ	дыкъыхэгуоукӏыурэ	фыкъыхэгуоукӏыурэ	къыхэгуоукӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгуоукӏыурэ	укъыхэмыгуоукӏыурэ	къыхэмыгуоукӏыурэ	дыкъыхэмыгуоукӏыурэ	фыкъыхэмыгуоукӏыурэ	къыхэмыгуоукӏ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхогуоукӏ	сыкъыхогуоукӏ	--	сыкъыфхогуоукӏ	сыкъахогуоукӏ
уэ	укъысхогуоукӏ	--	укъыхогуоукӏ	укъытхогуоукӏ	--	укъахогуоукӏ
ар	къысхогуоукӏ	къыпхогуоукӏ	къыхогуоукӏ	къытхогуоукӏ	къыфхогуоукӏ	къахогуоукӏ
дэ	--	дыкъыпхогуоукӏ	дыкъыхогуоукӏ	--	дыкъыфхогуоукӏ	дыкъахогуоукӏ
фэ	фыкъысхогуоукӏ	--	фыкъыхогуоукӏ	фыкъытхогуоукӏ	--	фыкъахогуоукӏ
ахэр	къысхогуоукӏ(хэ)	къыпхогуоукӏ(хэ)	къыхогуоукӏ(хэ)	къытхогуоукӏ(хэ)	къыфхогуоукӏ(хэ)	къахогуоукӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гуоукӏ]	[гуоукӏ]ыр	--	[гуоукӏ]хэр
Эргативнэ:	[гуоукӏ]	[гуоукӏ]ым	--	[гуоукӏ]хэм
Послеложнэ:	[гуоукӏ]кӀэ	[гуоукӏ]ымкӀэ	[гуоукӏ]хэкӀэ	[гуоукӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гуоукӏ]ыу	[гуоукӏ]ырауэ	[гуоукӏ]хэу	[гуоукӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гуоукӏ]а	[гуоукӏ]ар	--	[гуоукӏ]ахэр
Эргативнэ:	[гуоукӏ]а	[гуоукӏ]ам	--	[гуоукӏ]ахэм
Послеложнэ:	[гуоукӏ]акӀэ	[гуоукӏ]амкӀэ	[гуоукӏ]ахэкӀэ	[гуоукӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гуоукӏ]ауэ	[гуоукӏ]арауэ	[гуоукӏ]ахэу	[гуоукӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гуоукӏ]ын	[гуоукӏ]ыныр	--	[гуоукӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[гуоукӏ]ын	[гуоукӏ]ыным	--	[гуоукӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[гуоукӏ]ынкӀэ	[гуоукӏ]ынымкӀэ	[гуоукӏ]ынхэкӀэ	[гуоукӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гуоукӏ]ыну	[гуоукӏ]ынырауэ	[гуоукӏ]ынхэу	[гуоукӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гуоукӏ]ыну	[гуоукӏ]ынур	--	[гуоукӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[гуоукӏ]ыну	[гуоукӏ]ынум	--	[гуоукӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[гуоукӏ]ынукӀэ	[гуоукӏ]ынумкӀэ	[гуоукӏ]ынухэкӀэ	[гуоукӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гуоукӏ]ынууэ	[гуоукӏ]ынурауэ	[гуоукӏ]ынухэу	[гуоукӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. И макъыр зыгуэрым къыхэӀукӀыу гуоун, зыгуэрым хэту гуоун.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Мэзым къыхэгуоукӀын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгуоукӏын: call, yell, holler or shout out from swh (for example, out of the forest)
• Мэзым къыхэгуоукӀын: call out from the forest

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгуоукӏын: выкрикнуть откуда-л. (напр. из леса)
• Мэзым къыхэгуоукӀын: выкрикнуть из леса

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын