къыхэгурымыкӏын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐgʷǝrǝmǝ'tʹʂǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [гурым] + -ы + -кӏ + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэгурымыкӏын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгурымыкӏын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгурымыкӏын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏын	укъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын	дыкъыхэгурымыкӏын	фыкъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏын	укъыхэмыгурымыкӏын	къыхэмыгурымыкӏын	дыкъыхэмыгурымыкӏын	фыкъыхэмыгурымыкӏын	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгурымыкӏ!	фыкъыхэгурымыкӏ!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыгурымыкӏ!	фыкъыхэмыгурымыкӏ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегурымыкӏ	укъыхрегурымыкӏ	къыхрегурымыкӏ	дыкъыхрегурымыкӏ	фыкъыхрегурымыкӏ	къыхрегурымыкӏ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгурымыкӏ	укъыхремыгурымыкӏ	къыхремыгурымыкӏ	дыкъыхремыгурымыкӏ	фыкъыхремыгурымыкӏ	къыхремыгурымыкӏ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхогурымыкӏ(ыр)	укъыхогурымыкӏ(ыр)	къыхогурымыкӏ(ыр)	дыкъыхогурымыкӏ(ыр)	фыкъыхогурымыкӏ(ыр)	къыхогурымыкӏ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыркъым	укъыхэгурымыкӏыркъым	къыхэгурымыкӏыркъым	дыкъыхэгурымыкӏыркъым	фыкъыхэгурымыкӏыркъым	къыхэгурымыкӏы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	укъыхэгурымыкӏ(ыр)т	къыхэгурымыкӏ(ыр)т	дыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	фыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	къыхэгурымыкӏ(ыр)т / къыхэгурымыкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым	укъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым	къыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым	дыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым	фыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым	къыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъым / къыхэгурымыкӏхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏащ	укъыхэгурымыкӏащ	къыхэгурымыкӏащ	дыкъыхэгурымыкӏащ	фыкъыхэгурымыкӏащ	къыхэгурымыкӏа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏакъым	укъыхэгурымыкӏакъым	къыхэгурымыкӏакъым	дыкъыхэгурымыкӏакъым	фыкъыхэгурымыкӏакъым	къыхэгурымыкӏа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏат	укъыхэгурымыкӏат	къыхэгурымыкӏат	дыкъыхэгурымыкӏат	фыкъыхэгурымыкӏат	къыхэгурымыкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏатэкъым	укъыхэгурымыкӏатэкъым	къыхэгурымыкӏатэкъым	дыкъыхэгурымыкӏатэкъым	фыкъыхэгурымыкӏатэкъым	къыхэгурымыкӏа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъащ	укъыхэгурымыкӏыгъащ	къыхэгурымыкӏыгъащ	дыкъыхэгурымыкӏыгъащ	фыкъыхэгурымыкӏыгъащ	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъакъым	укъыхэгурымыкӏыгъакъым	къыхэгурымыкӏыгъакъым	дыкъыхэгурымыкӏыгъакъым	фыкъыхэгурымыкӏыгъакъым	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъат	укъыхэгурымыкӏыгъат	къыхэгурымыкӏыгъат	дыкъыхэгурымыкӏыгъат	фыкъыхэгурымыкӏыгъат	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъым	укъыхэгурымыкӏыгъатэкъым	къыхэгурымыкӏыгъатэкъым	дыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъым	фыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъым	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏщ	укъыхэгурымыкӏщ	къыхэгурымыкӏщ	дыкъыхэгурымыкӏщ	фыкъыхэгурымыкӏщ	къыхэгурымыкӏ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏкъым	укъыхэгурымыкӏкъым	къыхэгурымыкӏкъым	дыкъыхэгурымыкӏкъым	фыкъыхэгурымыкӏкъым	къыхэгурымыкӏ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏт	укъыхэгурымыкӏт	къыхэгурымыкӏт	дыкъыхэгурымыкӏт	фыкъыхэгурымыкӏт	къыхэгурымыкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏтэкъым	укъыхэгурымыкӏтэкъым	къыхэгурымыкӏтэкъым	дыкъыхэгурымыкӏтэкъым	фыкъыхэгурымыкӏтэкъым	къыхэгурымыкӏ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынщ	укъыхэгурымыкӏынщ	къыхэгурымыкӏынщ	дыкъыхэгурымыкӏынщ	фыкъыхэгурымыкӏынщ	къыхэгурымыкӏын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынкъым	укъыхэгурымыкӏынкъым	къыхэгурымыкӏынкъым	дыкъыхэгурымыкӏынкъым	фыкъыхэгурымыкӏынкъым	къыхэгурымыкӏын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынущ	укъыхэгурымыкӏынущ	къыхэгурымыкӏынущ	дыкъыхэгурымыкӏынущ	фыкъыхэгурымыкӏынущ	къыхэгурымыкӏыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынукъым	укъыхэгурымыкӏынукъым	къыхэгурымыкӏынукъым	дыкъыхэгурымыкӏынукъым	фыкъыхэгурымыкӏынукъым	къыхэгурымыкӏыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏрэ	укъыхэгурымыкӏрэ	къыхэгурымыкӏрэ	дыкъыхэгурымыкӏрэ	фыкъыхэгурымыкӏрэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыркъэ	укъыхэгурымыкӏыркъэ	къыхэгурымыкӏыркъэ	дыкъыхэгурымыкӏыркъэ	фыкъыхэгурымыкӏыркъэ	къыхэгурымыкӏыркъэ / къыхэгурымыкӏхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	укъыхэгурымыкӏ(ыр)т	къыхэгурымыкӏ(ыр)т	дыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	фыкъыхэгурымыкӏ(ыр)т	къыхэгурымыкӏ(ыр)т / къыхэгурымыкӏхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ	укъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ	къыхэгурымыкӏ(ыр)тэкъэ / къыхэгурымыкӏхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏа	укъыхэгурымыкӏа	къыхэгурымыкӏа	дыкъыхэгурымыкӏа	фыкъыхэгурымыкӏа	къыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏакъэ	укъыхэгурымыкӏакъэ	къыхэгурымыкӏакъэ	дыкъыхэгурымыкӏакъэ	фыкъыхэгурымыкӏакъэ	къыхэгурымыкӏа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏат	укъыхэгурымыкӏат	къыхэгурымыкӏат	дыкъыхэгурымыкӏат	фыкъыхэгурымыкӏат	къыхэгурымыкӏа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏатэкъэ	укъыхэгурымыкӏатэкъэ	къыхэгурымыкӏатэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏатэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏатэкъэ	къыхэгурымыкӏа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъа	укъыхэгурымыкӏыгъа	къыхэгурымыкӏыгъа	дыкъыхэгурымыкӏыгъа	фыкъыхэгурымыкӏыгъа	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъакъэ	укъыхэгурымыкӏыгъакъэ	къыхэгурымыкӏыгъакъэ	дыкъыхэгурымыкӏыгъакъэ	фыкъыхэгурымыкӏыгъакъэ	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъат	укъыхэгурымыкӏыгъат	къыхэгурымыкӏыгъат	дыкъыхэгурымыкӏыгъат	фыкъыхэгурымыкӏыгъат	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъэ	укъыхэгурымыкӏыгъатэкъэ	къыхэгурымыкӏыгъатэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏыгъатэкъэ	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏ	укъыхэгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏ	дыкъыхэгурымыкӏ	фыкъыхэгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏкъэ	укъыхэгурымыкӏкъэ	къыхэгурымыкӏкъэ	дыкъыхэгурымыкӏкъэ	фыкъыхэгурымыкӏкъэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏт	укъыхэгурымыкӏт	къыхэгурымыкӏт	дыкъыхэгурымыкӏт	фыкъыхэгурымыкӏт	къыхэгурымыкӏ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏтэкъэ	укъыхэгурымыкӏтэкъэ	къыхэгурымыкӏтэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏтэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏтэкъэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏын	укъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын	дыкъыхэгурымыкӏын	фыкъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынкъэ	укъыхэгурымыкӏынкъэ	къыхэгурымыкӏынкъэ	дыкъыхэгурымыкӏынкъэ	фыкъыхэгурымыкӏынкъэ	къыхэгурымыкӏын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыну	укъыхэгурымыкӏыну	къыхэгурымыкӏыну	дыкъыхэгурымыкӏыну	фыкъыхэгурымыкӏыну	къыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынукъэ	укъыхэгурымыкӏынукъэ	къыхэгурымыкӏынукъэ	дыкъыхэгурымыкӏынукъэ	фыкъыхэгурымыкӏынукъэ	къыхэгурымыкӏыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏмэ	укъыхэгурымыкӏмэ	къыхэгурымыкӏмэ	дыкъыхэгурымыкӏмэ	фыкъыхэгурымыкӏмэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏмэ	укъыхэмыгурымыкӏмэ	къыхэмыгурымыкӏмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏмэ	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏамэ	укъыхэгурымыкӏамэ	къыхэгурымыкӏамэ	дыкъыхэгурымыкӏамэ	фыкъыхэгурымыкӏамэ	къыхэгурымыкӏа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏамэ	укъыхэмыгурымыкӏамэ	къыхэмыгурымыкӏамэ	дыкъыхэмыгурымыкӏамэ	фыкъыхэмыгурымыкӏамэ	къыхэмыгурымыкӏа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъамэ	укъыхэгурымыкӏыгъамэ	къыхэгурымыкӏыгъамэ	дыкъыхэгурымыкӏыгъамэ	фыкъыхэгурымыкӏыгъамэ	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏыгъамэ	укъыхэмыгурымыкӏыгъамэ	къыхэмыгурымыкӏыгъамэ	дыкъыхэмыгурымыкӏыгъамэ	фыкъыхэмыгурымыкӏыгъамэ	къыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынмэ	укъыхэгурымыкӏынмэ	къыхэгурымыкӏынмэ	дыкъыхэгурымыкӏынмэ	фыкъыхэгурымыкӏынмэ	къыхэгурымыкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынмэ	укъыхэмыгурымыкӏынмэ	къыхэмыгурымыкӏынмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏынмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏынмэ	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынумэ	укъыхэгурымыкӏынумэ	къыхэгурымыкӏынумэ	дыкъыхэгурымыкӏынумэ	фыкъыхэгурымыкӏынумэ	къыхэгурымыкӏыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынумэ	укъыхэмыгурымыкӏынумэ	къыхэмыгурымыкӏынумэ	дыкъыхэмыгурымыкӏынумэ	фыкъыхэмыгурымыкӏынумэ	къыхэмыгурымыкӏыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏтэмэ	укъыхэгурымыкӏтэмэ	къыхэгурымыкӏтэмэ	дыкъыхэгурымыкӏтэмэ	фыкъыхэгурымыкӏтэмэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏтэмэ	укъыхэмыгурымыкӏтэмэ	къыхэмыгурымыкӏтэмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏтэмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏтэмэ	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏатэмэ	укъыхэгурымыкӏатэмэ	къыхэгурымыкӏатэмэ	дыкъыхэгурымыкӏатэмэ	фыкъыхэгурымыкӏатэмэ	къыхэгурымыкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏатэмэ	укъыхэмыгурымыкӏатэмэ	къыхэмыгурымыкӏатэмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏатэмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏатэмэ	къыхэмыгурымыкӏа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъатэмэ	укъыхэгурымыкӏыгъатэмэ	къыхэгурымыкӏыгъатэмэ	дыкъыхэгурымыкӏыгъатэмэ	фыкъыхэгурымыкӏыгъатэмэ	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэмэ	укъыхэмыгурымыкӏыгъатэмэ	къыхэмыгурымыкӏыгъатэмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэмэ	къыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынтэмэ	укъыхэгурымыкӏынтэмэ	къыхэгурымыкӏынтэмэ	дыкъыхэгурымыкӏынтэмэ	фыкъыхэгурымыкӏынтэмэ	къыхэгурымыкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынтэмэ	укъыхэмыгурымыкӏынтэмэ	къыхэмыгурымыкӏынтэмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏынтэмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏынтэмэ	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынутэмэ	укъыхэгурымыкӏынутэмэ	къыхэгурымыкӏынутэмэ	дыкъыхэгурымыкӏынутэмэ	фыкъыхэгурымыкӏынутэмэ	къыхэгурымыкӏыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынутэмэ	укъыхэмыгурымыкӏынутэмэ	къыхэмыгурымыкӏынутэмэ	дыкъыхэмыгурымыкӏынутэмэ	фыкъыхэмыгурымыкӏынутэмэ	къыхэмыгурымыкӏыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынт	укъыхэгурымыкӏынт	къыхэгурымыкӏынт	дыкъыхэгурымыкӏынт	фыкъыхэгурымыкӏынт	къыхэгурымыкӏын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынтэкъым	укъыхэгурымыкӏынтэкъым	къыхэгурымыкӏынтэкъым	дыкъыхэгурымыкӏынтэкъым	фыкъыхэгурымыкӏынтэкъым	къыхэгурымыкӏын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынут	укъыхэгурымыкӏынут	къыхэгурымыкӏынут	дыкъыхэгурымыкӏынут	фыкъыхэгурымыкӏынут	къыхэгурымыкӏыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынутэкъым	укъыхэгурымыкӏынутэкъым	къыхэгурымыкӏынутэкъым	дыкъыхэгурымыкӏынутэкъым	фыкъыхэгурымыкӏынутэкъым	къыхэгурымыкӏыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏми	укъыхэгурымыкӏми	къыхэгурымыкӏми	дыкъыхэгурымыкӏми	фыкъыхэгурымыкӏми	къыхэгурымыкӏ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏми	укъыхэмыгурымыкӏми	къыхэмыгурымыкӏми	дыкъыхэмыгурымыкӏми	фыкъыхэмыгурымыкӏми	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏами	укъыхэгурымыкӏами	къыхэгурымыкӏами	дыкъыхэгурымыкӏами	фыкъыхэгурымыкӏами	къыхэгурымыкӏа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏами	укъыхэмыгурымыкӏами	къыхэмыгурымыкӏами	дыкъыхэмыгурымыкӏами	фыкъыхэмыгурымыкӏами	къыхэмыгурымыкӏа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъами	укъыхэгурымыкӏыгъами	къыхэгурымыкӏыгъами	дыкъыхэгурымыкӏыгъами	фыкъыхэгурымыкӏыгъами	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏыгъами	укъыхэмыгурымыкӏыгъами	къыхэмыгурымыкӏыгъами	дыкъыхэмыгурымыкӏыгъами	фыкъыхэмыгурымыкӏыгъами	къыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынми	укъыхэгурымыкӏынми	къыхэгурымыкӏынми	дыкъыхэгурымыкӏынми	фыкъыхэгурымыкӏынми	къыхэгурымыкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынми	укъыхэмыгурымыкӏынми	къыхэмыгурымыкӏынми	дыкъыхэмыгурымыкӏынми	фыкъыхэмыгурымыкӏынми	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынуми	укъыхэгурымыкӏынуми	къыхэгурымыкӏынуми	дыкъыхэгурымыкӏынуми	фыкъыхэгурымыкӏынуми	къыхэгурымыкӏыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынуми	укъыхэмыгурымыкӏынуми	къыхэмыгурымыкӏынуми	дыкъыхэмыгурымыкӏынуми	фыкъыхэмыгурымыкӏынуми	къыхэмыгурымыкӏыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏтэми	укъыхэгурымыкӏтэми	къыхэгурымыкӏтэми	дыкъыхэгурымыкӏтэми	фыкъыхэгурымыкӏтэми	къыхэгурымыкӏ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏтэми	укъыхэмыгурымыкӏтэми	къыхэмыгурымыкӏтэми	дыкъыхэмыгурымыкӏтэми	фыкъыхэмыгурымыкӏтэми	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏатэми	укъыхэгурымыкӏатэми	къыхэгурымыкӏатэми	дыкъыхэгурымыкӏатэми	фыкъыхэгурымыкӏатэми	къыхэгурымыкӏа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏатэми	укъыхэмыгурымыкӏатэми	къыхэмыгурымыкӏатэми	дыкъыхэмыгурымыкӏатэми	фыкъыхэмыгурымыкӏатэми	къыхэмыгурымыкӏа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏыгъатэми	укъыхэгурымыкӏыгъатэми	къыхэгурымыкӏыгъатэми	дыкъыхэгурымыкӏыгъатэми	фыкъыхэгурымыкӏыгъатэми	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэми	укъыхэмыгурымыкӏыгъатэми	къыхэмыгурымыкӏыгъатэми	дыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэми	фыкъыхэмыгурымыкӏыгъатэми	къыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынтэми	укъыхэгурымыкӏынтэми	къыхэгурымыкӏынтэми	дыкъыхэгурымыкӏынтэми	фыкъыхэгурымыкӏынтэми	къыхэгурымыкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынтэми	укъыхэмыгурымыкӏынтэми	къыхэмыгурымыкӏынтэми	дыкъыхэмыгурымыкӏынтэми	фыкъыхэмыгурымыкӏынтэми	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏынутэми	укъыхэгурымыкӏынутэми	къыхэгурымыкӏынутэми	дыкъыхэгурымыкӏынутэми	фыкъыхэгурымыкӏынутэми	къыхэгурымыкӏыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏынутэми	укъыхэмыгурымыкӏынутэми	къыхэмыгурымыкӏынутэми	дыкъыхэмыгурымыкӏынутэми	фыкъыхэмыгурымыкӏынутэми	къыхэмыгурымыкӏыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏаи	укъыхэгурымыкӏаи	къыхэгурымыкӏаи	дыкъыхэгурымыкӏаи	фыкъыхэгурымыкӏаи	къыхэгурымыкӏаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏакъыми	укъыхэгурымыкӏакъыми	къыхэгурымыкӏакъыми	дыкъыхэгурымыкӏакъыми	фыкъыхэгурымыкӏакъыми	къыхэгурымыкӏакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏащэрэт	укъыхэгурымыкӏащэрэт	къыхэгурымыкӏащэрэт	дыкъыхэгурымыкӏащэрэт	фыкъыхэгурымыкӏащэрэт	къыхэгурымыкӏащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгурымыкӏащэрэт	укъыхэмыгурымыкӏащэрэт	къыхэмыгурымыкӏащэрэт	дыкъыхэмыгурымыкӏащэрэт	фыкъыхэмыгурымыкӏащэрэт	къыхэмыгурымыкӏащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнщ	укъыхэгурымыкӏагъэнщ	къыхэгурымыкӏагъэнщ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнщ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнщ	къыхэгурымыкӏагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнкъым	укъыхэгурымыкӏагъэнкъым	къыхэгурымыкӏагъэнкъым	дыкъыхэгурымыкӏагъэнкъым	фыкъыхэгурымыкӏагъэнкъым	къыхэгурымыкӏагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнт	укъыхэгурымыкӏагъэнт	къыхэгурымыкӏагъэнт	дыкъыхэгурымыкӏагъэнт	фыкъыхэгурымыкӏагъэнт	къыхэгурымыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъым	укъыхэгурымыкӏагъэнтэкъым	къыхэгурымыкӏагъэнтэкъым	дыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъым	фыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъым	къыхэгурымыкӏагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэн	укъыхэгурымыкӏагъэн	къыхэгурымыкӏагъэн	дыкъыхэгурымыкӏагъэн	фыкъыхэгурымыкӏагъэн	къыхэгурымыкӏагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнкъэ	укъыхэгурымыкӏагъэнкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнкъэ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнкъэ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнт	укъыхэгурымыкӏагъэнт	къыхэгурымыкӏагъэнт	дыкъыхэгурымыкӏагъэнт	фыкъыхэгурымыкӏагъэнт	къыхэгурымыкӏагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ	укъыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ	укъыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏагъэнгурымыкӏ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнукъым	укъыхэгурымыкӏагъэнукъым	къыхэгурымыкӏагъэнукъым	дыкъыхэгурымыкӏагъэнукъым	фыкъыхэгурымыкӏагъэнукъым	къыхэгурымыкӏагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнут	укъыхэгурымыкӏагъэнут	къыхэгурымыкӏагъэнут	дыкъыхэгурымыкӏагъэнут	фыкъыхэгурымыкӏагъэнут	къыхэгурымыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъым	укъыхэгурымыкӏагъэнутэкъым	къыхэгурымыкӏагъэнутэкъым	дыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъым	фыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъым	къыхэгурымыкӏагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэну	укъыхэгурымыкӏагъэну	къыхэгурымыкӏагъэну	дыкъыхэгурымыкӏагъэну	фыкъыхэгурымыкӏагъэну	къыхэгурымыкӏагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнукъэ	укъыхэгурымыкӏагъэнукъэ	къыхэгурымыкӏагъэнукъэ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнукъэ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнукъэ	къыхэгурымыкӏагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнут	укъыхэгурымыкӏагъэнут	къыхэгурымыкӏагъэнут	дыкъыхэгурымыкӏагъэнут	фыкъыхэгурымыкӏагъэнут	къыхэгурымыкӏагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ	укъыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ	дыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ	фыкъыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ	къыхэгурымыкӏагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏ	укъыхэгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏ	дыкъыхэгурымыкӏ	фыкъыхэгурымыкӏ	къыхэгурымыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏ	укъыхэмыгурымыкӏ	къыхэмыгурымыкӏ	дыкъыхэмыгурымыкӏ	фыкъыхэмыгурымыкӏ	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏа	укъыхэгурымыкӏа	къыхэгурымыкӏа	дыкъыхэгурымыкӏа	фыкъыхэгурымыкӏа	къыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏа	укъыхэмыгурымыкӏа	къыхэмыгурымыкӏа	дыкъыхэмыгурымыкӏа	фыкъыхэмыгурымыкӏа	къыхэмыгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏыгъа	укъыхэгурымыкӏыгъа	къыхэгурымыкӏыгъа	дыкъыхэгурымыкӏыгъа	фыкъыхэгурымыкӏыгъа	къыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	укъыхэмыгурымыкӏыгъа	къыхэмыгурымыкӏыгъа	дыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	фыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	къыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏын	укъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын	дыкъыхэгурымыкӏын	фыкъыхэгурымыкӏын	къыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏын	укъыхэмыгурымыкӏын	къыхэмыгурымыкӏын	дыкъыхэмыгурымыкӏын	фыкъыхэмыгурымыкӏын	къыхэмыгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏыну	укъыхэгурымыкӏыну	къыхэгурымыкӏыну	дыкъыхэгурымыкӏыну	фыкъыхэгурымыкӏыну	къыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏыну	укъыхэмыгурымыкӏыну	къыхэмыгурымыкӏыну	дыкъыхэмыгурымыкӏыну	фыкъыхэмыгурымыкӏыну	къыхэмыгурымыкӏыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгурымыкӏ	укъызэрыхэгурымыкӏ	къызэрыхэгурымыкӏ	дыкъызэрыхэгурымыкӏ	фыкъызэрыхэгурымыкӏ	къызэрыхэгурымыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгурымыкӏ	укъызэрыхэмыгурымыкӏ	къызэрыхэмыгурымыкӏ	дыкъызэрыхэмыгурымыкӏ	фыкъызэрыхэмыгурымыкӏ	къызэрыхэмыгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгурымыкӏа	укъызэрыхэгурымыкӏа	къызэрыхэгурымыкӏа	дыкъызэрыхэгурымыкӏа	фыкъызэрыхэгурымыкӏа	къызэрыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгурымыкӏа	укъызэрыхэмыгурымыкӏа	къызэрыхэмыгурымыкӏа	дыкъызэрыхэмыгурымыкӏа	фыкъызэрыхэмыгурымыкӏа	къызэрыхэмыгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгурымыкӏыгъа	укъызэрыхэгурымыкӏыгъа	къызэрыхэгурымыкӏыгъа	дыкъызэрыхэгурымыкӏыгъа	фыкъызэрыхэгурымыкӏыгъа	къызэрыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгурымыкӏыгъа	укъызэрыхэмыгурымыкӏыгъа	къызэрыхэмыгурымыкӏыгъа	дыкъызэрыхэмыгурымыкӏыгъа	фыкъызэрыхэмыгурымыкӏыгъа	къызэрыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгурымыкӏын	укъызэрыхэгурымыкӏын	къызэрыхэгурымыкӏын	дыкъызэрыхэгурымыкӏын	фыкъызэрыхэгурымыкӏын	къызэрыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгурымыкӏын	укъызэрыхэмыгурымыкӏын	къызэрыхэмыгурымыкӏын	дыкъызэрыхэмыгурымыкӏын	фыкъызэрыхэмыгурымыкӏын	къызэрыхэмыгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгурымыкӏыну	укъызэрыхэгурымыкӏыну	къызэрыхэгурымыкӏыну	дыкъызэрыхэгурымыкӏыну	фыкъызэрыхэгурымыкӏыну	къызэрыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгурымыкӏыну	укъызэрыхэмыгурымыкӏыну	къызэрыхэмыгурымыкӏыну	дыкъызэрыхэмыгурымыкӏыну	фыкъызэрыхэмыгурымыкӏыну	къызэрыхэмыгурымыкӏыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгурымыкӏ	ущыкъыхэгурымыкӏ	щыкъыхэгурымыкӏ	дыщыкъыхэгурымыкӏ	фыщыкъыхэгурымыкӏ	щыкъыхэгурымыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгурымыкӏ	ущыкъыхэмыгурымыкӏ	щыкъыхэмыгурымыкӏ	дыщыкъыхэмыгурымыкӏ	фыщыкъыхэмыгурымыкӏ	щыкъыхэмыгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгурымыкӏа	ущыкъыхэгурымыкӏа	щыкъыхэгурымыкӏа	дыщыкъыхэгурымыкӏа	фыщыкъыхэгурымыкӏа	щыкъыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгурымыкӏа	укъыщыхэмыгурымыкӏа	щыкъыхэмыгурымыкӏа	дыщыкъыхэмыгурымыкӏа	фыщыкъыхэмыгурымыкӏа	щыкъыхэмыгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгурымыкӏыгъа	ущыкъыхэгурымыкӏыгъа	щыкъыхэгурымыкӏыгъа	дыщыкъыхэгурымыкӏыгъа	фыщыкъыхэгурымыкӏыгъа	щыкъыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	ущыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	щыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	дыщыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	фыщыкъыхэмыгурымыкӏыгъа	щыкъыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгурымыкӏын	ущыкъыхэгурымыкӏын	щыкъыхэгурымыкӏын	дыщыкъыхэгурымыкӏын	фыщыкъыхэгурымыкӏын	щыкъыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгурымыкӏын	ущыкъыхэгурымыкӏын	щыкъыхэмыгурымыкӏын	дыщыкъыхэмыгурымыкӏын	фыщыкъыхэмыгурымыкӏын	щыкъыхэмыгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгурымыкӏыну	ущыкъыхэгурымыкӏыну	щыкъыхэгурымыкӏыну	дыщыкъыхэгурымыкӏыну	фыщыкъыхэгурымыкӏыну	щыкъыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгурымыкӏыну	ущыкъыхэмыгурымыкӏыну	щыкъыхэмыгурымыкӏыну	дыщыкъыхэмыгурымыкӏыну	фыщыкъыхэмыгурымыкӏыну	щыкъыхэмыгурымыкӏыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгурымыкӏ	укъыздыхэгурымыкӏ	къыздыхэгурымыкӏ	дыкъыздыхэгурымыкӏ	фыкъыздыхэгурымыкӏ	къыздыхэгурымыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгурымыкӏ	укъыздыхэмыгурымыкӏ	къыздыхэмыгурымыкӏ	дыкъыздыхэмыгурымыкӏ	фыкъыздыхэмыгурымыкӏ	къыздыхэмыгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгурымыкӏа	укъыздыхэгурымыкӏа	къыздыхэгурымыкӏа	дыкъыздыхэгурымыкӏа	фыкъыздыхэгурымыкӏа	къыздыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгурымыкӏа	укъыздыхэмыгурымыкӏа	къыздыхэмыгурымыкӏа	дыкъыздыхэмыгурымыкӏа	фыкъыздыхэмыгурымыкӏа	къыздыхэмыгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгурымыкӏыгъа	укъыздыхэгурымыкӏыгъа	къыздыхэгурымыкӏыгъа	дыкъыздыхэгурымыкӏыгъа	фыкъыздыхэгурымыкӏыгъа	къыздыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгурымыкӏыгъа	укъыздыхэмыгурымыкӏыгъа	къыздыхэмыгурымыкӏыгъа	дыкъыздыхэмыгурымыкӏыгъа	фыкъыздыхэмыгурымыкӏыгъа	къыздыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгурымыкӏын	укъыздыхэгурымыкӏын	къыздыхэгурымыкӏын	дыкъыздыхэгурымыкӏын	фыкъыздыхэгурымыкӏын	къыздыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгурымыкӏын	укъыздыхэмыгурымыкӏын	къыздыхэмыгурымыкӏын	дыкъыздыхэмыгурымыкӏын	фыкъыздыхэмыгурымыкӏын	къыздыхэмыгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгурымыкӏыну	укъыздыхэгурымыкӏыну	къыздыхэгурымыкӏыну	дыкъыздыхэгурымыкӏыну	фыкъыздыхэгурымыкӏыну	къыздыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгурымыкӏыну	укъыздыхэмыгурымыкӏыну	къыздыхэмыгурымыкӏыну	дыкъыздыхэмыгурымыкӏыну	фыкъыздыхэмыгурымыкӏыну	къыздыхэмыгурымыкӏыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгурымыкӏ	укъыщӀыхэгурымыкӏ	къыщӀыхэгурымыкӏ	дыкъыщӀыхэгурымыкӏ	фыкъыщӀыхэгурымыкӏ	къыщӀыхэгурымыкӏ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгурымыкӏ	укъыщӀыхэмыгурымыкӏ	къыщӀыхэмыгурымыкӏ	дыкъыщӀыхэмыгурымыкӏ	фыкъыщӀыхэмыгурымыкӏ	къыщӀыхэмыгурымыкӏ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгурымыкӏа	укъыщӀыхэгурымыкӏӀэгурымыкӏа	къыщӀыхэгурымыкӏа	дыкъыщӀыхэгурымыкӏа	фыкъыщӀыхэгурымыкӏа	къыщӀыхэгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгурымыкӏа	укъыщӀыхэмыгурымыкӏа	къыщӀыхэмыгурымыкӏа	дыкъыщӀыхэмыгурымыкӏа	фыкъыщӀыхэмыгурымыкӏа	къыщӀыхэмыгурымыкӏа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгурымыкӏыгъа	укъыщӀыхэгурымыкӏыгъа	къыщӀыхэгурымыкӏыгъа	дыкъыщӀыхэгурымыкӏыгъа	фыкъыщӀыхэгурымыкӏыгъа	къыщӀыхэгурымыкӏыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа	укъыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа	къыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа	дыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа	фыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа	къыщӀыхэмыгурымыкӏыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгурымыкӏын	укъыщӀыхэгурымыкӏын	къыщӀыхэгурымыкӏын	дыкъыщӀыхэгурымыкӏын	фыкъыщӀыхэгурымыкӏын	къыщӀыхэгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгурымыкӏын	укъыщӀыхэмыгурымыкӏын	къыщӀыхэмыгурымыкӏын	дыкъыщӀыхэмыгурымыкӏын	фыкъыщӀыхэмыгурымыкӏын	къыщӀыхэмыгурымыкӏын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгурымыкӏыну	укъыщӀыхэгурымыкӏыну	къыщӀыхэгурымыкӏыну	дыкъыщӀыхэгурымыкӏыну	фыкъыщӀыхэгурымыкӏыну	къыщӀыхэгурымыкӏыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыну	укъыщӀыхэмыгурымыкӏыну	къыщӀыхэмыгурымыкӏыну	дыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыну	фыкъыщӀыхэмыгурымыкӏыну	къыщӀыхэмыгурымыкӏыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏыу	укъыхэгурымыкӏыу	къыхэгурымыкӏыу	дыкъыхэгурымыкӏыу	фыкъыхэгурымыкӏыу	къыхэгурымыкӏ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏыу	укъыхэмыгурымыкӏыу	къыхэмыгурымыкӏыу	дыкъыхэмыгурымыкӏыу	фыкъыхэмыгурымыкӏыу	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏауэ	укъыхэгурымыкӏауэ	къыхэгурымыкӏауэ	дыкъыхэгурымыкӏауэ	фыкъыхэгурымыкӏауэ	къыхэгурымыкӏауэ / къыхэгурымыкӏахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏауэ	укъыхэмыгурымыкӏауэ	къыхэмыгурымыкӏауэ	дыкъыхэмыгурымыкӏауэ	фыкъыхэмыгурымыкӏауэ	къыхэмыгурымыкӏауэ / къыхэмыгурымыкӏахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгурымыкӏыурэ	укъыхэгурымыкӏыурэ	къыхэгурымыкӏыурэ	дыкъыхэгурымыкӏыурэ	фыкъыхэгурымыкӏыурэ	къыхэгурымыкӏ(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгурымыкӏыурэ	укъыхэмыгурымыкӏыурэ	къыхэмыгурымыкӏыурэ	дыкъыхэмыгурымыкӏыурэ	фыкъыхэмыгурымыкӏыурэ	къыхэмыгурымыкӏ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхогурымыкӏ	сыкъыхогурымыкӏ	--	сыкъыфхогурымыкӏ	сыкъахогурымыкӏ
уэ	укъысхогурымыкӏ	--	укъыхогурымыкӏ	укъытхогурымыкӏ	--	укъахогурымыкӏ
ар	къысхогурымыкӏ	къыпхогурымыкӏ	къыхогурымыкӏ	къытхогурымыкӏ	къыфхогурымыкӏ	къахогурымыкӏ
дэ	--	дыкъыпхогурымыкӏ	дыкъыхогурымыкӏ	--	дыкъыфхогурымыкӏ	дыкъахогурымыкӏ
фэ	фыкъысхогурымыкӏ	--	фыкъыхогурымыкӏ	фыкъытхогурымыкӏ	--	фыкъахогурымыкӏ
ахэр	къысхогурымыкӏ(хэ)	къыпхогурымыкӏ(хэ)	къыхогурымыкӏ(хэ)	къытхогурымыкӏ(хэ)	къыфхогурымыкӏ(хэ)	къахогурымыкӏ(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурымыкӏ]	[гурымыкӏ]ыр	--	[гурымыкӏ]хэр
Эргативнэ:	[гурымыкӏ]	[гурымыкӏ]ым	--	[гурымыкӏ]хэм
Послеложнэ:	[гурымыкӏ]кӀэ	[гурымыкӏ]ымкӀэ	[гурымыкӏ]хэкӀэ	[гурымыкӏ]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурымыкӏ]ыу	[гурымыкӏ]ырауэ	[гурымыкӏ]хэу	[гурымыкӏ]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурымыкӏ]а	[гурымыкӏ]ар	--	[гурымыкӏ]ахэр
Эргативнэ:	[гурымыкӏ]а	[гурымыкӏ]ам	--	[гурымыкӏ]ахэм
Послеложнэ:	[гурымыкӏ]акӀэ	[гурымыкӏ]амкӀэ	[гурымыкӏ]ахэкӀэ	[гурымыкӏ]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурымыкӏ]ауэ	[гурымыкӏ]арауэ	[гурымыкӏ]ахэу	[гурымыкӏ]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурымыкӏ]ын	[гурымыкӏ]ыныр	--	[гурымыкӏ]ынхэр
Эргативнэ:	[гурымыкӏ]ын	[гурымыкӏ]ыным	--	[гурымыкӏ]ынхэм
Послеложнэ:	[гурымыкӏ]ынкӀэ	[гурымыкӏ]ынымкӀэ	[гурымыкӏ]ынхэкӀэ	[гурымыкӏ]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гурымыкӏ]ыну	[гурымыкӏ]ынырауэ	[гурымыкӏ]ынхэу	[гурымыкӏ]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гурымыкӏ]ыну	[гурымыкӏ]ынур	--	[гурымыкӏ]ынухэр
Эргативнэ:	[гурымыкӏ]ыну	[гурымыкӏ]ынум	--	[гурымыкӏ]ынухэм
Послеложнэ:	[гурымыкӏ]ынукӀэ	[гурымыкӏ]ынумкӀэ	[гурымыкӏ]ынухэкӀэ	[гурымыкӏ]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гурымыкӏ]ынууэ	[гурымыкӏ]ынурауэ	[гурымыкӏ]ынухэу	[гурымыкӏ]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым къыхэӀукӀыу гъуэхъуэн, гурымын.
2. Зыгуэрым къыхэӀукӀыу гурымын, щэӀун (п. п. сымаджэр).

ЩАПХЪЭХЭР

• Зэуэ уафэгъуагъуэм ещхьу [кӀыфӀым] зыгуэр къыхогурымыкӀ. Анэдэлъхубзэ, учебник

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• ПӀэм сымаджэр къыхогурымыкӀ.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгурымыкӏын: 1. roar from swh 2. heave a groan or moan from swh
• ПӀэм сымаджэр къыхогурымыкӀ: the patient was groaning from his bed.

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгурымыкӏын: 1. зарычать откуда-л. 2. издавать стон откуда-л.
• ПӀэм сымаджэр къыхогурымыкӀ: большой издавал стон из кровати.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын