къыхэгъуэщыхьын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭМЫӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐʁʷɐɕǝ'ħǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [гъуэщ] + -ы + -хь + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэмыӏэс "къыхэгъуэщыхьын"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуэщыхьын
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгъуэщыхьын

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьын	укъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын	дыкъыхэгъуэщыхьын	фыкъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьын	укъыхэмыгъуэщыхьын	къыхэмыгъуэщыхьын	дыкъыхэмыгъуэщыхьын	фыкъыхэмыгъуэщыхьын	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгъуэщыхь!	фыкъыхэгъуэщыхь!
щымыӀэныгъэ:	укъыхэмыгъуэщыхь!	фыкъыхэмыгъуэщыхь!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегъуэщыхь	укъыхрегъуэщыхь	къыхрегъуэщыхь	дыкъыхрегъуэщыхь	фыкъыхрегъуэщыхь	къыхрегъуэщыхь
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгъуэщыхь	укъыхремыгъуэщыхь	къыхремыгъуэщыхь	дыкъыхремыгъуэщыхь	фыкъыхремыгъуэщыхь	къыхремыгъуэщыхь

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхогъуэщыхь(ыр)	укъыхогъуэщыхь(ыр)	къыхогъуэщыхь(ыр)	дыкъыхогъуэщыхь(ыр)	фыкъыхогъуэщыхь(ыр)	къыхогъуэщыхь(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыркъым	укъыхэгъуэщыхьыркъым	къыхэгъуэщыхьыркъым	дыкъыхэгъуэщыхьыркъым	фыкъыхэгъуэщыхьыркъым	къыхэгъуэщыхьы(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	укъыхэгъуэщыхь(ыр)т	къыхэгъуэщыхь(ыр)т	дыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	фыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	къыхэгъуэщыхь(ыр)т / къыхэгъуэщыхьхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым	укъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым	къыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым	дыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым	фыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым	къыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъым / къыхэгъуэщыхьхэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьащ	укъыхэгъуэщыхьащ	къыхэгъуэщыхьащ	дыкъыхэгъуэщыхьащ	фыкъыхэгъуэщыхьащ	къыхэгъуэщыхьа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьакъым	укъыхэгъуэщыхьакъым	къыхэгъуэщыхьакъым	дыкъыхэгъуэщыхьакъым	фыкъыхэгъуэщыхьакъым	къыхэгъуэщыхьа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьат	укъыхэгъуэщыхьат	къыхэгъуэщыхьат	дыкъыхэгъуэщыхьат	фыкъыхэгъуэщыхьат	къыхэгъуэщыхьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьатэкъым	укъыхэгъуэщыхьатэкъым	къыхэгъуэщыхьатэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьатэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьатэкъым	къыхэгъуэщыхьа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъащ	укъыхэгъуэщыхьыгъащ	къыхэгъуэщыхьыгъащ	дыкъыхэгъуэщыхьыгъащ	фыкъыхэгъуэщыхьыгъащ	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъакъым	укъыхэгъуэщыхьыгъакъым	къыхэгъуэщыхьыгъакъым	дыкъыхэгъуэщыхьыгъакъым	фыкъыхэгъуэщыхьыгъакъым	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъат	укъыхэгъуэщыхьыгъат	къыхэгъуэщыхьыгъат	дыкъыхэгъуэщыхьыгъат	фыкъыхэгъуэщыхьыгъат	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъым	укъыхэгъуэщыхьыгъатэкъым	къыхэгъуэщыхьыгъатэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъым	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьщ	укъыхэгъуэщыхьщ	къыхэгъуэщыхьщ	дыкъыхэгъуэщыхьщ	фыкъыхэгъуэщыхьщ	къыхэгъуэщыхь(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхькъым	укъыхэгъуэщыхькъым	къыхэгъуэщыхькъым	дыкъыхэгъуэщыхькъым	фыкъыхэгъуэщыхькъым	къыхэгъуэщыхь(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьт	укъыхэгъуэщыхьт	къыхэгъуэщыхьт	дыкъыхэгъуэщыхьт	фыкъыхэгъуэщыхьт	къыхэгъуэщыхь(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьтэкъым	укъыхэгъуэщыхьтэкъым	къыхэгъуэщыхьтэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьтэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьтэкъым	къыхэгъуэщыхь(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынщ	укъыхэгъуэщыхьынщ	къыхэгъуэщыхьынщ	дыкъыхэгъуэщыхьынщ	фыкъыхэгъуэщыхьынщ	къыхэгъуэщыхьын(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынкъым	укъыхэгъуэщыхьынкъым	къыхэгъуэщыхьынкъым	дыкъыхэгъуэщыхьынкъым	фыкъыхэгъуэщыхьынкъым	къыхэгъуэщыхьын(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынущ	укъыхэгъуэщыхьынущ	къыхэгъуэщыхьынущ	дыкъыхэгъуэщыхьынущ	фыкъыхэгъуэщыхьынущ	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынукъым	укъыхэгъуэщыхьынукъым	къыхэгъуэщыхьынукъым	дыкъыхэгъуэщыхьынукъым	фыкъыхэгъуэщыхьынукъым	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьрэ	укъыхэгъуэщыхьрэ	къыхэгъуэщыхьрэ	дыкъыхэгъуэщыхьрэ	фыкъыхэгъуэщыхьрэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыркъэ	укъыхэгъуэщыхьыркъэ	къыхэгъуэщыхьыркъэ	дыкъыхэгъуэщыхьыркъэ	фыкъыхэгъуэщыхьыркъэ	къыхэгъуэщыхьыркъэ / къыхэгъуэщыхьхэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	укъыхэгъуэщыхь(ыр)т	къыхэгъуэщыхь(ыр)т	дыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	фыкъыхэгъуэщыхь(ыр)т	къыхэгъуэщыхь(ыр)т / къыхэгъуэщыхьхэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ	укъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ	къыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ	къыхэгъуэщыхь(ыр)тэкъэ / къыхэгъуэщыхьхэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьа	укъыхэгъуэщыхьа	къыхэгъуэщыхьа	дыкъыхэгъуэщыхьа	фыкъыхэгъуэщыхьа	къыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьакъэ	укъыхэгъуэщыхьакъэ	къыхэгъуэщыхьакъэ	дыкъыхэгъуэщыхьакъэ	фыкъыхэгъуэщыхьакъэ	къыхэгъуэщыхьа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьат	укъыхэгъуэщыхьат	къыхэгъуэщыхьат	дыкъыхэгъуэщыхьат	фыкъыхэгъуэщыхьат	къыхэгъуэщыхьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьатэкъэ	укъыхэгъуэщыхьатэкъэ	къыхэгъуэщыхьатэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьатэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьатэкъэ	къыхэгъуэщыхьа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъа	укъыхэгъуэщыхьыгъа	къыхэгъуэщыхьыгъа	дыкъыхэгъуэщыхьыгъа	фыкъыхэгъуэщыхьыгъа	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъакъэ	укъыхэгъуэщыхьыгъакъэ	къыхэгъуэщыхьыгъакъэ	дыкъыхэгъуэщыхьыгъакъэ	фыкъыхэгъуэщыхьыгъакъэ	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъат	укъыхэгъуэщыхьыгъат	къыхэгъуэщыхьыгъат	дыкъыхэгъуэщыхьыгъат	фыкъыхэгъуэщыхьыгъат	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъэ	укъыхэгъуэщыхьыгъатэкъэ	къыхэгъуэщыхьыгъатэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьыгъатэкъэ	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхь	укъыхэгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхь	дыкъыхэгъуэщыхь	фыкъыхэгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхькъэ	укъыхэгъуэщыхькъэ	къыхэгъуэщыхькъэ	дыкъыхэгъуэщыхькъэ	фыкъыхэгъуэщыхькъэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьт	укъыхэгъуэщыхьт	къыхэгъуэщыхьт	дыкъыхэгъуэщыхьт	фыкъыхэгъуэщыхьт	къыхэгъуэщыхь(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьтэкъэ	укъыхэгъуэщыхьтэкъэ	къыхэгъуэщыхьтэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьтэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьтэкъэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьын	укъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын	дыкъыхэгъуэщыхьын	фыкъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынкъэ	укъыхэгъуэщыхьынкъэ	къыхэгъуэщыхьынкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьынкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьынкъэ	къыхэгъуэщыхьын(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыну	укъыхэгъуэщыхьыну	къыхэгъуэщыхьыну	дыкъыхэгъуэщыхьыну	фыкъыхэгъуэщыхьыну	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынукъэ	укъыхэгъуэщыхьынукъэ	къыхэгъуэщыхьынукъэ	дыкъыхэгъуэщыхьынукъэ	фыкъыхэгъуэщыхьынукъэ	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьмэ	укъыхэгъуэщыхьмэ	къыхэгъуэщыхьмэ	дыкъыхэгъуэщыхьмэ	фыкъыхэгъуэщыхьмэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьмэ	укъыхэмыгъуэщыхьмэ	къыхэмыгъуэщыхьмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьмэ	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьамэ	укъыхэгъуэщыхьамэ	къыхэгъуэщыхьамэ	дыкъыхэгъуэщыхьамэ	фыкъыхэгъуэщыхьамэ	къыхэгъуэщыхьа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьамэ	укъыхэмыгъуэщыхьамэ	къыхэмыгъуэщыхьамэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьамэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьамэ	къыхэмыгъуэщыхьа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъамэ	укъыхэгъуэщыхьыгъамэ	къыхэгъуэщыхьыгъамэ	дыкъыхэгъуэщыхьыгъамэ	фыкъыхэгъуэщыхьыгъамэ	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьыгъамэ	укъыхэмыгъуэщыхьыгъамэ	къыхэмыгъуэщыхьыгъамэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьыгъамэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьыгъамэ	къыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынмэ	укъыхэгъуэщыхьынмэ	къыхэгъуэщыхьынмэ	дыкъыхэгъуэщыхьынмэ	фыкъыхэгъуэщыхьынмэ	къыхэгъуэщыхьын(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынмэ	укъыхэмыгъуэщыхьынмэ	къыхэмыгъуэщыхьынмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьынмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьынмэ	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынумэ	укъыхэгъуэщыхьынумэ	къыхэгъуэщыхьынумэ	дыкъыхэгъуэщыхьынумэ	фыкъыхэгъуэщыхьынумэ	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынумэ	укъыхэмыгъуэщыхьынумэ	къыхэмыгъуэщыхьынумэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьынумэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьынумэ	къыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьтэмэ	укъыхэгъуэщыхьтэмэ	къыхэгъуэщыхьтэмэ	дыкъыхэгъуэщыхьтэмэ	фыкъыхэгъуэщыхьтэмэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьтэмэ	укъыхэмыгъуэщыхьтэмэ	къыхэмыгъуэщыхьтэмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьтэмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьтэмэ	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьатэмэ	укъыхэгъуэщыхьатэмэ	къыхэгъуэщыхьатэмэ	дыкъыхэгъуэщыхьатэмэ	фыкъыхэгъуэщыхьатэмэ	къыхэгъуэщыхьа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьатэмэ	укъыхэмыгъуэщыхьатэмэ	къыхэмыгъуэщыхьатэмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьатэмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьатэмэ	къыхэмыгъуэщыхьа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъатэмэ	укъыхэгъуэщыхьыгъатэмэ	къыхэгъуэщыхьыгъатэмэ	дыкъыхэгъуэщыхьыгъатэмэ	фыкъыхэгъуэщыхьыгъатэмэ	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэмэ	укъыхэмыгъуэщыхьыгъатэмэ	къыхэмыгъуэщыхьыгъатэмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэмэ	къыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынтэмэ	укъыхэгъуэщыхьынтэмэ	къыхэгъуэщыхьынтэмэ	дыкъыхэгъуэщыхьынтэмэ	фыкъыхэгъуэщыхьынтэмэ	къыхэгъуэщыхьын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынтэмэ	укъыхэмыгъуэщыхьынтэмэ	къыхэмыгъуэщыхьынтэмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьынтэмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьынтэмэ	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынутэмэ	укъыхэгъуэщыхьынутэмэ	къыхэгъуэщыхьынутэмэ	дыкъыхэгъуэщыхьынутэмэ	фыкъыхэгъуэщыхьынутэмэ	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынутэмэ	укъыхэмыгъуэщыхьынутэмэ	къыхэмыгъуэщыхьынутэмэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьынутэмэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьынутэмэ	къыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынт	укъыхэгъуэщыхьынт	къыхэгъуэщыхьынт	дыкъыхэгъуэщыхьынт	фыкъыхэгъуэщыхьынт	къыхэгъуэщыхьын(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынтэкъым	укъыхэгъуэщыхьынтэкъым	къыхэгъуэщыхьынтэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьынтэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьынтэкъым	къыхэгъуэщыхьын(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынут	укъыхэгъуэщыхьынут	къыхэгъуэщыхьынут	дыкъыхэгъуэщыхьынут	фыкъыхэгъуэщыхьынут	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынутэкъым	укъыхэгъуэщыхьынутэкъым	къыхэгъуэщыхьынутэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьынутэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьынутэкъым	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьми	укъыхэгъуэщыхьми	къыхэгъуэщыхьми	дыкъыхэгъуэщыхьми	фыкъыхэгъуэщыхьми	къыхэгъуэщыхь(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьми	укъыхэмыгъуэщыхьми	къыхэмыгъуэщыхьми	дыкъыхэмыгъуэщыхьми	фыкъыхэмыгъуэщыхьми	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьами	укъыхэгъуэщыхьами	къыхэгъуэщыхьами	дыкъыхэгъуэщыхьами	фыкъыхэгъуэщыхьами	къыхэгъуэщыхьа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьами	укъыхэмыгъуэщыхьами	къыхэмыгъуэщыхьами	дыкъыхэмыгъуэщыхьами	фыкъыхэмыгъуэщыхьами	къыхэмыгъуэщыхьа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъами	укъыхэгъуэщыхьыгъами	къыхэгъуэщыхьыгъами	дыкъыхэгъуэщыхьыгъами	фыкъыхэгъуэщыхьыгъами	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьыгъами	укъыхэмыгъуэщыхьыгъами	къыхэмыгъуэщыхьыгъами	дыкъыхэмыгъуэщыхьыгъами	фыкъыхэмыгъуэщыхьыгъами	къыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынми	укъыхэгъуэщыхьынми	къыхэгъуэщыхьынми	дыкъыхэгъуэщыхьынми	фыкъыхэгъуэщыхьынми	къыхэгъуэщыхьын(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынми	укъыхэмыгъуэщыхьынми	къыхэмыгъуэщыхьынми	дыкъыхэмыгъуэщыхьынми	фыкъыхэмыгъуэщыхьынми	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынуми	укъыхэгъуэщыхьынуми	къыхэгъуэщыхьынуми	дыкъыхэгъуэщыхьынуми	фыкъыхэгъуэщыхьынуми	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынуми	укъыхэмыгъуэщыхьынуми	къыхэмыгъуэщыхьынуми	дыкъыхэмыгъуэщыхьынуми	фыкъыхэмыгъуэщыхьынуми	къыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьтэми	укъыхэгъуэщыхьтэми	къыхэгъуэщыхьтэми	дыкъыхэгъуэщыхьтэми	фыкъыхэгъуэщыхьтэми	къыхэгъуэщыхь(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьтэми	укъыхэмыгъуэщыхьтэми	къыхэмыгъуэщыхьтэми	дыкъыхэмыгъуэщыхьтэми	фыкъыхэмыгъуэщыхьтэми	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьатэми	укъыхэгъуэщыхьатэми	къыхэгъуэщыхьатэми	дыкъыхэгъуэщыхьатэми	фыкъыхэгъуэщыхьатэми	къыхэгъуэщыхьа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьатэми	укъыхэмыгъуэщыхьатэми	къыхэмыгъуэщыхьатэми	дыкъыхэмыгъуэщыхьатэми	фыкъыхэмыгъуэщыхьатэми	къыхэмыгъуэщыхьа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьыгъатэми	укъыхэгъуэщыхьыгъатэми	къыхэгъуэщыхьыгъатэми	дыкъыхэгъуэщыхьыгъатэми	фыкъыхэгъуэщыхьыгъатэми	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэми	укъыхэмыгъуэщыхьыгъатэми	къыхэмыгъуэщыхьыгъатэми	дыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэми	фыкъыхэмыгъуэщыхьыгъатэми	къыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынтэми	укъыхэгъуэщыхьынтэми	къыхэгъуэщыхьынтэми	дыкъыхэгъуэщыхьынтэми	фыкъыхэгъуэщыхьынтэми	къыхэгъуэщыхьын(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынтэми	укъыхэмыгъуэщыхьынтэми	къыхэмыгъуэщыхьынтэми	дыкъыхэмыгъуэщыхьынтэми	фыкъыхэмыгъуэщыхьынтэми	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьынутэми	укъыхэгъуэщыхьынутэми	къыхэгъуэщыхьынутэми	дыкъыхэгъуэщыхьынутэми	фыкъыхэгъуэщыхьынутэми	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьынутэми	укъыхэмыгъуэщыхьынутэми	къыхэмыгъуэщыхьынутэми	дыкъыхэмыгъуэщыхьынутэми	фыкъыхэмыгъуэщыхьынутэми	къыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)тэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьаи	укъыхэгъуэщыхьаи	къыхэгъуэщыхьаи	дыкъыхэгъуэщыхьаи	фыкъыхэгъуэщыхьаи	къыхэгъуэщыхьаи
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьакъыми	укъыхэгъуэщыхьакъыми	къыхэгъуэщыхьакъыми	дыкъыхэгъуэщыхьакъыми	фыкъыхэгъуэщыхьакъыми	къыхэгъуэщыхьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьащэрэт	укъыхэгъуэщыхьащэрэт	къыхэгъуэщыхьащэрэт	дыкъыхэгъуэщыхьащэрэт	фыкъыхэгъуэщыхьащэрэт	къыхэгъуэщыхьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэмыгъуэщыхьащэрэт	укъыхэмыгъуэщыхьащэрэт	къыхэмыгъуэщыхьащэрэт	дыкъыхэмыгъуэщыхьащэрэт	фыкъыхэмыгъуэщыхьащэрэт	къыхэмыгъуэщыхьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнщ	укъыхэгъуэщыхьагъэнщ	къыхэгъуэщыхьагъэнщ	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнщ	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнщ	къыхэгъуэщыхьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъым	укъыхэгъуэщыхьагъэнкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнкъым	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъым	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	укъыхэгъуэщыхьагъэнт	къыхэгъуэщыхьагъэнт	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	къыхэгъуэщыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым	укъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэн	укъыхэгъуэщыхьагъэн	къыхэгъуэщыхьагъэн	дыкъыхэгъуэщыхьагъэн	фыкъыхэгъуэщыхьагъэн	къыхэгъуэщыхьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъэ	укъыхэгъуэщыхьагъэнкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	укъыхэгъуэщыхьагъэнт	къыхэгъуэщыхьагъэнт	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнт	къыхэгъуэщыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ	укъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь	укъыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхьагъэнгъуэщыхь
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъым	укъыхэгъуэщыхьагъэнукъым	къыхэгъуэщыхьагъэнукъым	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъым	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъым	къыхэгъуэщыхьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	укъыхэгъуэщыхьагъэнут	къыхэгъуэщыхьагъэнут	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	къыхэгъуэщыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым	укъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым	къыхэгъуэщыхьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэну	укъыхэгъуэщыхьагъэну	къыхэгъуэщыхьагъэну	дыкъыхэгъуэщыхьагъэну	фыкъыхэгъуэщыхьагъэну	къыхэгъуэщыхьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъэ	укъыхэгъуэщыхьагъэнукъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнукъэ	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъэ	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнукъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	укъыхэгъуэщыхьагъэнут	къыхэгъуэщыхьагъэнут	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнут	къыхэгъуэщыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ	укъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ	дыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ	фыкъыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ	къыхэгъуэщыхьагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхь	укъыхэгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхь	дыкъыхэгъуэщыхь	фыкъыхэгъуэщыхь	къыхэгъуэщыхь(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхь	укъыхэмыгъуэщыхь	къыхэмыгъуэщыхь	дыкъыхэмыгъуэщыхь	фыкъыхэмыгъуэщыхь	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьа	укъыхэгъуэщыхьа	къыхэгъуэщыхьа	дыкъыхэгъуэщыхьа	фыкъыхэгъуэщыхьа	къыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьа	укъыхэмыгъуэщыхьа	къыхэмыгъуэщыхьа	дыкъыхэмыгъуэщыхьа	фыкъыхэмыгъуэщыхьа	къыхэмыгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьыгъа	укъыхэгъуэщыхьыгъа	къыхэгъуэщыхьыгъа	дыкъыхэгъуэщыхьыгъа	фыкъыхэгъуэщыхьыгъа	къыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	укъыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыхэмыгъуэщыхьыгъа	дыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	фыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьын	укъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын	дыкъыхэгъуэщыхьын	фыкъыхэгъуэщыхьын	къыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьын	укъыхэмыгъуэщыхьын	къыхэмыгъуэщыхьын	дыкъыхэмыгъуэщыхьын	фыкъыхэмыгъуэщыхьын	къыхэмыгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьыну	укъыхэгъуэщыхьыну	къыхэгъуэщыхьыну	дыкъыхэгъуэщыхьыну	фыкъыхэгъуэщыхьыну	къыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьыну	укъыхэмыгъуэщыхьыну	къыхэмыгъуэщыхьыну	дыкъыхэмыгъуэщыхьыну	фыкъыхэмыгъуэщыхьыну	къыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщыхь	укъызэрыхэгъуэщыхь	къызэрыхэгъуэщыхь	дыкъызэрыхэгъуэщыхь	фыкъызэрыхэгъуэщыхь	къызэрыхэгъуэщыхь(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщыхь	укъызэрыхэмыгъуэщыхь	къызэрыхэмыгъуэщыхь	дыкъызэрыхэмыгъуэщыхь	фыкъызэрыхэмыгъуэщыхь	къызэрыхэмыгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщыхьа	укъызэрыхэгъуэщыхьа	къызэрыхэгъуэщыхьа	дыкъызэрыхэгъуэщыхьа	фыкъызэрыхэгъуэщыхьа	къызэрыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщыхьа	укъызэрыхэмыгъуэщыхьа	къызэрыхэмыгъуэщыхьа	дыкъызэрыхэмыгъуэщыхьа	фыкъызэрыхэмыгъуэщыхьа	къызэрыхэмыгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщыхьыгъа	укъызэрыхэгъуэщыхьыгъа	къызэрыхэгъуэщыхьыгъа	дыкъызэрыхэгъуэщыхьыгъа	фыкъызэрыхэгъуэщыхьыгъа	къызэрыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа	укъызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа	къызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа	дыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа	фыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа	къызэрыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщыхьын	укъызэрыхэгъуэщыхьын	къызэрыхэгъуэщыхьын	дыкъызэрыхэгъуэщыхьын	фыкъызэрыхэгъуэщыхьын	къызэрыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщыхьын	укъызэрыхэмыгъуэщыхьын	къызэрыхэмыгъуэщыхьын	дыкъызэрыхэмыгъуэщыхьын	фыкъызэрыхэмыгъуэщыхьын	къызэрыхэмыгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэгъуэщыхьыну	укъызэрыхэгъуэщыхьыну	къызэрыхэгъуэщыхьыну	дыкъызэрыхэгъуэщыхьыну	фыкъызэрыхэгъуэщыхьыну	къызэрыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыну	укъызэрыхэмыгъуэщыхьыну	къызэрыхэмыгъуэщыхьыну	дыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыну	фыкъызэрыхэмыгъуэщыхьыну	къызэрыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгъуэщыхь	ущыкъыхэгъуэщыхь	щыкъыхэгъуэщыхь	дыщыкъыхэгъуэщыхь	фыщыкъыхэгъуэщыхь	щыкъыхэгъуэщыхь(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгъуэщыхь	ущыкъыхэмыгъуэщыхь	щыкъыхэмыгъуэщыхь	дыщыкъыхэмыгъуэщыхь	фыщыкъыхэмыгъуэщыхь	щыкъыхэмыгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгъуэщыхьа	ущыкъыхэгъуэщыхьа	щыкъыхэгъуэщыхьа	дыщыкъыхэгъуэщыхьа	фыщыкъыхэгъуэщыхьа	щыкъыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгъуэщыхьа	укъыщыхэмыгъуэщыхьа	щыкъыхэмыгъуэщыхьа	дыщыкъыхэмыгъуэщыхьа	фыщыкъыхэмыгъуэщыхьа	щыкъыхэмыгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгъуэщыхьыгъа	ущыкъыхэгъуэщыхьыгъа	щыкъыхэгъуэщыхьыгъа	дыщыкъыхэгъуэщыхьыгъа	фыщыкъыхэгъуэщыхьыгъа	щыкъыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	ущыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	щыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	дыщыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	фыщыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа	щыкъыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгъуэщыхьын	ущыкъыхэгъуэщыхьын	щыкъыхэгъуэщыхьын	дыщыкъыхэгъуэщыхьын	фыщыкъыхэгъуэщыхьын	щыкъыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгъуэщыхьын	ущыкъыхэгъуэщыхьын	щыкъыхэмыгъуэщыхьын	дыщыкъыхэмыгъуэщыхьын	фыщыкъыхэмыгъуэщыхьын	щыкъыхэмыгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкъыхэгъуэщыхьыну	ущыкъыхэгъуэщыхьыну	щыкъыхэгъуэщыхьыну	дыщыкъыхэгъуэщыхьыну	фыщыкъыхэгъуэщыхьыну	щыкъыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкъыхэмыгъуэщыхьыну	ущыкъыхэмыгъуэщыхьыну	щыкъыхэмыгъуэщыхьыну	дыщыкъыхэмыгъуэщыхьыну	фыщыкъыхэмыгъуэщыхьыну	щыкъыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщыхь	укъыздыхэгъуэщыхь	къыздыхэгъуэщыхь	дыкъыздыхэгъуэщыхь	фыкъыздыхэгъуэщыхь	къыздыхэгъуэщыхь(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщыхь	укъыздыхэмыгъуэщыхь	къыздыхэмыгъуэщыхь	дыкъыздыхэмыгъуэщыхь	фыкъыздыхэмыгъуэщыхь	къыздыхэмыгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщыхьа	укъыздыхэгъуэщыхьа	къыздыхэгъуэщыхьа	дыкъыздыхэгъуэщыхьа	фыкъыздыхэгъуэщыхьа	къыздыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщыхьа	укъыздыхэмыгъуэщыхьа	къыздыхэмыгъуэщыхьа	дыкъыздыхэмыгъуэщыхьа	фыкъыздыхэмыгъуэщыхьа	къыздыхэмыгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщыхьыгъа	укъыздыхэгъуэщыхьыгъа	къыздыхэгъуэщыхьыгъа	дыкъыздыхэгъуэщыхьыгъа	фыкъыздыхэгъуэщыхьыгъа	къыздыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщыхьыгъа	укъыздыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыздыхэмыгъуэщыхьыгъа	дыкъыздыхэмыгъуэщыхьыгъа	фыкъыздыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыздыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщыхьын	укъыздыхэгъуэщыхьын	къыздыхэгъуэщыхьын	дыкъыздыхэгъуэщыхьын	фыкъыздыхэгъуэщыхьын	къыздыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщыхьын	укъыздыхэмыгъуэщыхьын	къыздыхэмыгъуэщыхьын	дыкъыздыхэмыгъуэщыхьын	фыкъыздыхэмыгъуэщыхьын	къыздыхэмыгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыздыхэгъуэщыхьыну	укъыздыхэгъуэщыхьыну	къыздыхэгъуэщыхьыну	дыкъыздыхэгъуэщыхьыну	фыкъыздыхэгъуэщыхьыну	къыздыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыздыхэмыгъуэщыхьыну	укъыздыхэмыгъуэщыхьыну	къыздыхэмыгъуэщыхьыну	дыкъыздыхэмыгъуэщыхьыну	фыкъыздыхэмыгъуэщыхьыну	къыздыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщыхь	укъыщӀыхэгъуэщыхь	къыщӀыхэгъуэщыхь	дыкъыщӀыхэгъуэщыхь	фыкъыщӀыхэгъуэщыхь	къыщӀыхэгъуэщыхь(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщыхь	укъыщӀыхэмыгъуэщыхь	къыщӀыхэмыгъуэщыхь	дыкъыщӀыхэмыгъуэщыхь	фыкъыщӀыхэмыгъуэщыхь	къыщӀыхэмыгъуэщыхь(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщыхьа	укъыщӀыхэгъуэщыхьӀэгъуэщыхьа	къыщӀыхэгъуэщыхьа	дыкъыщӀыхэгъуэщыхьа	фыкъыщӀыхэгъуэщыхьа	къыщӀыхэгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьа	укъыщӀыхэмыгъуэщыхьа	къыщӀыхэмыгъуэщыхьа	дыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьа	фыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьа	къыщӀыхэмыгъуэщыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщыхьыгъа	укъыщӀыхэгъуэщыхьыгъа	къыщӀыхэгъуэщыхьыгъа	дыкъыщӀыхэгъуэщыхьыгъа	фыкъыщӀыхэгъуэщыхьыгъа	къыщӀыхэгъуэщыхьыгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа	укъыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа	дыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа	фыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа	къыщӀыхэмыгъуэщыхьыгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщыхьын	укъыщӀыхэгъуэщыхьын	къыщӀыхэгъуэщыхьын	дыкъыщӀыхэгъуэщыхьын	фыкъыщӀыхэгъуэщыхьын	къыщӀыхэгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьын	укъыщӀыхэмыгъуэщыхьын	къыщӀыхэмыгъуэщыхьын	дыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьын	фыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьын	къыщӀыхэмыгъуэщыхьын(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэгъуэщыхьыну	укъыщӀыхэгъуэщыхьыну	къыщӀыхэгъуэщыхьыну	дыкъыщӀыхэгъуэщыхьыну	фыкъыщӀыхэгъуэщыхьыну	къыщӀыхэгъуэщыхьыну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыну	укъыщӀыхэмыгъуэщыхьыну	къыщӀыхэмыгъуэщыхьыну	дыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыну	фыкъыщӀыхэмыгъуэщыхьыну	къыщӀыхэмыгъуэщыхьыну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьу	укъыхэгъуэщыхьу	къыхэгъуэщыхьу	дыкъыхэгъуэщыхьу	фыкъыхэгъуэщыхьу	къыхэгъуэщыхь(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьу	укъыхэмыгъуэщыхьу	къыхэмыгъуэщыхьу	дыкъыхэмыгъуэщыхьу	фыкъыхэмыгъуэщыхьу	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьауэ	укъыхэгъуэщыхьауэ	къыхэгъуэщыхьауэ	дыкъыхэгъуэщыхьауэ	фыкъыхэгъуэщыхьауэ	къыхэгъуэщыхьауэ / къыхэгъуэщыхьахэу
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьауэ	укъыхэмыгъуэщыхьауэ	къыхэмыгъуэщыхьауэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьауэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьауэ	къыхэмыгъуэщыхьауэ / къыхэмыгъуэщыхьахэу
-урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкъыхэгъуэщыхьурэ	укъыхэгъуэщыхьурэ	къыхэгъуэщыхьурэ	дыкъыхэгъуэщыхьурэ	фыкъыхэгъуэщыхьурэ	къыхэгъуэщыхь(хэ)урэ
-урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкъыхэмыгъуэщыхьурэ	укъыхэмыгъуэщыхьурэ	къыхэмыгъуэщыхьурэ	дыкъыхэмыгъуэщыхьурэ	фыкъыхэмыгъуэщыхьурэ	къыхэмыгъуэщыхь(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыкъыпхогъуэщыхь	сыкъыхогъуэщыхь	--	сыкъыфхогъуэщыхь	сыкъахогъуэщыхь
уэ	укъысхогъуэщыхь	--	укъыхогъуэщыхь	укъытхогъуэщыхь	--	укъахогъуэщыхь
ар	къысхогъуэщыхь	къыпхогъуэщыхь	къыхогъуэщыхь	къытхогъуэщыхь	къыфхогъуэщыхь	къахогъуэщыхь
дэ	--	дыкъыпхогъуэщыхь	дыкъыхогъуэщыхь	--	дыкъыфхогъуэщыхь	дыкъахогъуэщыхь
фэ	фыкъысхогъуэщыхь	--	фыкъыхогъуэщыхь	фыкъытхогъуэщыхь	--	фыкъахогъуэщыхь
ахэр	къысхогъуэщыхь(хэ)	къыпхогъуэщыхь(хэ)	къыхогъуэщыхь(хэ)	къытхогъуэщыхь(хэ)	къыфхогъуэщыхь(хэ)	къахогъуэщыхь(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщыхь]	[гъуэщыхь]ыр	--	[гъуэщыхь]хэр
Эргативнэ:	[гъуэщыхь]	[гъуэщыхь]ым	--	[гъуэщыхь]хэм
Послеложнэ:	[гъуэщыхь]кӀэ	[гъуэщыхь]ымкӀэ	[гъуэщыхь]хэкӀэ	[гъуэщыхь]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэщыхь]у	[гъуэщыхь]ырауэ	[гъуэщыхь]хэу	[гъуэщыхь]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщыхь]а	[гъуэщыхь]ар	--	[гъуэщыхь]ахэр
Эргативнэ:	[гъуэщыхь]а	[гъуэщыхь]ам	--	[гъуэщыхь]ахэм
Послеложнэ:	[гъуэщыхь]акӀэ	[гъуэщыхь]амкӀэ	[гъуэщыхь]ахэкӀэ	[гъуэщыхь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэщыхь]ауэ	[гъуэщыхь]арауэ	[гъуэщыхь]ахэу	[гъуэщыхь]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщыхь]ын	[гъуэщыхь]ыныр	--	[гъуэщыхь]ынхэр
Эргативнэ:	[гъуэщыхь]ын	[гъуэщыхь]ыным	--	[гъуэщыхь]ынхэм
Послеложнэ:	[гъуэщыхь]ынкӀэ	[гъуэщыхь]ынымкӀэ	[гъуэщыхь]ынхэкӀэ	[гъуэщыхь]ынхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[гъуэщыхь]ыну	[гъуэщыхь]ынырауэ	[гъуэщыхь]ынхэу	[гъуэщыхь]ынхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[гъуэщыхь]ыну	[гъуэщыхь]ынур	--	[гъуэщыхь]ынухэр
Эргативнэ:	[гъуэщыхь]ыну	[гъуэщыхь]ынум	--	[гъуэщыхь]ынухэм
Послеложнэ:	[гъуэщыхь]ынукӀэ	[гъуэщыхь]ынумкӀэ	[гъуэщыхь]ынухэкӀэ	[гъуэщыхь]ынухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[гъуэщыхь]ынууэ	[гъуэщыхь]ынурауэ	[гъуэщыхь]ынухэу	[гъуэщыхь]ынухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Зыгуэрым ухэту гъуэщэн, хэгъуэщыхьын.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгъуэщыхьын: get lost swh, lose your way swh, amidst sth (in some surroundings or mass)

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгъуэщыхьын: заблудиться где-л., в чём-л. (в какой-л. среде, массе)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын