къыхэгъэлыбжьэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐʁɐɮǝ'bʑɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + гъэ- + [лыбжь] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэгъэлыбжьэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэгъэлыбжьэн
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыгъэлыбжьэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэн	къыхэбгъэлыбжьэн	къыхигъэлыбжьэн	къыхэдгъэлыбжьэн	къыхэвгъэлыбжьэн	къыхагъэлыбжьэн
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэн	къыхыумыгъэлыбжьэн	къыхимыгъэлыбжьэн	къыхэдмыгъэлыбжьэн	къыхэвмыгъэлыбжьэн	къыхамыгъэлыбжьэн

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэгъэлыбжьэ!	къыхэвгъэлыбжьэ!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыгъэлыбжьэ!	къыхэвмыгъэлыбжьэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхрегъэлыбжьэ	укъыхрегъэлыбжьэ	къыхрегъэлыбжьэ	дыкъыхрегъэлыбжьэ	фыкъыхрегъэлыбжьэ	къыхрегъэлыбжьэ
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыгъэлыбжьэ	укъыхремыгъэлыбжьэ	къыхремыгъэлыбжьэ	дыкъыхремыгъэлыбжьэ	фыкъыхремыгъэлыбжьэ	къыхремыгъэлыбжьэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызогъэлыбжьэ(р)	къыхыбогъэлыбжьэ(р)	къыхегъэлыбжьэ(р)	къыхыдогъэлыбжьэ(р)	къыхывогъэлыбжьэ(р)	къыхагъэлыбжьэ(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэркъым	къыхэбгъэлыбжьэркъым	къыхигъэлыбжьэркъым	къыхэдгъэлыбжьэркъым	къыхэвгъэлыбжьэркъым	къыхагъэлыбжьэркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэрт	къыхэбгъэлыбжьэрт	къыхигъэлыбжьэрт	къыхэдгъэлыбжьэрт	къыхэвгъэлыбжьэрт	къыхагъэлыбжьэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэртэкъым	къыхэбгъэлыбжьэртэкъым	къыхигъэлыбжьэртэкъым	къыхэдгъэлыбжьэртэкъым	къыхэвгъэлыбжьэртэкъым	къыхагъэлыбжьэртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьащ	къыхэбгъэлыбжьащ	къыхигъэлыбжьащ	къыхэдгъэлыбжьащ	къыхэвгъэлыбжьащ	къыхагъэлыбжьащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьакъым	къыхэбгъэлыбжьакъым	къыхигъэлыбжьакъым	къыхэдгъэлыбжьакъым	къыхэвгъэлыбжьакъым	къыхагъэлыбжьакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьат	къыхэбгъэлыбжьат	къыхигъэлыбжьат	къыхэдгъэлыбжьат	къыхэвгъэлыбжьат	къыхагъэлыбжьат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьатэкъым	къыхэбгъэлыбжьатэкъым	къыхигъэлыбжьатэкъым	къыхэдгъэлыбжьатэкъым	къыхэвгъэлыбжьатэкъым	къыхагъэлыбжьатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъащ	къыхэбгъэлыбжьэгъащ	къыхигъэлыбжьэгъащ	къыхэдгъэлыбжьэгъащ	къыхэвгъэлыбжьэгъащ	къыхагъэлыбжьэгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъакъым	къыхэбгъэлыбжьэгъакъым	къыхигъэлыбжьэгъакъым	къыхэдгъэлыбжьэгъакъым	къыхэвгъэлыбжьэгъакъым	къыхагъэлыбжьэгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъат	къыхэбгъэлыбжьэгъат	къыхигъэлыбжьэгъат	къыхэдгъэлыбжьэгъат	къыхэвгъэлыбжьэгъат	къыхагъэлыбжьэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъатэкъым	къыхэбгъэлыбжьэгъатэкъым	къыхигъэлыбжьэгъатэкъым	къыхэдгъэлыбжьэгъатэкъым	къыхэвгъэлыбжьэгъатэкъым	къыхагъэлыбжьэгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэщ	къыхэбгъэлыбжьэщ	къыхигъэлыбжьэщ	къыхэдгъэлыбжьэщ	къыхэвгъэлыбжьэщ	къыхагъэлыбжьэщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэкъым	къыхэбгъэлыбжьэкъым	къыхигъэлыбжьэкъым	къыхэдгъэлыбжьэкъым	къыхэвгъэлыбжьэкъым	къыхагъэлыбжьэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэт	къыхэбгъэлыбжьэт	къыхигъэлыбжьэт	къыхэдгъэлыбжьэт	къыхэвгъэлыбжьэт	къыхагъэлыбжьэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэтэкъым	къыхэбгъэлыбжьэтэкъым	къыхигъэлыбжьэтэкъым	къыхэдгъэлыбжьэтэкъым	къыхэвгъэлыбжьэтэкъым	къыхагъэлыбжьэтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнщ	къыхэбгъэлыбжьэнщ	къыхигъэлыбжьэнщ	къыхэдгъэлыбжьэнщ	къыхэвгъэлыбжьэнщ	къыхагъэлыбжьэнщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнкъым	къыхэбгъэлыбжьэнкъым	къыхигъэлыбжьэнкъым	къыхэдгъэлыбжьэнкъым	къыхэвгъэлыбжьэнкъым	къыхагъэлыбжьэнкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнущ	къыхэбгъэлыбжьэнущ	къыхигъэлыбжьэнущ	къыхэдгъэлыбжьэнущ	къыхэвгъэлыбжьэнущ	къыхагъэлыбжьэнущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнукъым	къыхэбгъэлыбжьэнукъым	къыхигъэлыбжьэнукъым	къыхэдгъэлыбжьэнукъым	къыхэвгъэлыбжьэнукъым	къыхагъэлыбжьэнукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэрэ	къыхэбгъэлыбжьэрэ	къыхигъэлыбжьэрэ	къыхэдгъэлыбжьэрэ	къыхэвгъэлыбжьэрэ	къыхагъэлыбжьэрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэркъэ	къыхэбгъэлыбжьэркъэ	къыхигъэлыбжьэркъэ	къыхэдгъэлыбжьэркъэ	къыхэвгъэлыбжьэркъэ	къыхагъэлыбжьэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэрт	къыхэбгъэлыбжьэрт	къыхигъэлыбжьэрт	къыхэдгъэлыбжьэрт	къыхэвгъэлыбжьэрт	къыхагъэлыбжьэрт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэртэкъэ	къыхэбгъэлыбжьэртэкъэ	къыхигъэлыбжьэртэкъэ	къыхэдгъэлыбжьэртэкъэ	къыхэвгъэлыбжьэртэкъэ	къыхагъэлыбжьэртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьа	къыхэбгъэлыбжьа	къыхигъэлыбжьа	къыхэдгъэлыбжьа	къыхэвгъэлыбжьа	къыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьакъэ	къыхэбгъэлыбжьакъэ	къыхигъэлыбжьакъэ	къыхэдгъэлыбжьакъэ	къыхэвгъэлыбжьакъэ	къыхагъэлыбжьакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьат	къыхэбгъэлыбжьат	къыхигъэлыбжьат	къыхэдгъэлыбжьат	къыхэвгъэлыбжьат	къыхагъэлыбжьат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьатэкъэ	къыхэбгъэлыбжьатэкъэ	къыхигъэлыбжьатэкъэ	къыхэдгъэлыбжьатэкъэ	къыхэвгъэлыбжьатэкъэ	къыхагъэлыбжьатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъа	къыхэбгъэлыбжьэгъа	къыхигъэлыбжьэгъа	къыхэдгъэлыбжьэгъа	къыхэвгъэлыбжьэгъа	къыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъакъэ	къыхэбгъэлыбжьэгъакъэ	къыхигъэлыбжьэгъакъэ	къыхэдгъэлыбжьэгъакъэ	къыхэвгъэлыбжьэгъакъэ	къыхагъэлыбжьэгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъат	къыхэбгъэлыбжьэгъат	къыхигъэлыбжьэгъат	къыхэдгъэлыбжьэгъат	къыхэвгъэлыбжьэгъат	къыхагъэлыбжьэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъатэкъэ	къыхэбгъэлыбжьэгъатэкъэ	къыхигъэлыбжьэгъатэкъэ	къыхэдгъэлыбжьэгъатэкъэ	къыхэвгъэлыбжьэгъатэкъэ	къыхагъэлыбжьэгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэ	къыхэбгъэлыбжьэ	къыхигъэлыбжьэ	къыхэдгъэлыбжьэ	къыхэвгъэлыбжьэ	къыхагъэлыбжьэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэкъэ	къыхэбгъэлыбжьэкъэ	къыхигъэлыбжьэкъэ	къыхэдгъэлыбжьэкъэ	къыхэвгъэлыбжьэкъэ	къыхагъэлыбжьэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэт	къыхэбгъэлыбжьэт	къыхигъэлыбжьэт	къыхэдгъэлыбжьэт	къыхэвгъэлыбжьэт	къыхагъэлыбжьэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэтэкъэ	къыхэбгъэлыбжьэтэкъэ	къыхигъэлыбжьэтэкъэ	къыхэдгъэлыбжьэтэкъэ	къыхэвгъэлыбжьэтэкъэ	къыхагъэлыбжьэтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэн	къыхэбгъэлыбжьэн	къыхигъэлыбжьэн	къыхэдгъэлыбжьэн	къыхэвгъэлыбжьэн	къыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнкъэ	къыхэбгъэлыбжьэнкъэ	къыхигъэлыбжьэнкъэ	къыхэдгъэлыбжьэнкъэ	къыхэвгъэлыбжьэнкъэ	къыхагъэлыбжьэнкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэну	къыхэбгъэлыбжьэну	къыхигъэлыбжьэну	къыхэдгъэлыбжьэну	къыхэвгъэлыбжьэну	къыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнукъэ	къыхэбгъэлыбжьэнукъэ	къыхигъэлыбжьэнукъэ	къыхэдгъэлыбжьэнукъэ	къыхэвгъэлыбжьэнукъэ	къыхагъэлыбжьэнукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэмэ	къыхэбгъэлыбжьэмэ	къыхигъэлыбжьэмэ	къыхэдгъэлыбжьэмэ	къыхэвгъэлыбжьэмэ	къыхагъэлыбжьэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэмэ	къыхыумыгъэлыбжьэмэ	къыхимыгъэлыбжьэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэмэ	къыхамыгъэлыбжьэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьамэ	къыхэбгъэлыбжьамэ	къыхигъэлыбжьамэ	къыхэдгъэлыбжьамэ	къыхэвгъэлыбжьамэ	къыхагъэлыбжьамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьамэ	къыхыумыгъэлыбжьамэ	къыхимыгъэлыбжьамэ	къыхэдмыгъэлыбжьамэ	къыхэвмыгъэлыбжьамэ	къыхамыгъэлыбжьамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъамэ	къыхэбгъэлыбжьэгъамэ	къыхигъэлыбжьэгъамэ	къыхэдгъэлыбжьэгъамэ	къыхэвгъэлыбжьэгъамэ	къыхагъэлыбжьэгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэгъамэ	къыхыумыгъэлыбжьэгъамэ	къыхимыгъэлыбжьэгъамэ	къыхэдмыгъэлыбжьэгъамэ	къыхэвмыгъэлыбжьэгъамэ	къыхамыгъэлыбжьэгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнмэ	къыхэбгъэлыбжьэнмэ	къыхигъэлыбжьэнмэ	къыхэдгъэлыбжьэнмэ	къыхэвгъэлыбжьэнмэ	къыхагъэлыбжьэнмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнмэ	къыхыумыгъэлыбжьэнмэ	къыхимыгъэлыбжьэнмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэнмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэнмэ	къыхамыгъэлыбжьэнмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнумэ	къыхэбгъэлыбжьэнумэ	къыхигъэлыбжьэнумэ	къыхэдгъэлыбжьэнумэ	къыхэвгъэлыбжьэнумэ	къыхагъэлыбжьэнумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнумэ	къыхыумыгъэлыбжьэнумэ	къыхимыгъэлыбжьэнумэ	къыхэдмыгъэлыбжьэнумэ	къыхэвмыгъэлыбжьэнумэ	къыхамыгъэлыбжьэнумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэтэмэ	къыхэбгъэлыбжьэтэмэ	къыхигъэлыбжьэтэмэ	къыхэдгъэлыбжьэтэмэ	къыхэвгъэлыбжьэтэмэ	къыхагъэлыбжьэтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэтэмэ	къыхыумыгъэлыбжьэтэмэ	къыхимыгъэлыбжьэтэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэтэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэтэмэ	къыхамыгъэлыбжьэтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьатэмэ	къыхэбгъэлыбжьатэмэ	къыхигъэлыбжьатэмэ	къыхэдгъэлыбжьатэмэ	къыхэвгъэлыбжьатэмэ	къыхагъэлыбжьатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьатэмэ	къыхыумыгъэлыбжьатэмэ	къыхимыгъэлыбжьатэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьатэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьатэмэ	къыхамыгъэлыбжьатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхэбгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхигъэлыбжьэгъатэмэ	къыхэдгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхэвгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхагъэлыбжьэгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхыумыгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхимыгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэгъатэмэ	къыхамыгъэлыбжьэгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнтэмэ	къыхэбгъэлыбжьэнтэмэ	къыхигъэлыбжьэнтэмэ	къыхэдгъэлыбжьэнтэмэ	къыхэвгъэлыбжьэнтэмэ	къыхагъэлыбжьэнтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнтэмэ	къыхыумыгъэлыбжьэнтэмэ	къыхимыгъэлыбжьэнтэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэнтэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэнтэмэ	къыхамыгъэлыбжьэнтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнутэмэ	къыхэбгъэлыбжьэнутэмэ	къыхигъэлыбжьэнутэмэ	къыхэдгъэлыбжьэнутэмэ	къыхэвгъэлыбжьэнутэмэ	къыхагъэлыбжьэнутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнутэмэ	къыхыумыгъэлыбжьэнутэмэ	къыхимыгъэлыбжьэнутэмэ	къыхэдмыгъэлыбжьэнутэмэ	къыхэвмыгъэлыбжьэнутэмэ	къыхамыгъэлыбжьэнутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнт	къыхэбгъэлыбжьэнт	къыхигъэлыбжьэнт	къыхэдгъэлыбжьэнт	къыхэвгъэлыбжьэнт	къыхагъэлыбжьэнт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнтэкъым	къыхэбгъэлыбжьэнтэкъым	къыхигъэлыбжьэнтэкъым	къыхэдгъэлыбжьэнтэкъым	къыхэвгъэлыбжьэнтэкъым	къыхагъэлыбжьэнтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнут	къыхэбгъэлыбжьэнут	къыхигъэлыбжьэнут	къыхэдгъэлыбжьэнут	къыхэвгъэлыбжьэнут	къыхагъэлыбжьэнут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнутэкъым	къыхэбгъэлыбжьэнутэкъым	къыхигъэлыбжьэнутэкъым	къыхэдгъэлыбжьэнутэкъым	къыхэвгъэлыбжьэнутэкъым	къыхагъэлыбжьэнутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэми	къыхэбгъэлыбжьэми	къыхигъэлыбжьэми	къыхэдгъэлыбжьэми	къыхэвгъэлыбжьэми	къыхагъэлыбжьэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэми	къыхыумыгъэлыбжьэми	къыхимыгъэлыбжьэми	къыхэдмыгъэлыбжьэми	къыхэвмыгъэлыбжьэми	къыхамыгъэлыбжьэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьами	къыхэбгъэлыбжьами	къыхигъэлыбжьами	къыхэдгъэлыбжьами	къыхэвгъэлыбжьами	къыхагъэлыбжьами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьами	къыхыумыгъэлыбжьами	къыхимыгъэлыбжьами	къыхэдмыгъэлыбжьами	къыхэвмыгъэлыбжьами	къыхамыгъэлыбжьами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъами	къыхэбгъэлыбжьэгъами	къыхигъэлыбжьэгъами	къыхэдгъэлыбжьэгъами	къыхэвгъэлыбжьэгъами	къыхагъэлыбжьэгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэгъами	къыхыумыгъэлыбжьэгъами	къыхимыгъэлыбжьэгъами	къыхэдмыгъэлыбжьэгъами	къыхэвмыгъэлыбжьэгъами	къыхамыгъэлыбжьэгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнми	къыхэбгъэлыбжьэнми	къыхигъэлыбжьэнми	къыхэдгъэлыбжьэнми	къыхэвгъэлыбжьэнми	къыхагъэлыбжьэнми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнми	къыхыумыгъэлыбжьэнми	къыхимыгъэлыбжьэнми	къыхэдмыгъэлыбжьэнми	къыхэвмыгъэлыбжьэнми	къыхамыгъэлыбжьэнми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнуми	къыхэбгъэлыбжьэнуми	къыхигъэлыбжьэнуми	къыхэдгъэлыбжьэнуми	къыхэвгъэлыбжьэнуми	къыхагъэлыбжьэнуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнуми	къыхыумыгъэлыбжьэнуми	къыхимыгъэлыбжьэнуми	къыхэдмыгъэлыбжьэнуми	къыхэвмыгъэлыбжьэнуми	къыхамыгъэлыбжьэнуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэтэми	къыхэбгъэлыбжьэтэми	къыхигъэлыбжьэтэми	къыхэдгъэлыбжьэтэми	къыхэвгъэлыбжьэтэми	къыхагъэлыбжьэтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэтэми	къыхыумыгъэлыбжьэтэми	къыхимыгъэлыбжьэтэми	къыхэдмыгъэлыбжьэтэми	къыхэвмыгъэлыбжьэтэми	къыхамыгъэлыбжьэтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьатэми	къыхэбгъэлыбжьатэми	къыхигъэлыбжьатэми	къыхэдгъэлыбжьатэми	къыхэвгъэлыбжьатэми	къыхагъэлыбжьатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьатэми	къыхыумыгъэлыбжьатэми	къыхимыгъэлыбжьатэми	къыхэдмыгъэлыбжьатэми	къыхэвмыгъэлыбжьатэми	къыхамыгъэлыбжьатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэгъатэми	къыхэбгъэлыбжьэгъатэми	къыхигъэлыбжьэгъатэми	къыхэдгъэлыбжьэгъатэми	къыхэвгъэлыбжьэгъатэми	къыхагъэлыбжьэгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэгъатэми	къыхыумыгъэлыбжьэгъатэми	къыхимыгъэлыбжьэгъатэми	къыхэдмыгъэлыбжьэгъатэми	къыхэвмыгъэлыбжьэгъатэми	къыхамыгъэлыбжьэгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнтэми	къыхэбгъэлыбжьэнтэми	къыхигъэлыбжьэнтэми	къыхэдгъэлыбжьэнтэми	къыхэвгъэлыбжьэнтэми	къыхагъэлыбжьэнтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнтэми	къыхыумыгъэлыбжьэнтэми	къыхимыгъэлыбжьэнтэми	къыхэдмыгъэлыбжьэнтэми	къыхэвмыгъэлыбжьэнтэми	къыхамыгъэлыбжьэнтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьэнутэми	къыхэбгъэлыбжьэнутэми	къыхигъэлыбжьэнутэми	къыхэдгъэлыбжьэнутэми	къыхэвгъэлыбжьэнутэми	къыхагъэлыбжьэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьэнутэми	къыхыумыгъэлыбжьэнутэми	къыхимыгъэлыбжьэнутэми	къыхэдмыгъэлыбжьэнутэми	къыхэвмыгъэлыбжьэнутэми	къыхамыгъэлыбжьэнутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьаи	къыхэбгъэлыбжьаи	къыхигъэлыбжьаи	къыхэдгъэлыбжьаи	къыхэвгъэлыбжьаи	къыхагъэлыбжьаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьакъыми	къыхэбгъэлыбжьакъыми	къыхигъэлыбжьакъыми	къыхэдгъэлыбжьакъыми	къыхэвгъэлыбжьакъыми	къыхагъэлыбжьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьащэрэт	къыхэбгъэлыбжьащэрэт	къыхигъэлыбжьащэрэт	къыхэдгъэлыбжьащэрэт	къыхэвгъэлыбжьащэрэт	къыхагъэлыбжьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыгъэлыбжьащэрэт	къыхыумыгъэлыбжьащэрэт	къыхимыгъэлыбжьащэрэт	къыхэдмыгъэлыбжьащэрэт	къыхэвмыгъэлыбжьащэрэт	къыхамыгъэлыбжьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнщ	къыхэбгъэлыбжьагъэнщ	къыхигъэлыбжьагъэнщ	къыхэдгъэлыбжьагъэнщ	къыхэвгъэлыбжьагъэнщ	къыхагъэлыбжьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнкъым	къыхэбгъэлыбжьагъэнкъым	къыхигъэлыбжьагъэнкъым	къыхэдгъэлыбжьагъэнкъым	къыхэвгъэлыбжьагъэнкъым	къыхагъэлыбжьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнт	къыхэбгъэлыбжьагъэнт	къыхигъэлыбжьагъэнт	къыхэдгъэлыбжьагъэнт	къыхэвгъэлыбжьагъэнт	къыхагъэлыбжьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнтэкъым	къыхэбгъэлыбжьагъэнтэкъым	къыхигъэлыбжьагъэнтэкъым	къыхэдгъэлыбжьагъэнтэкъым	къыхэвгъэлыбжьагъэнтэкъым	къыхагъэлыбжьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэн	къыхэбгъэлыбжьагъэн	къыхигъэлыбжьагъэн	къыхэдгъэлыбжьагъэн	къыхэвгъэлыбжьагъэн	къыхагъэлыбжьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнкъэ	къыхэбгъэлыбжьагъэнкъэ	къыхигъэлыбжьагъэнкъэ	къыхэдгъэлыбжьагъэнкъэ	къыхэвгъэлыбжьагъэнкъэ	къыхагъэлыбжьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнт	къыхэбгъэлыбжьагъэнт	къыхигъэлыбжьагъэнт	къыхэдгъэлыбжьагъэнт	къыхэвгъэлыбжьагъэнт	къыхагъэлыбжьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнтэкъэ	къыхэбгъэлыбжьагъэнтэкъэ	къыхигъэлыбжьагъэнтэкъэ	къыхэдгъэлыбжьагъэнтэкъэ	къыхэвгъэлыбжьагъэнтэкъэ	къыхагъэлыбжьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнущ	къыхэбгъэлыбжьагъэнущ	къыхигъэлыбжьагъэнущ	къыхэдгъэлыбжьагъэнущ	къыхэвгъэлыбжьагъэнущ	къыхагъэлыбжьагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнукъым	къыхэбгъэлыбжьагъэнукъым	къыхигъэлыбжьагъэнукъым	къыхэдгъэлыбжьагъэнукъым	къыхэвгъэлыбжьагъэнукъым	къыхагъэлыбжьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнут	къыхэбгъэлыбжьагъэнут	къыхигъэлыбжьагъэнут	къыхэдгъэлыбжьагъэнут	къыхэвгъэлыбжьагъэнут	къыхагъэлыбжьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнутэкъым	къыхэбгъэлыбжьагъэнутэкъым	къыхигъэлыбжьагъэнутэкъым	къыхэдгъэлыбжьагъэнутэкъым	къыхэвгъэлыбжьагъэнутэкъым	къыхагъэлыбжьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэну	къыхэбгъэлыбжьагъэну	къыхигъэлыбжьагъэну	къыхэдгъэлыбжьагъэну	къыхэвгъэлыбжьагъэну	къыхагъэлыбжьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнукъэ	къыхэбгъэлыбжьагъэнукъэ	къыхигъэлыбжьагъэнукъэ	къыхэдгъэлыбжьагъэнукъэ	къыхэвгъэлыбжьагъэнукъэ	къыхагъэлыбжьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнут	къыхэбгъэлыбжьагъэнут	къыхигъэлыбжьагъэнут	къыхэдгъэлыбжьагъэнут	къыхэвгъэлыбжьагъэнут	къыхагъэлыбжьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэзгъэлыбжьагъэнутэкъэ	къыхэбгъэлыбжьагъэнутэкъэ	къыхигъэлыбжьагъэнутэкъэ	къыхэдгъэлыбжьагъэнутэкъэ	къыхэвгъэлыбжьагъэнутэкъэ	къыхагъэлыбжьагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыгъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыгъэлыбжьэну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэ	къыхэбгъэлыбжьэ	къыхигъэлыбжьэ	къыхэдгъэлыбжьэ	къыхэвгъэлыбжьэ	къыхагъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэ	къыхыумыгъэлыбжьэ	къыхимыгъэлыбжьэ	къыхэдмыгъэлыбжьэ	къыхэвмыгъэлыбжьэ	къыхамыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьа	къыхэбгъэлыбжьа	къыхигъэлыбжьа	къыхэдгъэлыбжьа	къыхэвгъэлыбжьа	къыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьа	къыхыумыгъэлыбжьа	къыхимыгъэлыбжьа	къыхэдмыгъэлыбжьа	къыхэвмыгъэлыбжьа	къыхамыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэгъа	къыхэбгъэлыбжьэгъа	къыхигъэлыбжьэгъа	къыхэдгъэлыбжьэгъа	къыхэвгъэлыбжьэгъа	къыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэгъа	къыхыумыгъэлыбжьэгъа	къыхимыгъэлыбжьэгъа	къыхэдмыгъэлыбжьэгъа	къыхэвмыгъэлыбжьэгъа	къыхамыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэн	къыхэбгъэлыбжьэн	къыхигъэлыбжьэн	къыхэдгъэлыбжьэн	къыхэвгъэлыбжьэн	къыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэн	къыхыумыгъэлыбжьэн	къыхимыгъэлыбжьэн	къыхэдмыгъэлыбжьэн	къыхэвмыгъэлыбжьэн	къыхамыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэну	къыхэбгъэлыбжьэну	къыхигъэлыбжьэну	къыхэдгъэлыбжьэну	къыхэвгъэлыбжьэну	къыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэну	къыхыумыгъэлыбжьэну	къыхимыгъэлыбжьэну	къыхэдмыгъэлыбжьэну	къыхэвмыгъэлыбжьэну	къыхамыгъэлыбжьэну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэгъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыгъэлыбжьэну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъэлыбжьэ	къызэрыхэбгъэлыбжьэ	къызэрыхигъэлыбжьэ	къызэрыхэдгъэлыбжьэ	къызэрыхэвгъэлыбжьэ	къызэрыхагъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъэлыбжьэ	къызэрыхыумыгъэлыбжьэ	къызэрыхимыгъэлыбжьэ	къызэрыхэдмыгъэлыбжьэ	къызэрыхэвмыгъэлыбжьэ	къызэрыхамыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъэлыбжьа	къызэрыхэбгъэлыбжьа	къызэрыхигъэлыбжьа	къызэрыхэдгъэлыбжьа	къызэрыхэвгъэлыбжьа	къызэрыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъэлыбжьа	къызэрыхыумыгъэлыбжьа	къызэрыхимыгъэлыбжьа	къызэрыхэдмыгъэлыбжьа	къызэрыхэвмыгъэлыбжьа	къызэрыхамыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъэлыбжьэгъа	къызэрыхэбгъэлыбжьэгъа	къызэрыхигъэлыбжьэгъа	къызэрыхэдгъэлыбжьэгъа	къызэрыхэвгъэлыбжьэгъа	къызэрыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъэлыбжьэгъа	къызэрыхыумыгъэлыбжьэгъа	къызэрыхимыгъэлыбжьэгъа	къызэрыхэдмыгъэлыбжьэгъа	къызэрыхэвмыгъэлыбжьэгъа	къызэрыхамыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъэлыбжьэн	къызэрыхэбгъэлыбжьэн	къызэрыхигъэлыбжьэн	къызэрыхэдгъэлыбжьэн	къызэрыхэвгъэлыбжьэн	къызэрыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъэлыбжьэн	къызэрыхыумыгъэлыбжьэн	къызэрыхимыгъэлыбжьэн	къызэрыхэдмыгъэлыбжьэн	къызэрыхэвмыгъэлыбжьэн	къызэрыхамыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэзгъэлыбжьэну	къызэрыхэбгъэлыбжьэну	къызэрыхигъэлыбжьэну	къызэрыхэдгъэлыбжьэну	къызэрыхэвгъэлыбжьэну	къызэрыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыгъэлыбжьэну	къызэрыхыумыгъэлыбжьэну	къызэрыхимыгъэлыбжьэну	къызэрыхэдмыгъэлыбжьэну	къызэрыхэвмыгъэлыбжьэну	къызэрыхамыгъэлыбжьэну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъэлыбжьэ	къыщыхэбгъэлыбжьэ	къыщыхигъэлыбжьэ	къыщыхэдгъэлыбжьэ	къыщыхэвгъэлыбжьэ	къыщыхагъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъэлыбжьэ	къыщыхыумыгъэлыбжьэ	къыщыхимыгъэлыбжьэ	къыщыхэдмыгъэлыбжьэ	къыщыхэвмыгъэлыбжьэ	къыщыхамыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъэлыбжьа	къыщыхэбгъэлыбжьа	къыщыхигъэлыбжьа	къыщыхэдгъэлыбжьа	къыщыхэвгъэлыбжьа	къыщыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъэлыбжьа	къыщыхыумыгъэлыбжьа	къыщыхимыгъэлыбжьа	къыщыхэдмыгъэлыбжьа	къыщыхэвмыгъэлыбжьа	къыщыхамыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъэлыбжьэгъа	къыщыхэбгъэлыбжьэгъа	къыщыхигъэлыбжьэгъа	къыщыхэдгъэлыбжьэгъа	къыщыхэвгъэлыбжьэгъа	къыщыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъэлыбжьэгъа	къыщыхыумыгъэлыбжьэгъа	къыщыхимыгъэлыбжьэгъа	къыщыхэдмыгъэлыбжьэгъа	къыщыхэвмыгъэлыбжьэгъа	къыщыхамыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъэлыбжьэн	къыщыхэбгъэлыбжьэн	къыщыхигъэлыбжьэн	къыщыхэдгъэлыбжьэн	къыщыхэвгъэлыбжьэн	къыщыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъэлыбжьэн	къыщыхыумыгъэлыбжьэн	къыщыхимыгъэлыбжьэн	къыщыхэдмыгъэлыбжьэн	къыщыхэвмыгъэлыбжьэн	къыщыхамыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэзгъэлыбжьэну	къыщыхэбгъэлыбжьэну	къыщыхигъэлыбжьэну	къыщыхэдгъэлыбжьэну	къыщыхэвгъэлыбжьэну	къыщыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыгъэлыбжьэну	къыщыхыумыгъэлыбжьэну	къыщыхимыгъэлыбжьэну	къыщыхэдмыгъэлыбжьэну	къыщыхэвмыгъэлыбжьэну	къыщыхамыгъэлыбжьэну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъэлыбжьэ	къыздыхэбгъэлыбжьэ	къыздыхигъэлыбжьэ	къыздыхэдгъэлыбжьэ	къыздыхэвгъэлыбжьэ	къыздыхагъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъэлыбжьэ	къыздыхыумыгъэлыбжьэ	къыздыхимыгъэлыбжьэ	къыздыхэдмыгъэлыбжьэ	къыздыхэвмыгъэлыбжьэ	къыздыхамыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъэлыбжьа	къыздыхэбгъэлыбжьа	къыздыхигъэлыбжьа	къыздыхэдгъэлыбжьа	къыздыхэвгъэлыбжьа	къыздыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъэлыбжьа	къыздыхыумыгъэлыбжьа	къыздыхимыгъэлыбжьа	къыздыхэдмыгъэлыбжьа	къыздыхэвмыгъэлыбжьа	къыздыхамыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъэлыбжьэгъа	къыздыхэбгъэлыбжьэгъа	къыздыхигъэлыбжьэгъа	къыздыхэдгъэлыбжьэгъа	къыздыхэвгъэлыбжьэгъа	къыздыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъэлыбжьэгъа	къыздыхыумыгъэлыбжьэгъа	къыздыхимыгъэлыбжьэгъа	къыздыхэдмыгъэлыбжьэгъа	къыздыхэвмыгъэлыбжьэгъа	къыздыхамыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъэлыбжьэн	къыздыхэбгъэлыбжьэн	къыздыхигъэлыбжьэн	къыздыхэдгъэлыбжьэн	къыздыхэвгъэлыбжьэн	къыздыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъэлыбжьэн	къыздыхыумыгъэлыбжьэн	къыздыхимыгъэлыбжьэн	къыздыхэдмыгъэлыбжьэн	къыздыхэвмыгъэлыбжьэн	къыздыхамыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэзгъэлыбжьэну	къыздыхэбгъэлыбжьэну	къыздыхигъэлыбжьэну	къыздыхэдгъэлыбжьэну	къыздыхэвгъэлыбжьэну	къыздыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыгъэлыбжьэну	къыздыхыумыгъэлыбжьэну	къыздыхимыгъэлыбжьэну	къыздыхэдмыгъэлыбжьэну	къыздыхэвмыгъэлыбжьэну	къыздыхамыгъэлыбжьэну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъэлыбжьэ	къыщӀыхэбгъэлыбжьэ	къыщӀыхигъэлыбжьэ	къыщӀыхэдгъэлыбжьэ	къыщӀыхэвгъэлыбжьэ	къыщӀыхагъэлыбжьэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъэлыбжьэ	къыщӀыхыумыгъэлыбжьэ	къыщӀыхимыгъэлыбжьэ	къыщӀыхэдмыгъэлыбжьэ	къыщӀыхэвмыгъэлыбжьэ	къыщӀыхамыгъэлыбжьэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъэлыбжьа	къыщӀыхэбгъэлыбжьа	къыщӀыхигъэлыбжьа	къыщӀыхэдгъэлыбжьа	къыщӀыхэвгъэлыбжьа	къыщӀыхагъэлыбжьа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъэлыбжьа	къыщӀыхыумыгъэлыбжьа	къыщӀыхимыгъэлыбжьа	къыщӀыхэдмыгъэлыбжьа	къыщӀыхэвмыгъэлыбжьа	къыщӀыхамыгъэлыбжьа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхэбгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхигъэлыбжьэгъа	къыщӀыхэдгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхэвгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхагъэлыбжьэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхыумыгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхимыгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхэдмыгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхэвмыгъэлыбжьэгъа	къыщӀыхамыгъэлыбжьэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъэлыбжьэн	къыщӀыхэбгъэлыбжьэн	къыщӀыхигъэлыбжьэн	къыщӀыхэдгъэлыбжьэн	къыщӀыхэвгъэлыбжьэн	къыщӀыхагъэлыбжьэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъэлыбжьэн	къыщӀыхыумыгъэлыбжьэн	къыщӀыхимыгъэлыбжьэн	къыщӀыхэдмыгъэлыбжьэн	къыщӀыхэвмыгъэлыбжьэн	къыщӀыхамыгъэлыбжьэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэзгъэлыбжьэну	къыщӀыхэбгъэлыбжьэну	къыщӀыхигъэлыбжьэну	къыщӀыхэдгъэлыбжьэну	къыщӀыхэвгъэлыбжьэну	къыщӀыхагъэлыбжьэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыгъэлыбжьэну	къыщӀыхыумыгъэлыбжьэну	къыщӀыхимыгъэлыбжьэну	къыщӀыхэдмыгъэлыбжьэну	къыщӀыхэвмыгъэлыбжьэну	къыщӀыхамыгъэлыбжьэну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэу	къыхэбгъэлыбжьэу	къыхигъэлыбжьэу	къыхэдгъэлыбжьэу	къыхэвгъэлыбжьэу	къыхагъэлыбжьэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэу	къыхыумыгъэлыбжьэу	къыхимыгъэлыбжьэу	къыхэдмыгъэлыбжьэу	къыхэвмыгъэлыбжьэу	къыхамыгъэлыбжьэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьауэ	къыхэбгъэлыбжьауэ	къыхигъэлыбжьауэ	къыхэдгъэлыбжьауэ	къыхэвгъэлыбжьауэ	къыхагъэлыбжьауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьауэ	къыхыумыгъэлыбжьауэ	къыхимыгъэлыбжьауэ	къыхэдмыгъэлыбжьауэ	къыхэвмыгъэлыбжьауэ	къыхамыгъэлыбжьауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэзгъэлыбжьэурэ	къыхэбгъэлыбжьэурэ	къыхигъэлыбжьэурэ	къыхэдгъэлыбжьэурэ	къыхэвгъэлыбжьэурэ	къыхагъэлыбжьэурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыгъэлыбжьэурэ	къыхыумыгъэлыбжьэурэ	къыхимыгъэлыбжьэурэ	къыхэдмыгъэлыбжьэурэ	къыхэвмыгъэлыбжьэурэ	къыхамыгъэлыбжьэурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызогъэлыбжьэ			укъахызогъэлыбжьэ
ар		къыпхызогъэлыбжьэ	къыхызогъэлыбжьэ		къыфхызогъэлыбжьэ	къахызогъэлыбжьэ
дэ
фэ			фыкъыхызогъэлыбжьэ			фыкъахызогъэлыбжьэ
ахэр		къыпхызогъэлыбжьэ(хэ)	къыхызогъэлыбжьэ(хэ)		къыфхызогъэлыбжьэ(хэ	къахызогъэлыбжьэ(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбогъэлыбжьэ			сыкъахыбогъэлыбжьэ
уэ
ар	къысхыбогъэлыбжьэ		къыхыбогъэлыбжьэ	къытхыбогъэлыбжьэ		къахыбогъэлыбжьэ
дэ			дыкъыхыбогъэлыбжьэ			дыкъахыбогъэлыбжьэ
фэ
ахэр	къысхыбогъэлыбжьэ(хэ)		къыхыбогъэлыбжьэ(хэ)	къытхыбогъэлыбжьэ(хэ)		къахыбогъэлыбжьэ(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхегъэлыбжьэ	сыкъыхегъэлыбжьэ		сыкъыфхегъэлыбжьэ	сыкъахегъэлыбжьэ
уэ	укъысхегъэлыбжьэ		укъыхегъэлыбжьэ	укъытхегъэлыбжьэ		укъахегъэлыбжьэ
ар	къысхегъэлыбжьэ	къыпхегъэлыбжьэ	къыхегъэлыбжьэ	къытхегъэлыбжьэ	къыфхегъэлыбжьэ	къахегъэлыбжьэ
дэ		дыкъыпхегъэлыбжьэ	дыкъыхегъэлыбжьэ		дыкъыфхегъэлыбжьэ	дыкъахегъэлыбжьэ
фэ	фыкъысхегъэлыбжьэ		фыкъыхегъэлыбжьэ	фыкъытхегъэлыбжьэ		фыкъахегъэлыбжьэ
ахэр	къысхегъэлыбжьэ(хэ)	къыпхегъэлыбжьэ(хэ)	къыхегъэлыбжьэ(хэ)	къытхегъэлыбжьэ(хэ)	къыфхегъэлыбжьэ(хэ)	къахегъэлыбжьэ(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдогъэлыбжьэ			укъахыдогъэлыбжьэ
ар		къыпхыдогъэлыбжьэ	къыхыдогъэлыбжьэ		къыфхыдогъэлыбжьэ	къахыдогъэлыбжьэ
дэ
фэ			фыкъыхыдогъэлыбжьэ			фыкъахыдогъэлыбжьэ
ахэр		къыпхыдогъэлыбжьэ(хэ)	къыхыдогъэлыбжьэ(хэ)		къыфхыдогъэлыбжьэ(хэ)	къахыдогъэлыбжьэ(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывогъэлыбжьэ			сыкъахывогъэлыбжьэ
уэ
ар	къысхывогъэлыбжьэ		къыхывогъэлыбжьэ	къытхывогъэлыбжьэ		къахывогъэлыбжьэ
дэ			дыкъыхывогъэлыбжьэ			дыкъахывогъэлыбжьэ
фэ
ахэр	къысхывогъэлыбжьэ(хэ)		къыхывогъэлыбжьэ(хэ)	къытхывогъэлыбжьэ(хэ)		къахывогъэлыбжьэ(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхагъэлыбжьэ	сыкъыхагъэлыбжьэ		сыкъыфхагъэлыбжьэ	сыкъахагъэлыбжьэ
уэ	укъысхагъэлыбжьэ		укъыхагъэлыбжьэ	укъытхагъэлыбжьэ		укъахагъэлыбжьэ
ар	къысхагъэлыбжьэ	къыпхагъэлыбжьэ	къыхагъэлыбжьэ	къытхагъэлыбжьэ	къыфхагъэлыбжьэ	къахагъэлыбжьэ
дэ		дыкъыпхагъэлыбжьэ	дыкъыхагъэлыбжьэ		дыкъыфхагъэлыбжьэ	дыкъахагъэлыбжьэ
фэ	фыкъысхагъэлыбжьэ		фыкъыхагъэлыбжьэ	фыкъытхагъэлыбжьэ		фыкъахагъэлыбжьэ
ахэр	къысхагъэлыбжьэ(хэ)	къыпхагъэлыбжьэ(хэ)	къыхагъэлыбжьэ(хэ)	къытхагъэлыбжьэ(хэ)	къыфхагъэлыбжьэ(хэ)	къахагъэлыбжьэ(хэ)

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лыбжь]э	[лыбжь]эр	--	[лыбжь]эхэр
Эргативнэ:	[лыбжь]э	[лыбжь]эм	--	[лыбжь]эхэм
Послеложнэ:	[лыбжь]экӀэ	[лыбжь]эмкӀэ	[лыбжь]эхэкӀэ	[лыбжь]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лыбжь]эу	[лыбжь]эрауэ	[лыбжь]эхэу	[лыбжь]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лыбжь]а	[лыбжь]ар	--	[лыбжь]ахэр
Эргативнэ:	[лыбжь]а	[лыбжь]ам	--	[лыбжь]ахэм
Послеложнэ:	[лыбжь]акӀэ	[лыбжь]амкӀэ	[лыбжь]ахэкӀэ	[лыбжь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лыбжь]ауэ	[лыбжь]арауэ	[лыбжь]ахэу	[лыбжь]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лыбжь]эн	[лыбжь]эныр	--	[лыбжь]энхэр
Эргативнэ:	[лыбжь]эн	[лыбжь]эным	--	[лыбжь]энхэм
Послеложнэ:	[лыбжь]энкӀэ	[лыбжь]энымкӀэ	[лыбжь]энхэкӀэ	[лыбжь]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[лыбжь]эну	[лыбжь]энырауэ	[лыбжь]энхэу	[лыбжь]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[лыбжь]эну	[лыбжь]энур	--	[лыбжь]энухэр
Эргативнэ:	[лыбжь]эну	[лыбжь]энум	--	[лыбжь]энухэм
Послеложнэ:	[лыбжь]энукӀэ	[лыбжь]энумкӀэ	[лыбжь]энухэкӀэ	[лыбжь]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[лыбжь]энууэ	[лыбжь]энурауэ	[лыбжь]энухэу	[лыбжь]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Хэгъэлыбжьэн

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэгъэлыбжьэн: have, make or let sth roast or fry in sth (amidst sth)

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэгъэлыбжьэн: заставить жариться в чём-л. (в какой-л. массе)

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын