къыхэӏун

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝxɐ'ʔʷǝn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + хэ- + [Ӏу] + -ы + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыхэӏун"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыхэӀун
щымыӀэныгъэ:	къыхэмыӀун

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэсӀун	къыхэпӀун	къыхиӀун	къыхэтӀун	къыхэфӀун	къыхаӀун
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀун	къыхыумыӀун	къыхимыӀун	къыхэдмыӀун	къыхэвмыӀун	къыхамыӀун

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыхэӀу!	къыхэфӀу!
щымыӀэныгъэ:	къыхыумыӀу!	къыхэвмыӀу!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	сыкъыхреӀу	укъыхреӀу	къыхреӀу	дыкъыхреӀу	фыкъыхреӀу	къыхреӀу
щымыӀэныгъэ:	сыкъыхремыӀу	укъыхремыӀу	къыхремыӀу	дыкъыхремыӀу	фыкъыхремыӀу	къыхремыӀу

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхызоӀу(р)	къыхыбоӀу(р)	къыхеӀу(р)	къыхыдоӀу(р)	къыхывоӀу(р)	къыхаӀу(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуркъым	къыхэпӀуркъым	къыхиӀуркъым	къыхэтӀуркъым	къыхэфӀуркъым	къыхаӀуркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀурт	къыхэпӀурт	къыхиӀурт	къыхэтӀурт	къыхэфӀурт	къыхаӀурт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуртэкъым	къыхэпӀуртэкъым	къыхиӀуртэкъым	къыхэтӀуртэкъым	къыхэфӀуртэкъым	къыхаӀуртэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуащ	къыхэпӀуащ	къыхиӀуащ	къыхэтӀуащ	къыхэфӀуащ	къыхаӀуащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуакъым	къыхэпӀуакъым	къыхиӀуакъым	къыхэтӀуакъым	къыхэфӀуакъым	къыхаӀуакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуат	къыхэпӀуат	къыхиӀуат	къыхэтӀуат	къыхэфӀуат	къыхаӀуат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуатэкъым	къыхэпӀуатэкъым	къыхиӀуатэкъым	къыхэтӀуатэкъым	къыхэфӀуатэкъым	къыхаӀуатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъащ	къыхэпӀугъащ	къыхиӀугъащ	къыхэтӀугъащ	къыхэфӀугъащ	къыхаӀугъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъакъым	къыхэпӀугъакъым	къыхиӀугъакъым	къыхэтӀугъакъым	къыхэфӀугъакъым	къыхаӀугъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъат	къыхэпӀугъат	къыхиӀугъат	къыхэтӀугъат	къыхэфӀугъат	къыхаӀугъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъатэкъым	къыхэпӀугъатэкъым	къыхиӀугъатэкъым	къыхэтӀугъатэкъым	къыхэфӀугъатэкъым	къыхаӀугъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀущ	къыхэпӀущ	къыхиӀущ	къыхэтӀущ	къыхэфӀущ	къыхаӀущ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀукъым	къыхэпӀукъым	къыхиӀукъым	къыхэтӀукъым	къыхэфӀукъым	къыхаӀукъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀут	къыхэпӀут	къыхиӀут	къыхэтӀут	къыхэфӀут	къыхаӀут
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀутэкъым	къыхэпӀутэкъым	къыхиӀутэкъым	къыхэтӀутэкъым	къыхэфӀутэкъым	къыхаӀутэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунщ	къыхэпӀунщ	къыхиӀунщ	къыхэтӀунщ	къыхэфӀунщ	къыхаӀунщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀункъым	къыхэпӀункъым	къыхиӀункъым	къыхэтӀункъым	къыхэфӀункъым	къыхаӀункъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунущ	къыхэпӀунущ	къыхиӀунущ	къыхэтӀунущ	къыхэфӀунущ	къыхаӀунущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀунукъым	къыхэпӀунукъым	къыхиӀунукъым	къыхэтӀунукъым	къыхэфӀунукъым	къыхаӀунукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀурэ	къыхэпӀурэ	къыхиӀурэ	къыхэтӀурэ	къыхэфӀурэ	къыхаӀурэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуркъэ	къыхэпӀуркъэ	къыхиӀуркъэ	къыхэтӀуркъэ	къыхэфӀуркъэ	къыхаӀуркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀурт	къыхэпӀурт	къыхиӀурт	къыхэтӀурт	къыхэфӀурт	къыхаӀурт
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуртэкъэ	къыхэпӀуртэкъэ	къыхиӀуртэкъэ	къыхэтӀуртэкъэ	къыхэфӀуртэкъэ	къыхаӀуртэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуа	къыхэпӀуа	къыхиӀуа	къыхэтӀуа	къыхэфӀуа	къыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуакъэ	къыхэпӀуакъэ	къыхиӀуакъэ	къыхэтӀуакъэ	къыхэфӀуакъэ	къыхаӀуакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуат	къыхэпӀуат	къыхиӀуат	къыхэтӀуат	къыхэфӀуат	къыхаӀуат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуатэкъэ	къыхэпӀуатэкъэ	къыхиӀуатэкъэ	къыхэтӀуатэкъэ	къыхэфӀуатэкъэ	къыхаӀуатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъа	къыхэпӀугъа	къыхиӀугъа	къыхэтӀугъа	къыхэфӀугъа	къыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀыныгъэ:	къыхэсӀугъакъэ	къыхэпӀугъакъэ	къыхиӀугъакъэ	къыхэтӀугъакъэ	къыхэфӀугъакъэ	къыхаӀугъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъат	къыхэпӀугъат	къыхиӀугъат	къыхэтӀугъат	къыхэфӀугъат	къыхаӀугъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъатэкъэ	къыхэпӀугъатэкъэ	къыхиӀугъатэкъэ	къыхэтӀугъатэкъэ	къыхэфӀугъатэкъэ	къыхаӀугъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀу	къыхэпӀу	къыхиӀу	къыхэтӀу	къыхэфӀу	къыхаӀу
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀукъэ	къыхэпӀукъэ	къыхиӀукъэ	къыхэтӀукъэ	къыхэфӀукъэ	къыхаӀукъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀут	къыхэпӀут	къыхиӀут	къыхэтӀут	къыхэфӀут	къыхаӀут
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀутэкъэ	къыхэпӀутэкъэ	къыхиӀутэкъэ	къыхэтӀутэкъэ	къыхэфӀутэкъэ	къыхаӀутэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀун	къыхэпӀун	къыхиӀун	къыхэтӀун	къыхэфӀун	къыхаӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀункъэ	къыхэпӀункъэ	къыхиӀункъэ	къыхэтӀункъэ	къыхэфӀункъэ	къыхаӀункъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуну	къыхэпӀуну	къыхиӀуну	къыхэтӀуну	къыхэфӀуну	къыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀунукъэ	къыхэпӀунукъэ	къыхиӀунукъэ	къыхэтӀунукъэ	къыхэфӀунукъэ	къыхаӀунукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀумэ	къыхэпӀумэ	къыхиӀумэ	къыхэтӀумэ	къыхэфӀумэ	къыхаӀумэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀумэ	къыхыумыӀумэ	къыхимыӀумэ	къыхэдмыӀумэ	къыхэвмыӀумэ	къыхамыӀумэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуамэ	къыхэпӀуамэ	къыхиӀуамэ	къыхэтӀуамэ	къыхэфӀуамэ	къыхаӀуамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуамэ	къыхыумыӀуамэ	къыхимыӀуамэ	къыхэдмыӀуамэ	къыхэвмыӀуамэ	къыхамыӀуамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъамэ	къыхэпӀугъамэ	къыхиӀугъамэ	къыхэтӀугъамэ	къыхэфӀугъамэ	къыхаӀугъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀугъамэ	къыхыумыӀугъамэ	къыхимыӀугъамэ	къыхэдмыӀугъамэ	къыхэвмыӀугъамэ	къыхамыӀугъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунмэ	къыхэпӀунмэ	къыхиӀунмэ	къыхэтӀунмэ	къыхэфӀунмэ	къыхаӀунмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунмэ	къыхыумыӀунмэ	къыхимыӀунмэ	къыхэдмыӀунмэ	къыхэвмыӀунмэ	къыхамыӀунмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунумэ	къыхэпӀунумэ	къыхиӀунумэ	къыхэтӀунумэ	къыхэфӀунумэ	къыхаӀунумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунумэ	къыхыумыӀунумэ	къыхимыӀунумэ	къыхэдмыӀунумэ	къыхэвмыӀунумэ	къыхамыӀунумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀутэмэ	къыхэпӀутэмэ	къыхиӀутэмэ	къыхэтӀутэмэ	къыхэфӀутэмэ	къыхаӀутэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀутэмэ	къыхыумыӀутэмэ	къыхимыӀутэмэ	къыхэдмыӀутэмэ	къыхэвмыӀутэмэ	къыхамыӀутэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуатэмэ	къыхэпӀуатэмэ	къыхиӀуатэмэ	къыхэтӀуатэмэ	къыхэфӀуатэмэ	къыхаӀуатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуатэмэ	къыхыумыӀуатэмэ	къыхимыӀуатэмэ	къыхэдмыӀуатэмэ	къыхэвмыӀуатэмэ	къыхамыӀуатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъатэмэ	къыхэпӀугъатэмэ	къыхиӀугъатэмэ	къыхэтӀугъатэмэ	къыхэфӀугъатэмэ	къыхаӀугъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀугъатэмэ	къыхыумыӀугъатэмэ	къыхимыӀугъатэмэ	къыхэдмыӀугъатэмэ	къыхэвмыӀугъатэмэ	къыхамыӀугъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунтэмэ	къыхэпӀунтэмэ	къыхиӀунтэмэ	къыхэтӀунтэмэ	къыхэфӀунтэмэ	къыхаӀунтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунтэмэ	къыхыумыӀунтэмэ	къыхимыӀунтэмэ	къыхэдмыӀунтэмэ	къыхэвмыӀунтэмэ	къыхамыӀунтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунутэмэ	къыхэпӀунутэмэ	къыхиӀунутэмэ	къыхэтӀунутэмэ	къыхэфӀунутэмэ	къыхаӀунутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунутэмэ	къыхыумыӀунутэмэ	къыхимыӀунутэмэ	къыхэдмыӀунутэмэ	къыхэвмыӀунутэмэ	къыхамыӀунутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунт	къыхэпӀунт	къыхиӀунт	къыхэтӀунт	къыхэфӀунт	къыхаӀунт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀунтэкъым	къыхэпӀунтэкъым	къыхиӀунтэкъым	къыхэтӀунтэкъым	къыхэфӀунтэкъым	къыхаӀунтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунут	къыхэпӀунут	къыхиӀунут	къыхэтӀунут	къыхэфӀунут	къыхаӀунут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀунутэкъым	къыхэпӀунутэкъым	къыхиӀунутэкъым	къыхэтӀунутэкъым	къыхэфӀунутэкъым	къыхаӀунутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуми	къыхэпӀуми	къыхиӀуми	къыхэтӀуми	къыхэфӀуми	къыхаӀуми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуми	къыхыумыӀуми	къыхимыӀуми	къыхэдмыӀуми	къыхэвмыӀуми	къыхамыӀуми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуами	къыхэпӀуами	къыхиӀуами	къыхэтӀуами	къыхэфӀуами	къыхаӀуами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуами	къыхыумыӀуами	къыхимыӀуами	къыхэдмыӀуами	къыхэвмыӀуами	къыхамыӀуами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъами	къыхэпӀугъами	къыхиӀугъами	къыхэтӀугъами	къыхэфӀугъами	къыхаӀугъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀугъами	къыхыумыӀугъами	къыхимыӀугъами	къыхэдмыӀугъами	къыхэвмыӀугъами	къыхамыӀугъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунми	къыхэпӀунми	къыхиӀунми	къыхэтӀунми	къыхэфӀунми	къыхаӀунми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунми	къыхыумыӀунми	къыхимыӀунми	къыхэдмыӀунми	къыхэвмыӀунми	къыхамыӀунми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунуми	къыхэпӀунуми	къыхиӀунуми	къыхэтӀунуми	къыхэфӀунуми	къыхаӀунуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунуми	къыхыумыӀунуми	къыхимыӀунуми	къыхэдмыӀунуми	къыхэвмыӀунуми	къыхамыӀунуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀутэми	къыхэпӀутэми	къыхиӀутэми	къыхэтӀутэми	къыхэфӀутэми	къыхаӀутэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀутэми	къыхыумыӀутэми	къыхимыӀутэми	къыхэдмыӀутэми	къыхэвмыӀутэми	къыхамыӀутэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуатэми	къыхэпӀуатэми	къыхиӀуатэми	къыхэтӀуатэми	къыхэфӀуатэми	къыхаӀуатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуатэми	къыхыумыӀуатэми	къыхимыӀуатэми	къыхэдмыӀуатэми	къыхэвмыӀуатэми	къыхамыӀуатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыхэсӀугъатэми	къыхэпӀугъатэми	къыхиӀугъатэми	къыхэтӀугъатэми	къыхэфӀугъатэми	къыхаӀугъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀугъатэми	къыхыумыӀугъатэми	къыхимыӀугъатэми	къыхэдмыӀугъатэми	къыхэвмыӀугъатэми	къыхамыӀугъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунтэми	къыхэпӀунтэми	къыхиӀунтэми	къыхэтӀунтэми	къыхэфӀунтэми	къыхаӀунтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунтэми	къыхыумыӀунтэми	къыхимыӀунтэми	къыхэдмыӀунтэми	къыхэвмыӀунтэми	къыхамыӀунтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыхэсӀунутэми	къыхэпӀунутэми	къыхиӀунутэми	къыхэтӀунутэми	къыхэфӀуэнутэми	къыхаӀуэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀунутэми	къыхыумыӀунутэми	къыхимыӀунутэми	къыхэдмыӀунутэми	къыхэвмыӀунутэми	къыхамыӀунутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуаи	къыхэпӀуаи	къыхиӀуаи	къыхэтӀуаи	къыхэфӀуаи	къыхаӀуаи
щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуакъыми	къыхэпӀуакъыми	къыхиӀуакъыми	къыхэтӀуакъыми	къыхэфӀуакъыми	къыхаӀуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуащэрэт	къыхэпӀуащэрэт	къыхиӀуащэрэт	къыхэтӀуащэрэт	къыхэфӀуащэрэт	къыхаӀуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыхэзмыӀуащэрэт	къыхыумыӀуащэрэт	къыхимыӀуащэрэт	къыхэдмыӀуащэрэт	къыхэвмыӀуащэрэт	къыхамыӀуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнщ	къыхэпӀуагъэнщ	къыхиӀуагъэнщ	къыхэтӀуагъэнщ	къыхэфӀуагъэнщ	къыхаӀуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнкъым	къыхэпӀуагъэнкъым	къыхиӀуагъэнкъым	къыхэтӀуагъэнкъым	къыхэфӀуагъэнкъым	къыхаӀуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнт	къыхэпӀуагъэнт	къыхиӀуагъэнт	къыхэтӀуагъэнт	къыхэфӀуагъэнт	къыхаӀуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнтэкъым	къыхэпӀуагъэнтэкъым	къыхиӀуагъэнтэкъым	къыхэтӀуагъэнтэкъым	къыхэфӀуагъэнтэкъым	къыхаӀуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэн	къыхэпӀуагъэн	къыхиӀуагъэн	къыхэтӀуагъэн	къыхэфӀуагъэн	къыхаӀуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнкъэ	къыхэпӀуагъэнкъэ	къыхиӀуагъэнкъэ	къыхэтӀуагъэнкъэ	къыхэфӀуагъэнкъэ	къыхаӀуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнт	къыхэпӀуагъэнт	къыхиӀуагъэнт	къыхэтӀуагъэнт	къыхэфӀуагъэнт	къыхаӀуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнтэкъэ	къыхэпӀуагъэнтэкъэ	къыхиӀуагъэнтэкъэ	къыхэтӀуагъэнтэкъэ	къыхэфӀуагъэнтэкъэ	къыхаӀуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнущ	къыхэпӀуагъэнущ	къыхиӀуагъэнущ	къыхэтӀуагъэнущ	къыхэфӀуагъэнущ	къыхаӀуагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнукъым	къыхэпӀуагъэнукъым	къыхиӀуагъэнукъым	къыхэтӀуагъэнукъым	къыхэфӀуагъэнукъым	къыхаӀуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнут	къыхэпӀуагъэнут	къыхиӀуагъэнут	къыхэтӀуагъэнут	къыхэфӀуагъэнут	къыхаӀуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнутэкъым	къыхэпӀуагъэнутэкъым	къыхиӀуагъэнутэкъым	къыхэтӀуагъэнутэкъым	къыхэфӀуагъэнутэкъым	къыхаӀуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэну	къыхэпӀуагъэну	къыхиӀуагъэну	къыхэтӀуагъэну	къыхэфӀуагъэну	къыхаӀуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнукъэ	къыхэпӀуагъэнукъэ	къыхиӀуагъэнукъэ	къыхэтӀуагъэнукъэ	къыхэфӀуагъэнукъэ	къыхаӀуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнут	къыхэпӀуагъэнут	къыхиӀуагъэнут	къыхэтӀуагъэнут	къыхэфӀуагъэнут	къыхаӀуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыхэсӀуагъэнутэкъэ	къыхэпӀуагъэнутэкъэ	къыхиӀуагъэнутэкъэ	къыхэтӀуагъэнутэкъэ	къыхэфӀуагъэнутэкъэ	къыхаӀуагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэзыӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзымыӀуну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀу	къыхэпӀу	къыхиӀу	къыхэтӀу	къыхэфӀу	къыхаӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀу	къыхыумыӀу	къыхимыӀу	къыхэдмыӀу	къыхэвмыӀу	къыхамыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀуа	къыхэпӀуа	къыхиӀуа	къыхэтӀуа	къыхэфӀуа	къыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀуа	къыхыумыӀуа	къыхимыӀуа	къыхэдмыӀуа	къыхэвмыӀуа	къыхамыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀугъа	къыхэпӀугъа	къыхиӀугъа	къыхэтӀугъа	къыхэфӀугъа	къыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀугъа	къыхыумыӀугъа	къыхимыӀугъа	къыхэдмыӀугъа	къыхэвмыӀугъа	къыхамыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀун	къыхэпӀун	къыхиӀун	къыхэтӀун	къыхэфӀун	къыхаӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀун	къыхыумыӀун	къыхимыӀун	къыхэдмыӀун	къыхэвмыӀун	къыхамыӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀуну	къыхэпӀуну	къыхиӀуну	къыхэтӀуну	къыхэфӀуну	къыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀуну	къыхыумыӀуну	къыхимыӀуну	къыхэдмыӀуну	къыхэвмыӀуну	къыхамыӀуну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыхэӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэмыӀуну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэсӀу	къызэрыхэпӀу	къызэрыхиӀу	къызэрыхэтӀу	къызэрыхэфӀу	къызэрыхаӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыӀу	къызэрыхыумыӀу	къызэрыхимыӀу	къызэрыхэдмыӀу	къызэрыхэвмыӀу	къызэрыхамыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэсӀуа	къызэрыхэпӀуа	къызэрыхиӀуа	къызэрыхэтӀуа	къызэрыхэфӀуа	къызэрыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыӀуа	къызэрыхыумыӀуа	къызэрыхимыӀуа	къызэрыхэдмыӀуа	къызэрыхэвмыӀуа	къызэрыхамыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэсӀугъа	къызэрыхэпӀугъа	къызэрыхиӀугъа	къызэрыхэтӀугъа	къызэрыхэфӀугъа	къызэрыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыӀугъа	къызэрыхыумыӀугъа	къызэрыхимыӀугъа	къызэрыхэдмыӀугъа	къызэрыхэвмыӀугъа	къызэрыхамыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэсӀун	къызэрыхэпӀун	къызэрыхиӀун	къызэрыхэтӀун	къызэрыхэфӀун	къызэрыхаӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыӀун	къызэрыхыумыӀун	къызэрыхимыӀун	къызэрыхэдмыӀун	къызэрыхэвмыӀун	къызэрыхамыӀун
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыхэсӀуну	къызэрыхэпӀуну	къызэрыхиӀуну	къызэрыхэтӀуну	къызэрыхэфӀуну	къызэрыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыхэзмыӀуну	къызэрыхыумыӀуну	къызэрыхимыӀуну	къызэрыхэдмыӀуну	къызэрыхэвмыӀуну	къызэрыхамыӀуну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэсӀу	къыщыхэпӀу	къыщыхиӀу	къыщыхэтӀу	къыщыхэфӀу	къыщыхаӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыӀу	къыщыхыумыӀу	къыщыхимыӀу	къыщыхэдмыӀу	къыщыхэвмыӀу	къыщыхамыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэсӀуа	къыщыхэпӀуа	къыщыхиӀуа	къыщыхэтӀуа	къыщыхэфӀуа	къыщыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыӀуа	къыщыхыумыӀуа	къыщыхимыӀуа	къыщыхэдмыӀуа	къыщыхэвмыӀуа	къыщыхамыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэсӀугъа	къыщыхэпӀугъа	къыщыхиӀугъа	къыщыхэтӀугъа	къыщыхэфӀугъа	къыщыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыӀугъа	къыщыхыумыӀугъа	къыщыхимыӀугъа	къыщыхэдмыӀугъа	къыщыхэвмыӀугъа	къыщыхамыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэсӀун	къыщыхэпӀун	къыщыхиӀун	къыщыхэтӀун	къыщыхэфӀун	къыщыхаӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыӀун	къыщыхыумыӀун	къыщыхимыӀун	къыщыхэдмыӀун	къыщыхэвмыӀун	къыщыхамыӀун
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыхэсӀуну	къыщыхэпӀуну	къыщыхиӀуну	къыщыхэтӀуну	къыщыхэфӀуну	къыщыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыхэзмыӀуну	къыщыхыумыӀуну	къыщыхимыӀуну	къыщыхэдмыӀуну	къыщыхэвмыӀуну	къыщыхамыӀуну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэсӀу	къыздыхэпӀу	къыздыхиӀу	къыздыхэтӀу	къыздыхэфӀу	къыздыхаӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыӀу	къыздыхыумыӀу	къыздыхимыӀу	къыздыхэдмыӀу	къыздыхэвмыӀу	къыздыхамыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэсӀуа	къыздыхэпӀуа	къыздыхиӀуа	къыздыхэтӀуа	къыздыхэфӀуа	къыздыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыӀуа	къыздыхыумыӀуа	къыздыхимыӀуа	къыздыхэдмыӀуа	къыздыхэвмыӀуа	къыздыхамыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэсӀугъа	къыздыхэпӀугъа	къыздыхиӀугъа	къыздыхэтӀугъа	къыздыхэфӀугъа	къыздыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыӀугъа	къыздыхыумыӀугъа	къыздыхимыӀугъа	къыздыхэдмыӀугъа	къыздыхэвмыӀугъа	къыздыхамыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэсӀун	къыздыхэпӀун	къыздыхиӀун	къыздыхэтӀун	къыздыхэфӀун	къыздыхаӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыӀун	къыздыхыумыӀун	къыздыхимыӀун	къыздыхэдмыӀун	къыздыхэвмыӀун	къыздыхамыӀун
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздыхэсӀуну	къыздыхэпӀуну	къыздыхиӀуну	къыздыхэтӀуну	къыздыхэфӀуну	къыздыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздыхэзмыӀуну	къыздыхыумыӀуну	къыздыхимыӀуну	къыздыхэдмыӀуну	къыздыхэвмыӀуну	къыздыхамыӀуну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэсӀу	къыщӀыхэпӀу	къыщӀыхиӀу	къыщӀыхэтӀу	къыщӀыхэфӀу	къыщӀыхаӀу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыӀу	къыщӀыхыумыӀу	къыщӀыхимыӀу	къыщӀыхэдмыӀу	къыщӀыхэвмыӀу	къыщӀыхамыӀу
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэсӀуа	къыщӀыхэпӀуа	къыщӀыхиӀуа	къыщӀыхэтӀуа	къыщӀыхэфӀуа	къыщӀыхаӀуа
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыӀуа	къыщӀыхыумыӀуа	къыщӀыхимыӀуа	къыщӀыхэдмыӀуа	къыщӀыхэвмыӀуа	къыщӀыхамыӀуа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэсӀугъа	къыщӀыхэпӀугъа	къыщӀыхиӀугъа	къыщӀыхэтӀугъа	къыщӀыхэфӀугъа	къыщӀыхаӀугъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыӀугъа	къыщӀыхыумыӀугъа	къыщӀыхимыӀугъа	къыщӀыхэдмыӀугъа	къыщӀыхэвмыӀугъа	къыщӀыхамыӀугъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэсӀун	къыщӀыхэпӀун	къыщӀыхиӀун	къыщӀыхэтӀун	къыщӀыхэфӀун	къыщӀыхаӀун
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыӀун	къыщӀыхыумыӀун	къыщӀыхимыӀун	къыщӀыхэдмыӀун	къыщӀыхэвмыӀун	къыщӀыхамыӀун
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыхэсӀуну	къыщӀыхэпӀуну	къыщӀыхиӀуну	къыщӀыхэтӀуну	къыщӀыхэфӀуну	къыщӀыхаӀуну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыхэзмыӀуну	къыщӀыхыумыӀуну	къыщӀыхимыӀуну	къыщӀыхэдмыӀуну	къыщӀыхэвмыӀуну	къыщӀыхамыӀуну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀуу	къыхэпӀуу	къыхиӀуу	къыхэтӀуу	къыхэфӀуу	къыхаӀуу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀуу	къыхыумыӀуу	къыхимыӀуу	къыхэдмыӀуу	къыхэвмыӀуу	къыхамыӀуу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыхэсӀуауэ	къыхэпӀуауэ	къыхиӀуауэ	къыхэтӀуауэ	къыхэфӀуауэ	къыхаӀуауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀуауэ	къыхыумыӀуауэ	къыхимыӀуауэ	къыхэдмыӀуауэ	къыхэвмыӀуауэ	къыхамыӀуауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыхэсӀуурэ	къыхэпӀуурэ	къыхиӀуурэ	къыхэтӀуурэ	къыхэфӀуурэ	къыхаӀуурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыхэзмыӀуурэ	къыхыумыӀуурэ	къыхимыӀуурэ	къыхэдмыӀуурэ	къыхэвмыӀуурэ	къыхамыӀуурэ

ит зэман щыӀэныгъэ фащэ: подлежащэ + прямой дополненэ + Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
			подлежащэ СЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхызоӀу			укъахызоӀу
ар		къыпхызоӀу	къыхызоӀу		къыфхызоӀу	къахызоӀу
дэ
фэ			фыкъыхызоӀу			фыкъахызоӀу
ахэр		къыпхызоӀу(хэ)	къыхызоӀу(хэ)		къыфхызоӀу(хэ	къахызоӀу(хэ)
			подлежащэ УЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхыбоӀу			сыкъахыбоӀу
уэ
ар	къысхыбоӀу		къыхыбоӀу	къытхыбоӀу		къахыбоӀу
дэ			дыкъыхыбоӀу			дыкъахыбоӀу
фэ
ахэр	къысхыбоӀу(хэ)		къыхыбоӀу(хэ)	къытхыбоӀу(хэ)		къахыбоӀу(хэ)
			подлежащэ АБЫ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхеӀу	сыкъыхеӀу		сыкъыфхеӀу	сыкъахеӀу
уэ	укъысхеӀу		укъыхеӀу	укъытхеӀу		укъахеӀу
ар	къысхеӀу	къыпхеӀу	къыхеӀу	къытхеӀу	къыфхеӀу	къахеӀу
дэ		дыкъыпхеӀу	дыкъыхеӀу		дыкъыфхеӀу	дыкъахеӀу
фэ	фыкъысхеӀу		фыкъыхеӀу	фыкъытхеӀу		фыкъахеӀу
ахэр	къысхеӀу(хэ)	къыпхеӀу(хэ)	къыхеӀу(хэ)	къытхеӀу(хэ)	къыфхеӀу(хэ)	къахеӀу(хэ)
			подлежащэ ДЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ
уэ			укъыхыдоӀу			укъахыдоӀу
ар		къыпхыдоӀу	къыхыдоӀу		къыфхыдоӀу	къахыдоӀу
дэ
фэ			фыкъыхыдоӀу			фыкъахыдоӀу
ахэр		къыпхыдоӀу(хэ)	къыхыдоӀу(хэ)		къыфхыдоӀу(хэ)	къахыдоӀу(хэ)
			подлежащэ ФЭ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ			сыкъыхывоӀу			сыкъахывоӀу
уэ
ар	къысхывоӀу		къыхывоӀу	къытхывоӀу		къахывоӀу
дэ			дыкъыхывоӀу			дыкъахывоӀу
фэ
ахэр	къысхывоӀу(хэ)		къыхывоӀу(хэ)	къытхывоӀу(хэ)		къахывоӀу(хэ)
			подлежащэ АБЫХЭМ
Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
прямой дополненэ
сэ		сыкъыпхаӀу	сыкъыхаӀу		сыкъыфхаӀу	сыкъахаӀу
уэ	укъысхаӀу		укъыхаӀу	укъытхаӀу		укъахаӀу
ар	къысхаӀу	къыпхаӀу	къыхаӀу	къытхаӀу	къыфхаӀу	къахаӀу
дэ		дыкъыпхаӀу	дыкъыхаӀу		дыкъыфхаӀу	дыкъахаӀу
фэ	фыкъысхаӀу		фыкъыхаӀу	фыкъытхаӀу		фыкъахаӀу
ахэр	къысхаӀу(хэ)	къыпхаӀу(хэ)	къыхаӀу(хэ)	къытхаӀу(хэ)	къыфхаӀу(хэ)	къахаӀу(хэ)

		-ы-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[Ӏу]	[Ӏу]р	--	[Ӏу]хэр
Эргативнэ:	[Ӏу]	[Ӏу]м	--	[Ӏу]хэм
Послеложнэ:	[Ӏу]кӀэ	[Ӏу]мкӀэ	[Ӏу]хэкӀэ	[Ӏу]хэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[Ӏу]у	[Ӏу]рауэ	[Ӏу]хэу	[Ӏу]хэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[Ӏу]а	[Ӏу]ар	--	[Ӏу]ахэр
Эргативнэ:	[Ӏу]а	[Ӏу]ам	--	[Ӏу]ахэм
Послеложнэ:	[Ӏу]акӀэ	[Ӏу]амкӀэ	[Ӏу]ахэкӀэ	[Ӏу]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[Ӏу]ауэ	[Ӏу]арауэ	[Ӏу]ахэу	[Ӏу]ахэрауэ

		-ын-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[Ӏу]н	[Ӏу]ныр	--	[Ӏу]нхэр
Эргативнэ:	[Ӏу]н	[Ӏу]ным	--	[Ӏу]нхэм
Послеложнэ:	[Ӏу]нкӀэ	[Ӏу]нымкӀэ	[Ӏу]нхэкӀэ	[Ӏу]нхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[Ӏу]ну	[Ӏу]нырауэ	[Ӏу]нхэу	[Ӏу]нхэрауэ

		-ыну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[Ӏу]ну	[Ӏу]нур	--	[Ӏу]нухэр
Эргативнэ:	[Ӏу]ну	[Ӏу]нум	--	[Ӏу]нухэм
Послеложнэ:	[Ӏу]нукӀэ	[Ӏу]нумкӀэ	[Ӏу]нухэкӀэ	[Ӏу]нухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[Ӏу]нууэ	[Ӏу]нурауэ	[Ӏу]нухэу	[Ӏу]нухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Хэхуэн, папцӀэ гуэр хэгъэхьэн, хэӀун.
2. ХэӀулӀауэ, хэгъэубыдауэ щытын, хэӀун.
3. Зыхуэмей, Ӏуэхум щымыш гуэр щыхуэмейм деж къыхэлъхьэн, къыхэгъэхьэн, къэпсэлъын.

ЩАПХЪЭХЭР

• Псэлъыхъу хъуэрыбзэкӀэ зэхъурджауэу зэхэс щӀалэхэм зы яхэтт нэхъ зигъэӀэсэу, хамэ къэралыбзэ зырызи къыхиӀуу. КӀэрашэ Тембот

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Щымыщ къыхэӀун.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыхэӏун: 1. stick or stab sth into sb or sth 2. be pinned or fastened to sth with a pin 3. say sth inappropriate or out of place
• Щымыщ къыхэӀун: say sth out of place, irrelevant

УРЫСЫБЗЭ

• къыхэӏун: 1. вонзить, воткнуть что-л. в кого-что-л. 2. быть приколотым к чему-л. 3. сказать что-л. не к месту.
• Щымыщ къыхэӀун: сказать что-то не к месту

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын