къыщӏэдзэн

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝɕʹɐ'dzɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + щӀэ- + [дз] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыщӏэдзэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыщӀэдзэн
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэмыдзэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэн	къыщӀумыдзэн	къыщӀимыдзэн	къыщӀэдмыдзэн	къыщӀэвмыдзэн	къыщӀамыдзэн

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыщӀэдзэ!	къыщӀэвдзэ!
щымыӀэныгъэ:	къыщӀумыдзэ!	къыщӀэвмыдзэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	--	--	къыщӀредзэ	--	--	къыщӀредзэ
щымыӀэныгъэ:	--	--	къыщӀремыдзэ	--	--	къыщӀремыдзэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀызодзэ(р)	къыщӀыбодзэ(р)	къыщӀедзэ(р)	къыщӀыдодзэ(р)	къыщӀыводзэ(р)	къыщӀадзэ(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэркъым	къыщӀэбдзэркъым	къыщӀидзэркъым	къыщӀэддзэркъым	къыщӀэвдзэркъым	къыщӀадзэркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)т	къыщӀэбдзэ(р)т	къыщӀидзэ(р)т	къыщӀэддзэ(р)т	къыщӀэвдзэ(р)т	къыщӀадзэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)тэкъым	къыщӀэбдзэ(р)тэкъым	къыщӀидзэ(р)тэкъым	къыщӀэддзэ(р)тэкъым	къыщӀэвдзэ(р)тэкъым	къыщӀадзэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзащ	къыщӀэбдзащ	къыщӀидзащ	къыщӀэддзащ	къыщӀэвдзащ	къыщӀадзащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзакъым	къыщӀэбдзакъым	къыщӀидзакъым	къыщӀэддзакъым	къыщӀэвдзакъым	къыщӀадзакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзат	къыщӀэбдзат	къыщӀидзат	къыщӀэддзат	къыщӀэвдзат	къыщӀадзат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэкъым	къыщӀэбдзатэкъым	къыщӀидзатэкъым	къыщӀэддзатэкъым	къыщӀэддзатэкъым	къыщӀадзатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъащ	къыщӀэбдзэгъащ	къыщӀидзэгъащ	къыщӀэддзэгъащ	къыщӀэвдзэгъащ	къыщӀадзэгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъакъым	къыщӀэбдзэгъакъым	къыщӀидзэгъакъым	къыщӀэддзэгъакъым	къыщӀэвдзэгъакъым	къыщӀадзэгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъат	къыщӀэбдзэгъат	къыщӀидзэгъат	къыщӀэддзэгъат	къыщӀэвдзэгъат	къыщӀадзэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэкъым	къыщӀэбдзэгъатэкъым	къыщӀидзэгъатэкъым	къыщӀэддзэгъатэкъым	къыщӀэвдзэгъатэкъым	къыщӀадзэгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэщ	къыщӀэбдзэщ	къыщӀидзэщ	къыщӀэддзэщ	къыщӀэвдзэщ	къыщӀадзэщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэкъым	къыщӀэбдзэкъым	къыщӀидзэкъым	къыщӀэддзэкъым	къыщӀэвдзэкъым	къыщӀадзэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэт	къыщӀэбдзэт	къыщӀидзэт	къыщӀэддзэт	къыщӀэвдзэт	къыщӀадзэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэкъым	къыщӀэбдзэтэкъым	къыщӀидзэтэкъым	къыщӀэддзэтэкъым	къыщӀэвдзэтэкъым	къыщӀадзэтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнщ	къыщӀэбдзэнщ	къыщӀидзэнщ	къыщӀэддзэнщ	къыщӀэвдзэнщ	къыщӀадзэнщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнкъым	къыщӀэбдзэнкъым	къыщӀидзэнкъым	къыщӀэддзэнкъым	къыщӀэвдзэнкъым	къыщӀадзэнкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнущ	къыщӀэбдзэнущ	къыщӀидзэнущ	къыщӀэддзэнущ	къыщӀэвдзэнущ	къыщӀадзэнущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнукъым	къыщӀэбдзэнукъым	къыщӀидзэнукъым	къыщӀэддзэнукъым	къыщӀэвдзэнукъым	къыщӀадзэнукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэрэ	къыщӀэбдзэрэ	къыщӀидзэрэ	къыщӀэддзэрэ	къыщӀэвдзэрэ	къыщӀадзэрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэркъэ	къыщӀэбдзэркъэ	къыщӀидзэркъэ	къыщӀэддзэркъэ	къыщӀэвдзэркъэ	къыщӀадзэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)т	къыщӀэбдзэ(р)т	къыщӀидзэ(р)т	къыщӀэддзэ(р)т	къыщӀэвдзэ(р)т	къыщӀадзэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)тэкъэ	къыщӀэбдзэ(р)тэкъэ	къыщӀидзэ(р)тэкъэ	къыщӀэддзэ(р)тэкъэ	къыщӀэвдзэ(р)тэкъэ	къыщӀадзэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздза	къыщӀэбдза	къыщӀидза	къыщӀэддза	къыщӀэвдза	къыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзакъэ	къыщӀэбдзакъэ	къыщӀидзакъэ	къыщӀэддзакъэ	къыщӀэвдзакъэ	къыщӀадзакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзат	къыщӀэбдзат	къыщӀидзат	къыщӀэддзат	къыщӀэвдзат	къыщӀадзат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэкъэ	къыщӀэбдзатэкъэ	къыщӀидзатэкъэ	къыщӀэддзатэкъэ	къыщӀэвдзатэкъэ	къыщӀадзатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъа	къыщӀэбдзэгъа	къыщӀидзэгъа	къыщӀэддзэгъа	къыщӀэвдзэгъа	къыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъакъэ	къыщӀэбдзэгъакъэ	къыщӀидзэгъакъэ	къыщӀэддзэгъакъэ	къыщӀэвдзэгъакъэ	къыщӀадзэгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъат	къыщӀэбдзэгъат	къыщӀидзэгъат	къыщӀэддзэгъат	къыщӀэвдзэгъат	къыщӀадзэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэкъэ	къыщӀэбдзэгъатэкъэ	къыщӀидзэгъатэкъэ	къыщӀэддзэгъатэкъэ	къыщӀэвдзэгъатэкъэ	къыщӀадзэгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ	къыщӀэбдзэ	къыщӀидзэ	къыщӀэддзэ	къыщӀэвдзэ	къыщӀадзэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэкъэ	къыщӀэбдзэкъэ	къыщӀидзэкъэ	къыщӀэддзэкъэ	къыщӀэвдзэкъэ	къыщӀадзэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэт	къыщӀэбдзэт	къыщӀидзэт	къыщӀэддзэт	къыщӀэвдзэт	къыщӀадзэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэкъэ	къыщӀэбдзэтэкъэ	къыщӀидзэтэкъэ	къыщӀэддзэтэкъэ	къыщӀэвдзэтэкъэ	къыщӀадзэтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнкъэ	къыщӀэбдзэнкъэ	къыщӀидзэнкъэ	къыщӀэддзэнкъэ	къыщӀэвдзэнкъэ	къыщӀадзэнкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэну	къыщӀэбдзэну	къыщӀидзэну	къыщӀэддзэну	къыщӀэвдзэну	къыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнукъэ	къыщӀэбдзэнукъэ	къыщӀидзэнукъэ	къыщӀэддзэнукъэ	къыщӀэвдзэнукъэ	къыщӀадзэнукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэмэ	къыщӀэбдзэмэ	къыщӀидзэмэ	къыщӀэддзэмэ	къыщӀэвдзэмэ	къыщӀадзэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэмэ	къыщӀумыдзэмэ	къыщӀимыдзэмэ	къыщӀэдмыдзэмэ	къыщӀэвмыдзэмэ	къыщӀамыдзэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзамэ	къыщӀэбдзамэ	къыщӀидзамэ	къыщӀэддзамэ	къыщӀэвдзамэ	къыщӀадзамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзамэ	къыщӀумыдзамэ	къыщӀимыдзамэ	къыщӀэдмыдзамэ	къыщӀэвмыдзамэ	къыщӀамыдзамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъамэ	къыщӀэбдзэгъамэ	къыщӀидзэгъамэ	къыщӀэддзэгъамэ	къыщӀэвдзэгъамэ	къыщӀадзэгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъамэ	къыщӀумыдзэгъамэ	къыщӀимыдзэгъамэ	къыщӀэдмыдзэгъамэ	къыщӀэвмыдзэгъамэ	къыщӀамыдзэгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнмэ	къыщӀэбдзэнмэ	къыщӀидзэнмэ	къыщӀэддзэнмэ	къыщӀэвдзэнмэ	къыщӀадзэнмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнмэ	къыщӀумыдзэнмэ	къыщӀимыдзэнмэ	къыщӀэдмыдзэнмэ	къыщӀэвмыдзэнмэ	къыщӀамыдзэнмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнумэ	къыщӀэбдзэнумэ	къыщӀидзэнумэ	къыщӀэддзэнумэ	къыщӀэвдзэнумэ	къыщӀадзэнумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнумэ	къыщӀумыдзэнумэ	къыщӀимыдзэнумэ	къыщӀэдмыдзэнумэ	къыщӀэвмыдзэнумэ	къыщӀамыдзэнумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэмэ	къыщӀэбдзэтэмэ	къыщӀидзэтэмэ	къыщӀэддзэтэмэ	къыщӀэвдзэтэмэ	къыщӀадзэтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэтэмэ	къыщӀумыдзэтэмэ	къыщӀимыдзэтэмэ	къыщӀэдмыдзэтэмэ	къыщӀэвмыдзэтэмэ	къыщӀамыдзэтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэмэ	къыщӀэбдзатэмэ	къыщӀидзатэмэ	къыщӀэддзатэмэ	къыщӀэвдзатэмэ	къыщӀадзатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзатэмэ	къыщӀумыдзатэмэ	къыщӀимыдзатэмэ	къыщӀэдмыдзатэмэ	къыщӀэвмыдзатэмэ	къыщӀамыдзатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэмэ	къыщӀэбдзэгъатэмэ	къыщӀидзэгъатэмэ	къыщӀэддзэгъатэмэ	къыщӀэвдзэгъатэмэ	къыщӀадзэгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъатэмэ	къыщӀумыдзэгъатэмэ	къыщӀимыдзэгъатэмэ	къыщӀэдмыдзэгъатэмэ	къыщӀэвмыдзэгъатэмэ	къыщӀамыдзэгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэмэ	къыщӀэбдзэнтэмэ	къыщӀидзэнтэмэ	къыщӀэддзэнтэмэ	къыщӀэвдзэнтэмэ	къыщӀадзэнтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнтэмэ	къыщӀумыдзэнтэмэ	къыщӀимыдзэнтэмэ	къыщӀэдмыдзэнтэмэ	къыщӀэвмыдзэнтэмэ	къыщӀамыдзэнтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэмэ	къыщӀэбдзэнутэмэ	къыщӀидзэнутэмэ	къыщӀэддзэнутэмэ	къыщӀэвдзэнутэмэ	къыщӀадзэнутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнутэмэ	къыщӀумыдзэнутэмэ	къыщӀимыдзэнутэмэ	къыщӀэдмыдзэнутэмэ	къыщӀэвмыдзэнутэмэ	къыщӀамыдзэнутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнт	къыщӀэбдзэнт	къыщӀидзэнт	къыщӀэддзэнт	къыщӀэвдзэнт	къыщӀадзэнт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэкъым	къыщӀэбдзэнтэкъым	къыщӀидзэнтэкъым	къыщӀэддзэнтэкъым	къыщӀэвдзэнтэкъым	къыщӀадзэнтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнут	къыщӀэбдзэнут	къыщӀидзэнут	къыщӀэддзэнут	къыщӀэвдзэнут	къыщӀадзэнут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэкъым	къыщӀэбдзэнутэкъым	къыщӀидзэнутэкъым	къыщӀэддзэнутэкъым	къыщӀэвдзэнутэкъым	къыщӀадзэнутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэми	къыщӀэбдзэми	къыщӀидзэми	къыщӀэддзэми	къыщӀэвдзэми	къыщӀадзэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэми	къыщӀумыдзэми	къыщӀимыдзэми	къыщӀэдмыдзэми	къыщӀэвмыдзэми	къыщӀамыдзэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзами	къыщӀэбдзами	къыщӀидзами	къыщӀэддзами	къыщӀэвдзами	къыщӀадзами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзами	къыщӀумыдзами	къыщӀимыдзами	къыщӀэдмыдзами	къыщӀэвмыдзами	къыщӀамыдзами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъами	къыщӀэбдзэгъами	къыщӀидзэгъами	къыщӀэддзэгъами	къыщӀэвдзэгъами	къыщӀадзэгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъами	къыщӀумыдзэгъами	къыщӀимыдзэгъами	къыщӀэдмыдзэгъами	къыщӀэвмыдзэгъами	къыщӀамыдзэгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнми	къыщӀэбдзэнми	къыщӀидзэнми	къыщӀэддзэнми	къыщӀэвдзэнми	къыщӀадзэнми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнми	къыщӀумыдзэнми	къыщӀимыдзэнми	къыщӀэдмыдзэнми	къыщӀэвмыдзэнми	къыщӀамыдзэнми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнуми	къыщӀэбдзэнуми	къыщӀидзэнуми	къыщӀэддзэнуми	къыщӀэвдзэнуми	къыщӀадзэнуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнуми	къыщӀумыдзэнуми	къыщӀимыдзэнуми	къыщӀэдмыдзэнуми	къыщӀэвмыдзэнуми	къыщӀамыдзэнуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэми	къыщӀэбдзэтэми	къыщӀидзэтэми	къыщӀэддзэтэми	къыщӀэвдзэтэми	къыщӀадзэтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэтэми	къыщӀумыдзэтэми	къыщӀимыдзэтэми	къыщӀэдмыдзэтэми	къыщӀэвмыдзэтэми	къыщӀамыдзэтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэми	къыщӀэбдзатэми	къыщӀидзатэми	къыщӀэддзатэми	къыщӀэвдзатэми	къыщӀадзатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзатэми	къыщӀумыдзатэми	къыщӀимыдзатэми	къыщӀэдмыдзатэми	къыщӀэвмыдзатэми	къыщӀамыдзатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэми	къыщӀэбдзэгъатэми	къыщӀидзэгъатэми	къыщӀэддзэгъатэми	къыщӀэвдзэгъатэми	къыщӀадзэгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъатэми	къыщӀумыдзэгъатэми	къыщӀимыдзэгъатэми	къыщӀэдмыдзэгъатэми	къыщӀэвмыдзэгъатэми	къыщӀамыдзэгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэми	къыщӀэбдзэнтэми	къыщӀидзэнтэми	къыщӀэддзэнтэми	къыщӀэвдзэнтэми	къыщӀадзэнтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнтэми	къыщӀумыдзэнтэми	къыщӀимыдзэнтэми	къыщӀэдмыдзэнтэми	къыщӀэвмыдзэнтэми	къыщӀамыдзэнтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэми	къыщӀэбдзэнутэми	къыщӀидзэнутэми	къыщӀэддзэнутэми	къыщӀэвдзэнутэми	къыщӀадзэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнутэми	къыщӀумыдзэнутэми	къыщӀимыдзэнутэми	къыщӀэдмыдзэнутэми	къыщӀэвмыдзэнутэми	къыщӀамыдзэнутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзаи	къыщӀэбдзаи	къыщӀидзаи	къыщӀэддзаи	къыщӀэвдзаи	къыщӀадзаи
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзаи	къыщӀумыдзаи	къыщӀимыдзаи	къыщӀэдмыдзаи	къыщӀэвмыдзаи	къыщӀамыдзаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзащэрэт	къыщӀэбдзащэрэт	къыщӀидзащэрэт	къыщӀэддзащэрэт	къыщӀэвдзащэрэт	къыщӀадзащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзащэрэт	къыщӀумыдзащэрэт	къыщӀимыдзащэрэт	къыщӀэдмыдзащэрэт	къыщӀэвмыдзащэрэт	къыщӀамыдзащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнщ	къыщӀэбдзагъэнщ	къыщӀидзагъэнщ	къыщӀэддзагъэнщ	къыщӀэвдзагъэнщ	къыщӀадзагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнкъым	къыщӀэбдзагъэнкъым	къыщӀидзагъэнкъым	къыщӀэддзагъэнкъым	къыщӀэвдзагъэнкъым	къыщӀадзагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнт	къыщӀэбдзагъэнт	къыщӀидзагъэнт	къыщӀэддзагъэнт	къыщӀэвдзагъэнт	къыщӀадзагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнтэкъым	къыщӀэбдзагъэнтэкъым	къыщӀидзагъэнтэкъым	къыщӀэддзагъэнтэкъым	къыщӀэвдзагъэнтэкъым	къыщӀадзагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэн	къыщӀэбдзагъэн	къыщӀидзагъэн	къыщӀэддзагъэн	къыщӀэвдзагъэн	къыщӀадзагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнкъэ	къыщӀэбдзагъэнкъэ	къыщӀидзагъэнкъэ	къыщӀэддзагъэнкъэ	къыщӀэвдзагъэнкъэ	къыщӀадзагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнт	къыщӀэбдзагъэнт	къыщӀидзагъэнт	къыщӀэддзагъэнт	къыщӀэвдзагъэнт	къыщӀадзагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнтэкъэ	къыщӀэбдзагъэнтэкъэ	къыщӀидзагъэнтэкъэ	къыщӀэддзагъэнтэкъэ	къыщӀэвдзагъэнтэкъэ	къыщӀадзагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнущ	къыщӀэбдзагъэнущ	къыщӀидзагъэнущ	къыщӀэддзагъэнущ	къыщӀэвдзагъэнущ	къыщӀадзагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнукъым	къыщӀэбдзагъэнукъым	къыщӀидзагъэнукъым	къыщӀэддзагъэнукъым	къыщӀэвдзагъэнукъым	къыщӀадзагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнут	къыщӀэбдзагъэнут	къыщӀидзагъэнут	къыщӀэддзагъэнут	къыщӀэвдзагъэнут	къыщӀадзагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнутэкъым	къыщӀэбдзагъэнутэкъым	къыщӀидзагъэнутэкъым	къыщӀэддзагъэнутэкъым	къыщӀэвдзагъэнутэкъым	къыщӀадзагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэну	къыщӀэбдзагъэну	къыщӀидзагъэну	къыщӀэддзагъэну	къыщӀэвдзагъэну	къыщӀадзагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнукъэ	къыщӀэбдзагъэнукъэ	къыщӀидзагъэнукъэ	къыщӀэддзагъэнукъэ	къыщӀэвдзагъэнукъэ	къыщӀадзагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнут	къыщӀэбдзагъэнут	къыщӀидзагъэнут	къыщӀэддзагъэнут	къыщӀэвдзагъэнут	къыщӀадзагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнутэкъэ	къыщӀэбдзагъэнутэкъэ	къыщӀидзагъэнутэкъэ	къыщӀэддзагъэнутэкъэ	къыщӀэвдзагъэнутэкъэ	къыщӀадзагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэ	къыщӀэбдзэ	къыщӀидзэ	къыщӀэддзэ	къыщӀэвдзэ	къыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэ	къыщӀумыдзэ	къыщӀимыдзэ	къыщӀэдмыдзэ	къыщӀэвмыдзэ	къыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздза	къыщӀэбдза	къыщӀидза	къыщӀэддза	къыщӀэвдза	къыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдза	къыщӀумыдза	къыщӀимыдза	къыщӀэдмыдза	къыщӀэвмыдза	къыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэгъа	къыщӀэбдзэгъа	къыщӀидзэгъа	къыщӀэддзэгъа	къыщӀэвдзэгъа	къыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэгъа	къыщӀумыдзэгъа	къыщӀимыдзэгъа	къыщӀэдмыдзэгъа	къыщӀэвмыдзэгъа	къыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэн	къыщӀумыдзэн	къыщӀимыдзэн	къыщӀэдмыдзэн	къыщӀэвмыдзэн	къыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэну	къыщӀэбдзэну	къыщӀидзэну	къыщӀэддзэну	къыщӀэвдзэну	къыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэну	къыщӀумыдзэну	къыщӀимыдзэну	къыщӀэдмыдзэну	къыщӀэвмыдзэну	къыщӀамыдзэну

Зэлэжь (объектэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэ	къызэрыщӀэбдзэ	къызэрыщӀидзэ	къызэрыщӀэддзэ	къызэрыщӀэвдзэ	къызэрыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэ	къызэрыщӀумыдзэ	къызэрыщӀимыдзэ	къызэрыщӀэдмыдзэ	къызэрыщӀэвмыдзэ	къызэрыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздза	къызэрыщӀэбдза	къызэрыщӀидза	къызэрыщӀэддза	къызэрыщӀэвдза	къызэрыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдза	къызэрыщӀумыдза	къызэрыщӀимыдза	къызэрыщӀэдмыдза	къызэрыщӀэвмыдза	къызэрыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэгъа	къызэрыщӀэбдзэгъа	къызэрыщӀидзэгъа	къызэрыщӀэддзэгъа	къызэрыщӀэвдзэгъа	къызэрыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэгъа	къызэрыщӀумыдзэгъа	къызэрыщӀимыдзэгъа	къызэрыщӀэдмыдзэгъа	къызэрыщӀэвмыдзэгъа	къызэрыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэн	къызэрыщӀэбдзэн	къызэрыщӀидзэн	къызэрыщӀэддзэн	къызэрыщӀэвдзэн	къызэрыщӀадзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэн	къызэрыщӀумыдзэн	къызэрыщӀимыдзэн	къызэрыщӀэдмыдзэн	къызэрыщӀэвмыдзэн	къызэрыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэну	къызэрыщӀэбдзэну	къызэрыщӀидзэну	къызэрыщӀэддзэну	къызэрыщӀэвдзэну	къызэрыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэну	къызэрыщӀумыдзэну	къызэрыщӀимыдзэну	къызэрыщӀэдмыдзэну	къызэрыщӀэвмыдзэну	къызэрыщӀамыдзэну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэ	къыщыщӀэбдзэ	къыщыщӀидзэ	къыщыщӀэддзэ	къыщыщӀэвдзэ	къыщыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэ	къыщыщӀумыдзэ	къыщыщӀимыдзэ	къыщыщӀэдмыдзэ	къыщыщӀэвмыдзэ	къыщыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздза	къыщыщӀэбдза	къыщыщӀидза	къыщыщӀэддза	къыщыщӀэвдза	къыщыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдза	къыщыщӀумыдза	къыщыщӀимыдза	къыщыщӀэдмыдза	къыщыщӀэвмыдза	къыщыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэгъа	къыщыщӀэбдзэгъа	къыщыщӀидзэгъа	къыщыщӀэддзэгъа	къыщыщӀэвдзэгъа	къыщыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэгъа	къыщыщӀумыдзэгъа	къыщыщӀимыдзэгъа	къыщыщӀэдмыдзэгъа	къыщыщӀэвмыдзэгъа	къыщыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэн	къыщыщӀэбдзэн	къыщыщӀидзэн	къыщыщӀэддзэн	къыщыщӀэвдзэн	къыщыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэн	къыщыщӀумыдзэн	къыщыщӀимыдзэн	къыщыщӀэдмыдзэн	къыщыщӀэвмыдзэн	къыщыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэну	къыщыщӀэбдзэну	къыщыщӀидзэну	къыщыщӀэддзэну	къыщыщӀэвдзэну	къыщыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэну	къыщыщӀумыдзэну	къыщыщӀимыдзэну	къыщыщӀэдмыдзэну	къыщыщӀэвмыдзэну	къыщыщӀамыдзэну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэ	къыздэщӀэбдзэ	къыздэщӀидзэ	къыздэщӀэддзэ	къыздэщӀэвдзэ	къыздэщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэ	къыздэщӀумыдзэ	къыздэщӀимыдзэ	къыздэщӀэдмыдзэ	къыздэщӀэвмыдзэ	къыздэщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздза	къыздэщӀэбдза	къыздэщӀидза	къыздэщӀэддза	къыздэщӀэвдза	къыздэщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдза	къыздэщӀумыдза	къыздэщӀимыдза	къыздэщӀэдмыдза	къыздэщӀэвмыдза	къыздэщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэгъа	къыздэщӀэбдзэгъа	къыздэщӀидзэгъа	къыздэщӀэддзэгъа	къыздэщӀэвдзэгъа	къыздэщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэгъа	къыздэщӀумыдзэгъа	къыздэщӀимыдзэгъа	къыздэщӀэдмыдзэгъа	къыздэщӀэвмыдзэгъа	къыздэщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэн	къыздэщӀэбдзэн	къыздэщӀидзэн	къыздэщӀэддзэн	къыздэщӀэвдзэн	къыздэщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэн	къыздэщӀумыдзэн	къыздэщӀимыдзэн	къыздэщӀэдмыдзэн	къыздэщӀэвмыдзэн	къыздэщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэну	къыздэщӀэбдзэну	къыздэщӀидзэну	къыздэщӀэддзэну	къыздэщӀэвдзэну	къыздэщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэну	къыздэщӀумыдзэну	къыздэщӀимыдзэну	къыздэщӀэдмыдзэну	къыздэщӀэвмыдзэну	къыздэщӀамыдзэну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэ	къыщӀыщӀэбдзэ	къыщӀыщӀидзэ	къыщӀыщӀэддзэ	къыщӀыщӀэвдзэ	къыщӀыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэ	къыщӀыщӀумыдзэ	къыщӀыщӀимыдзэ	къыщӀыщӀэдмыдзэ	къыщӀыщӀэвмыдзэ	къыщӀыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздза	къыщӀыщӀэбдза	къыщӀыщӀидза	къыщӀыщӀэддза	къыщӀыщӀэвдза	къыщӀыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдза	къыщӀыщӀумыдза	къыщӀыщӀимыдза	къыщӀыщӀэдмыдза	къыщӀыщӀэвмыдза	къыщӀыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэгъа	къыщӀыщӀэбдзэгъа	къыщӀыщӀидзэгъа	къыщӀыщӀэддзэгъа	къыщӀыщӀэвдзэгъа	къыщӀыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэгъа	къыщӀыщӀумыдзэгъа	къыщӀыщӀимыдзэгъа	къыщӀыщӀэдмыдзэгъа	къыщӀыщӀэвмыдзэгъа	къыщӀыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэн	къыщӀыщӀэбдзэн	къыщӀыщӀидзэн	къыщӀыщӀэддзэн	къыщӀыщӀэвдзэн	къыщӀыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэн	къыщӀыщӀумыдзэн	къыщӀыщӀимыдзэн	къыщӀыщӀэдмыдзэн	къыщӀыщӀэвмыдзэн	къыщӀыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэну	къыщӀыщӀэбдзэну	къыщӀыщӀидзэну	къыщӀыщӀэддзэну	къыщӀыщӀэвдзэну	къыщӀыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэну	къыщӀыщӀумыдзэну	къыщӀыщӀимыдзэну	къыщӀыщӀэдмыдзэну	къыщӀыщӀэвмыдзэну	къыщӀыщӀамыдзэну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэу	къыщӀэбдзэу	къыщӀидзэу	къыщӀэддзэу	къыщӀэвдзэу	къыщӀадзэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэу	къыщӀумыдзэу	къыщӀимыдзэу	къыщӀэдмыдзэу	къыщӀэвмыдзэу	къыщӀамыдзэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзауэ	къыщӀэбдзауэ	къыщӀидзауэ	къыщӀэддзауэ	къыщӀэвдзауэ	къыщӀадзауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзауэ	къыщӀумыдзауэ	къыщӀимыдзауэ	къыщӀэдмыдзауэ	къыщӀэвмыдзауэ	къыщӀамыдзауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэурэ	къыщӀэбдзэурэ	къыщӀидзэурэ	къыщӀэддзэурэ	къыщӀэвдзэурэ	къыщӀадзэурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэурэ	къыщӀумыдзэурэ	къыщӀимыдзэурэ	къыщӀэдмыдзэурэ	къыщӀэвмыдзэурэ	къыщӀамыдзэурэ

Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Подлежащэ
сэ	--	укъыщӀызодзэ	къыщӀызодзэ	--	фыкъыщӀызодзэ	къыщӀызодзэ(хэ)
уэ	сыкъыщӀыбодзэ	--	къыщӀыбодзэ	дыкъыщӀыбодзэ	--	къыщӀыбодзэ(хэ)
абы	сыкъыщӀедзэ	укъыщӀедзэ	къыщӀедзэ	дыкъыщӀедзэ	фыкъыщӀедзэ	къыщӀедзэ(хэ)
дэ	--	укъыщӀыдодзэ	къыщӀыдодзэ	--	фыкъыщӀыдодзэ	къыщӀыдодзэ(хэ)
фэ	сыкъыщӀыводзэ	--	къыщӀыводзэ	дыкъыщӀыводзэ	--	къыщӀыводзэ(хэ)
абыхэм	сыкъыщӀадзэ	укъыщӀадзэ	къыщӀадзэ	дыкъыщӀадзэ	фыкъыщӀадзэ	къыщӀадзэ(хэ)

Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ)			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Подлежащэ
сэ	--	укъыщӀэздзэрэ	къыщӀэздзэрэ	--	фыкъыщӀэздзэрэ	къыщӀэздзэ(хэ)рэ
уэ	сыкъыщӀэбдзэрэ	--	къыщӀэбдзэрэ	дыкъыщӀэбдзэрэ	--	къыщӀэбдзэ(хэ)рэ
абы	сыкъыщӀидзэрэ	укъыщӀидзэрэ	къыщӀидзэрэ	дыкъыщӀидзэрэ	фыкъыщӀидзэрэ	къыщӀидзэ(хэ)рэ
дэ	--	укъыщӀэддзэрэ	къыщӀэддзэрэ	--	фыкъыщӀэддзэрэ	къыщӀэддзэ(хэ)рэ
фэ	сыкъыщӀэвдзэрэ	--	къыщӀэвдзэрэ	дыкъыщӀэвдзэрэ	--	къыщӀэвдзэ(хэ)рэ
абыхэм	сыкъыщӀадзэрэ	укъыщӀадзэрэ	къыщӀадзэрэ	дыкъыщӀадзэрэ	фыкъыщӀадзэрэ	къыщӀадзэ(хэ)рэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]э	[дз]эр	--	[дз]эхэр
Эргативнэ:	[дз]э	[дз]эм	--	[дз]эхэм
Послеложнэ:	[дз]экӀэ	[дз]эмкӀэ	[дз]эхэкӀэ	[дз]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]эуэ	[дз]эрауэ	[дз]эхэу	[дз]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]а	[дз]ар	--	[дз]ахэр
Эргативнэ:	[дз]а	[дз]ам	--	[дз]ахэм
Послеложнэ:	[дз]акӀэ	[дз]амкӀэ	[дз]ахэкӀэ	[дз]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]ауэ	[дз]арауэ	[дз]ахэу	[дз]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]эн	[дз]эныр	--	[дз]энхэр
Эргативнэ:	[дз]эн	[дз]эным	--	[дз]энхэм
Послеложнэ:	[дз]энкӀэ	[дз]энымкӀэ	[дз]энхэкӀэ	[дз]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[дз]эну	[дз]энырауэ	[дз]энхэу	[дз]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]эну	[дз]энур	--	[дз]энухэр
Эргативнэ:	[дз]эну	[дз]энум	--	[дз]энухэм
Послеложнэ:	[дз]энукӀэ	[дз]энумкӀэ	[дз]энухэкӀэ	[дз]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]энууэ	[дз]энурауэ	[дз]энухэу	[дз]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Ӏуэхугъуэ гуэр гъэзэщӀэным, лэжьыным иужь ихьэн; ублэн.

ЩАПХЪЭХЭР

Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр

Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь,	«Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984	нап. 18
адыгэбзэ	урысыбзэ/русский	инджылыбзэ/English
ЦӀыхухэм я цӀэр хьэрфышхуэкӀэ къыщӀадзэ.	Люди начинают свои имена с большой буквы.	People begin their names with a big letter.

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

• Псэлъэн къыщӀэдзэн.
• Гъын къыщӀэдзэн.
• къыщыщӀэдзэн (къыщыщӀедзэ)

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыщӏэдзэн: begin, start doing sth
• Псэлъэн къыщӀэдзэн: begin speaking
• Гъын къыщӀэдзэн: begin crying
• къыщыщӀэдзэн (къыщыщӀедзэ): begin, start sth swh

УРЫСЫБЗЭ

• къыщӏэдзэн: начать что-л., приступить к чему-л.
• Псэлъэн къыщӀэдзэн: начать говорить
• Гъын къыщӀэдзэн: начать плакать
• къыщыщӀэдзэн (къыщыщӀедзэ): начать что-л. где-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ГЛАГОЛ ЛЪЭӀЭС

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

• IPA [qʹǝɕʹɐ'dzɐn]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

• къы- + щӀэ- + [дз] + -э + -н

СПРЯЖЕНЭ

Глагол лъэӏэс "къыщӏэдзэн"-м и спряженэ

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	къыщӀэдзэн
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэмыдзэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэн	къыщӀумыдзэн	къыщӀимыдзэн	къыщӀэдмыдзэн	къыщӀэвмыдзэн	къыщӀамыдзэн

Унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	къыщӀэдзэ!	къыщӀэвдзэ!
щымыӀэныгъэ:	къыщӀумыдзэ!	къыщӀэвмыдзэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	--	--	къыщӀредзэ	--	--	къыщӀредзэ
щымыӀэныгъэ:	--	--	къыщӀремыдзэ	--	--	къыщӀремыдзэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀызодзэ(р)	къыщӀыбодзэ(р)	къыщӀедзэ(р)	къыщӀыдодзэ(р)	къыщӀыводзэ(р)	къыщӀадзэ(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэркъым	къыщӀэбдзэркъым	къыщӀидзэркъым	къыщӀэддзэркъым	къыщӀэвдзэркъым	къыщӀадзэркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)т	къыщӀэбдзэ(р)т	къыщӀидзэ(р)т	къыщӀэддзэ(р)т	къыщӀэвдзэ(р)т	къыщӀадзэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)тэкъым	къыщӀэбдзэ(р)тэкъым	къыщӀидзэ(р)тэкъым	къыщӀэддзэ(р)тэкъым	къыщӀэвдзэ(р)тэкъым	къыщӀадзэ(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзащ	къыщӀэбдзащ	къыщӀидзащ	къыщӀэддзащ	къыщӀэвдзащ	къыщӀадзащ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзакъым	къыщӀэбдзакъым	къыщӀидзакъым	къыщӀэддзакъым	къыщӀэвдзакъым	къыщӀадзакъым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзат	къыщӀэбдзат	къыщӀидзат	къыщӀэддзат	къыщӀэвдзат	къыщӀадзат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэкъым	къыщӀэбдзатэкъым	къыщӀидзатэкъым	къыщӀэддзатэкъым	къыщӀэддзатэкъым	къыщӀадзатэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъащ	къыщӀэбдзэгъащ	къыщӀидзэгъащ	къыщӀэддзэгъащ	къыщӀэвдзэгъащ	къыщӀадзэгъащ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъакъым	къыщӀэбдзэгъакъым	къыщӀидзэгъакъым	къыщӀэддзэгъакъым	къыщӀэвдзэгъакъым	къыщӀадзэгъакъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъат	къыщӀэбдзэгъат	къыщӀидзэгъат	къыщӀэддзэгъат	къыщӀэвдзэгъат	къыщӀадзэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэкъым	къыщӀэбдзэгъатэкъым	къыщӀидзэгъатэкъым	къыщӀэддзэгъатэкъым	къыщӀэвдзэгъатэкъым	къыщӀадзэгъатэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэщ	къыщӀэбдзэщ	къыщӀидзэщ	къыщӀэддзэщ	къыщӀэвдзэщ	къыщӀадзэщ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэкъым	къыщӀэбдзэкъым	къыщӀидзэкъым	къыщӀэддзэкъым	къыщӀэвдзэкъым	къыщӀадзэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэт	къыщӀэбдзэт	къыщӀидзэт	къыщӀэддзэт	къыщӀэвдзэт	къыщӀадзэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэкъым	къыщӀэбдзэтэкъым	къыщӀидзэтэкъым	къыщӀэддзэтэкъым	къыщӀэвдзэтэкъым	къыщӀадзэтэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнщ	къыщӀэбдзэнщ	къыщӀидзэнщ	къыщӀэддзэнщ	къыщӀэвдзэнщ	къыщӀадзэнщ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнкъым	къыщӀэбдзэнкъым	къыщӀидзэнкъым	къыщӀэддзэнкъым	къыщӀэвдзэнкъым	къыщӀадзэнкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнущ	къыщӀэбдзэнущ	къыщӀидзэнущ	къыщӀэддзэнущ	къыщӀэвдзэнущ	къыщӀадзэнущ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнукъым	къыщӀэбдзэнукъым	къыщӀидзэнукъым	къыщӀэддзэнукъым	къыщӀэвдзэнукъым	къыщӀадзэнукъым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэрэ	къыщӀэбдзэрэ	къыщӀидзэрэ	къыщӀэддзэрэ	къыщӀэвдзэрэ	къыщӀадзэрэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэркъэ	къыщӀэбдзэркъэ	къыщӀидзэркъэ	къыщӀэддзэркъэ	къыщӀэвдзэркъэ	къыщӀадзэркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)т	къыщӀэбдзэ(р)т	къыщӀидзэ(р)т	къыщӀэддзэ(р)т	къыщӀэвдзэ(р)т	къыщӀадзэ(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ(р)тэкъэ	къыщӀэбдзэ(р)тэкъэ	къыщӀидзэ(р)тэкъэ	къыщӀэддзэ(р)тэкъэ	къыщӀэвдзэ(р)тэкъэ	къыщӀадзэ(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздза	къыщӀэбдза	къыщӀидза	къыщӀэддза	къыщӀэвдза	къыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзакъэ	къыщӀэбдзакъэ	къыщӀидзакъэ	къыщӀэддзакъэ	къыщӀэвдзакъэ	къыщӀадзакъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзат	къыщӀэбдзат	къыщӀидзат	къыщӀэддзат	къыщӀэвдзат	къыщӀадзат
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэкъэ	къыщӀэбдзатэкъэ	къыщӀидзатэкъэ	къыщӀэддзатэкъэ	къыщӀэвдзатэкъэ	къыщӀадзатэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъа	къыщӀэбдзэгъа	къыщӀидзэгъа	къыщӀэддзэгъа	къыщӀэвдзэгъа	къыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъакъэ	къыщӀэбдзэгъакъэ	къыщӀидзэгъакъэ	къыщӀэддзэгъакъэ	къыщӀэвдзэгъакъэ	къыщӀадзэгъакъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъат	къыщӀэбдзэгъат	къыщӀидзэгъат	къыщӀэддзэгъат	къыщӀэвдзэгъат	къыщӀадзэгъат
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэкъэ	къыщӀэбдзэгъатэкъэ	къыщӀидзэгъатэкъэ	къыщӀэддзэгъатэкъэ	къыщӀэвдзэгъатэкъэ	къыщӀадзэгъатэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэ	къыщӀэбдзэ	къыщӀидзэ	къыщӀэддзэ	къыщӀэвдзэ	къыщӀадзэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэкъэ	къыщӀэбдзэкъэ	къыщӀидзэкъэ	къыщӀэддзэкъэ	къыщӀэвдзэкъэ	къыщӀадзэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэт	къыщӀэбдзэт	къыщӀидзэт	къыщӀэддзэт	къыщӀэвдзэт	къыщӀадзэт
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэкъэ	къыщӀэбдзэтэкъэ	къыщӀидзэтэкъэ	къыщӀэддзэтэкъэ	къыщӀэвдзэтэкъэ	къыщӀадзэтэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнкъэ	къыщӀэбдзэнкъэ	къыщӀидзэнкъэ	къыщӀэддзэнкъэ	къыщӀэвдзэнкъэ	къыщӀадзэнкъэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэну	къыщӀэбдзэну	къыщӀидзэну	къыщӀэддзэну	къыщӀэвдзэну	къыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнукъэ	къыщӀэбдзэнукъэ	къыщӀидзэнукъэ	къыщӀэддзэнукъэ	къыщӀэвдзэнукъэ	къыщӀадзэнукъэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэмэ	къыщӀэбдзэмэ	къыщӀидзэмэ	къыщӀэддзэмэ	къыщӀэвдзэмэ	къыщӀадзэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэмэ	къыщӀумыдзэмэ	къыщӀимыдзэмэ	къыщӀэдмыдзэмэ	къыщӀэвмыдзэмэ	къыщӀамыдзэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзамэ	къыщӀэбдзамэ	къыщӀидзамэ	къыщӀэддзамэ	къыщӀэвдзамэ	къыщӀадзамэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзамэ	къыщӀумыдзамэ	къыщӀимыдзамэ	къыщӀэдмыдзамэ	къыщӀэвмыдзамэ	къыщӀамыдзамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъамэ	къыщӀэбдзэгъамэ	къыщӀидзэгъамэ	къыщӀэддзэгъамэ	къыщӀэвдзэгъамэ	къыщӀадзэгъамэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъамэ	къыщӀумыдзэгъамэ	къыщӀимыдзэгъамэ	къыщӀэдмыдзэгъамэ	къыщӀэвмыдзэгъамэ	къыщӀамыдзэгъамэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнмэ	къыщӀэбдзэнмэ	къыщӀидзэнмэ	къыщӀэддзэнмэ	къыщӀэвдзэнмэ	къыщӀадзэнмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнмэ	къыщӀумыдзэнмэ	къыщӀимыдзэнмэ	къыщӀэдмыдзэнмэ	къыщӀэвмыдзэнмэ	къыщӀамыдзэнмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнумэ	къыщӀэбдзэнумэ	къыщӀидзэнумэ	къыщӀэддзэнумэ	къыщӀэвдзэнумэ	къыщӀадзэнумэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнумэ	къыщӀумыдзэнумэ	къыщӀимыдзэнумэ	къыщӀэдмыдзэнумэ	къыщӀэвмыдзэнумэ	къыщӀамыдзэнумэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэмэ	къыщӀэбдзэтэмэ	къыщӀидзэтэмэ	къыщӀэддзэтэмэ	къыщӀэвдзэтэмэ	къыщӀадзэтэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэтэмэ	къыщӀумыдзэтэмэ	къыщӀимыдзэтэмэ	къыщӀэдмыдзэтэмэ	къыщӀэвмыдзэтэмэ	къыщӀамыдзэтэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэмэ	къыщӀэбдзатэмэ	къыщӀидзатэмэ	къыщӀэддзатэмэ	къыщӀэвдзатэмэ	къыщӀадзатэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзатэмэ	къыщӀумыдзатэмэ	къыщӀимыдзатэмэ	къыщӀэдмыдзатэмэ	къыщӀэвмыдзатэмэ	къыщӀамыдзатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэмэ	къыщӀэбдзэгъатэмэ	къыщӀидзэгъатэмэ	къыщӀэддзэгъатэмэ	къыщӀэвдзэгъатэмэ	къыщӀадзэгъатэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъатэмэ	къыщӀумыдзэгъатэмэ	къыщӀимыдзэгъатэмэ	къыщӀэдмыдзэгъатэмэ	къыщӀэвмыдзэгъатэмэ	къыщӀамыдзэгъатэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэмэ	къыщӀэбдзэнтэмэ	къыщӀидзэнтэмэ	къыщӀэддзэнтэмэ	къыщӀэвдзэнтэмэ	къыщӀадзэнтэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнтэмэ	къыщӀумыдзэнтэмэ	къыщӀимыдзэнтэмэ	къыщӀэдмыдзэнтэмэ	къыщӀэвмыдзэнтэмэ	къыщӀамыдзэнтэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэмэ	къыщӀэбдзэнутэмэ	къыщӀидзэнутэмэ	къыщӀэддзэнутэмэ	къыщӀэвдзэнутэмэ	къыщӀадзэнутэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнутэмэ	къыщӀумыдзэнутэмэ	къыщӀимыдзэнутэмэ	къыщӀэдмыдзэнутэмэ	къыщӀэвмыдзэнутэмэ	къыщӀамыдзэнутэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнт	къыщӀэбдзэнт	къыщӀидзэнт	къыщӀэддзэнт	къыщӀэвдзэнт	къыщӀадзэнт
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэкъым	къыщӀэбдзэнтэкъым	къыщӀидзэнтэкъым	къыщӀэддзэнтэкъым	къыщӀэвдзэнтэкъым	къыщӀадзэнтэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнут	къыщӀэбдзэнут	къыщӀидзэнут	къыщӀэддзэнут	къыщӀэвдзэнут	къыщӀадзэнут
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэкъым	къыщӀэбдзэнутэкъым	къыщӀидзэнутэкъым	къыщӀэддзэнутэкъым	къыщӀэвдзэнутэкъым	къыщӀадзэнутэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэми	къыщӀэбдзэми	къыщӀидзэми	къыщӀэддзэми	къыщӀэвдзэми	къыщӀадзэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэми	къыщӀумыдзэми	къыщӀимыдзэми	къыщӀэдмыдзэми	къыщӀэвмыдзэми	къыщӀамыдзэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзами	къыщӀэбдзами	къыщӀидзами	къыщӀэддзами	къыщӀэвдзами	къыщӀадзами
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзами	къыщӀумыдзами	къыщӀимыдзами	къыщӀэдмыдзами	къыщӀэвмыдзами	къыщӀамыдзами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъами	къыщӀэбдзэгъами	къыщӀидзэгъами	къыщӀэддзэгъами	къыщӀэвдзэгъами	къыщӀадзэгъами
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъами	къыщӀумыдзэгъами	къыщӀимыдзэгъами	къыщӀэдмыдзэгъами	къыщӀэвмыдзэгъами	къыщӀамыдзэгъами
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнми	къыщӀэбдзэнми	къыщӀидзэнми	къыщӀэддзэнми	къыщӀэвдзэнми	къыщӀадзэнми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнми	къыщӀумыдзэнми	къыщӀимыдзэнми	къыщӀэдмыдзэнми	къыщӀэвмыдзэнми	къыщӀамыдзэнми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнуми	къыщӀэбдзэнуми	къыщӀидзэнуми	къыщӀэддзэнуми	къыщӀэвдзэнуми	къыщӀадзэнуми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнуми	къыщӀумыдзэнуми	къыщӀимыдзэнуми	къыщӀэдмыдзэнуми	къыщӀэвмыдзэнуми	къыщӀамыдзэнуми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэтэми	къыщӀэбдзэтэми	къыщӀидзэтэми	къыщӀэддзэтэми	къыщӀэвдзэтэми	къыщӀадзэтэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэтэми	къыщӀумыдзэтэми	къыщӀимыдзэтэми	къыщӀэдмыдзэтэми	къыщӀэвмыдзэтэми	къыщӀамыдзэтэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзатэми	къыщӀэбдзатэми	къыщӀидзатэми	къыщӀэддзатэми	къыщӀэвдзатэми	къыщӀадзатэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзатэми	къыщӀумыдзатэми	къыщӀимыдзатэми	къыщӀэдмыдзатэми	къыщӀэвмыдзатэми	къыщӀамыдзатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэгъатэми	къыщӀэбдзэгъатэми	къыщӀидзэгъатэми	къыщӀэддзэгъатэми	къыщӀэвдзэгъатэми	къыщӀадзэгъатэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэгъатэми	къыщӀумыдзэгъатэми	къыщӀимыдзэгъатэми	къыщӀэдмыдзэгъатэми	къыщӀэвмыдзэгъатэми	къыщӀамыдзэгъатэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнтэми	къыщӀэбдзэнтэми	къыщӀидзэнтэми	къыщӀэддзэнтэми	къыщӀэвдзэнтэми	къыщӀадзэнтэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнтэми	къыщӀумыдзэнтэми	къыщӀимыдзэнтэми	къыщӀэдмыдзэнтэми	къыщӀэвмыдзэнтэми	къыщӀамыдзэнтэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзэнутэми	къыщӀэбдзэнутэми	къыщӀидзэнутэми	къыщӀэддзэнутэми	къыщӀэвдзэнутэми	къыщӀадзэнутэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзэнутэми	къыщӀумыдзэнутэми	къыщӀимыдзэнутэми	къыщӀэдмыдзэнутэми	къыщӀэвмыдзэнутэми	къыщӀамыдзэнутэми

гъэщӀэгъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзаи	къыщӀэбдзаи	къыщӀидзаи	къыщӀэддзаи	къыщӀэвдзаи	къыщӀадзаи
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзаи	къыщӀумыдзаи	къыщӀимыдзаи	къыщӀэдмыдзаи	къыщӀэвмыдзаи	къыщӀамыдзаи

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзащэрэт	къыщӀэбдзащэрэт	къыщӀидзащэрэт	къыщӀэддзащэрэт	къыщӀэвдзащэрэт	къыщӀадзащэрэт
щымыӀэныгъэ:	къыщӀэзмыдзащэрэт	къыщӀумыдзащэрэт	къыщӀимыдзащэрэт	къыщӀэдмыдзащэрэт	къыщӀэвмыдзащэрэт	къыщӀамыдзащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнщ	къыщӀэбдзагъэнщ	къыщӀидзагъэнщ	къыщӀэддзагъэнщ	къыщӀэвдзагъэнщ	къыщӀадзагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнкъым	къыщӀэбдзагъэнкъым	къыщӀидзагъэнкъым	къыщӀэддзагъэнкъым	къыщӀэвдзагъэнкъым	къыщӀадзагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнт	къыщӀэбдзагъэнт	къыщӀидзагъэнт	къыщӀэддзагъэнт	къыщӀэвдзагъэнт	къыщӀадзагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнтэкъым	къыщӀэбдзагъэнтэкъым	къыщӀидзагъэнтэкъым	къыщӀэддзагъэнтэкъым	къыщӀэвдзагъэнтэкъым	къыщӀадзагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэн	къыщӀэбдзагъэн	къыщӀидзагъэн	къыщӀэддзагъэн	къыщӀэвдзагъэн	къыщӀадзагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнкъэ	къыщӀэбдзагъэнкъэ	къыщӀидзагъэнкъэ	къыщӀэддзагъэнкъэ	къыщӀэвдзагъэнкъэ	къыщӀадзагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнт	къыщӀэбдзагъэнт	къыщӀидзагъэнт	къыщӀэддзагъэнт	къыщӀэвдзагъэнт	къыщӀадзагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнтэкъэ	къыщӀэбдзагъэнтэкъэ	къыщӀидзагъэнтэкъэ	къыщӀэддзагъэнтэкъэ	къыщӀэвдзагъэнтэкъэ	къыщӀадзагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнущ	къыщӀэбдзагъэнущ	къыщӀидзагъэнущ	къыщӀэддзагъэнущ	къыщӀэвдзагъэнущ	къыщӀадзагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнукъым	къыщӀэбдзагъэнукъым	къыщӀидзагъэнукъым	къыщӀэддзагъэнукъым	къыщӀэвдзагъэнукъым	къыщӀадзагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнут	къыщӀэбдзагъэнут	къыщӀидзагъэнут	къыщӀэддзагъэнут	къыщӀэвдзагъэнут	къыщӀадзагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнутэкъым	къыщӀэбдзагъэнутэкъым	къыщӀидзагъэнутэкъым	къыщӀэддзагъэнутэкъым	къыщӀэвдзагъэнутэкъым	къыщӀадзагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэну	къыщӀэбдзагъэну	къыщӀидзагъэну	къыщӀэддзагъэну	къыщӀэвдзагъэну	къыщӀадзагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнукъэ	къыщӀэбдзагъэнукъэ	къыщӀидзагъэнукъэ	къыщӀэддзагъэнукъэ	къыщӀэвдзагъэнукъэ	къыщӀадзагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнут	къыщӀэбдзагъэнут	къыщӀидзагъэнут	къыщӀэддзагъэнут	къыщӀэвдзагъэнут	къыщӀадзагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	къыщӀэздзагъэнутэкъэ	къыщӀэбдзагъэнутэкъэ	къыщӀидзагъэнутэкъэ	къыщӀэддзагъэнутэкъэ	къыщӀэвдзагъэнутэкъэ	къыщӀадзагъэнутэкъэ

Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэзыдзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзымыдзэну

Зэлэжь (объектнэ) причастие (щхьэм иту)	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэ	къыщӀэбдзэ	къыщӀидзэ	къыщӀэддзэ	къыщӀэвдзэ	къыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэ	къыщӀумыдзэ	къыщӀимыдзэ	къыщӀэдмыдзэ	къыщӀэвмыдзэ	къыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздза	къыщӀэбдза	къыщӀидза	къыщӀэддза	къыщӀэвдза	къыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдза	къыщӀумыдза	къыщӀимыдза	къыщӀэдмыдза	къыщӀэвмыдза	къыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэгъа	къыщӀэбдзэгъа	къыщӀидзэгъа	къыщӀэддзэгъа	къыщӀэвдзэгъа	къыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэгъа	къыщӀумыдзэгъа	къыщӀимыдзэгъа	къыщӀэдмыдзэгъа	къыщӀэвмыдзэгъа	къыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэн	къыщӀэбдзэн	къыщӀидзэн	къыщӀэддзэн	къыщӀэвдзэн	къыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэн	къыщӀумыдзэн	къыщӀимыдзэн	къыщӀэдмыдзэн	къыщӀэвмыдзэн	къыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэну	къыщӀэбдзэну	къыщӀидзэну	къыщӀэддзэну	къыщӀэвдзэну	къыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэну	къыщӀумыдзэну	къыщӀимыдзэну	къыщӀэдмыдзэну	къыщӀэвмыдзэну	къыщӀамыдзэну

Зэлэжь (объектэ) причастие (щхьэншэ)
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэдзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэмыдзэну

Обстоятельственнэ причастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэ	къызэрыщӀэбдзэ	къызэрыщӀидзэ	къызэрыщӀэддзэ	къызэрыщӀэвдзэ	къызэрыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэ	къызэрыщӀумыдзэ	къызэрыщӀимыдзэ	къызэрыщӀэдмыдзэ	къызэрыщӀэвмыдзэ	къызэрыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздза	къызэрыщӀэбдза	къызэрыщӀидза	къызэрыщӀэддза	къызэрыщӀэвдза	къызэрыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдза	къызэрыщӀумыдза	къызэрыщӀимыдза	къызэрыщӀэдмыдза	къызэрыщӀэвмыдза	къызэрыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэгъа	къызэрыщӀэбдзэгъа	къызэрыщӀидзэгъа	къызэрыщӀэддзэгъа	къызэрыщӀэвдзэгъа	къызэрыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэгъа	къызэрыщӀумыдзэгъа	къызэрыщӀимыдзэгъа	къызэрыщӀэдмыдзэгъа	къызэрыщӀэвмыдзэгъа	къызэрыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэн	къызэрыщӀэбдзэн	къызэрыщӀидзэн	къызэрыщӀэддзэн	къызэрыщӀэвдзэн	къызэрыщӀадзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэн	къызэрыщӀумыдзэн	къызэрыщӀимыдзэн	къызэрыщӀэдмыдзэн	къызэрыщӀэвмыдзэн	къызэрыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	къызэрыщӀэздзэну	къызэрыщӀэбдзэну	къызэрыщӀидзэну	къызэрыщӀэддзэну	къызэрыщӀэвдзэну	къызэрыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	къызэрыщӀэзмыдзэну	къызэрыщӀумыдзэну	къызэрыщӀимыдзэну	къызэрыщӀэдмыдзэну	къызэрыщӀэвмыдзэну	къызэрыщӀамыдзэну
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэ	къыщыщӀэбдзэ	къыщыщӀидзэ	къыщыщӀэддзэ	къыщыщӀэвдзэ	къыщыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэ	къыщыщӀумыдзэ	къыщыщӀимыдзэ	къыщыщӀэдмыдзэ	къыщыщӀэвмыдзэ	къыщыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздза	къыщыщӀэбдза	къыщыщӀидза	къыщыщӀэддза	къыщыщӀэвдза	къыщыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдза	къыщыщӀумыдза	къыщыщӀимыдза	къыщыщӀэдмыдза	къыщыщӀэвмыдза	къыщыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэгъа	къыщыщӀэбдзэгъа	къыщыщӀидзэгъа	къыщыщӀэддзэгъа	къыщыщӀэвдзэгъа	къыщыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэгъа	къыщыщӀумыдзэгъа	къыщыщӀимыдзэгъа	къыщыщӀэдмыдзэгъа	къыщыщӀэвмыдзэгъа	къыщыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэн	къыщыщӀэбдзэн	къыщыщӀидзэн	къыщыщӀэддзэн	къыщыщӀэвдзэн	къыщыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэн	къыщыщӀумыдзэн	къыщыщӀимыдзэн	къыщыщӀэдмыдзэн	къыщыщӀэвмыдзэн	къыщыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщыщӀэздзэну	къыщыщӀэбдзэну	къыщыщӀидзэну	къыщыщӀэддзэну	къыщыщӀэвдзэну	къыщыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщыщӀэзмыдзэну	къыщыщӀумыдзэну	къыщыщӀимыдзэну	къыщыщӀэдмыдзэну	къыщыщӀэвмыдзэну	къыщыщӀамыдзэну
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэ	къыздэщӀэбдзэ	къыздэщӀидзэ	къыздэщӀэддзэ	къыздэщӀэвдзэ	къыздэщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэ	къыздэщӀумыдзэ	къыздэщӀимыдзэ	къыздэщӀэдмыдзэ	къыздэщӀэвмыдзэ	къыздэщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздза	къыздэщӀэбдза	къыздэщӀидза	къыздэщӀэддза	къыздэщӀэвдза	къыздэщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдза	къыздэщӀумыдза	къыздэщӀимыдза	къыздэщӀэдмыдза	къыздэщӀэвмыдза	къыздэщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэгъа	къыздэщӀэбдзэгъа	къыздэщӀидзэгъа	къыздэщӀэддзэгъа	къыздэщӀэвдзэгъа	къыздэщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэгъа	къыздэщӀумыдзэгъа	къыздэщӀимыдзэгъа	къыздэщӀэдмыдзэгъа	къыздэщӀэвмыдзэгъа	къыздэщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэн	къыздэщӀэбдзэн	къыздэщӀидзэн	къыздэщӀэддзэн	къыздэщӀэвдзэн	къыздэщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэн	къыздэщӀумыдзэн	къыздэщӀимыдзэн	къыздэщӀэдмыдзэн	къыздэщӀэвмыдзэн	къыздэщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыздэщӀэздзэну	къыздэщӀэбдзэну	къыздэщӀидзэну	къыздэщӀэддзэну	къыздэщӀэвдзэну	къыздэщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыздэщӀэзмыдзэну	къыздэщӀумыдзэну	къыздэщӀимыдзэну	къыздэщӀэдмыдзэну	къыздэщӀэвмыдзэну	къыздэщӀамыдзэну
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэ	къыщӀыщӀэбдзэ	къыщӀыщӀидзэ	къыщӀыщӀэддзэ	къыщӀыщӀэвдзэ	къыщӀыщӀадзэ
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэ	къыщӀыщӀумыдзэ	къыщӀыщӀимыдзэ	къыщӀыщӀэдмыдзэ	къыщӀыщӀэвмыдзэ	къыщӀыщӀамыдзэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздза	къыщӀыщӀэбдза	къыщӀыщӀидза	къыщӀыщӀэддза	къыщӀыщӀэвдза	къыщӀыщӀадза
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдза	къыщӀыщӀумыдза	къыщӀыщӀимыдза	къыщӀыщӀэдмыдза	къыщӀыщӀэвмыдза	къыщӀыщӀамыдза
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэгъа	къыщӀыщӀэбдзэгъа	къыщӀыщӀидзэгъа	къыщӀыщӀэддзэгъа	къыщӀыщӀэвдзэгъа	къыщӀыщӀадзэгъа
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэгъа	къыщӀыщӀумыдзэгъа	къыщӀыщӀимыдзэгъа	къыщӀыщӀэдмыдзэгъа	къыщӀыщӀэвмыдзэгъа	къыщӀыщӀамыдзэгъа
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэн	къыщӀыщӀэбдзэн	къыщӀыщӀидзэн	къыщӀыщӀэддзэн	къыщӀыщӀэвдзэн	къыщӀыщӀадзэн
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэн	къыщӀыщӀумыдзэн	къыщӀыщӀимыдзэн	къыщӀыщӀэдмыдзэн	къыщӀыщӀэвмыдзэн	къыщӀыщӀамыдзэн
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэздзэну	къыщӀыщӀэбдзэну	къыщӀыщӀидзэну	къыщӀыщӀэддзэну	къыщӀыщӀэвдзэну	къыщӀыщӀадзэну
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀыщӀэзмыдзэну	къыщӀыщӀумыдзэну	къыщӀыщӀимыдзэну	къыщӀыщӀэдмыдзэну	къыщӀыщӀэвмыдзэну	къыщӀыщӀамыдзэну

Деепричастиехэр	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
ит зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэу	къыщӀэбдзэу	къыщӀидзэу	къыщӀэддзэу	къыщӀэвдзэу	къыщӀадзэу
ит зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэу	къыщӀумыдзэу	къыщӀимыдзэу	къыщӀэдмыдзэу	къыщӀэвмыдзэу	къыщӀамыдзэу
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзауэ	къыщӀэбдзауэ	къыщӀидзауэ	къыщӀэддзауэ	къыщӀэвдзауэ	къыщӀадзауэ
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзауэ	къыщӀумыдзауэ	къыщӀимыдзауэ	къыщӀэдмыдзауэ	къыщӀэвмыдзауэ	къыщӀамыдзауэ
урэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	къыщӀэздзэурэ	къыщӀэбдзэурэ	къыщӀидзэурэ	къыщӀэддзэурэ	къыщӀэвдзэурэ	къыщӀадзэурэ
урэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	къыщӀэзмыдзэурэ	къыщӀумыдзэурэ	къыщӀимыдзэурэ	къыщӀэдмыдзэурэ	къыщӀэвмыдзэурэ	къыщӀамыдзэурэ

Прямой дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Подлежащэ
сэ	--	укъыщӀызодзэ	къыщӀызодзэ	--	фыкъыщӀызодзэ	къыщӀызодзэ(хэ)
уэ	сыкъыщӀыбодзэ	--	къыщӀыбодзэ	дыкъыщӀыбодзэ	--	къыщӀыбодзэ(хэ)
абы	сыкъыщӀедзэ	укъыщӀедзэ	къыщӀедзэ	дыкъыщӀедзэ	фыкъыщӀедзэ	къыщӀедзэ(хэ)
дэ	--	укъыщӀыдодзэ	къыщӀыдодзэ	--	фыкъыщӀыдодзэ	къыщӀыдодзэ(хэ)
фэ	сыкъыщӀыводзэ	--	къыщӀыводзэ	дыкъыщӀыводзэ	--	къыщӀыводзэ(хэ)
абыхэм	сыкъыщӀадзэ	укъыщӀадзэ	къыщӀадзэ	дыкъыщӀадзэ	фыкъыщӀадзэ	къыщӀадзэ(хэ)

Прямой дополненэ -- фащэ псори (ит зэман щыӀэныгъэ фащэм нэгъуэщӀ)			Прямой Дополненэ
	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Подлежащэ
сэ	--	укъыщӀэздзэрэ	къыщӀэздзэрэ	--	фыкъыщӀэздзэрэ	къыщӀэздзэ(хэ)рэ
уэ	сыкъыщӀэбдзэрэ	--	къыщӀэбдзэрэ	дыкъыщӀэбдзэрэ	--	къыщӀэбдзэ(хэ)рэ
абы	сыкъыщӀидзэрэ	укъыщӀидзэрэ	къыщӀидзэрэ	дыкъыщӀидзэрэ	фыкъыщӀидзэрэ	къыщӀидзэ(хэ)рэ
дэ	--	укъыщӀэддзэрэ	къыщӀэддзэрэ	--	фыкъыщӀэддзэрэ	къыщӀэддзэ(хэ)рэ
фэ	сыкъыщӀэвдзэрэ	--	къыщӀэвдзэрэ	дыкъыщӀэвдзэрэ	--	къыщӀэвдзэ(хэ)рэ
абыхэм	сыкъыщӀадзэрэ	укъыщӀадзэрэ	къыщӀадзэрэ	дыкъыщӀадзэрэ	фыкъыщӀадзэрэ	къыщӀадзэ(хэ)рэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]э	[дз]эр	--	[дз]эхэр
Эргативнэ:	[дз]э	[дз]эм	--	[дз]эхэм
Послеложнэ:	[дз]экӀэ	[дз]эмкӀэ	[дз]эхэкӀэ	[дз]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]эуэ	[дз]эрауэ	[дз]эхэу	[дз]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]а	[дз]ар	--	[дз]ахэр
Эргативнэ:	[дз]а	[дз]ам	--	[дз]ахэм
Послеложнэ:	[дз]акӀэ	[дз]амкӀэ	[дз]ахэкӀэ	[дз]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]ауэ	[дз]арауэ	[дз]ахэу	[дз]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]эн	[дз]эныр	--	[дз]энхэр
Эргативнэ:	[дз]эн	[дз]эным	--	[дз]энхэм
Послеложнэ:	[дз]энкӀэ	[дз]энымкӀэ	[дз]энхэкӀэ	[дз]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[дз]эну	[дз]энырауэ	[дз]энхэу	[дз]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[дз]эну	[дз]энур	--	[дз]энухэр
Эргативнэ:	[дз]эну	[дз]энум	--	[дз]энухэм
Послеложнэ:	[дз]энукӀэ	[дз]энумкӀэ	[дз]энухэкӀэ	[дз]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[дз]энууэ	[дз]энурауэ	[дз]энухэу	[дз]энухэрауэ

МЫХЬЭНЭ

1. Бдзыуэ зыщӀыпӀэ щӀэгъэхуэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

• къыщӏэдзэн: throw, cast, toss sb or sth swh (inside sth), under sth

УРЫСЫБЗЭ

• къыщӏэдзэн: бросить, кинуть кого-что-л. куда-л. (в помещение), подо что-л.

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын