мэл

АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)

мэл

ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ

ЭТИМОЛОГИЕ

КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ

IPA [mɐɮ]

ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ

[мэл]

СКЛОНЕНЭ

	Закъуэ бжыгъэ		Куэд бжыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	мэл	мэлыр	--	мэлхэр
Эргативнэ:	мэл	мэлым	--	мэлхэм
Послеложнэ:	мэлкӀэ	мэлымкӀэ	мэлхэкӀэ	мэлхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	мэлу	мэлырауэ	мэлхэу	мэлхэрауэ

МЫХЬЭНЭ

Цымрэ лымрэ папщӀэ зэрахуэ Ӏэщ цӀыкӀу лъэпкъ.

ЩАПХЪЭХЭР

Мэл зиӀэр лэгъупэжыц, пхъужь зиӀэр унафэщӀщ. Псалъэжьхэр

Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр

Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь,	«Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984	нап. 37
адыгэбзэ	урысыбзэ/русский	инджылыбзэ/English
Мэлымрэ щынэхэмрэ.	Овца и ягнята.	The sheep and the lambs.
Мис мэл.	Вот овца.	Here is a sheep.
Мэлыр машхэ.	Овца ест.	The sheep is eating.
Мэлыр инщ.	Овца большая.	The sheep is big.
		нап. 56
Жэмри, шыри, мэлри, бжэнри Ӏэщщ.	Коровы, лошади, овцы, козы – скот.	Cows, horses, sheep and goats are livestock.
Ӏилэ шым, Ӏэзид мэлым пэрытхэщ.	Ила пасет лодадей, а Эзид - овец.	Ila tends horses and Azid tends sheep.
		нап. 88
Мэлыхъуэм мэл егъэхъу.	Чабан смотрит за овцами.	A shepherd tends sheep.
		нап. 102
Мэлым цы къытрах.	Шерсть стригут с овец.	Wool is shorn from sheep.
Мэлыр щащыр бжьыхьэм дежщ.	Время стрижки овец – осень.	Sheep shearing time is in autumn.
Сыт щыгъуэ мэлыр щащыр?	Когда время стрижка овец?	When is sheep shearing time?

ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР

Мэлыр щын.
Мэл гуартэ.
Мэлыр гъуэн.

НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР

ИНДЖЫЛЫБЗЭ

мэл: sheep
Мэлыр щын: shear sheep
Мэл гуартэ: flock of sheep
Мэлыр гъуэн: baa, bleat (sheep)

УРЫСЫБЗЭ

мэл: овца
Мэлыр щын: стричь овец
Мэл гуартэ: стало, отара овец
Мэлыр гъуэн: блеять (овца)

псалъафэ зэпыщӀахэр

Мэл гъэжэн

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: count sheep
     Урысыбзэ: считать овец.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Мэл нэхърэ нэхъ Ӏэсэ

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: modest
     Урысыбзэ: скромный.
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     - Еплъыт абы, мэлым нэхърэ нэхъ Ӏэсэщ, псым нэхърэ нэхъ хуэмщ, — жиӀащ Мыхьэмэт КӀулацэ щхъэкӀэ.  КӀэрашэ Тембот

Мэл Ӏэрыгъашхэм хуэдэу

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: like a domestic sheep (meek)
     Урысыбзэ: как домашняя овечка (о кротком).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:
     Саримэ къикӀухьыну хуит щащӀам, Наташэ и ужьым иту дэнэ кӀуэми мэл Ӏэрыгъашхэм хуэдэу къыкӀэлъикӀухьырт.  КӀыщокъуэ Алим

Зы мэлыфэ тӀэутех

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: sb who can’t do anything the first time (literally: sb who has to skin a dead sheep twice).
     Урысыбзэ: тот, кто ничего не делает с первого раза (букв. тот, кому приходится два раза снимать шкуру с убитой овцы).
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

Хуабэ мэлу зэхэпщхьэжын

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: huddle together (about a sheep, for protection from the heat)
     Урысыбзэ: сбиться в кучу (об овца, для защиты от жары)
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

мэл зэщӀэс

  Мыхьэнэ: Мэлымрэ абы и щӀэжьеймрэ.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: sheep and lamb
     Урысыбзэ: овца с приплодом
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

мэл кӀахъуэ

  Мыхьэнэ: Зи кӀэр техъукӀауэ щыт мэл.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: a sheep with a tail that has shed its hair.
     Урысыбзэ: овца с полинявшим хвостом
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

мэл кӀэхъу

  Мыхьэнэ: 
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: a ram that is being fattened for slaughter
     Урысыбзэ: откармливаемый или откормленный баран
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

мэл кхъуей

  Мыхьэнэ: Мэлышэм къыхэщӀыкӀа кхъуей.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: goat cheese
     Урысыбзэ: брынза
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

мэл тхущӀэ

  Мыхьэнэ: Зи ныбжь илъэситху хъуа мэл.
  НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
     Инджылыбзэ: a five-year-old sheep
     Урысыбзэ: овца пятилетнего возраста
  Псалъэ зэпхахэр:
  Щапхъэхэр:

БИБЛИОГРАФИЕ

Библиографием еплъын