пыӏэ
Appearance
АДЫГЭБЗЭ (КЪЭБЭРДЕЙ-ШЭРДЖЭСЫБЗЭ)
[зэгъэзэхуэжын]- пыӀэ
- пыӀэ
ПСАЛЪЭ ЛЪЭПКЪЫГЪУЭ: ЩЫӀЭЦӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]ЭТИМОЛОГИЕ
[зэгъэзэхуэжын]КЪЭПСЭЛЪЫКӀЭ
[зэгъэзэхуэжын]- IPA ['pǝʔɐ]
ПСАЛЪЭ ЛЪАБЖЬЭ
[зэгъэзэхуэжын]- [пыӀ] + -э
СКЛОНЕНЭ
[зэгъэзэхуэжын]| Закъуэ бжыгъэ | Куэд бжыгъэ | |||
|---|---|---|---|---|
| Мыбелджылы | Белджылы | Мыбелджылы | Белджылы | |
| Именительнэ: | пыӀэ | пыӀэр | -- | пыӀэхэр |
| Эргативнэ: | пыӀэ | пыӀэм | -- | пыӀэхэм |
| Послеложнэ: | пыӀэкӀэ | пыӀэмкӀэ | пыӀэхэкӀэ | пыӀэхэмкӀэ |
| Обстоятельственнэ: | пыӀэу | пыӀэрауэ | пыӀэхэу | пыӀэхэрауэ |
МЫХЬЭНЭ
[зэгъэзэхуэжын]- Щхьэм фӀалъхьэ, щхьэратӀагъэ.
ЩАПХЪЭХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- Щхьэр псом, пыӀэ щыщӀэркъым. Псалъэжьхэр
Зэреджэ тхылъхэм къраха щапхъэхэр
| Адыгэбзэ, Гугъуэт Л. Т., Зэхъуэхъу Л. Хь, | «Эльбрус» тхылъ тедзапӀэ, Налшык, 1984 | нап. 64 |
|---|---|---|
| адыгэбзэ | урысыбзэ/русский | инджылыбзэ/English |
| Фабрикэм пыӀэ щад. | На фибрике шьют шляпы. | They sew hats at the factory. |
| Абыхэм пыӀэ дахэ яд. | Они шьют красивые шляпы. | They sew pretty hats. |
| Кэлэмэтрэ Хьикмэтрэ махуэм пыӀэ щырыщ ядыф. | Каламат и Хикмат шьют по три шляпы в день. | Kalamat and Hikmat can each sew three hats a day. |
ПСАЛЪЭ ЗЭПХАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]- ПыӀэр щхьэрыхын.
НЭГЪУЭЩӀЫБЗЭКӀЭ ЗЭДЗЭКӀАХЭР
[зэгъэзэхуэжын]ИНДЖЫЛЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- пыӏэ: 1. headgear, (fur) hat
- ПыӀэр щхьэрыхын: take off your hat
УРЫСЫБЗЭ
[зэгъэзэхуэжын]- пыӏэ: 1. головной убор, шапка
- ПыӀэр щхьэрыхын: снимать шляпу
псалъафэ зэпыщӀахэр
ПыӀэ зыщхьэрыгъ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a man; a real man (literally: a man with a hat on).
Урысыбзэ: мужчина, человек мужского пола; настоящий мужчина (букв. человек, на котором шапка).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ зыщхьэрыгъ псори лӀыкъым. Псалъэжьхэр
И пыӀэ мэздэгу члисэ хуэдэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: his hat is like a Mozdok church (about a high, pointed hat)
Урысыбзэ: его шапка словно моздокская церковь (о высокой, островерхой шапке).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ хуабафэ еллъын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: consider sb narrow-minded or stupid
Урысыбзэ: считать кого-л. недалёким, неумным.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ хуабэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: narrow minded, stupid
Урысыбзэ: недалёкий, неумный.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэр (щэ) дэдзеин
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: be in seventh heaven (literally : toss your hat in the air three times)
Урысыбзэ: быть на седьмом небе (букв. подбросить (трижды) свою шапку).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэр къекъухын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: pull your hat down over your eyes
Урысыбзэ: нахлобучить шапку.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэр тегъэсын
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: put on your hat carelessly, casually
Урысыбзэ: небрежно надеть шапку.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
[Си] пыӀэр хуэгъэтӀысащ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: I`m not afraid [of him], he means nothing to me.
Урысыбзэ: [его] я не боюсь, для меня он - ничто.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
[Инал:] - Ди бийр ерыщ екӀуэмэ, ди пыӀэр яхуэгъэтӀысащ, ауэ сакъын хуейщ. КӀыщокъуэ Алим
[И] пыӀэр щхьэрыхауэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: do sth diligently, work hard at sth
Урысыбзэ: усердно (заниматься чем-л.).
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ купсэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: пыӀэм ику, пыӀэ шыгу
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the crown of a hat
Урысыбзэ: макушка шапки
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ къуаншэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Дыщэрэ данэкӀэ хэдыкӀауэ пасэм зэрахьэу щыта цӀыхубз пыӀэ цӀыкӀу.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the name of an women’s folk cap, embroidered in gold
Урысыбзэ: название старинной женской шапочки, вышитой золотом
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ къупхъэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ПыӀэм зыхуей теплъэр иратын папщӀэ къагъэсэбэп къупхъэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: hat-block
Урысыбзэ: болван, болванка для шапки
ПыӀащӀэм пыӀэр къупхъэмкӀэ хишащ. The hatmaker pulled (material) onto the hat-block
Псалъэ зэпхахэр:
ПыӀащӀэм пыӀэр къупхъэмкӀэ хишащ. Шаповал натянул (материал) на болванку.
Щапхъэхэр:
пыӀэ натӀэ
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ: НатӀэм къыщхьэщыту пыӀэм къыпыпӀиикӀ Ӏыхьэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: visor (hat)
Урысыбзэ: козырёк (головного убора)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
2.
Мыхьэнэ: ПыӀэм щыщу нэкӀумкӀэ гъэза лъэныкъуэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the front of a hat
Урысыбзэ: передняя часть шапки
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ натӀэбжьэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ:
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: gloomy, unfriendly
Урысыбзэ: хмурый, неприветливый.
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ нэз
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ПыӀэм ибгъу къекӀуэкӀыр.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: edge of a hat, band
Урысыбзэ: край шляпы, шапки; околыш
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ тхьэкӀэ
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ПыӀэ дэгъэублэрэкӀеям и зэхуаку.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: hat lapel gap
Урысыбзэ: зазор, образуемый отворотом шапки
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ хъурей
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: Адыгэм зэрахьэу щыта цӀыхухъу хъурыфэ пыӀэ лъахъшэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the name of the national Kabardian hat, similar to a Kubanka
Урысыбзэ: название национальной кабардинской шапки наподобие кубанки
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ шопс
[зэгъэзэхуэжын]1.
Мыхьэнэ: ПыӀэр ирагъэщӀэращӀэу абы и щыгум ирадэ уагъэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: decoration in the form of a braided cord with a tassel at the end, attached to the crown of the hat
Урысыбзэ: украшение в виде плетёного шнура с кисточкой на конце, прикрепляемого к макушке шапки
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ шопс кӀыхьыжьщи, Чынтыпэу упэмцӀащ [лӀыр]. ӀуэрыӀуатэ, фольклор
2.
Мыхьэнэ: Апхуэдэ уагъэкӀэ гъэщӀэрэщӀа пыӀэ.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: a hat with such a decoration
Урысыбзэ: головной убор с таким украшением
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
ПыӀэ шопсу, хьэзырыбгъэу, Хэплъэу жьантӀэм зы лӀыжь дэсщ.. Анэдэлъхубзэ, учебник
пыӀэ шыкъу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ЦӀыхубз пыӀэр ирагъэщӀэращӀэу абы и щыгум ирадэ уагъэ хъурей цӀыкӀу.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: pompom (in the form of a braided ball sewn to the crown of a woman's hat)
Урысыбзэ: помпон (в виде плетёного шарика, пришиваемого к макушке женской шапочки)
Псалъэ зэпхахэр:
Щапхъэхэр:
пыӀэ щыгу
[зэгъэзэхуэжын] Мыхьэнэ: ПыӀэм и щхьэ, и щӀыӀу.
НэгъуэщӀыбзэкӀэ зэдзэкӀахэр:
Инджылыбзэ: the crown or top of a hat
Урысыбзэ: верх, макушка шапки
ПыӀэ щыгу лъагэ. a high-crowned hat
Псалъэ зэпхахэр:
ПыӀэ щыгу лъагэ. шапка с высоким верхом
Щапхъэхэр:
Афэр зи джанэ куэщӀ, Дыгъэр зи пыӀэ щыгу.. Нартхэр
БИБЛИОГРАФИЕ