спр-лъэмыӏ-кӏэлъыпхъуэн

Глагол лъэмыӏэс "кӏэлъыпхъуэн"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	кӏэлъыпхъуэн
щымыӀэныгъэ:	кӏэлъымыпхъуэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэн	укӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн	дыкӏэлъыпхъуэн	фыкӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэн	укӏэлъымыпхъуэн	кӏэлъымыпхъуэн	дыкӏэлъымыпхъуэн	фыкӏэлъымыпхъуэн	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	кӏэлъыпхъуэ!	фыкӏэлъыпхъуэ!
щымыӀэныгъэ:	укӏэлъымыпхъуэ!	фыкӏэлъымыпхъуэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкӏэлърепхъуэ	укӏэлърепхъуэ	кӏэлърепхъуэ	дыкӏэлърепхъуэ	фыкӏэлърепхъуэ	кӏэлърепхъуэ
щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъремыпхъуэ	укӏэлъремыпхъуэ	кӏэлъремыпхъуэ	дыкӏэлъремыпхъуэ	фыкӏэлъремыпхъуэ	кӏэлъремыпхъуэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъопхъуэ(р)	укӏэлъопхъуэ(р)	кӏэлъопхъуэ(р)	дыкӏэлъопхъуэ(р)	фыкӏэлъопхъуэ(р)	кӏэлъопхъуэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэркъым	укӏэлъыпхъуэркъым	кӏэлъыпхъуэркъым	дыкӏэлъыпхъуэркъым	фыкӏэлъыпхъуэркъым	кӏэлъыпхъуэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэ(р)т	укӏэлъыпхъуэ(р)т	кӏэлъыпхъуэ(р)т	дыкӏэлъыпхъуэ(р)т	фыкӏэлъыпхъуэ(р)т	кӏэлъыпхъуэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъым	укӏэлъыпхъуэ(р)тэкъым	кӏэлъыпхъуэ(р)тэкъым	дыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъым	фыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъым	кӏэлъыпхъуэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуащ	укӏэлъыпхъуащ	кӏэлъыпхъуащ	дыкӏэлъыпхъуащ	фыкӏэлъыпхъуащ	кӏэлъыпхъуа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуакъым	укӏэлъыпхъуакъым	кӏэлъыпхъуакъым	дыкӏэлъыпхъуакъым	фыкӏэлъыпхъуакъым	кӏэлъыпхъуа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуат	укӏэлъыпхъуат	кӏэлъыпхъуат	дыкӏэлъыпхъуат	фыкӏэлъыпхъуат	кӏэлъыпхъуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуатэкъым	укӏэлъыпхъуатэкъым	кӏэлъыпхъуатэкъым	дыкӏэлъыпхъуатэкъым	фыкӏэлъыпхъуатэкъым	кӏэлъыпхъуа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъащ	укӏэлъыпхъуэгъащ	кӏэлъыпхъуэгъащ	дыкӏэлъыпхъуэгъащ	фыкӏэлъыпхъуэгъащ	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъакъым	укӏэлъыпхъуэгъакъым	кӏэлъыпхъуэгъакъым	дыкӏэлъыпхъуэгъакъым	фыкӏэлъыпхъуэгъакъым	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъат	укӏэлъыпхъуэгъат	кӏэлъыпхъуэгъат	дыкӏэлъыпхъуэгъат	фыкӏэлъыпхъуэгъат	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъатэкъым	укӏэлъыпхъуэгъатэкъым	кӏэлъыпхъуэгъатэкъым	дыкӏэлъыпхъуэгъатэкъым	фыкӏэлъыпхъуэгъатэкъым	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэщ	укӏэлъыпхъуэщ	кӏэлъыпхъуэщ	дыкӏэлъыпхъуэщ	фыкӏэлъыпхъуэщ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэкъым	укӏэлъыпхъуэкъым	кӏэлъыпхъуэкъым	дыкӏэлъыпхъуэкъым	фыкӏэлъыпхъуэкъым	кӏэлъыпхъуэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэт	укӏэлъыпхъуэт	кӏэлъыпхъуэт	дыкӏэлъыпхъуэт	фыкӏэлъыпхъуэт	кӏэлъыпхъуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэтэкъым	укӏэлъыпхъуэтэкъым	кӏэлъыпхъуэтэкъым	дыкӏэлъыпхъуэтэкъым	фыкӏэлъыпхъуэтэкъым	кӏэлъыпхъуэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнщ	укӏэлъыпхъуэнщ	кӏэлъыпхъуэнщ	дыкӏэлъыпхъуэнщ	фыкӏэлъыпхъуэнщ	кӏэлъыпхъуэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнкъым	укӏэлъыпхъуэнкъым	кӏэлъыпхъуэнкъым	дыкӏэлъыпхъуэнкъым	фыкӏэлъыпхъуэнкъым	кӏэлъыпхъуэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнущ	укӏэлъыпхъуэнущ	кӏэлъыпхъуэнущ	дыкӏэлъыпхъуэнущ	фыкӏэлъыпхъуэнущ	кӏэлъыпхъуэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнукъым	укӏэлъыпхъуэнукъым	кӏэлъыпхъуэнукъым	дыкӏэлъыпхъуэнукъым	фыкӏэлъыпхъуэнукъым	кӏэлъыпхъуэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэрэ	укӏэлъыпхъуэрэ	кӏэлъыпхъуэрэ	дыкӏэлъыпхъуэрэ	фыкӏэлъыпхъуэрэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэркъэ	укӏэлъыпхъуэркъэ	кӏэлъыпхъуэркъэ	дыкӏэлъыпхъуэркъэ	фыкӏэлъыпхъуэркъэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэ(р)т	укӏэлъыпхъуэ(р)т	кӏэлъыпхъуэ(р)т	дыкӏэлъыпхъуэ(р)т	фыкӏэлъыпхъуэ(р)т	кӏэлъыпхъуэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъэ	укӏэлъыпхъуэ(р)тэкъэ	кӏэлъыпхъуэ(р)тэкъэ	дыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъэ	фыкӏэлъыпхъуэ(р)тэкъэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуа	укӏэлъыпхъуа	кӏэлъыпхъуа	дыкӏэлъыпхъуа	фыкӏэлъыпхъуа	кӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуакъэ	укӏэлъыпхъуакъэ	кӏэлъыпхъуакъэ	дыкӏэлъыпхъуакъэ	фыкӏэлъыпхъуакъэ	кӏэлъыпхъуа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуат	укӏэлъыпхъуат	кӏэлъыпхъуат	дыкӏэлъыпхъуат	фыкӏэлъыпхъуат	кӏэлъыпхъуа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуатэкъэ	укӏэлъыпхъуатэкъэ	кӏэлъыпхъуатэкъэ	дыкӏэлъыпхъуатэкъэ	фыкӏэлъыпхъуатэкъэ	кӏэлъыпхъуа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъа	укӏэлъыпхъуэгъа	кӏэлъыпхъуэгъа	дыкӏэлъыпхъуэгъа	фыкӏэлъыпхъуэгъа	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъакъэ	укӏэлъыпхъуэгъакъэ	кӏэлъыпхъуэгъакъэ	дыкӏэлъыпхъуэгъакъэ	фыкӏэлъыпхъуэгъакъэ	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъат	укӏэлъыпхъуэгъат	кӏэлъыпхъуэгъат	дыкӏэлъыпхъуэгъат	фыкӏэлъыпхъуэгъат	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъатэкъэ	укӏэлъыпхъуэгъатэкъэ	кӏэлъыпхъуэгъатэкъэ	дыкӏэлъыпхъуэгъатэкъэ	фыкӏэлъыпхъуэгъатэкъэ	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэ	укӏэлъыпхъуэ	кӏэлъыпхъуэ	дыкӏэлъыпхъуэ	фыкӏэлъыпхъуэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэкъэ	укӏэлъыпхъуэкъэ	кӏэлъыпхъуэкъэ	дыкӏэлъыпхъуэкъэ	фыкӏэлъыпхъуэкъэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэт	укӏэлъыпхъуэт	кӏэлъыпхъуэт	дыкӏэлъыпхъуэт	фыкӏэлъыпхъуэт	кӏэлъыпхъуэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэтэкъэ	укӏэлъыпхъуэтэкъэ	кӏэлъыпхъуэтэкъэ	дыкӏэлъыпхъуэтэкъэ	фыкӏэлъыпхъуэтэкъэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэн	укӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн	дыкӏэлъыпхъуэн	фыкӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнкъэ	укӏэлъыпхъуэнкъэ	кӏэлъыпхъуэнкъэ	дыкӏэлъыпхъуэнкъэ	фыкӏэлъыпхъуэнкъэ	кӏэлъыпхъуэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэну	укӏэлъыпхъуэну	кӏэлъыпхъуэну	дыкӏэлъыпхъуэну	фыкӏэлъыпхъуэну	кӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнукъэ	укӏэлъыпхъуэнукъэ	кӏэлъыпхъуэнукъэ	дыкӏэлъыпхъуэнукъэ	фыкӏэлъыпхъуэнукъэ	кӏэлъыпхъуэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэмэ	укӏэлъыпхъуэмэ	кӏэлъыпхъуэмэ	дыкӏэлъыпхъуэмэ	фыкӏэлъыпхъуэмэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэмэ	укӏэлъымыпхъуэмэ	кӏэлъымыпхъуэмэ	дыкӏэлъымыпхъуэмэ	фыкӏэлъымыпхъуэмэ	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуамэ	укӏэлъыпхъуамэ	кӏэлъыпхъуамэ	дыкӏэлъыпхъуамэ	фыкӏэлъыпхъуамэ	кӏэлъыпхъуа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуамэ	укӏэлъымыпхъуамэ	кӏэлъымыпхъуамэ	дыкӏэлъымыпхъуамэ	фыкӏэлъымыпхъуамэ	кӏэлъмыпхъуа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъамэ	укӏэлъыпхъуэгъамэ	кӏэлъыпхъуэгъамэ	дыкӏэлъыпхъуэгъамэ	фыкӏэлъыпхъуэгъамэ	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэгъамэ	укӏэлъымыпхъуэгъамэ	кӏэлъымыпхъуэгъамэ	дыкӏэлъымыпхъуэгъамэ	фыкӏэлъымыпхъуэгъамэ	кӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнмэ	укӏэлъыпхъуэнмэ	кӏэлъыпхъуэнмэ	дыкӏэлъыпхъуэнмэ	фыкӏэлъыпхъуэнмэ	кӏэлъыпхъуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнмэ	укӏэлъымыпхъуэнмэ	кӏэлъымыпхъуэнмэ	дыкӏэлъымыпхъуэнмэ	фыкӏэлъымыпхъуэнмэ	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнумэ	укӏэлъыпхъуэнумэ	кӏэлъыпхъуэнумэ	дыкӏэлъыпхъуэнумэ	фыкӏэлъыпхъуэнумэ	кӏэлъыпхъуэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнумэ	укӏэлъымыпхъуэнумэ	кӏэлъымыпхъуэнумэ	дыкӏэлъымыпхъуэнумэ	фыкӏэлъымыпхъуэнумэ	кӏэлъымыпхъуэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэтэмэ	укӏэлъыпхъуэтэмэ	кӏэлъыпхъуэтэмэ	дыкӏэлъыпхъуэтэмэ	фыкӏэлъыпхъуэтэмэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэтэмэ	укӏэлъымыпхъуэтэмэ	кӏэлъымыпхъуэтэмэ	дыкӏэлъымыпхъуэтэмэ	фыкӏэлъымыпхъуэтэмэ	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуатэмэ	укӏэлъыпхъуатэмэ	кӏэлъыпхъуатэмэ	дыкӏэлъыпхъуатэмэ	фыкӏэлъыпхъуатэмэ	кӏэлъыпхъуа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуатэмэ	укӏэлъымыпхъуатэмэ	кӏэлъымыпхъуатэмэ	дыкӏэлъымыпхъуатэмэ	фыкӏэлъымыпхъуатэмэ	кӏэлъымыпхъуа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъатэмэ	укӏэлъыпхъуэгъатэмэ	кӏэлъыпхъуэгъатэмэ	дыкӏэлъыпхъуэгъатэмэ	фыкӏэлъыпхъуэгъатэмэ	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэгъатэмэ	укӏэлъымыпхъуэгъатэмэ	кӏэлъымыпхъуэгъатэмэ	дыкӏэлъымыпхъуэгъатэмэ	фыкӏэлъымыпхъуэгъатэмэ	кӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнтэмэ	укӏэлъыпхъуэнтэмэ	кӏэлъыпхъуэнтэмэ	дыкӏэлъыпхъуэнтэмэ	фыкӏэлъыпхъуэнтэмэ	кӏэлъыпхъуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнтэмэ	укӏэлъымыпхъуэнтэмэ	кӏэлъымыпхъуэнтэмэ	дыкӏэлъымыпхъуэнтэмэ	фыкӏэлъымыпхъуэнтэмэ	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнутэмэ	укӏэлъыпхъуэнутэмэ	кӏэлъыпхъуэнутэмэ	дыкӏэлъыпхъуэнутэмэ	фыкӏэлъыпхъуэнутэмэ	кӏэлъыпхъуэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнутэмэ	укӏэлъымыпхъуэнутэмэ	кӏэлъымыпхъуэнутэмэ	дыкӏэлъымыпхъуэнутэмэ	фыкӏэлъымыпхъуэнутэмэ	кӏэлъымыпхъуэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнт	укӏэлъыпхъуэнт	кӏэлъыпхъуэнт	дыкӏэлъыпхъуэнт	фыкӏэлъыпхъуэнт	кӏэлъыпхъуэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнтэкъым	укӏэлъыпхъуэнтэкъым	кӏэлъыпхъуэнтэкъым	дыкӏэлъыпхъуэнтэкъым	фыкӏэлъыпхъуэнтэкъым	кӏэлъыпхъуэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнут	укӏэлъыпхъуэнут	кӏэлъыпхъуэнут	дыкӏэлъыпхъуэнут	фыкӏэлъыпхъуэнут	кӏэлъыпхъуэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнутэкъым	укӏэлъыпхъуэнутэкъым	кӏэлъыпхъуэнутэкъым	дыкӏэлъыпхъуэнутэкъым	фыкӏэлъыпхъуэнутэкъым	кӏэлъыпхъуэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэми	укӏэлъыпхъуэми	кӏэлъыпхъуэми	дыкӏэлъыпхъуэми	фыкӏэлъыпхъуэми	кӏэлъыпхъуэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэми	укӏэлъымыпхъуэми	кӏэлъымыпхъуэми	дыкӏэлъымыпхъуэми	фыкӏэлъымыпхъуэми	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуами	укӏэлъыпхъуами	кӏэлъыпхъуами	дыкӏэлъыпхъуами	фыкӏэлъыпхъуами	кӏэлъыпхъуа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуами	укӏэлъымыпхъуами	кӏэлъымыпхъуами	дыкӏэлъымыпхъуами	фыкӏэлъымыпхъуами	кӏэлъымыпхъуа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъами	укӏэлъыпхъуэгъами	кӏэлъыпхъуэгъами	дыкӏэлъыпхъуэгъами	фыкӏэлъыпхъуэгъами	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэгъами	укӏэлъымыпхъуэгъами	кӏэлъымыпхъуэгъами	дыкӏэлъымыпхъуэгъами	фыкӏэлъымыпхъуэгъами	кӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнми	укӏэлъыпхъуэнми	кӏэлъыпхъуэнми	дыкӏэлъыпхъуэнми	фыкӏэлъыпхъуэнми	кӏэлъыпхъуэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнми	укӏэлъымыпхъуэнми	кӏэлъымыпхъуэнми	дыкӏэлъымыпхъуэнми	фыкӏэлъымыпхъуэнми	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнуми	укӏэлъыпхъуэнуми	кӏэлъыпхъуэнуми	дыкӏэлъыпхъуэнуми	фыкӏэлъыпхъуэнуми	кӏэлъыпхъуэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнуми	укӏэлъымыпхъуэнуми	кӏэлъымыпхъуэнуми	дыкӏэлъымыпхъуэнуми	фыкӏэлъымыпхъуэнуми	кӏэлъымыпхъуэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэтэми	укӏэлъыпхъуэтэми	кӏэлъыпхъуэтэми	дыкӏэлъыпхъуэтэми	фыкӏэлъыпхъуэтэми	кӏэлъыпхъуэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэтэми	укӏэлъымыпхъуэтэми	кӏэлъымыпхъуэтэми	дыкӏэлъымыпхъуэтэми	фыкӏэлъымыпхъуэтэми	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуатэми	укӏэлъыпхъуатэми	кӏэлъыпхъуатэми	дыкӏэлъыпхъуатэми	фыкӏэлъыпхъуатэми	кӏэлъыпхъуа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуатэми	укӏэлъымыпхъуатэми	кӏэлъымыпхъуатэми	дыкӏэлъымыпхъуатэми	фыкӏэлъымыпхъуатэми	кӏэлъымыпхъуа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэгъатэми	укӏэлъыпхъуэгъатэми	кӏэлъыпхъуэгъатэми	дыкӏэлъыпхъуэгъатэми	фыкӏэлъыпхъуэгъатэми	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэгъатэми	укӏэлъымыпхъуэгъатэми	кӏэлъымыпхъуэгъатэми	дыкӏэлъымыпхъуэгъатэми	фыкӏэлъымыпхъуэгъатэми	кӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнтэми	укӏэлъыпхъуэнтэми	кӏэлъыпхъуэнтэми	дыкӏэлъыпхъуэнтэми	фыкӏэлъыпхъуэнтэми	кӏэлъыпхъуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнтэми	укӏэлъымыпхъуэнтэми	кӏэлъымыпхъуэнтэми	дыкӏэлъымыпхъуэнтэми	фыкӏэлъымыпхъуэнтэми	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуэнутэми	укӏэлъыпхъуэнутэми	кӏэлъыпхъуэнутэми	дыкӏэлъыпхъуэнутэми	фыкӏэлъыпхъуэнутэми	кӏэлъыпхъуэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуэнутэми	укӏэлъымыпхъуэнутэми	кӏэлъымыпхъуэнутэми	дыкӏэлъымыпхъуэнутэми	фыкӏэлъымыпхъуэнутэми	кӏэлъымыпхъуэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъпхъуэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуаи	укӏэлъыпхъуаи	кӏэлъыпхъуаи	дыкӏэлъыпхъуаи	фыкӏэлъыпхъуаи	кӏэлъыпхъуаи
щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуакъыми	укӏэлъыпхъуакъыми	кӏэлъыпхъуакъыми	дыкӏэлъыпхъуакъыми	фыкӏэлъыпхъуакъыми	кӏэлъыпхъуакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуащэрэт	укӏэлъыпхъуащэрэт	кӏэлъыпхъуащэрэт	дыкӏэлъыпхъуащэрэт	фыкӏэлъыпхъуащэрэт	кӏэлъыпхъуащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъымыпхъуащэрэт	укӏэлъымыпхъуащэрэт	кӏэлъымыпхъуащэрэт	дыкӏэлъымыпхъуащэрэт	фыкӏэлъымыпхъуащэрэт	кӏэлъымыпхъуащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнщ	укӏэлъыпхъуагъэнщ	кӏэлъыпхъуагъэнщ	дыкӏэлъыпхъуагъэнщ	фыкӏэлъыпхъуагъэнщ	кӏэлъыпхъуагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнкъым	укӏэлъыпхъуагъэнкъым	кӏэлъыпхъуагъэнкъым	дыкӏэлъыпхъуагъэнкъым	фыкӏэлъыпхъуагъэнкъым	кӏэлъыпхъуагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнт	укӏэлъыпхъуагъэнт	кӏэлъыпхъуагъэнт	дыкӏэлъыпхъуагъэнт	фыкӏэлъыпхъуагъэнт	кӏэлъыпхъуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъым	укӏэлъыпхъуагъэнтэкъым	кӏэлъыпхъуагъэнтэкъым	дыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъым	фыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъым	кӏэлъыпхъуагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэн	укӏэлъыпхъуагъэн	кӏэлъыпхъуагъэн	дыкӏэлъыпхъуагъэн	фыкӏэлъыпхъуагъэн	кӏэлъыпхъуагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнкъэ	укӏэлъыпхъуагъэнкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнкъэ	дыкӏэлъыпхъуагъэнкъэ	фыкӏэлъыпхъуагъэнкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнт	укӏэлъыпхъуагъэнт	кӏэлъыпхъуагъэнт	дыкӏэлъыпхъуагъэнт	фыкӏэлъыпхъуагъэнт	кӏэлъыпхъуагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ	укӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ	дыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ	фыкӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнущ	укӏэлъыпхъуагъэнущ	кӏэлъыпхъуагъэнущ	дыкӏэлъыпхъуагъэнущ	фыкӏэлъыпхъуагъэнущ	кӏэлъыпхъуагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнукъым	укӏэлъыпхъуагъэнукъым	кӏэлъыпхъуагъэнукъым	дыкӏэлъыпхъуагъэнукъым	фыкӏэлъыпхъуагъэнукъым	кӏэлъыпхъуагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнут	укӏэлъыпхъуагъэнут	кӏэлъыпхъуагъэнут	дыкӏэлъыпхъуагъэнут	фыкӏэлъыпхъуагъэнут	кӏэлъыпхъуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъым	укӏэлъыпхъуагъэнутэкъым	кӏэлъыпхъуагъэнутэкъым	дыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъым	фыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъым	кӏэлъыпхъуагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэну	укӏэлъыпхъуагъэну	кӏэлъыпхъуагъэну	дыкӏэлъыпхъуагъэну	фыкӏэлъыпхъуагъэну	кӏэлъыпхъуагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнукъэ	укӏэлъыпхъуагъэнукъэ	кӏэлъыпхъуагъэнукъэ	дыкӏэлъыпхъуагъэнукъэ	фыкӏэлъыпхъуагъэнукъэ	кӏэлъыпхъуагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнут	укӏэлъыпхъуагъэнут	кӏэлъыпхъуагъэнут	дыкӏэлъыпхъуагъэнут	фыкӏэлъыпхъуагъэнут	кӏэлъыпхъуагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ	укӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ	дыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ	фыкӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ	кӏэлъыпхъуагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэ	укӏэлъыпхъуэ	кӏэлъыпхъуэ	дыкӏэлъыпхъуэ	фыкӏэлъыпхъуэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэ	укӏэлъымыпхъуэ	кӏэлъымыпхъуэ	дыкӏэлъымыпхъуэ	фыкӏэлъымыпхъуэ	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуа	укӏэлъыпхъуа	кӏэлъыпхъуа	дыкӏэлъыпхъуа	фыкӏэлъыпхъуа	кӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуа	укӏэлъымыпхъуа	кӏэлъымыпхъуа	дыкӏэлъымыпхъуа	фыкӏэлъымыпхъуа	кӏэлъымыпхъуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэгъа	укӏэлъыпхъуэгъа	кӏэлъыпхъуэгъа	дыкӏэлъыпхъуэгъа	фыкӏэлъыпхъуэгъа	кӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэгъа	укӏэлъымыпхъуэгъа	кӏэлъымыпхъуэгъа	дыкӏэлъымыпхъуэгъа	фыкӏэлъымыпхъуэгъа	кӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэн	укӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн	дыкӏэлъыпхъуэн	фыкӏэлъыпхъуэн	кӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэн	укӏэлъымыпхъуэн	кӏэлъымыпхъуэн	дыкӏэлъымыпхъуэн	фыкӏэлъымыпхъуэн	кӏэлъымыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэну	укӏэлъыпхъуэну	кӏэлъыпхъуэну	дыкӏэлъыпхъуэну	фыкӏэлъыпхъуэну	кӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэну	укӏэлъымыпхъуэну	кӏэлъымыпхъуэну	дыкӏэлъымыпхъуэну	фыкӏэлъымыпхъуэну	кӏэлъымыпхъуэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъыпхъуэ	узэрыкӏэлъыпхъуэ	зэрыкӏэлъыпхъуэ	дызэрыкӏэлъыпхъуэ	фызэрыкӏэлъыпхъуэ	зэрыкӏэлъыпхъуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъымыпхъуэ	узэрыкӏэлъымыпхъуэ	зэрыкӏэлъымыпхъуэ	дызэрыкӏэлъымыпхъуэ	фызэрыкӏэлъымыпхъуэ	зэрыкӏэлъымыпхъуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъыпхъуа	узэрыкӏэлъыпхъуа	зэрыкӏэлъыпхъуа	дызэрыкӏэлъыпхъуа	фызэрыкӏэлъыпхъуа	зэрыкӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъымыпхъуа	узэрыкӏэлъымыпхъуа	зэрыкӏэлъымыпхъуа	дызэрыкӏэлъымыпхъуа	фызэрыкӏэлъымыпхъуа	зэрыкӏэлъымыпхъуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъыпхъуэгъа	узэрыкӏэлъыпхъуэгъа	зэрыкӏэлъыпхъуэгъа	дызэрыкӏэлъыпхъуэгъа	фызэрыкӏэлъыпхъуэгъа	зэрыкӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъымыпхъуэгъа	узэрыкӏэлъымыпхъуэгъа	зэрыкӏэлъымыпхъуэгъа	дызэрыкӏэлъымыпхъуэгъа	фызэрыкӏэлъымыпхъуэгъа	зэрыкӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъыпхъуэн	узэрыкӏэлъыпхъуэн	зэрыкӏэлъыпхъуэн	дызэрыкӏэлъыпхъуэн	фызэрыкӏэлъыпхъуэн	зэрыкӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъымыпхъуэн	узэрыкӏэлъымыпхъуэн	зэрыкӏэлъымыпхъуэн	дызэрыкӏэлъымыпхъуэн	фызэрыкӏэлъымыпхъуэн	зэрыкӏэлъымыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъыпхъуэну	узэрыкӏэлъыпхъуэну	зэрыкӏэлъыпхъуэну	дызэрыкӏэлъыпхъуэну	фызэрыкӏэлъыпхъуэну	зэрыкӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрыкӏэлъымыпхъуэну	узэрыкӏэлъымыпхъуэну	зэрыкӏэлъымыпхъуэну	дызэрыкӏэлъымыпхъуэну	фызэрыкӏэлъымыпхъуэну	зэрыкӏэлъымыпхъуэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъыпхъуэ	ущыкӏэлъыпхъуэ	щыкӏэлъыпхъуэ	дыщыкӏэлъыпхъуэ	фыщыкӏэлъыпхъуэ	щыкӏэлъыпхъуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъымыпхъуэ	ущыкӏэлъымыпхъуэ	щыкӏэлъымыпхъуэ	дыщыкӏэлъымыпхъуэ	фыщыкӏэлъымыпхъуэ	щыкӏэлъымыпхъуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъыпхъуа	ущыкӏэлъыпхъуа	щыкӏэлъыпхъуа	дыщыкӏэлъыпхъуа	фыщыкӏэлъыпхъуа	щыкӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъымыпхъуа	ущыкӏэлъымыпхъуа	щыкӏэлъымыпхъуа	дыщыкӏэлъымыпхъуа	фыщыкӏэлъымыпхъуа	щыкӏэлъымыпхъуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъыпхъуэгъа	ущыкӏэлъыпхъуэгъа	щыкӏэлъыпхъуэгъа	дыщыкӏэлъыпхъуэгъа	фыщыкӏэлъыпхъуэгъа	щыкӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъымыпхъуэгъа	ущыкӏэлъымыпхъуэгъа	щыкӏэлъымыпхъуэгъа	дыщыкӏэлъымыпхъуэгъа	фыщыкӏэлъымыпхъуэгъа	щыкӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъыпхъуэн	ущыкӏэлъыпхъуэн	щыкӏэлъыпхъуэн	дыщыкӏэлъыпхъуэн	фыщыкӏэлъыпхъуэн	щыкӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъымыпхъуэн	ущыкӏэлъымыпхъуэн	щыкӏэлъымыпхъуэн	дыщыкӏэлъымыпхъуэн	фыщыкӏэлъымыпхъуэн	щыкӏэлъымыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъыпхъуэну	ущыкӏэлъыпхъуэну	щыкӏэлъыпхъуэну	дыщыкӏэлъыпхъуэну	фыщыкӏэлъыпхъуэну	щыкӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщыкӏэлъымыпхъуэну	ущыкӏэлъымыпхъуэну	щыкӏэлъымыпхъуэну	дыщыкӏэлъымыпхъуэну	фыщыкӏэлъымыпхъуэну	щыкӏэлъымыпхъуэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъыпхъуэ	уздыкӏэлъыпхъуэ	здыкӏэлъыпхъуэ	дыздыкӏэлъыпхъуэ	фыздыкӏэлъыпхъуэ	здыкӏэлъыпхъуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъымыпхъуэ	уздыкӏэлъымыпхъуэ	здыкӏэлъымыпхъуэ	дыздыкӏэлъымыпхъуэ	фыздыкӏэлъымыпхъуэ	здыкӏэлъымыпхъуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъыпхъуа	уздыкӏэлъыпхъуа	здыкӏэлъыпхъуа	дыздыкӏэлъыпхъуа	фыздыкӏэлъыпхъуа	здыкӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъымыпхъуа	уздыкӏэлъымыпхъуа	здыкӏэлъымыпхъуа	дыздыкӏэлъымыпхъуа	фыздыкӏэлъымыпхъуа	здыкӏэлъымыпхъуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъыпхъуэгъа	уздыкӏэлъыпхъуэгъа	здыкӏэлъыпхъуэгъа	дыздыкӏэлъыпхъуэгъа	фыздыкӏэлъыпхъуэгъа	здыкӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъымыпхъуэгъа	уздыкӏэлъымыпхъуэгъа	здыкӏэлъымыпхъуэгъа	дыздыкӏэлъымыпхъуэгъа	фыздыкӏэлъымыпхъуэгъа	здыкӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъыпхъуэн	уздыкӏэлъыпхъуэн	здыкӏэлъыпхъуэн	дыздыкӏэлъыпхъуэн	фыздыкӏэлъыпхъуэн	здыкӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъымыпхъуэн	уздыкӏэлъымыпхъуэн	здыкӏэлъымыпхъуэн	дыздыкӏэлъымыпхъуэн	фыздыкӏэлъымыпхъуэн	здыкӏэлъымыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъыпхъуэну	уздыкӏэлъыпхъуэну	здыкӏэлъыпхъуэну	дыздыкӏэлъыпхъуэну	фыздыкӏэлъыпхъуэну	здыкӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздыкӏэлъымыпхъуэну	уздыкӏэлъымыпхъуэну	здыкӏэлъымыпхъуэну	дыздыкӏэлъымыпхъуэну	фыздыкӏэлъымыпхъуэну	здыкӏэлъымыпхъуэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъыпхъуэ	ущӀыкӏэлъыпхъуэ	щӀыкӏэлъыпхъуэ	дыщӀыкӏэлъыпхъуэ	фыщӀыкӏэлъыпхъуэ	щӀыкӏэлъыпхъуэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъымыпхъуэ	ущӀыкӏэлъымыпхъуэ	щӀыкӏэлъымыпхъуэ	дыщӀыкӏэлъымыпхъуэ	фыщӀыкӏэлъымыпхъуэ	щӀыкӏэлъымыпхъуэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъыпхъуа	ущӀыкӏэлъыпхъуа	щӀыкӏэлъыпхъуа	дыщӀыкӏэлъыпхъуа	фыщӀыкӏэлъыпхъуа	щӀыкӏэлъыпхъуа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъымыпхъуа	ущӀыкӏэлъымыпхъуа	щӀыкӏэлъымыпхъуа	дыщӀыкӏэлъымыпхъуа	фыщӀыкӏэлъымыпхъуа	щӀыкӏэлъымыпхъуа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъыпхъуэгъа	ущӀыкӏэлъыпхъуэгъа	щӀыкӏэлъыпхъуэгъа	дыщӀыкӏэлъыпхъуэгъа	фыщӀыкӏэлъыпхъуэгъа	щӀыкӏэлъыпхъуэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъымыпхъуэгъа	ущӀыкӏэлъымыпхъуэгъа	щӀыкӏэлъымыпхъуэгъа	дыщӀыкӏэлъымыпхъуэгъа	фыщӀыкӏэлъымыпхъуэгъа	щӀыкӏэлъымыпхъуэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъыпхъуэн	ущӀыкӏэлъыпхъуэн	щӀыкӏэлъыпхъуэн	дыщӀыкӏэлъыпхъуэн	фыщӀыкӏэлъыпхъуэн	щӀыкӏэлъыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъымыпхъуэн	ущӀыкӏэлъымыпхъуэн	щӀыкӏэлъымыпхъуэн	дыщӀыкӏэлъымыпхъуэн	фыщӀыкӏэлъымыпхъуэн	щӀыкӏэлъымыпхъуэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъыпхъуэну	ущӀыкӏэлъыпхъуэну	щӀыкӏэлъыпхъуэну	дыщӀыкӏэлъыпхъуэну	фыщӀыкӏэлъыпхъуэну	щӀыкӏэлъыпхъуэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀыкӏэлъымыпхъуэну	ущӀыкӏэлъымыпхъуэну	щӀыкӏэлъымыпхъуэну	дыщӀыкӏэлъымыпхъуэну	фыщӀыкӏэлъымыпхъуэну	щӀыкӏэлъымыпхъуэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэу	укӏэлъыпхъуэу	кӏэлъыпхъуэу	дыкӏэлъыпхъуэу	фыкӏэлъыпхъуэу	кӏэлъыпхъуэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэу	укӏэлъымыпхъуэу	кӏэлъымыпхъуэу	дыкӏэлъымыпхъуэу	фыкӏэлъымыпхъуэу	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуауэ	укӏэлъыпхъуауэ	кӏэлъыпхъуауэ	дыкӏэлъыпхъуауэ	фыкӏэлъыпхъуауэ	кӏэлъыпхъуауэ / кӏэлъыпхъуа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуауэ	укӏэлъымыпхъуауэ	кӏэлъымыпхъуауэ	дыкӏэлъымыпхъуауэ	фыкӏэлъымыпхъуауэ	кӏэлъымыпхъуауэ(хэ) / кӏэлъымыпхъуа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сыкӏэлъыпхъуэурэ	укӏэлъыпхъуэурэ	кӏэлъыпхъуэурэ	дыкӏэлъыпхъуэурэ	фыкӏэлъыпхъуэурэ	кӏэлъыпхъуэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сыкӏэлъымыпхъуэурэ	укӏэлъымыпхъуэурэ	кӏэлъымыпхъуэурэ	дыкӏэлъымыпхъуэурэ	фыкӏэлъымыпхъуэурэ	кӏэлъымыпхъуэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкӏэлъопхъуэ	сыкӏэлъопхъуэ	--	сыфкӏэлъопхъуэ	сакӏэлъопхъуэ(хэ)
уэ	ускӏэлъопхъуэ	--	укӏэлъопхъуэ	уткӏэлъопхъуэ	--	уакӏэлъопхъуэ(хэ)
ар	скӏэлъопхъуэ	пкӏэлъопхъуэ	кӏэлъопхъуэ	ткӏэлъопхъуэ	фкӏэлъопхъуэ	якӏэлъопхъуэ(хэ)
дэ	--	дыпкӏэлъопхъуэ	дыкӏэлъопхъуэ	--	дыфкӏэлъопхъуэ	дакӏэлъопхъуэ(хэ)
фэ	фыскӏэлъопхъуэ	--	фыкӏэлъопхъуэ	фыткӏэлъопхъуэ	--	факӏэлъопхъуэ(хэ)
ахэр	скӏэлъопхъуэ	пкӏэлъопхъуэ	кӏэлъопхъуэ	ткӏэлъопхъуэ	фкӏэлъопхъуэ	якӏэлъопхъуэ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыпкӏэлъыпхъуэрэ	сыкӏэлъыпхъуэрэ	--	сыфкӏэлъыпхъуэрэ	сакӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
уэ	ускӏэлъыпхъуэрэ	--	укӏэлъыпхъуэрэ	уткӏэлъыпхъуэрэ	--	уакӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
ар	скӏэлъыпхъуэрэ	пкӏэлъыпхъуэрэ	кӏэлъыпхъуэрэ	ткӏэлъыпхъуэрэ	фкӏэлъыпхъуэрэ	якӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
дэ	--	дыпкӏэлъыпхъуэрэ	дыкӏэлъыпхъуэрэ	--	дыфкӏэлъыпхъуэрэ	дакӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
фэ	фыскӏэлъыпхъуэрэ	--	фыкӏэлъыпхъуэрэ	фытдкӏэлъыпхъуэрэ	--	факӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ
ахэр	скӏэлъыпхъуэрэ	пкӏэлъыпхъуэрэ	кӏэлъыпхъуэрэ	ткӏэлъыпхъуэрэ	фкӏэлъыпхъуэрэ	якӏэлъыпхъуэ(хэ)рэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пхъу]э	[пхъу]эр	--	[пхъу]эхэр
Эргативнэ:	[пхъу]э	[пхъу]эм	--	[пхъу]эхэм
Послеложнэ:	[пхъу]экӀэ	[пхъу]эмкӀэ	[пхъу]эхэкӀэ	[пхъу]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пхъу]эуэ	[пхъу]эрауэ	[пхъу]эхэу	[пхъу]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пхъу]а	[пхъу]ар	--	[пхъу]ахэр
Эргативнэ:	[пхъу]а	[пхъу]ам	--	[пхъу]ахэм
Послеложнэ:	[пхъу]акӀэ	[пхъу]амкӀэ	[пхъу]ахэкӀэ	[пхъу]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пхъу]ауэ	[пхъу]арауэ	[пхъу]ахэу	[пхъу]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пхъу]эн	[пхъу]эныр	--	[пхъу]энхэр
Эргативнэ:	[пхъу]эн	[пхъу]эным	--	[пхъу]энхэм
Послеложнэ:	[пхъу]энкӀэ	[пхъу]энымкӀэ	[пхъу]энхэкӀэ	[пхъу]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[пхъу]эну	[пхъу]энырауэ	[пхъу]энхэу	[пхъу]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[пхъу]эну	[пхъу]энур	--	[пхъу]энухэр
Эргативнэ:	[пхъу]эну	[пхъу]энум	--	[пхъу]энухэм
Послеложнэ:	[пхъу]энукӀэ	[пхъу]энумкӀэ	[пхъу]энухэкӀэ	[пхъу]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[пхъу]энууэ	[пхъу]энурауэ	[пхъу]энухэу	[пхъу]энухэрауэ