спр-лъэмыӏ-лъыхьэн

Глагол лъэмыӏэс "лъыхьэн"-ым и спряженэр

Инфинитив (масдар)
щыӀэныгъэ:	лъыхьэн
щымыӀэныгъэ:	лъымыхьэн

Инфинитив (масдар) щхьэкӀэ зэхъуэкӀа	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сылъыхьэн	улъыхьэн	лъыхьэн	дылъыхьэн	фылъыхьэн	лъыхьэн(хэ)
щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэн	улъымыхьэн	лъымыхьэн	дылъымыхьэн	фылъымыхьэн	лъымыхьэн(хэ)

унафэ наклоненэ	уэ	фэ
щыӀэныгъэ:	лъыхьэ!	фылъыхьэ!
щымыӀэныгъэ:	улъымыхьэ!	фылъымыхьэ!

Ре-кӀэ унафэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сылърехьэ	улърехьэ	лърехьэ	дылърехьэ	фылърехьэ	лърехьэ
щымыӀэныгъэ:	сылъремыхьэ	улъремыхьэ	лъремыхьэ	дылъремыхьэ	фылъремыхьэ	лъремыхьэ

ЗэраӀуатэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъохьэ(р)	улъохьэ(р)	лъохьэ(р)	дылъохьэ(р)	фылъохьэ(р)	лъохьэ(хэ)(р)
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэркъым	улъыхьэркъым	лъыхьэркъым	дылъыхьэркъым	фылъыхьэркъым	лъыхьэ(хэ)ркъым
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэ(р)т	улъыхьэ(р)т	лъыхьэ(р)т	дылъыхьэ(р)т	фылъыхьэ(р)т	лъыхьэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэ(р)тэкъым	улъыхьэ(р)тэкъым	лъыхьэ(р)тэкъым	дылъыхьэ(р)тэкъым	фылъыхьэ(р)тэкъым	лъыхьэ(хэ)(р)тэкъым
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьащ	улъыхьащ	лъыхьащ	дылъыхьащ	фылъыхьащ	лъыхьа(хэ)щ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьакъым	улъыхьакъым	лъыхьакъым	дылъыхьакъым	фылъыхьакъым	лъыхьа(хэ)къым
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьат	улъыхьат	лъыхьат	дылъыхьат	фылъыхьат	лъыхьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьатэкъым	улъыхьатэкъым	лъыхьатэкъым	дылъыхьатэкъым	фылъыхьатэкъым	лъыхьа(хэ)тэкъым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъащ	улъыхьэгъащ	лъыхьэгъащ	дылъыхьэгъащ	фылъыхьэгъащ	лъыхьэгъа(хэ)щ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъакъым	улъыхьэгъакъым	лъыхьэгъакъым	дылъыхьэгъакъым	фылъыхьэгъакъым	лъыхьэгъа(хэ)къым
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъат	улъыхьэгъат	лъыхьэгъат	дылъыхьэгъат	фылъыхьэгъат	лъыхьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъатэкъым	улъыхьэгъатэкъым	лъыхьэгъатэкъым	дылъыхьэгъатэкъым	фылъыхьэгъатэкъым	лъыхьэгъа(хэ)тэкъым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэщ	улъыхьэщ	лъыхьэщ	дылъыхьэщ	фылъыхьэщ	лъыхьэ(хэ)щ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэкъым	улъыхьэкъым	лъыхьэкъым	дылъыхьэкъым	фылъыхьэкъым	лъыхьэ(хэ)къым
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэт	улъыхьэт	лъыхьэт	дылъыхьэт	фылъыхьэт	лъыхьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэтэкъым	улъыхьэтэкъым	лъыхьэтэкъым	дылъыхьэтэкъым	фылъыхьэтэкъым	лъыхьэ(хэ)тэкъым
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнщ	улъыхьэнщ	лъыхьэнщ	дылъыхьэнщ	фылъыхьэнщ	лъыхьэн(хэ)щ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнкъым	улъыхьэнкъым	лъыхьэнкъым	дылъыхьэнкъым	фылъыхьэнкъым	лъыхьэн(хэ)къым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнущ	улъыхьэнущ	лъыхьэнущ	дылъыхьэнущ	фылъыхьэнущ	лъыхьэну(хэ)щ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнукъым	улъыхьэнукъым	лъыхьэнукъым	дылъыхьэнукъым	фылъыхьэнукъым	лъыхьэну(хэ)къым

ЗэрыупщӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэрэ	улъыхьэрэ	лъыхьэрэ	дылъыхьэрэ	фылъыхьэрэ	лъыхьэ(хэ)рэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэркъэ	улъыхьэркъэ	лъыхьэркъэ	дылъыхьэркъэ	фылъыхьэркъэ	лъыхьэ(хэ)ркъэ
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэ(р)т	улъыхьэ(р)т	лъыхьэ(р)т	дылъыхьэ(р)т	фылъыхьэ(р)т	лъыхьэ(хэ)(р)т
блэкӀа зэфӀэмыкӀа зэман (имперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэ(р)тэкъэ	улъыхьэ(р)тэкъэ	лъыхьэ(р)тэкъэ	дылъыхьэ(р)тэкъэ	фылъыхьэ(р)тэкъэ	лъыхьэ(хэ)(р)тэкъэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьа	улъыхьа	лъыхьа	дылъыхьа	фылъыхьа	лъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьакъэ	улъыхьакъэ	лъыхьакъэ	дылъыхьакъэ	фылъыхьакъэ	лъыхьа(хэ)къэ
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьат	улъыхьат	лъыхьат	дылъыхьат	фылъыхьат	лъыхьа(хэ)т
блэкӀа зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьатэкъэ	улъыхьатэкъэ	лъыхьатэкъэ	дылъыхьатэкъэ	фылъыхьатэкъэ	лъыхьа(хэ)тэкъэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъа	улъыхьэгъа	лъыхьэгъа	дылъыхьэгъа	фылъыхьэгъа	лъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъакъэ	улъыхьэгъакъэ	лъыхьэгъакъэ	дылъыхьэгъакъэ	фылъыхьэгъакъэ	лъыхьэгъа(хэ)къэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъат	улъыхьэгъат	лъыхьэгъат	дылъыхьэгъат	фылъыхьэгъат	лъыхьэгъа(хэ)т
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа и пэ ит зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъатэкъэ	улъыхьэгъатэкъэ	лъыхьэгъатэкъэ	дылъыхьэгъатэкъэ	фылъыхьэгъатэкъэ	лъыхьэгъа(хэ)тэкъэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэ	улъыхьэ	лъыхьэ	дылъыхьэ	фылъыхьэ	лъыхьэ(хэ)
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман I – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэкъэ	улъыхьэкъэ	лъыхьэкъэ	дылъыхьэкъэ	фылъыхьэкъэ	лъыхьэ(хэ)къэ
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэт	улъыхьэт	лъыхьэт	дылъыхьэт	фылъыхьэт	лъыхьэ(хэ)т
блэкӀа гъэкӀэщӀа зэман II – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэтэкъэ	улъыхьэтэкъэ	лъыхьэтэкъэ	дылъыхьэтэкъэ	фылъыхьэтэкъэ	лъыхьэ(хэ)тэкъэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэн	улъыхьэн	лъыхьэн	дылъыхьэн	фылъыхьэн	лъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнкъэ	улъыхьэнкъэ	лъыхьэнкъэ	дылъыхьэнкъэ	фылъыхьэнкъэ	лъыхьэн(хэ)къэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэну	улъыхьэну	лъыхьэну	дылъыхьэну	фылъыхьэну	лъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнукъэ	улъыхьэнукъэ	лъыхьэнукъэ	дылъыхьэнукъэ	фылъыхьэнукъэ	лъыхьэну(хэ)къэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэмэ	улъыхьэмэ	лъыхьэмэ	дылъыхьэмэ	фылъыхьэмэ	лъыхьэ(хэ)мэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэмэ	улъымыхьэмэ	лъымыхьэмэ	дылъымыхьэмэ	фылъымыхьэмэ	лъымыхьэ(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьамэ	улъыхьамэ	лъыхьамэ	дылъыхьамэ	фылъыхьамэ	лъыхьа(хэ)мэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьамэ	улъымыхьамэ	лъымыхьамэ	дылъымыхьамэ	фылъымыхьамэ	лъмыхьа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъамэ	улъыхьэгъамэ	лъыхьэгъамэ	дылъыхьэгъамэ	фылъыхьэгъамэ	лъыхьэгъа(хэ)мэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэгъамэ	улъымыхьэгъамэ	лъымыхьэгъамэ	дылъымыхьэгъамэ	фылъымыхьэгъамэ	лъымыхьэгъа(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнмэ	улъыхьэнмэ	лъыхьэнмэ	дылъыхьэнмэ	фылъыхьэнмэ	лъыхьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнмэ	улъымыхьэнмэ	лъымыхьэнмэ	дылъымыхьэнмэ	фылъымыхьэнмэ	лъымыхьэн(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнумэ	улъыхьэнумэ	лъыхьэнумэ	дылъыхьэнумэ	фылъыхьэнумэ	лъыхьэну(хэ)мэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнумэ	улъымыхьэнумэ	лъымыхьэнумэ	дылъымыхьэнумэ	фылъымыхьэнумэ	лъымыхьэну(хэ)мэ

условнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэтэмэ	улъыхьэтэмэ	лъыхьэтэмэ	дылъыхьэтэмэ	фылъыхьэтэмэ	лъыхьэ(хэ)тэмэ
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэтэмэ	улъымыхьэтэмэ	лъымыхьэтэмэ	дылъымыхьэтэмэ	фылъымыхьэтэмэ	лъымыхьэ(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьатэмэ	улъыхьатэмэ	лъыхьатэмэ	дылъыхьатэмэ	фылъыхьатэмэ	лъыхьа(хэ)тэмэ
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьатэмэ	улъымыхьатэмэ	лъымыхьатэмэ	дылъымыхьатэмэ	фылъымыхьатэмэ	лъымыхьа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъатэмэ	улъыхьэгъатэмэ	лъыхьэгъатэмэ	дылъыхьэгъатэмэ	фылъыхьэгъатэмэ	лъыхьэгъа(хэ)тэмэ
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэгъатэмэ	улъымыхьэгъатэмэ	лъымыхьэгъатэмэ	дылъымыхьэгъатэмэ	фылъымыхьэгъатэмэ	лъымыхьэгъа(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнтэмэ	улъыхьэнтэмэ	лъыхьэнтэмэ	дылъыхьэнтэмэ	фылъыхьэнтэмэ	лъыхьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнтэмэ	улъымыхьэнтэмэ	лъымыхьэнтэмэ	дылъымыхьэнтэмэ	фылъымыхьэнтэмэ	лъымыхьэн(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнутэмэ	улъыхьэнутэмэ	лъыхьэнутэмэ	дылъыхьэнутэмэ	фылъыхьэнутэмэ	лъыхьэну(хэ)тэмэ
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнутэмэ	улъымыхьэнутэмэ	лъымыхьэнутэмэ	дылъымыхьэнутэмэ	фылъымыхьэнутэмэ	лъымыхьэну(хэ)тэмэ

сослагательнэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнт	улъыхьэнт	лъыхьэнт	дылъыхьэнт	фылъыхьэнт	лъыхьэн(хэ)т
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнтэкъым	улъыхьэнтэкъым	лъыхьэнтэкъым	дылъыхьэнтэкъым	фылъыхьэнтэкъым	лъыхьэн(хэ)тэкъым
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнут	улъыхьэнут	лъыхьэнут	дылъыхьэнут	фылъыхьэнут	лъыхьэну(хэ)т
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъыхьэнутэкъым	улъыхьэнутэкъым	лъыхьэнутэкъым	дылъыхьэнутэкъым	фылъыхьэнутэкъым	лъыхьэну(хэ)тэкъым

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэми	улъыхьэми	лъыхьэми	дылъыхьэми	фылъыхьэми	лъыхьэ(хэ)ми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэми	улъымыхьэми	лъымыхьэми	дылъымыхьэми	фылъымыхьэми	лъымыхьэ(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьами	улъыхьами	лъыхьами	дылъыхьами	фылъыхьами	лъыхьа(хэ)ми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьами	улъымыхьами	лъымыхьами	дылъымыхьами	фылъымыхьами	лъымыхьа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъами	улъыхьэгъами	лъыхьэгъами	дылъыхьэгъами	фылъыхьэгъами	лъыхьэгъа(хэ)ми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэгъами	улъымыхьэгъами	лъымыхьэгъами	дылъымыхьэгъами	фылъымыхьэгъами	лъымыхьэгъа(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнми	улъыхьэнми	лъыхьэнми	дылъыхьэнми	фылъыхьэнми	лъыхьэн(хэ)ми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнми	улъымыхьэнми	лъымыхьэнми	дылъымыхьэнми	фылъымыхьэнми	лъымыхьэн(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнуми	улъыхьэнуми	лъыхьэнуми	дылъыхьэнуми	фылъыхьэнуми	лъыхьэну(хэ)ми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнуми	улъымыхьэнуми	лъымыхьэнуми	дылъымыхьэнуми	фылъымыхьэнуми	лъымыхьэну(хэ)ми

уступительнэ ипэжыпӀэкӀэ щымыӀэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэтэми	улъыхьэтэми	лъыхьэтэми	дылъыхьэтэми	фылъыхьэтэми	лъыхьэ(хэ)тэми
ит зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэтэми	улъымыхьэтэми	лъымыхьэтэми	дылъымыхьэтэми	фылъымыхьэтэми	лъымыхьэ(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щыӀэныгъэ:	сылъыхьатэми	улъыхьатэми	лъыхьатэми	дылъыхьатэми	фылъыхьатэми	лъыхьа(хэ)тэми
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман (перфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьатэми	улъымыхьатэми	лъымыхьатэми	дылъымыхьатэми	фылъымыхьатэми	лъымыхьа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект)– щыӀэныгъэ:	сылъыхьэгъатэми	улъыхьэгъатэми	лъыхьэгъатэми	дылъыхьэгъатэми	фылъыхьэгъатэми	лъыхьэгъа(хэ)тэми
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман (плюс квамперфект) – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэгъатэми	улъымыхьэгъатэми	лъымыхьэгъатэми	дылъымыхьэгъатэми	фылъымыхьэгъатэми	лъымыхьэгъа(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнтэми	улъыхьэнтэми	лъыхьэнтэми	дылъыхьэнтэми	фылъыхьэнтэми	лъыхьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнтэми	улъымыхьэнтэми	лъымыхьэнтэми	дылъымыхьэнтэми	фылъымыхьэнтэми	лъымыхьэн(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щыӀэныгъэ:	сылъыхьэнутэми	улъыхьэнутэми	лъыхьэнутэми	дылъыхьэнутэми	фылъыхьэнутэми	лъыхьэну(хэ)тэми
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман – щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьэнутэми	улъымыхьэнутэми	лъымыхьэнутэми	дылъымыхьэнутэми	фылъымыхьэнутэми	лъымыхьэну(хэ)тэми

гъэщӀэгъхьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сылъыхьаи	улъыхьаи	лъыхьаи	дылъыхьаи	фылъыхьаи	лъыхьаи
щымыӀэныгъэ:	сылъыхьакъыми	улъыхьакъыми	лъыхьакъыми	дылъыхьакъыми	фылъыхьакъыми	лъыхьакъыми

фӀэфӀыныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
щыӀэныгъэ:	сылъыхьащэрэт	улъыхьащэрэт	лъыхьащэрэт	дылъыхьащэрэт	фылъыхьащэрэт	лъыхьащэрэт
щымыӀэныгъэ:	сылъымыхьащэрэт	улъымыхьащэрэт	лъымыхьащэрэт	дылъымыхьащэрэт	фылъымыхьащэрэт	лъымыхьащэрэт

шэч къытехьэныгъэ наклоненэ	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнщ	улъыхьагъэнщ	лъыхьагъэнщ	дылъыхьагъэнщ	фылъыхьагъэнщ	лъыхьагъэнщ
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнкъым	улъыхьагъэнкъым	лъыхьагъэнкъым	дылъыхьагъэнкъым	фылъыхьагъэнкъым	лъыхьагъэнкъым
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнт	улъыхьагъэнт	лъыхьагъэнт	дылъыхьагъэнт	фылъыхьагъэнт	лъыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнтэкъым	улъыхьагъэнтэкъым	лъыхьагъэнтэкъым	дылъыхьагъэнтэкъым	фылъыхьагъэнтэкъым	лъыхьагъэнтэкъым
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэн	улъыхьагъэн	лъыхьагъэн	дылъыхьагъэн	фылъыхьагъэн	лъыхьагъэн
гъэн-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнкъэ	улъыхьагъэнкъэ	лъыхьагъэнкъэ	дылъыхьагъэнкъэ	фылъыхьагъэнкъэ	лъыхьагъэнкъэ
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнт	улъыхьагъэнт	лъыхьагъэнт	дылъыхьагъэнт	фылъыхьагъэнт	лъыхьагъэнт
гъэнт-кӀэ мыгъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнтэкъэ	улъыхьагъэнтэкъэ	лъыхьагъэнтэкъэ	дылъыхьагъэнтэкъэ	фылъыхьагъэнтэкъэ	лъыхьагъэнтэкъэ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнущ	улъыхьагъэнущ	лъыхьагъэнущ	дылъыхьагъэнущ	фылъыхьагъэнущ	лъыхьагъэнущ
гъэну-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнукъым	улъыхьагъэнукъым	лъыхьагъэнукъым	дылъыхьагъэнукъым	фылъыхьагъэнукъым	лъыхьагъэнукъым
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнут	улъыхьагъэнут	лъыхьагъэнут	дылъыхьагъэнут	фылъыхьагъэнут	лъыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнутэкъым	улъыхьагъэнутэкъым	лъыхьагъэнутэкъым	дылъыхьагъэнутэкъым	фылъыхьагъэнутэкъым	лъыхьагъэнутэкъым
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэну	улъыхьагъэну	лъыхьагъэну	дылъыхьагъэну	фылъыхьагъэну	лъыхьагъэну
гъэну-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнукъэ	улъыхьагъэнукъэ	лъыхьагъэнукъэ	дылъыхьагъэнукъэ	фылъыхьагъэнукъэ	лъыхьагъэнукъэ
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнут	улъыхьагъэнут	лъыхьагъэнут	дылъыхьагъэнут	фылъыхьагъэнут	лъыхьагъэнут
гъэнут-кӀэ гъэбелджыла зэрыупщӀэ - щымыӀэныгъэ:	сылъыхьагъэнутэкъэ	улъыхьагъэнутэкъэ	лъыхьагъэнутэкъэ	дылъыхьагъэнутэкъэ	фылъыхьагъэнутэкъэ	лъыхьагъэнутэкъэ

Причастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
Зылэжь (субъектнэ) причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьэ	улъыхьэ	лъыхьэ	дылъыхьэ	фылъыхьэ	лъыхьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэ	улъымыхьэ	лъымыхьэ	дылъымыхьэ	фылъымыхьэ	лъымыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьа	улъыхьа	лъыхьа	дылъыхьа	фылъыхьа	лъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьа	улъымыхьа	лъымыхьа	дылъымыхьа	фылъымыхьа	лъымыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьэгъа	улъыхьэгъа	лъыхьэгъа	дылъыхьэгъа	фылъыхьэгъа	лъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэгъа	улъымыхьэгъа	лъымыхьэгъа	дылъымыхьэгъа	фылъымыхьэгъа	лъымыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьэн	улъыхьэн	лъыхьэн	дылъыхьэн	фылъыхьэн	лъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэн	улъымыхьэн	лъымыхьэн	дылъымыхьэн	фылъымыхьэн	лъымыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьэну	улъыхьэну	лъыхьэну	дылъыхьэну	фылъыхьэну	лъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэну	улъымыхьэну	лъымыхьэну	дылъымыхьэну	фылъымыхьэну	лъымыхьэну(хэ)
Лэжьыгъэм и къэхъукӀэр зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сызэрылъыхьэ	узэрылъыхьэ	зэрылъыхьэ	дызэрылъыхьэ	фызэрылъыхьэ	зэрылъыхьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрылъымыхьэ	узэрылъымыхьэ	зэрылъымыхьэ	дызэрылъымыхьэ	фызэрылъымыхьэ	зэрылъымыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрылъыхьа	узэрылъыхьа	зэрылъыхьа	дызэрылъыхьа	фызэрылъыхьа	зэрылъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрылъымыхьа	узэрылъымыхьа	зэрылъымыхьа	дызэрылъымыхьа	фызэрылъымыхьа	зэрылъымыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сызэрылъыхьэгъа	узэрылъыхьэгъа	зэрылъыхьэгъа	дызэрылъыхьэгъа	фызэрылъыхьэгъа	зэрылъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрылъымыхьэгъа	узэрылъымыхьэгъа	зэрылъымыхьэгъа	дызэрылъымыхьэгъа	фызэрылъымыхьэгъа	зэрылъымыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрылъыхьэн	узэрылъыхьэн	зэрылъыхьэн	дызэрылъыхьэн	фызэрылъыхьэн	зэрылъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрылъымыхьэн	узэрылъымыхьэн	зэрылъымыхьэн	дызэрылъымыхьэн	фызэрылъымыхьэн	зэрылъымыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щыӀэныгъэ	сызэрылъыхьэну	узэрылъыхьэну	зэрылъыхьэну	дызэрылъыхьэну	фызэрылъыхьэну	зэрылъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджыла зэман - щымыӀэныгъэ	сызэрылъымыхьэну	узэрылъымыхьэну	зэрылъымыхьэну	дызэрылъымыхьэну	фызэрылъымыхьэну	зэрылъымыхьэну(хэ)
Зэман/щӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщылъыхьэ	ущылъыхьэ	щылъыхьэ	дыщылъыхьэ	фыщылъыхьэ	щылъыхьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщылъымыхьэ	ущылъымыхьэ	щылъымыхьэ	дыщылъымыхьэ	фыщылъымыхьэ	щылъымыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщылъыхьа	ущылъыхьа	щылъыхьа	дыщылъыхьа	фыщылъыхьа	щылъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщылъымыхьа	ущылъымыхьа	щылъымыхьа	дыщылъымыхьа	фыщылъымыхьа	щылъымыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщылъыхьэгъа	ущылъыхьэгъа	щылъыхьэгъа	дыщылъыхьэгъа	фыщылъыхьэгъа	щылъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщылъымыхьэгъа	ущылъымыхьэгъа	щылъымыхьэгъа	дыщылъымыхьэгъа	фыщылъымыхьэгъа	щылъымыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщылъыхьэн	ущылъыхьэн	щылъыхьэн	дыщылъыхьэн	фыщылъыхьэн	щылъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщылъымыхьэн	ущылъымыхьэн	щылъымыхьэн	дыщылъымыхьэн	фыщылъымыхьэн	щылъымыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщылъыхьэну	ущылъыхьэну	щылъыхьэну	дыщылъыхьэну	фыщылъыхьэну	щылъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщылъымыхьэну	ущылъымыхьэну	щылъымыхьэну	дыщылъымыхьэну	фыщылъымыхьэну	щылъымыхьэну(хэ)
ЩӀыпӀэ зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыздылъыхьэ	уздылъыхьэ	здылъыхьэ	дыздылъыхьэ	фыздылъыхьэ	здылъыхьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыздылъымыхьэ	уздылъымыхьэ	здылъымыхьэ	дыздылъымыхьэ	фыздылъымыхьэ	здылъымыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздылъыхьа	уздылъыхьа	здылъыхьа	дыздылъыхьа	фыздылъыхьа	здылъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздылъымыхьа	уздылъымыхьа	здылъымыхьа	дыздылъымыхьа	фыздылъымыхьа	здылъымыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыздылъыхьэгъа	уздылъыхьэгъа	здылъыхьэгъа	дыздылъыхьэгъа	фыздылъыхьэгъа	здылъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыздылъымыхьэгъа	уздылъымыхьэгъа	здылъымыхьэгъа	дыздылъымыхьэгъа	фыздылъымыхьэгъа	здылъымыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздылъыхьэн	уздылъыхьэн	здылъыхьэн	дыздылъыхьэн	фыздылъыхьэн	здылъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздылъымыхьэн	уздылъымыхьэн	здылъымыхьэн	дыздылъымыхьэн	фыздылъымыхьэн	здылъымыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыздылъыхьэну	уздылъыхьэну	здылъыхьэну	дыздылъыхьэну	фыздылъыхьэну	здылъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыздылъымыхьэну	уздылъымыхьэну	здылъымыхьэну	дыздылъымыхьэну	фыздылъымыхьэну	здылъымыхьэну(хэ)
Щхьэусыгъуэ, мурад зыгъэбелджылы причастие
ит зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀылъыхьэ	ущӀылъыхьэ	щӀылъыхьэ	дыщӀылъыхьэ	фыщӀылъыхьэ	щӀылъыхьэ(хэ)
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀылъымыхьэ	ущӀылъымыхьэ	щӀылъымыхьэ	дыщӀылъымыхьэ	фыщӀылъымыхьэ	щӀылъымыхьэ(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀылъыхьа	ущӀылъыхьа	щӀылъыхьа	дыщӀылъыхьа	фыщӀылъыхьа	щӀылъыхьа(хэ)
блэкӀа зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀылъымыхьа	ущӀылъымыхьа	щӀылъымыхьа	дыщӀылъымыхьа	фыщӀылъымыхьа	щӀылъымыхьа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀылъыхьэгъа	ущӀылъыхьэгъа	щӀылъыхьэгъа	дыщӀылъыхьэгъа	фыщӀылъыхьэгъа	щӀылъыхьэгъа(хэ)
блэкӀа жыжьэ зэфӀэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀылъымыхьэгъа	ущӀылъымыхьэгъа	щӀылъымыхьэгъа	дыщӀылъымыхьэгъа	фыщӀылъымыхьэгъа	щӀылъымыхьэгъа(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀылъыхьэн	ущӀылъыхьэн	щӀылъыхьэн	дыщӀылъыхьэн	фыщӀылъыхьэн	щӀылъыхьэн(хэ)
къэкӀуэну мыгъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀылъымыхьэн	ущӀылъымыхьэн	щӀылъымыхьэн	дыщӀылъымыхьэн	фыщӀылъымыхьэн	щӀылъымыхьэн(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щыӀэныгъэ	сыщӀылъыхьэну	ущӀылъыхьэну	щӀылъыхьэну	дыщӀылъыхьэну	фыщӀылъыхьэну	щӀылъыхьэну(хэ)
къэкӀуэну гъэбелджылы зэман - щымыӀэныгъэ	сыщӀылъымыхьэну	ущӀылъымыхьэну	щӀылъымыхьэну	дыщӀылъымыхьэну	фыщӀылъымыхьэну	щӀылъымыхьэну(хэ)

Деепричастиехэр	сэ	уэ	ар	дэ	фэ	ахэр
ит зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьэу	улъыхьэу	лъыхьэу	дылъыхьэу	фылъыхьэу	лъыхьэ(хэ)у
ит зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэу	улъымыхьэу	лъымыхьэу	дылъымыхьэу	фылъымыхьэу	лъымыхьэ(хэ)у
блэкӀа зэман - щыӀэныгъэ	сылъыхьауэ	улъыхьауэ	лъыхьауэ	дылъыхьауэ	фылъыхьауэ	лъыхьауэ / лъыхьа(хэ)у
блэкӀа зэман - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьауэ	улъымыхьауэ	лъымыхьауэ	дылъымыхьауэ	фылъымыхьауэ	лъымыхьауэ(хэ) / лъымыхьа(хэ)у
жрэ-кӀэ деепричастие - щыӀэныгъэ	сылъыхьэурэ	улъыхьэурэ	лъыхьэурэ	дылъыхьэурэ	фылъыхьэурэ	лъыхьэ(хэ)урэ
жрэ-кӀэ деепричастие - щымыӀэныгъэ	сылъымыхьэурэ	улъымыхьэурэ	лъымыхьэурэ	дылъымыхьэурэ	фылъымыхьэурэ	лъымыхьэ(хэ)урэ

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыплъохьэ	сылъохьэ	--	сыфлъохьэ	салъохьэ(хэ)
уэ	услъохьэ	--	улъохьэ	утлъохьэ	--	уалъохьэ(хэ)
ар	слъохьэ	плъохьэ	лъохьэ	тлъохьэ	флъохьэ	ялъохьэ(хэ)
дэ	--	дыплъохьэ	дылъохьэ	--	дыфлъохьэ	далъохьэ(хэ)
фэ	фыслъохьэ	--	фылъохьэ	фытлъохьэ	--	фалъохьэ(хэ)
ахэр	слъохьэ	плъохьэ	лъохьэ	тлъохьэ	флъохьэ	ялъохьэ(хэ)

Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ -- ит зэман щыӀэныгъэ фащэ			Щӏыпӏэ префиксым и дополненэ
	сэ	уэ	абы	дэ	фэ	абыхэм
Подлежащэ
сэ	--	сыплъыхьэрэ	сылъыхьэрэ	--	сыфлъыхьэрэ	салъыхьэ(хэ)рэ
уэ	услъыхьэрэ	--	улъыхьэрэ	утлъыхьэрэ	--	уалъыхьэ(хэ)рэ
ар	слъыхьэрэ	плъыхьэрэ	лъыхьэрэ	тлъыхьэрэ	флъыхьэрэ	ялъыхьэ(хэ)рэ
дэ	--	дыплъыхьэрэ	дылъыхьэрэ	--	дыфлъыхьэрэ	далъыхьэ(хэ)рэ
фэ	фыслъыхьэрэ	--	фылъыхьэрэ	фытдлъыхьэрэ	--	фалъыхьэ(хэ)рэ
ахэр	слъыхьэрэ	плъыхьэрэ	лъыхьэрэ	тлъыхьэрэ	флъыхьэрэ	ялъыхьэ(хэ)рэ

		-э-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]э	[хь]эр	--	[хь]эхэр
Эргативнэ:	[хь]э	[хь]эм	--	[хь]эхэм
Послеложнэ:	[хь]экӀэ	[хь]эмкӀэ	[хь]эхэкӀэ	[хь]эхэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]эуэ	[хь]эрауэ	[хь]эхэу	[хь]эхэрауэ

		-а-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]а	[хь]ар	--	[хь]ахэр
Эргативнэ:	[хь]а	[хь]ам	--	[хь]ахэм
Послеложнэ:	[хь]акӀэ	[хь]амкӀэ	[хь]ахэкӀэ	[хь]ахэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]ауэ	[хь]арауэ	[хь]ахэу	[хь]ахэрауэ

		-эн-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]эн	[хь]эныр	--	[хь]энхэр
Эргативнэ:	[хь]эн	[хь]эным	--	[хь]энхэм
Послеложнэ:	[хь]энкӀэ	[хь]энымкӀэ	[хь]энхэкӀэ	[хь]энхэмкӀэ
'Обстоятельственнэ:	[хь]эну	[хь]энырауэ	[хь]энхэу	[хь]энхэрауэ

		-эну-кӀэ цӀэ склоненэм и фащэхэр
	Закъуэ бжьыгъэ		Куэд бжьыгъэ
	Мыбелджылы	Белджылы	Мыбелджылы	Белджылы
Именительнэ:	[хь]эну	[хь]энур	--	[хь]энухэр
Эргативнэ:	[хь]эну	[хь]энум	--	[хь]энухэм
Послеложнэ:	[хь]энукӀэ	[хь]энумкӀэ	[хь]энухэкӀэ	[хь]энухэмкӀэ
Обстоятельственнэ:	[хь]энууэ	[хь]энурауэ	[хь]энухэу	[хь]энухэрауэ